Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> کہانی لیکھا >> لالُو تے پکھیرو

لالُو تے پکھیرو

نادر علی
January 31st, 2009

لالُو تے پکھیرو


لوکاں کہنا لالُو کھڑ کناّ اے، ایس کر کے سارِیاں وجاں سُن لیندا اے۔ پر لالُو نوں تے واجاں سُنن دا، گلاں سُنن دا، گلاں کرن دا شوق ای ودھیرا سی۔ اوس نے ڈِھلی گِلی مِٹھی دا کٹورا تلی تے بنانا پاسے موٹے تے تھلا پتلا۔ اوہ کٹورا نہیں آکا باکا ای ہوندا سی
"آکا باکا ٹھئیں پٹا کا
نائیاں دے گھر ہویا کاکا!"
تے آکے باکے نے پٹک کر کے زِویں تے ٹھاہ کرنی! نادر انائی اوہدا گوانڈھی وی سی ہانی وی سی تے یار وی۔ اوہناں دے گھر نادرے دا نِکا بھر اجمیاسی۔
لالُو واطے ہر شے گاون سی۔ گھرے دے پچھو کڑ پِیراں دِتے تیلی دا گھر سی۔ اوس وڈی سر گھی تُنبا چھوہ دینا۔ سردیاں وِچ لالُو نوں سر گھی جاگ آجانی۔ اوس بے بے نوں کہنا، "پِیراں دِتے دا تُونبا کہندا
دہی! ٹُک! ٹُک! ٹُک!
دہی! دہی! دہی! دہی! ٹُک! ٹُک!"
رِڑکن توں پہلوں ماں نے صرفہ کرنا "چاتی وِچ ہتھ پانا چنگا شگن نہیں ہوندا۔ تیری دادی بھاگ بھری تک لیا تے مارے دی دوہاں نوں١"کڈھدا تے ادھ رِڑکا وی کوئی نہیں سی۔ پر ماں کولوں رہن نہ ہونا اوس رات دے ٹُکر نال ادھ رِڑکا تے کدیں دہیں دھر کے لالُو نوں دینی۔ لالُو نے کہنا، ویکھیا ای نا۔ پِیراں دِتا ٹھیک کہندا اے
"دہی! ٹُک!ٹُک ! ٹُک!"
بے بے کہنا، "تینوں جام کا سبی دے تِتر دی واج نہیں آوندی۔ کیڈا سوہنا بولدا اے۔
"سُبحان تیری قُدرت
سُبحان تیری قُدرت"
لالُو ہسنا۔ اوس کہنا، "بے بے مینوں تے لگدا اے کہندا اے، "کھان لئی اے سبھ کُجھ! کھان لئی اے سب کُجھ ! بے بے اِک روڑی گُڑے دی چادے۔ ""چابیاں دادی بھاگ بھری کول نیں۔ نالے دند خراب کرنے نی۔"بے بے کہنا۔
مُڑ لالُو دی ماں نے چکی جھوہ لینی۔ فیر دُدھ رِڑکنا۔ لوء لگنی تے پالے وِچ ای لالُو نادرے کیاں دے گھر جاوڑنا۔ "وے ہل واہن جانا ای؟"نادرے دی بے بے ہس کے پُچھنا۔
پر جام کا سبی دا پُتر کرمُو اُڈیکدا ہوندا سی۔ جام کھڈی تے لگا ہونا تے کرمُو دی بے بے نلیاں تے تانا تنن دی تیاری کر دے ہونا۔ ہُن نادرے کر مُو تے لالُو رل کے گاونا
"کھڈی تے کھڑِچ، کدیں باہر کدیں وِچ!"
"چاچا جام کھڈی ایہا آہدی اے نا۔ ""نہیں!"جام نے ہس کے کہنا"ایہہ کہندی اے "تانا پیٹا کِھچ، کرمُو لالُو باہر دِھک!"
اوہناں ہس کے باہر نس جانا تے ہِیرا پورنی دی پکی کندھ دی ڈھوئے لگ کے دینہہ اُتانہہ ہون تے سیوے نوں اُڈکنا۔ سیوا لگنا پالا لہہ جانا تے فیر چل سوچل۔ رڑی تے مُڑیاں گھری چالا کھیڈنا، سنتولیا، کِیڑی کاہڈا، گلی ڈنڈا، پِٹھو تے لمی گھوڑی تے ہور کئیں کھیڈاں۔
پر لالُو کرمُو تے نادر اتے تِن
لیلے آہے نِکے نِکے ایہناں وڈیاں وِچ۔ اوہناں آپنیاںکھیڈاں بنانیاں تے آپنی رولے لگے رہنا۔ لالُو اگے لگ جانا تے گِڈی ہار اوہناں کُڑتے پِچھوں پھڑ کے پیلاں پانیاں
"تاڑ چھلی چھلی تاڑ گنا گنا"
آہدے تے "تاڑ چھلی چھلی تاڑ دُمبا دُمبا"وی آہے پر ایس ناچ بول دی سمجھ کِسے نوں نہیں سی اوہناں آپنی گھڑ لئی.....اجے گنے تے چھلیاں چُران جوگے وی نہیں سن۔ ایہہ نِری ناچ دی گت سی! چھاہ ویلے پاہے جا بہنا.....
"اوتھا اوٹھا وال دے !
پٹے دا پٹوال دے!"
تے ہمیشاں کُھگھل وِچوں وال کڈھ لینا۔ اِچراں نوں دُھپ تیز ہون توں پہلوں رڑی تے کرمُو دی بے بے تانا تننا۔ اوس آکھنا، "گھر چلو وے ورولیو! مُونہہ سِر مِٹی کر کے رجے نہیوں؟"کرم بی بی تے سُکن توں پہلوں نلیاں دا تانا تننا ہوندا سی۔ ہر شے ویلے نال کرنی۔ اوہ انجے ہر کم وِچ سُچجی سی۔ پر لالُو دی تِگڑم نے پہلوں موچیاں دِیاں دُکاناں تے بہنا فیر شفیعے لُہار دی ہٹی تے فیر جھنگی۔
جھنگی تے ای پِنڈ دا ناں بولدا سی "جھنگی چیمیاں"جیہڑے لالُو دے وڈ کے آہے۔ جھنگی وِچ کِکر، دھریکاں، بیریاں، چھ جامنواں دے بُوٹے، نِن، ٹاہلیاں، پُرانے بوہڑ تے مندر لاگے پِپل آہے۔ رقبہ لالُو کیاں دا سی پر قبضہ پکھیاں دا ای۔ اکثر لوکاں کُجھ نہ وڈھنا۔ اگے قبرستان تے مندروں دُر اڈے دکھن مڑھیاں سن۔ جھنگی وی پکی تھاں ہو گئی۔ راتیں لوکاں لنگھدیاں ڈرنا۔ پر گرمیاں وِچ سارے لوک دے ڈنگر چھاویں۔ بنھنے۔ تے رولا سرگھی توں شاماں تائیں پکھیاں دا ہونا۔ دُکاناں توں لالُو جھنگی جانا تے سو کھیڈاں۔ رُکھاں تے چرھنا۔ ساون بھادریں جامناں، سردیاں وِچ بیر تے گوہلاں تے کھٹ مِٹھ کھانی۔ تے لالُو پکھیاں دِیاں وجاں کڈھنیاں۔ اوہنوں لگے پکھی اوہدے نال گلاں کردے نیں۔ اوس جھنگی دے باہر وار دُھپے لیٹ رہنا۔ چرخت تِتریاں ویکھنیاں۔ کدے کدے کوئی سہیا آنِکلنا تے کُتیاں بھو نکنا۔ دوسرے پکھیاں جھٹ چُپ کرنا سوائے گُھگھی دے جِس شِکر دوپہرے وی گھگُھو گُھو! یُوسب کُھوہ! کردیاں رہنا۔
کدے کدے بالے لنگے غلیل لے کے آ جانا۔ اوس کئی نہ کوئی گُھگھی پھڑکا چھوڑنی۔ لالُو واطے بالا شکاری پِنڈ دی سبھ نالوں وڈی جُوٹھ سی۔ ہور کُجھ نہیں تے اوس چِڑیاں پئیاں مارنیاں تے نڑ نوں لا سا لا کے بُلبُلاں پھر لینیاں۔ بُلبُل شودھی اکثر شاماں تائیں مر جانی۔
بالا لالُو ہار ایہہ نہیں سی جاندا بُلبُل سر گھی سبھ نالوں پہلوں بولدی اے۔ جھنگی دے لالُو کیاں دے ویڑھے پھلاہی تے دھریکاں تے اوہناں بُلبُلاں آبہنا۔ چیتر وساکھ جدوں بڑی نِیندر آوندی اے لوء لگن توں پہلاں ای بُلبُل بولنا۔
"اُٹھ لالُو! اُٹھ توں! اُٹھ لالُو!"
تے لالُو ہس کے اُٹھ کھلونا۔ ہُن کرمُو لالُو نادر اتِنے مدرِسے جا مکے چٹھیاں داخل ہوئے۔ کوہ پینڈاسی۔ لالُو ہمیشاں پہلوں تیار ہونا۔ نادرے کہنا "اوئے اُلو چیمے! توں راتیں سوندا نہیوں؟ ساجھرے آبُوہا کھڑ کانا ایں!"لالُو کہنا، بُلبُل کہندی
"اُٹھ لالو۔ اُٹھ وی ہُن!
ــ"
فیر چِڑی وی اوہدے نالدی اے کہندی اے، ٹھیک! ٹھیک!،
ہور کوئی ہوندا کہندا لالُو پاگل اے۔ پر کرمُو نادر اتے جانُو آہے۔ سبھ نالوں ودھ گلاں لالِیاں کرنیاں۔ نادرے تھک جانا، اوس کہنا، لالُو لالی کہندی اے
"ساہ لے! ساہ لے! ہاں! نہ ٹُر! ٹُر!"
لالُو ہسنا۔ اوہنے کہنا، "میں تے ٹُر! ٹُر! ٹُر! مویا کھوتیا!" ای سُنیا اے۔ لالی بولدی اِنج ےا یاے جُوں گلاں کر دی ہووے۔ سَے گلاں بن سکدیاں نیں! پر لالی اخیر پکھیاں وِچوں لالُو نوں چوکھا کھجل کیتا۔
مدرسے اصلوں دو
ای ماسٹر سن، چودھری مرزا خان ہیڈ ماسٹر تے فقیریا سپ۔ چودھری فقیر محمد تے مرزا خان دوویں چتھے چودھری سن۔ ماسٹر مدن لال حساب پڑھاندا سی۔ ماڑی جیہی جان جوں نہ ہون دے برابر تے آہیا وی سُنیارا۔ لوکاں پچھِلے ہیڈ ماسٹر دمودر داس گُلاٹی دِیاں کہانیاں سُنانیاں۔ اوس کدے نہیں سی کِسے نوں ماریا اوہ تے پڑھائی دا منتر جاندا سی۔ ماسٹر مرزا خان مجھ دی مجھ! اُچانالے موٹا تے ہتھ وِچ رکھے سوٹا! چنڈ مارے تے دس دِن مُنڈا بولا ہو جانا اِک کنوں۔ فقیریا سپ پی ٹی ماسٹر سی۔ سپ ایس لئی پئی لئی پئی اوس ہاکی فُٹ بال کدے نہ کڈھ کے دینے۔ وڈیاں چودھریاں "بالی بال"کڈھا لینا پر اوہ تے سارا لوک کھیڈ داسی۔
ماسٹر مِرزے خان تے لالُو دا اِٹ کُتے دا وَیر سی۔ ایس گلے نہیں پئی لالُو نلیق سی۔ اوہ تے ہر مضمون وِچ لَیق سی۔ تے تختی اِنج لِکھنی جُوں پُھل پروئے ہوون۔ ماسٹر مِرزے خان پُچھیا، "کون لِکھواندا ای!""چِری!"لالُو نے ہولی جیہی کہیا۔ ماسٹر مِرزے خان سمجھیا مشکری کردا اے۔ چنڈ مارن توں پہلوں اوس پُچھیا، "کنِج؟"لالُو کہیا "میں تختی لِکھدا جاندا ساں اوہ کہندی سی ٹھیک! ٹھیک ! ٹھیک! دوہاں جنیاں رل کے لِکھ لئی!"ٹھاہ کر کے چپیڑ ماری مِرزے خان نے۔ لالُو داسِر بھوں گیا۔ ہُن تے اوہنوں پکھیاں دے سِوا کِسے دی اوازنہ آوے۔ روہے روہی ہو گیا۔ اوس مِرزے خان دے ساہمنے قلم نال سبھ لِکھائی تے گھیچ میِچ مار دِتی۔ "ایہہ کیہ کر رہیا ایں؟"مِرزا گجیا۔ لالُو کہیا، لالی کہندی اے
"گھیِچ میِچ! گھیِچ میِچ!"
"بکواس نہ کر!"دُوجی جنڈ تیار سی لالُو ہور تیز تیز تختی خراب کیتی۔ اوہنے کہیا، "ہُن لالی کہندی اے، گھیچی میچی گھیچی میچی ہاں ٹُر ٹُر
تے اوہ بستہ چا کے وگ گیا۔ کوٹ پگ نال مِرزا خان دوڑتے نہیں سی سکدا۔ "فقیر محمد! فقیر محمد!"اوس فقیریئے سپ نوں واج ماری۔ پر لالُو تے ادھا کوہ نس گیا سی۔ نہ ڈرنہ غُصہ۔ دِل وِچ ہسے۔ ٹیٹری کہہ رہی، "کُھری وت! کُھری وٹ!""بھجو! بھجو! بھجو!"لالُو تے پکھی سوجنے تے ماسٹر مِرزا خان تے فقیریا اکلے!
شامیں مدن لال سُنیہا لے کے چودھری بہر ام خان چیمے دے گھر گیا۔ اوس کہیا "مُنڈا ہیڈا ماسٹر نوں گاہلاںکڈھ کے نس آیا اے۔ ایہدا ناں کٹیا جائے دا۔ "
لالُو اجے وی ہسے۔ اوس کہیا "چنکیرے ضرور گاہلاں کڈھیاں نیں
"در دُر! در دُر! در دُر!"
"ایہہ سُنی جے ایہدی گل؟ ایہدا علاج کراؤ۔ آپ آ کے ہیڈ ماسٹر نال گل کرو۔ "بیائیاں دی رُت سی بہرام کم کرن آلا بندہ سی۔ اوس کہیا "لالُو کُجھ دِن نہ جا مدرِسے"ماں نوں آکے بہر امے کہیا"ایہہ تیلیاں دی ٹھک ٹھک تے جام کاسبی دی کھڈی سُن سُن کے پاگل ہو گیا اے۔ نکیاں ہوندیاں دا اِنجے گلاں بناندا سی۔ "
لالُو دی ماں مہر بی بی نے جا مکے چٹھیاں وڈے حافظ ہوراں کولے کھڑیا پئی دم کراواں۔ ساری گل سُنائی۔
حافظ دِین محمد دی بڑی منتا سی۔ اکھاں توں انھا سی پر سارے جا مکے چٹھیاں وِچ سیانا۔ قُرآن شریف وی حِفظ سی۔ تے گل ہمیشہ پتے دی کرنی۔ اوس کہیا "میں تے آپ سبھ کُجھ سُن کے پڑھیا اے۔ تیرے پُتر دا بڑا دھیان اے۔ بڑا لَیق ہوئے دا۔ مہر بیبیے بڑی موج دِکھائے دا !"حافظ ہوراں آکھیا۔
مہر بی بی کہیا "چودھری مِرزے دا کیہ کریئے؟"
حافظ ہوراں گاویا:
"اُٹھ حافظ دِین محمدا اوس مِرزے نوں سمجھا!
نہ مار توں برخوردار نوں ایس پیلی اگ نہ لا!"
اوہناں کُجھ جا پُھو کیا۔ مِرزے خان من گیا۔ اگلے دِن فیر تختی سوہنی لالُو لِکھ کے لیایاپر ایہہ نہ دسیا، کاں نے لِکھائی
"دا، ڈا، ذا، جیم، چے، حے، خے!"کاں بولدا جائے تے لالُو لِکھدا جائے۔ کاں ساری پٹی ول لیندا اے کدیں مِیم تے اڑدا اے۔ چِڑ آکھے "ٹھیک ! ٹھیک! ٹھیک تے تختی لِکھی جانی!


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels