Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> کہانی پراگا >> چُپ

چُپ

نادر علی
January 15th, 2009

چُپ

 اِک دینہہ تیجے مینوں دسیا رسک کیہ ہوندا ے۔ تیجا سِنگھ جِنا گھمنڈی سی اونا ہی گلا در بھی آہیا۔ میں اِک دینہہ پچھیا، "پاپ جو اسیں دوہاں کیتا! ایہدا اُپاء کنج ہوئے دا؟"اوس کہیا، "پاپ، پُن دا نکھیڑا پُرکھ نہیں کر سکدا۔ انیاں پاپ اے۔ کِسے دا دِل دکھانا پاپ اے!"اکھے، "اساں دوہاں تے اِکدُوجے نوں آسرا دِتا۔ گھڑی دوگھڑی جُوں تھکے بندے دی اکھ لگ جائے، اِنج اے تیرے نال وسنا۔ میں تے مُولے دا بُرا نہیں منگیا۔ اوہنوں تیرے بال بچے نوں خوش ویکھ کے خوش ہوناں۔ جوگی آلا پھیرا اے میرا۔ خبرے لیل پوروں تیرے چک آوندیاں مینوں اوس شہر دے، جگ دے سارے رسم رواج قنون بھی بھل جاندے نیں۔ تیری میری نگری جو بھی ہے ایہہ پریم دی نگری اے۔ ایہہ کیوں نہیں دنیا مندی ! اکھے دنیا دا قنون اے۔ خبرے رب ایہہ بنایا بھی اے کہ نہیں۔ ماس کھان والے، شراباں پِین آلے ایس پنڈ دے خونخوار سردار بھی تے ایس جگ وچ وسدے نیں۔ اوہناں دیاں پاپاں، حاکماں دی حاکمی، تھانے آلیاں دی تھانیداری نوں کوئی بُرا نہیں آہندا۔ ٹھیک اے پتی پتنی دا پوتر بندھن اے، پر مُولے دا تینوں مارنا کُٹنا، امر سر جان نہ دینا ایہہ بھی تے انیاں اے۔ کیہڑا وڈا پاپ اے، اوہدا پھٹ لانا جاں میرا ملہم پٹی کرنا۔ تیرے نال پاپ دا نہیں پریم دا رشتہ اے۔ میں تے رہندی حیاتی تیری، مُولے دی تے تیرے بچیاں دی سیوا کردارہواں۔ کدی تیرے شریری نوں ہتھ نہ لاواں۔ تک تک عمر گزاراں۔ ایہہ رب کیوں پاپ بنایا اے۔ انج کیوں نہیں جے میں تے مُولا پریم سانجھا کر لیّے اساڈا دوہاں دا تیرے نال پریم؟
میں کہیا، "تیجیا! گلاں نال رب تے نہیں نہ چاریا جاندا۔ جو ہویا سو ہویا۔ ایہہ ہن پاپوں پُن نہیں بن جانا۔ چکوں لوء لگن توں پہلوں ٹُر جا۔ مُولا تے جو مارے گا سو مارے گا۔ میں وڈے ویلے تائیں آپ ڈر نال مرجاواں گی!"
کیہ دساں، پنجاہ ورھے ہن توبیّوں آیاں ہو گئے نیں۔ سٹھ ورھے پہلاں، جد امر سروں چک 44آئی تاں مینوں لگے جپوں مر جاواں گی۔ ٹوبہّ تیک سِنگھ تے شہر بھی پنڈاں ورگا سِیگا۔ تے مُولا سِنگھ ترکھان اوس شہرد راٹھ۔ مُولا مُورکھ خُو داتے مُورکھ آہیا پر ترکھانے کم دا ہُنری۔ کہندے سی اوہدی ٹھوکی چُول کدے نہیں سی ہلدی۔ پر اوس چک 44دا پکا کوتا کر کے تے گاں مجھ پِھرن ترن دی کُھل کر کے پنڈ نہیں سی چھڈیا۔ سیپ میرے ویاہ توں پہلوں چھڈ دتی۔ بہت زور لایا کَیروں دیاں سرداراں۔ اوس کہیا، "رہندی حیاتی ہل چوگاٹھ نوں ہتھ نہیں لانا، امر سر لوہے دے کھوہ سی، ایتھے دُوجے چوتھے پنڈ، جتھے مٹھا پانی ہونا، لکڑیوے ہی ڈھول چرکھڑی چلاوندے سی۔ مپولے کھوہاں، بوہیاں، باریاں دا کم چھوہ لیاتے آرا جا لگوایا ٹوبے، جد بجلی آئی۔ کَیروں والیاں دو چار دفعہ مار پوائی، گاہل مندا کیتا، پر مُولے جا تحصیلدار دے گھر، گجرات بُوہے باریاں لائیاں۔ لکڑی ٹوبّے وافر آہی۔ مفت کیتا کہ مُل تے اوس نادر علی تحصیلدار نوں ہتھاں تے پا لیا۔ اوہ افسر مال ہو کے لیل پور گیا تے مُولا جُوں آپ افسر ہو گیا۔ کیروں والیاں ہار من لئی۔ میں آئی تے ادھا پنڈ اوہدا قرضائی آہیا۔ تھانے تحصیلے مُنشی مسدّی سارے اوہنوں جاندے آہے۔
پر میرے لئی تے قید سی پنڈ تھاں۔ لوکاں مینوں ترکھان دی بُڈھی ہہی سمجھیا۔ مُولے کولوں میں ہی نہیں جٹ بھی ڈردے آہے۔ چار جت نکلدے اوہدے وچوں ایڈا جنا آہیا۔ فیر صوبیدار اوہنوں پستول دا لیسنس بنوا دِتا، اجے برچھی ڈانگ دا زمانہ سی۔ چک چُتالی پہلی سَیکل لیاندی مُولے نے۔ ایہہ میرے ویاہ توں دس ورھے اگدوں دی گل سی۔
پر پیسے نوں کِسے چتنا ہوندا اے۔ اجار سنسان جگہ سی گیروں۔ کہندے نیں، جد پہلے پہل ابادی ہوئی تے لوک زِویاں چھڈ کے نس جاندے سی۔ چُپ نہیں سی جھلی جاندی!
گورے صاحب نے کاواں دی گڈی بھر کے منگائی پئی دِل لگ جائے لوکاں دا! میں آئی تے کاں ت سیگے، پر کھسم رات نوں ہی گھر آوندا سی۔ تِن میرے بال دِیپا تے سورج تے نِکی نگندر، اُتے تھلے دے جم سی۔ بالاں نال گھر دے کم کاج تے گاں دے پانی پٹھے نال دن گزر دا سی۔ گاں تے چھیڑو لے جاندے سی۔ جٹیاں سَوہریاں دے بپو تھے چنگے نہیں سی لگدے۔ جَیناں لوہاری میری اکو اِک سہیلی آہی مُولے واجا لیاندا تے ادھے پنڈ سادی ڈیوڑھی اگے ڈیرا آ لایا۔ مُولا گھر نہ ہوئے تے واجا لاندی نوں لاج آوندی سی۔ بالاں آگے کندھ اُتے بہہ جانا تے رہندے لوک کوٹھے تے آ بہنے۔ مُولے بوہے ڈھو کے کوٹھڑی وِچ شامی واجا لانا۔ جٹاں طرحاں نہ اوہ شراب پیندا سی، نہ مسلماناں کول چھپ کے حقہ۔ میں ہی اوہدا اِک نشہ سی پر جُوں مینوں چرھن لگاتے بالاں آ گھیرا پایا۔ مُولا بُہت محنت کرن آلا جی سی۔ اوس بھی نِکے سوتے سوں جانا۔ بالاں تے میرے خیالاں مینوں سون نہ دینا۔
کوئی پُچھے کاہدی تُھڑ سی تے کہاں گی گلاں کرن نوں دِل کردا سی۔ مُولے دِیاں گلاں بھی تیجے ورگیاں نہیں سیگیاں۔ ہوں ہاں! دُر! چیں چپ! تیجا پہلی دفعہ پھیری تے آیا، "لپّا! گوتا! پھیتے داس !"واجا لایا تے مینوں اِنج لگا جُوں میرے کالجے نوں کِھچ لگی۔ کدی سوچنی آں اج پنجاہ ورھے بعد بھی اوہدا واجا کنیں پیندا اے یاں کن وجدے نیں میرے! اوہ لم ڈِھینگ مُولے توں بھی چپّا لما سی۔ سردارنیاں دھاگے دیکھن دے بہانے اوہنوں بہا لینا تے گلاں کرنیاں پہر پہر اوہدے نال۔ میں تے مُولے توں ڈردے کدے بلایا بھی نہ اوہنوں۔ اوہ ہی رانجھا راجباہ لاگے آوندا ملیا۔ "ست سِری کال بھینے! توں نویں ووہتی سہی ہونی ایں۔ تینوں پہلے تاں نہیں ویکھیا؟ کیہڑی حویلی اے آپدی؟ لپّا، گوتا، نالے دھاگے، بِیڑے، نکڑ چکڑ، بیبیاں لئی تے سبھ کُجھ ہے اے میرے کولے۔"نالے سی ڈنگر دے ڈنگر سارے۔ کھنگُور، گھورن تے کوئی بڑا شیر ہویا تے ڈنگر موڑدیاں کھیہن توں اگے کوئی گل اوہناں نوں آوندی نہیں سی۔ کِسے پنڈوں باہرملنا تے ویہہ کُرو اگے لنگھ کے گاونا۔ میں دِیپے نوں دھکا مار کے اُچی اُچی کہنا، "وے تیری ستیں پیرھیں ہگیا۔ دیکھ کے نہیں تُردا!"
پر تیجا تے گنڈھڑی چا کے اُنڈا ٹردا بھی پیلاں پاندا جاندا سی۔ "ٹوروں تور چنگی، بولوں بول مِٹھا، وِچ سوہنیاں دے سردار آہیا!"میں مُولے ترکھان دی گھر آلی ہاں۔ پنڈوں باہر دکھن کوٹھے نیں ساڈے!"کِتے بُھل نہ جائے گھر میرا! بتی بال کے بنیرے اتے رکھنی آں! دل میرا گاویں جائے۔ تیجا تے کوئی جادو گر سی۔ پر ویڑھے بیٹھا اوہ انھیاں سرداراں نوں کدی دِسدا نہیں سی۔ اوس مرلے سارے وِچ گنڈھری کھول کے ہٹی پانی۔ بھنجے بہنا، کدے پِیرھا نہ لینا۔ کوئی گھر دا، باہر دا مرد آ جائے اکھ نیویں رکھ کے ہتھ جور کے اوس "ست سری کال!"کہنا مُر پیراں بھرنے بیٹھے، گوڈے بھرنے ہو جانا، جُوں اوہ کوئی کھسی کِرلا ہووے، پر جیہڑے اوہ راہ لنگھے سردارنیاں وِچھدیاں جانا۔ دو دن تے کُجھ زنخا لگا۔ پر اوہ کوئی رانگلا بندہ آہیا۔ اُٹھدیاں راہ جاندیاں ہور دا ہور ہو جاوے! پہلے دِن دوپہر تائیں بس مینوں ادیک رہی۔ کدھرے کہہ کے بُھل تاں نہیں بیٹھا۔ آیا تے باہر لے بُوہے دِیاں مہاٹھاں لاگے اوس ہتی آلائی۔ مُڑ کے بُوہے واجا لایا "لپّے گوٹے والا آ گیا اے بی بی! لپّے، گوٹے، پھیتے والے سودے بی بی! رس بھریاں سنتریاں آہیاں ایں نکیاں نکیاں چودھریاں واطے!"تیجا جاندا سی پئی سردارنی راضی نہ ہوئی تے بال ہک لیاون گے۔ پر سرادرنیاں آپ اڈوکھوڑے کھاندیاں، بھجدیاں آونیاں، رانجھے دے درشن تکن لئی! دِل میرا آکھے کوئی نہ ہووے، بس اوہ میرے ساہمنے بہہ جائے۔ بس میں اوہدی اکھ دا شیشہ تک کے آپنا روپ سنواراں! اوس بچیاں نوں سنتریاں، مینوں ڈی ایم سی دا دھا گہ دِتا۔ لگے جُوں کستوری میرے ہتھ دِتی سو۔ جُوں دِل دلاں دے بھیتو ہوندے، اکھاں جانو اکھاں دیاں ہن!"سُندریئے توں گھر بیٹھی بیٹھی اودرتے نہیں جاندی؟"اکھاں اکھاں وچ، بالاں نوں سنتریاں دیندے، مینوں دھاگے دے لچھے دکھاندے سو سنیہے دتے اوہنے۔ چھیتی اٹھ کے جاون لگا۔ دِل میرا آکھے، اندر آ توں، ایہا اے گھر تیرا رانجھن ماہی کُجھ کھا لوو سردار ہوراں دا بھوجن بنایا اے۔ اوہ ہمیشاں دساں بندیاں لئی فالو بندا اے!"سردارنی بھاگ لگن تیرے ویڑھے پارے! لسی دا پیالہ تے چپّا ٹُک دے دے تیری کر پا ہوئے گی!"میں پیِڑھا لیاواں"۔ آکھن لگا، "نہیں سردارنی میں بُھنجے ہی سوکھا رہناں پیڑھا کدے نہیں لیندا نالے لیل پوروں نکل کے کدے منجے تے نہیں بہندا! بُھنجے میں بڑا سَوکھا رہناں۔ نالے برابر نہیں بہندا میں سرداراں دے!"میں دِل وِچ کہیا، "کھچریا توں تاں سِر اکھّاں تے بہنا ایں، سرداراں دی اکھّیں مٹی پیا پا بھاویں۔ سردارنیاں تیرے چرنِیں لیٹنِیاں لین سارِیاں؟" اِنج لگے جُوں ساری حیاتی پہلی واری میں کوئی جیوندا جی دیکھیا اے۔ دِل کرے اوہنوں دُکھڑے سناواں۔ "گھر آویں تے سارے دکھ دساں، ماہی وے جو بیتیاں ساڈے نال!"میری ڈیوڑھی اوہدی ہٹی بن جانی۔ ایہہ اٹھو ہارے۔ گلاں وِچ اوس پولی جیہی اگلے پھیرے دا دن دس جانا۔ سارے پنڈ نوں پتہ ہوندا سی۔ سردار نیاں نے سکڑا لا کے اڈیکنا سوہنے دے آون نوں۔ میں سسّی جیہڑے دو دن وسّی پُنّوں دا اٹھ آپے میرے بوہے آن کھلوتا! ساڈی ڈیوڑھی لوکاں نالوں ڈیوڈھی آہی۔ نالے ڈنگر وچھا، آون جان کِسے دا نہیں سی۔ مُڑ ہٹی تیجے نے ایتھے ہی پا لئی۔ بالاں نوں تے مُولے نوں اوس آپ ہتھاں تے پالیا۔ آپے پوہ دی شامی مُولے کہیا، "بھائیا رہ جا راتی، تن کوہ پینڈا پیدل تے رات ٹوبّے کِتےھے رہویں گا؟ گڈی تے ہن وڈے ویلے ہی جاؤ گی"۔
انجیں اِک شام پئی تے گوفریوں وڈے سرداراں دا پندہ آیا پئی ایس۔ پی صاحب لہوروں آئے۔ انج اِک رات تیجے نال اکٹھی گُزری۔ ساری رات میں نہ سُتی۔ تِن پھیرے ڈیوڑھی دے لائے۔ تیجا کیہڑا سُتا سی۔ اِنج جاگدی دی قِسمت سَوں گئی۔ یاں سُتی دی جاگی۔ ہونی بھی من موہنی لگی۔
گئی دِن لنگھ گئے، پر مُولے جد بھی میرے ول ویکھنا اوس کہنا،"کیہ ہو گیا اے تینوں؟" بڑا ڈاڈھا سی مار کُٹ کے اوس کڈھا لیا میرے اندروں اوہ بھید جیہڑا میرے مُونہہ تے لِکھیا سی۔ "میں ایتکاں تیجے دے ڈکرے کر کے دب آواں گا۔"آہندے نیں، خُون نہیں چھپدا۔ پر ایہہ دھرتی خبرے کِنے خُون چھپائی بیٹھی اے۔ مہینہ ڈیڑھ تیجے دے گھر والے اوہنوں ڈُھونڈ دے آئے، پر نہ کوئی ناں سی نہ کوئی نشان۔ نالے سن سنتالی خبرے مرن مارن دی رُت سی!

 


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels