Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> کہانی پراگا >> بُدھ سِنگھ دی بپتا

بُدھ سِنگھ دی بپتا

نادر علی
January 15th, 2009

بُدھ سنگھ دی بپتا

بُدھ سنگھ دی تے میری ایڈی گوڑھی یاری نہ ہوندی تے ایہہ کہانی خبرے مینوں بھی پتہ نہ ہوندی ۔ بُدھ کہیا پئی اوس کلکتے کدے کسے نوں نہیں سی دسیا۔ اوس دسنا کیہ سی اوہ گل ای گھٹ کسے نال کردا سی۔ بنگالی میں تے بنگالیاں ہار بولدا ساں تے لگدا۔ اوہدی کہانی بھی تے پوند ایہا آہی ۔ "توں کنج بنگالن نال ویاہ کر لیا ؟ "اوس پہلی گل پچھی جدوں اساڈی یاری پکی ہوئی ۔ میں اوہنوں سمجھایا پئی کلکتہ پورٹ ٹرسٹ وچ پنجابی مرد کوئی نہیں سی بڈھی تے دُور دی گل ہوئی ۔ گھر آون جان لگا تے کلثوم میری بڈھی تے سریندر کور بھی سہیلیاں بن گئیاں ۔ جنا بُدھ سنگھ چپیتا سی سریندر اونی ای گلا دھڑ سی پر آہ شہزادی اوہدا بہن اٹھن ورتن بھی شہزادیاں آلا سی دُوجا اوہدا روپ نہ جھلیا جائے۔
کلکتے شراب تے سوکھی لبھ جاندی سی پر پورٹ ٹرسٹ دے وختاور بابواں وچ پیندا کوئی نہیں سی۔ بار تے کرنٹے اک د و یار آہے پر سواد اوہناں نال نہیں سی آوندا۔ بُدھ سنگھ بابو بھرتی ہو کے میری برانچ وچ آیا تے میں جھبدی پٹو پایا۔ دو چار دن تاڑ رکھی جُوں شکار ہووے مڑ
ـ"ست سری کالبھائی جی !" کہیا تے اوہ ٹھٹھمبر گیا "تسی پنجابی او ؟ بولدے تے بنگالی او تے گپ شپ بھی بنگالیاں نال مار دے او !"میں گجرات ، لام ، برما تے بھکھ دی کہانی سنا کے پچھیا، "پین دا شوق کر دے او ؟ "" پی لیناں پر شوق نہیں ؟ نالے بُڈھی گھر اکلی اے اوہدا سنگ کوئی نہیں ۔ "پر پین پلان دے راہ دا میں سنیاسی ساں۔ اڈے چاڑھ لیا۔ اک دن پی کے جد اوس ساری کہانی آہی۔ ساری جُوں اوس پہلے دن سنائی انج آہی۔
بھاپا میرا نہر دے محکمے وچ اوور سیر سی۔ نہر دا محکمہ لیرا تے ہے سی ۔ مجھاں گاواں گھوڑیاں تے اناج دے بہُت چڑھاوے چڑھدے سن۔ پر نہر والیاں دا کوئی گھر اگا پچھا نہیں رہندا۔ بنگلے تے عملے دے دو چار جی ہونے تے ضلعدار صاحب ضلعدار بھی ہر واری نواں ہونا۔ نہ پنڈ نہ آنڈھ گوانڈھ۔ کسے بنگلے دو چار سال لنگھنے تے گھر ار لگن لگ پونا۔ پوندای میری پشواں رکھاں پتراں نال ودھیری سنگت آہی ۔ کہہ نہیں نہ سکدا پشواں نال رہ رہ کے پشو ہویا یا بنگلیاں دی لگُ نال ! جد ہوش سنبھالی چونہواں پنجاں ورھیاں دا ہو کے، تے مینوں سبھ نالوں چنگا نظارہ گربھن دا ای لگنا۔ دوجی تیجی جماعتے گاں مالی دا۔ کھیڈ بھی کھیڈاں ہار ای سمجھیا۔ پر اجے چوتھی وچ ای آہیا تے پتہ نہیں منڈوے جیہڑا میں ایک واری منٹگمری ویکھیا سی کے فلمی رسالیاں تے افسانیاں میرا دھیان عورت دے شریر ول لا لیا۔ گھر وچ تے ماتا جی تے میری وڈی بھین سریندر ای سن۔ سریندر میرے نالوں ورھا ای وڈی سی تے پھیر اوہ اکدم پوری عورت بن گئی۔ میرا انجے سی جوں اج اے ماتا جی نے بہُت کہنا ، "ہن تیری سریندر نال کھیڈن دی عمر نہیں باہر جا کے منڈیاں نال کھیڈیا کر !"پرمینوں سریندر نالوں نیڑے کوئی جگ وچ لگدا نہیں سی کل تائیں اسیں کٹھے سوندے ساں۔ اوہ دسویں پاس کر کے گھرب بہہ گئی تے میں ساہیوال لاگے کر کے کالج داخل ہو گیا۔ دس میل آون دس میل جاون اوس زمانے وچ کوئی وڈی گل نہیں سی۔
بھاپا جی نے بُہت کہیا ہوسٹل ٹر جاں پر ایہہ گل نہ سریندر نوں چنگی لگے نہ مینوں۔ بھاپا جی آپ کدے شہر کدے دُھپ سڑی بنگلے دورے تے جانا۔ ماتا جی نوں گُٹکے جپ ج
یتوں ویہل نہیں سی۔ اسی دو جی اکلے ساں اُتوں استاد تاریخ دے دلشاد صاحب مل گئے اوہناں تاریخ انگریزی دوویں پڑھانے تے کُجھ اجیہے پٹھے سبق پڑھا گئے ایہہ پئی "لارڈ بائرن آپنی بھین نال وسدا سی "۔۔۔۔ بُدھ ازم پڑھائی تے" بُدھ خدا بارے خاموش اے !"میں پچھیا ـ"جتی ستی کیوں رہندے سن بھکشو ؟ " "میرے خیال وچ گل بعد وچ ودھ گئی اے۔ لگدا اے بُدھ رب بارے بھی تے عورت بارے بھی خاموش اے۔ ""شاہ جی تہاڈا مطلب اے مذہب جیہڑے برھم چاری بنن پڑھاندے نیں تے اج دے مہاتما ، گاندھی جی پڑھاندے نیں، ایہہ ایویں ای اے ؟ ""عورت دے مرد دی ملکیت بنن نالوں تے کوئی بھی گل چنگی اے۔ "دلشاد شاہ صاحب ہس کے آکھیا۔
اساڈے کوارٹر وچ نہان واسطے چو بچہ سی جدے وچ نلکا لگا سی۔ سریندر نہاوے تے میں اکثر چھپ کے کوٹھے تے چڑھ جانا تے لسوڑھے دے اوہلے چھپ کے اوہنوں نہاندیاں ویکھنا مینوں اوہدے نالوں سوہنا جی تے جگ وچ کوئی نہیں سی لگدا۔ اوہدا نہاوندیاں آپنے شریر ول دھیان مینوں ہور چنگا لگنا۔ تے جل تھل انتم روپ۔ اکدن اوس میری سری تک لئی۔ تے "دفعہ فٹے مُونہہ !"دی سینت کیتی۔ میں شامی ملیا تے اوس ہور تو ہے لعنت کیتی ، "اوہ بُدھوا ویرا میریا ! میں تیری تریمت نہیں تیری بھین لگنی آں !""رندو جے میرے وس ہووے تے تیرے نال ویاہ بھی کر لاں۔ " "فٹے مُونہہ تیرے بُدھو دے ۔ دھرم نئیم بھی کوئی چیز اے کہ نہیں !""وڈا دھرم بندے دی مرضی اے !"
ـ"دوہاں جیاں دی مرضی !"میں تھوڑی جیہی مرضی دی گنجائش رکھی۔ "ایہہ تینوں اوس بے ہدایتے شہانے پڑھایا اے ؟ "میں اوہنوں سارے سبق سنے دلشاد صاحب دے انوکھے وچاراں دے سنائے ہوئے سن۔ "تیرا پروفیسر کمیونسٹ اے تے اسی سکھ آں۔ ""میں کمیونسٹ سکھ آں ۔ ""او کھوتیا کمیونزم من مُکھ کام نوں کہندے !"پر گل کر دیاں کدے کدے جھاکا بھی لہہ جاندا اے ۔
ماتا جی اچانک فوت ہو گئے تے ہن اسیں جے تریمت کھسم نہیں ساں تد بھی میری تے بھاپے دی کھسم تے تے اوہا سی۔ بھاپا جی گھل گھل کے ادھے ہو گئے ۔ ماتا جی دے مرن دے بعد تے دھرم ول دھیان بھی ودھ گیا۔ سریندر دے ساک واسطے سُنیہے آون لگ پئے۔ مینوں تے ایہہ گل دُھروں نہیں سی بھاوندی تے سریندر نوں ایس گلوں چوکھی کھج آونی پی اکثر لوک بھاپے دی دولت زویں بارے ودھیراپچھدے آہے۔ بھاپا پہلوں بھی اوور سیر ہار وڈھی خور نہیں سی۔ ماتا جی دے مرن نال تے کوئی پرانے ملن والے یار زویں دار آپ ای کُجھ دانہ پٹھہ دے جان۔ اک ایس ڈی او صاحب چودھری نادر علی تیرے ضلع دے آئے جینہاں ات چائی۔ انھے واہ وڈھی کھاندے سن۔ بھاپے اگراہی مجبوری تے کُجھ پرانا یار کر کے اوہدے واسطے کرنی۔ تدوں ای موٹر سیکل بھی لے لئی جیہنوں اکثر اجے "بمبو کاٹ "ای آکھدے سن ۔ میں بھی کہیا آون جان سوکھا ہو جائے گا۔ پر بھاپے توں ودھ میں چلانی۔ اکثرکالج لے جانی۔ تے دنیا وچ سبھ نالوں وڈا سواد سریندر نوں پچھے بٹھان آہیا۔ اوس لتاں پاسے تے کر بہنا تے میں زوری گھوڑ بھڑا کے بہا لینا۔۔۔ بس اوہدی اوٹ بن کے اوہدے کھیہن بہن نال ای نہال ہو جانا۔
دھیان اساڈا دوہاں دا بھاپے ول سی جیہڑے اکثر بیمار رہن لگ پئے۔۔۔۔ تے بھاپے دا وڈا فکر سریندر دا ویاہ جیہڑا وچے رہ گیا جد او سور گباشی ہوئے سن پنجتالی وچ۔
نکودر کہن نوں اساڈے نانکے دادکے سی پر اک دو پتا جی دے مامے دے پتر تے اک یار دا پت امریک سنگھ ای نیڑے دے سن۔ امریکا اجے ویاہیا نہیں سی۔ تے جُوں تعلق داری وچ ہوندا اے اکثر لوکاں متھیا سی پئی ایہہ رشتہ انج ای ہؤ گا۔ زویں دے چار بگھے بھی بھاپے دے آہے۔ امریکے دے ویاہون نال تے بھاپے طرحاں میرے نوکری تے رہن نال بھی بچت رہندی سیگی۔ مینوں نکودر دی کوئی چیز نہیں سی بھاوندی۔ دادکا تنگ گلی وچ نکا جیہا گھر تے قید نالوں براسی۔ نکودرنہ پنڈ نہ شہر۔ نہ پنڈ دی کھل تے نہ شہر دا رونق میلہ ۔ جٹ کھتریاں نالوں تے کھتری جٹاں نالوں بُرے سیگے۔ میں ساری عمر دا جنگل دا واسی مرن ہاکا ہو گیا۔
"میں کہیا ایہہ امریکے نال تیرا رشتہ کیسا رہو ؟
ـمیں اینویں ہس کے سریندر کولوں پچھیا۔۔۔۔ "اوہ میرے نالوں زیادہ بھاپے دے بی ایس اے موٹر سائیکل تے عاشق اے۔ اوہدا خیال اے ایہہ وچ مل جاؤ گا !"واقعی امریکے اکثر موٹر سیکل دا ای پچھنا تے مینوں کہندا اے دھیان نال چلاواں کراں !
اخیر ایس بی ایس اے تے یو ایس اے (امریکے ) نے اسادی زندگی دا فیصلہ کر دتا۔ میں فیروز پور چوری چوری موٹر سیکل دے کاغذ بنوا کے تے ڈوڈھ ہزار وچ سودا کر لیا ۔ پریمی تے میں تے سریندر سیگے ای۔ ہن اسی فیصلہ کیتا پئی کدھرے دُور جا کے اک نویں نیا وسا لئیے تے رن کھسم بن کے رہن لگ پوئیے۔ انج اک دن رات نوں امبر سروں جا کے آپاں فرنٹئیر میل تے چڑھ کے کلکتے آ گئے۔ تے انہونی ہونی ہو گئی !"
سن سنتالی وچ میں پاکستان آیا۔ بُدھ سنگھ نال خط و کتابت رہی ۔
ـ"کلکتے سن سنتالی بعد سکھاں سوہریاں دا ہڑھ آ گیا اے۔ لگد اجُوں سارے ایتھے ای آ گئے۔ اساڈے دو بچے اے۔ اساڈی طرحاں بھین بھرا۔ "مینوں آخری چٹھی وچ بُڈھ سنگھ لکھا، "سوچناں ولیت چلاجاں۔ "اُنونجا وچ اوہ ولیت چلا گیا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels