Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> کہانی پراگا >> بابا لدھا

بابا لدھا

نادر علی
January 16th, 2009

بابا لدھا

شاہ نور والے وڈے پُلے کول بابے لدھے داڈیرہ سی۔ پُلوں پار لالے جگن ناتھ دابنگلہ سی ، جیہڑا سن تریہہ دوالے لالہ جگن ناتھ نے دسّاں کلّیاں دے باغ سنے سرکار نوں ویچ دتا تے تد دا نہر دا بنگلہ اکھواندا اے۔ بنگلے والی کنڈھے میرا زمیں اے تے چوکھی اُچیری اے۔ نہر دابھی موڑ پیندا اے تے چوکھی پانی دی ڈھا۔ پُل دے اخیرلے گویں کول پانی بھی چوکھا ڈُونگھا اے تے پٹڑی دی بھرتی کھلوندی نہیں ۔پٹڑی تے پُل دے مونہہ والی کندھ وچکار اک ڈُمھ بن جاندا اے۔ کندھی توں ہیٹھاں ویکھیاں ڈر لگدا اے۔ اُچا کنڈھا جوں چار منزلاں اُتے کوئی کھلوتا ہووے۔ ہیٹھاں ڈُونگھا پانی !
ایسے پُل بنگلے تے موڑ تے ڈُمھ تے بابے دی ایہہ کہانی مک جاندی اے ۔ ایسے موڑ تے لالے جگن ناتھ دی فٹن نہر وچ ڈھٹھی تے لالہ جگن ناتھ دی اکلی دھی نہر وچ ڈُب کے مر گئی۔ اوس کدے مڑ کے بنگلے ال پھیرا نہ پایا۔ منشی ٹور کے بنگلہ تے باغ سرکار نوں مفت جیہے
مُل تے ویچ چھڈے ۔ بابا لدھا بھی اوس مرن والی کُڑی سروپ دیوی تے عاشق سی۔ بابا ایسے کر کے جوانی وچ ای لالہ جگن ناتھ ہار بُڈھا ہو گیا ۔ لالے دا بھی نکی عمرے ویاہ ہویا سی۔ سروپ دیوی دے مرن تے اوہ آپ اجے جوان سی۔ اوہ بنگلہ چھڈ شہر کدے نہ آیا۔ نور پور شہر وچ اوہدا محل سی جگن ناتھ پیلیس۔ نالے جگن ناتھ بنک۔ اوس بمبئی لندناں ای کدھرے رہندی عمر گزار دتی ۔ بابے لدھے دے ڈیرے بھلیاں وقتاں وچ اوس وڈے چودھری ،بابے لدھے دے پیو کول آونا اوہ وڈے چودھری نوں چاچا آہدا سی تے پیواں ہار اسدی عزت کرنی۔ لدھے نے جیہڑا جگن ناتھ دا ہانی سی اوہنوں گھوڑی دی اسواری کرانی ،چھمب وچ نہر دے اُرلے کنڈھے دو کوہ رڑا میدان سی اوتھے دوہاں گھوڑی بھجانی ۔ گنے ، چھلّیاں ، ساگ گندلاں دا چوپڑی روٹی لالے سُغاتاں پنڈ دیاں ڈیرے تے کھانیاں ! لالے دا آون ای کسے دے ڈیرے تے وڈیائی سمجھی جاندی ۔ بابے لدھے نال یارانہ تے بہوں وڈی گل سی۔ لالے دے آکھے ای بابا میٹرک دے وچ وظیفہ لے کے بی اے لہوروں کر آیا۔ اساڈی جوہ کسے دس بھی نہیں سن پڑھیاں ۔چوداں پڑھیاں دیاں دُھماں آہیاں۔شہر وچ لالے تے محلّاں والے نواب تے افسر وڈے آہے پر سارے ضلعے وچ چودھری داناں بھی وجدا آہیا ۔ جنا جوں ویکھیاں بھکھ لہہ جائے ۔ جگن ناتھ بابے نوں آپنے بنک افسر لا لیا پر سنتالی دوالے آ کے جدوں بابا پنجاہاں دے گیڑ آہیا۔ لالہ مڑ گیا ۔ چودھری بھی شہر چھڈ آیا ۔ جوں اکدم بڈھا ہو گیا۔ پنڈ بھی آونا چھڈ گیا ۔ سیکل ساری عمر کدی چودھری سکھی نہ آہی پئی جنا سوہنا نہیں لگدا سیکل چلاندا۔ کسے زمانے وچ ٹانگہ ساسُو ، ہُن اوہ بھی نہیں۔ نہ کدی پاہے چڑھدا اے نہ پٹڑی ! موڑ تے چھمب وچ یاں کدی کدائیں کویلے پنڈ آوندا دس پیندا اے ۔ کچہری ، پنڈ والے ورھے دوجے ورھے دھکے نال افسراں کول سفارش واسطے لے جاندے ہن۔ہُن تے بابے کدی تمبی بھی نہیں پائی۔ ایہہ کہانی تد دی ہے جدوں بابا پتلوناں سوٹ پاندا آہیا !
کہانی بابے دی لکشمی دیوی نال بھی سُنیدی ہے لکشمی دیوی نور پور شہر دی دُوجی وڈی اسامی سی تے لکشمی پیلیس تے جگن ناتھ پیلیس جیہنوں "لچھی دا محل "کہندے نیں کڑیاں دا کالج ہے تے جگن ناتھ محل وچ ہوسٹل۔ کہانی انج سُنیدی ہے پئی سروپ تے بابا عاشق سہی تے بابے کولوں پڑھن پچھن ٹر جانا۔ میرا وظیفہ آیا تے بابے راضی ہو کے مینوں پُتر بنا لیا۔ رشتے وچ بھی دُوروں پاروں چاچا آہیا۔ میرا جھاکا لتھا تے میں جاپچھیا :
"بابا جی ایہہ سچ اے پئی جگن ناتھ دی دھی جیہڑی اساڈی نہر وچ ڈُب کے موئی۔ تسی اوس تے عاشق آہے ؟ "
ـ"پترا اوہ تے ایڈی سوہنی سی اوہدے تے سارا جہان عاشق سی۔ میرے تے ہتھیں پلی۔ ایتوار دے ایتوار اوہدے درشن کرنے۔ میں اوس نوں پنڈ دیاں تے کتاباں دیاں کہانیاں سنانیاں۔ اوہ جنی سوہنی سی اینی ای لائق۔ اکدن میرے کولوں اٹھ کے گئی تے جھٹ بعد ترفاٹ دی خبر آئی پئی سروپ ڈُب کے مر گئی اے ! اوہدا پیو تے مڑ مویاں ہار ای جیویا تے چھیتی مر بھی گیا جھورے وچ۔ میں اج چالی ورھے بعد بھی جیونا ہاں !"
ــ"تُسی اوس تے عاشق ساؤ ؟"میں مڑ وڈکے کولوں بے شرمی نال پچھیا۔ "نہیں !"بابے اک لفظ نال کہانی مکا چھڈی تے مڑ اوہ آپ چھڑ پیا، "پُترا ہور ویلے سن تے ہور طرحاں دے لوکیں۔ کدے تکیا ای کوئی اپڑ آوندا ساڈے ڈیرے یاںلوک آوندا۔ شہر تے اوہا پنج کوہ پینڈا اے۔ ہُن کاراں موٹر سیکل نیں پر شہرئیے دُراڈے ہو گئے نہیں۔ تد لوکاں میلے تے آونا ۔ نہر تے آونا تے جگن ناھ جیہڑا اجکل دے لیکھے دوجے ملخ داکوئی بندہ ہووے اوس ڈیرے تے آ کے منجی تے بہہ جانا۔ آہی تے تد بھی بڑی گل پر اوہ ساؤ بند ہ سی۔ ولائیتاں پھریا ولائیتاں پڑھیا۔ پر اوس اُکاپتہ نہ لگن دینا۔ پیو میرے نوں چاچا آکھنا۔ مینوں بھائی لدھیا ! پر آہیا تے ہو رہی لیکھا۔ لدھے خاں بھاویں ، چودھری آہیا شہر وچ لوک ناں سُن کے ہسدے سن۔ میرے ساہمنے تے نہیں ۔ میرے جیہا ضلعے وچ کوڈی کھڈکار کوئی نہیں سی۔ گھُلدا تے نہیں ساں پر میری پھڑی بینی کسے کولوں چھڈان نہیں سی ہوندی ! لالے مینوں پتہ نہیں کیہڑے پاسے لا لیا۔ میں لدھے خان تو ایل کے چودھری ہو گیا سرٹیفکیٹ تے ہُن بھی ایہہ ای ہے۔ مینوں آپ اوپرا لگدا اے ۔گھرے دا جی ہو گیا۔ میں جگن ناتھ دی جنجے دلی گیا۔ سروپ ہتھاں وچ ای وڈی ہوئی تے اکدن جوان ہو گئی ۔ اوہدیاں تے سارے پنجاب وچ دُھماں سن۔ گرمیاں وچ شملے جانا تے انگریزاں لالے دے ٹبر نوں روز دعوتاں تے بلانا تے سبھ نے بڑ بڑ تکنا سروپ نوں۔ شہر ہوون تے ہاڑ سیال ہفتے یا جمعے دی شام اوہناں پنڈ دیاں یا کتاباں دیاں۔ اوس کہنا پئی لٹریچر ایل کے جنا کسے نہیں پڑھیا ! پتہ نہیں پُترا کیہ کھیڈ سی دفتر بھی اوس آ کے بہہ جانا تے چھُٹی تے بنگلے تے اساڈے ڈیرے۔ اوس نہر تے میرے نال کھلو کے چھمب ال ویکھنا تے کہنا، "میں بنگلہ بناواں دی چھمب دے وچکار۔"جاگدے سُتے میریاں اکھاں اگے اوہ ای رہندی سی۔ دھی سی کہ دیوی سی کہ معشوق اوس سوچن دا وقت ای نہیں دتا۔ اوہ انج گئی پئی جگن ناتھ پیلیس ، بنگلہ تے میرا ڈیرہ کٹھے اُجڑ گئے جگن ناتھ تے مویاں جیہا سی بتالی دوالے سوکھا بھی ہوگیا ۔ شملے دو سال سردیاں گرمیاں رہیا۔ جھورے وچ ای مر گیا ۔ بنک بھی ٹھپ ہو گیا ۔ پر مینوں خرچہ پٹھہ دیندا رہیا۔ جھورے وچ ای مر گیا ۔ بنک بھی ٹھپ ہوگیا۔ پر مینوں خرچہ پٹھہ دیندا رہیا۔ میں بڑا بڑا سوکھا آہیا سنتالی تائیں ۔ نور پور اوہدے دفتر کاروبار دی خبر لین دے کم تے ای لگا رہیا ۔ آہیا میں اصلوں جوان پنجاہواں ورھیاں تائیں ۔ مینوں سروپ نال عشق ہوندا تے سُک سڑ نہ جاندا ؟ سچی گل دوجی اے ! پترا یارانہ تے میں سن تیہہ وچ ای دوجے محل وچ لائی بیٹھا ساں۔ لکشمی تے لالہ جگن ناتھ دا شریکا سی پینڈواں والا ۔ جگن ناتھ محل بنایا۔ وہائٹ ہاؤس ہار دا۔ باہر نیویں جیہے جنگلے والالکشمی ساہمنے محل بنوایا بکنگھم پیلیس ہار دا سگماں ! باہر اُچی کندھ کوئی دو منزلاں اُچی۔ اوہدی کندھ ای جگن ناتھ پیلس نالوں اُچی سی۔ محل تے کوئی چھ منزلاں اُتے ہور سی ۔ اوس کار بھی ضلعے وچ سبھ توں پہلوں گھدی۔ پھر انگریز ڈیسی دی آہی تے لالہ جگن ناتھ دی ۔ پر لالہ کار تے چڑھدا گھٹ سی۔ لہور شملے جائے تے کار تے۔ نور پور تے بنگلے ٹانگے تے آونا۔ لکشمی عاشق سی جگن ناتھ تے۔ تے آہدے ہن پئی ایس واسطے اوس جنے نوں موہرا دے کے مروا ۔ سٹیا۔ تے محل چاڑھ لیا۔ سوہنی تے نہیں سی پر گورا چٹا رنگ تے جثہ سوہنا۔ کسے نور پور کاروں باہر تے اوہنوں ویکھیا نہیں سی ۔ اوہ تے لہور بھی کدے نہیں سی جاندی۔ نور پور آ کے گڈی نال اوہدا فرسٹ کلاس دا ڈبہ بُک ہونا توڑ بمبئی دا ! بمبئی اوہدا کاروبار بھی آہیا تے اوہدے ڈھنگ دے لوک وی۔ اجے سروپ جیوندی آہی تے مینوں اکدن سنیہا آیا پئی لکشمی دیوی محل سدیا اے۔ مینوں اوہدے خاص بندے نے پڑدے نال سُنیہا دتا پئی کوئی کاروبار بارے پچھنا اے۔ مینوں بھی تکن داچائسی ! ٹر گیا۔ اوس تے سارے پتے پہلی بازی وچ ای کھلار کے رکھ دتے ، " چودھری ڈر نہ ایہہ تیری ڈیوڈھی نہیں اکے ڈھارئے والی۔ ایہہ محل اے ۔ جگن ناتھ دی سراں بھی نہیں ...... "اوتھے رنگ ہور سن۔ اچے گیٹ دیاں ویلاں تھلیوں لنگھ کے میں تے حسن بن صباح دی جنت اپڑ گیا تے حُور نے ساڑھی پائی جیہڑی وکھاندی ودھ تے چھپاندی گھٹ سی۔ میں پہلی واری تے زنانی دے تھن نہیں سن ویکھے۔ پر انج لُد کے سودا کسے وکھایا نہیں سی ۔ ایہہ محل دے شیشے جیہڑے باہروں انھے ہن اندروں سے رنگ دے سورجاں ونگن سن ۔ قالین غلیچے چینی دے ۔ بندے دے قد دے گلدان۔ مجسمے ۔ اوہ پھیر ہسی "چودھری محل پڑدے دی تھاں اے۔ کُھلا ہو کے بہہ۔ شراب پینا ایں ؟ "میں کہیا نہیں پر اوہنوں دی تھاں اے ۔ کُھلا ہو کے بہہ ۔ شراب پینا ایں ؟ "میں کہیا نہیں پر اوہنوں پیندیاں ویکھ کے شرم آئی۔ چکھی تے میں بھی آہی ۔ لالے نال کدے دو پیگ لا لیندا ساں۔ میں بھی پئی لئی۔ ہن میرا دل بھی گلاں کرن نوں کردا سی۔ اوہ اٹھ کے میرے کول آ کے بہہ گئی ۔ پہلی وارتے کُھسا لئی۔ دوجی وار اوس خط ٹوریا ایل کے چودھری ہوراں نوں ! اوس لکھیا، "ذرا وقت کڈھ کے آونا۔ رت دا کھان بھی کھاؤ۔ پھیر چل سو چل ..........اوہ سارے داء جاندی سی۔ نور پور چھڈ پنجاب وچ لوک اوہنوں ویکھن نوں ترسدے آہے تے اوہ مینوں وکھان نوں کاہلی آہی .........گل لپٹن تے آ گئی پر اوس سبھ ٹونے ورتے میرے الوں ای گل نہ بنے۔ نامرد تے نہیں ساں پراڑیکا کوئی ضرور سی ! "چودھری 'نروس 'نہ ہویا کر ۔ کیڈا جناایں۔ سانوں درشن تے پورے دیا کر !"اوس کھیہڑا نہ چھڈیا۔ سچی گل پچھیں تے ایس غصے مینوں جوان رکھیا۔ گل بھی پڑدے وچ نہ رہی ۔ جگن ناتھ ہوراں نوں بھی خبر ہو گئی ۔ لالے اکدن ہس کے کہیا ، "چودھری کوہ لے ککڑی ۔ توں تے گوشت دا پرہیز نہیں کردا ! عورتاں سبھ اکو جیہیا ہوندیاں نیں ! اک واری گھوڑا دوڑا چا ایس میدان وچ ! تیری جان چھٹ ویسی ! چوہڑی وچ تے اس وچ فرق کوئی نہیں ! سگوں ساڈی چوہڑی تے بھلی لوک اے تے توں ہویا بھی سوشلسٹ ۔ پے جاپے جا ! ایہہ ای قلعہ اے کیپٹلزم دا!"میں انجے گل سروپ نوں بھی سنائی۔ اوہ ہسی نہیں جیویں ہسدی سی۔ تے میرے کولوں گل سن کے آئی تے اوہدے ڈب کے مرن دی خبر آگئی ! اٹھ پہر تے مینوں وہم رہیا جوں میری لکشمی دیوی والی گل تے لالے ہوراں دا مخول اوہنوں چنگا نہیں لگا۔ میرا ندر دا عاشق تے کئی مہینے روندا رہیا۔ پر سیال وچ جدلکشمی آئی تے اوس سدیا تے گل ہور دی ہور ہو گئی ..........گھورا سر پٹ دوڑیا، جوں مرزے جٹ دا دوڑیا سی ..........میں نیلی دا اسوار رہناں وچ ہوا !"راساں انڈول میرے ہتھ ، رکاباں تے بھار نہ پاواں اتے گھوڑا خوب دوڑاوں ! لکشمی بھی کھڈکار سی۔ نویں داء مارے تے اکدن جوں اچن چیت بڈھا ہو گیا۔ لکشمی نوں کُھڑک گئی ۔ اوس بڑے زور لائے نویں نویں ریکارڈ وجائے۔ کشتے شاہی پئے کھوائے ۔ ضلعے سارے وچ دُھمی آہی پئی اوہ شاہی کشتے ولائتوں منگا کے کھواندی اے چودھری نوں ، پر میں تے جوان اکدم سو ورھیاں دا ہوگیا.............ـ"
"پر ہویا کیہ ؟"میں ہیر سندا سندا جاگ پیا !
"پترا ایہہ گل مینوں نہیں سی پتہ۔ کئی ورھیاں پچھوں کوچوان نے دسیا پئی ٹانگہ تے سروپ آپ دوڑا کے نہر وچ سٹیا سی ! پتہ نہیں ٹانگے والے آپ اگلی گل جوڑی ، اکھے پئی آہندی سی .......... "چل ! اج لچھی لُچی دے گھر چلیے !"
"بابا جی ایہہ سچا عشق سی تہادا دوہاں دا۔ لکشمی نال کام تے گناہ دا رشتہ سی"میں طرح دتی۔
"میرے سارے عشق جھوٹھے سن۔میں عاشق ساں محلاں دا تے سُکھلیاں دا۔ اوہناں دی جُو ناں بھالدیاں مینوں پنڈ دیاں نت نہاریاں واٹاں بھل گئیاں ؟ لچھی نے میرے تے ایہہ احسان کیتا پئی مینوں سکھنا کر گئی۔ سکھنا ہویا تے لوکاں بھانے بڈھا ہوگیا۔ پُترا بڈھا تے میں پنڈ توں شہر دے سفر وچ ای ہو گیا ساں۔ اوہناں مینوں سو واری مار کے سٹیا محلاں اچیاں توں ! پترا جیوندا رہیوں تے جاگدا رہویں ۔ میری حیاتی ستا سفر سی۔ پتہ نہیں جھوٹھ کیہ اے تے سچ کیہ ؟ عشق تینوں کس پاگل پڑھایا اے۔ فلماں رسالیاں وچوں پڑھیا ہوسی آ ۔ عشق تے اک صاحب دی چاکری ہے جے تیرے بھاگیں ہووے ! تے حسن بندے دی حرص اے۔ محلاں سونے رُپے دا تے غزلاں دا اکو روپ تے اکو حسن اے !! غزلاں والے نامراد دلدھے خان نامرد نوں اک سفنیاں دے ظالم معشوق دی کہانی سناندے ہن۔ میں پہلوں پہل جد لچھی محل جا کے شرمندہ ہویا تے میں جگن ناتھ نوں گل سنائی۔ اوس آکھیا جیہڑے کام دی گل توں کرنا ایں تے تے شاستراں تے غزلیں لکھیا ہے اوہ عورت نال نفرت دا رشتہ ہے ! پیار انجان رشتہ ہے۔ کنیں مندراں پا کے جوگی نال ٹُر جائیدا اے ! اوہ سہتی قیافے لاندی ہے پئی انج کھیڈ ہوندی ہوسی ہیر تے رانجھے دی ! بچیا محلاں دا تے محلاں والیاں دیاں لشکاریاں سو روپ بدلیا ہے۔ کدے کلا بن جاندے نیں کدے غزل ! ایہہ گاون مک گیا تے لدھے خان بُڈھا ہو گیا ...........پر چننا نہ کریں ہے سُکھی !"


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels