Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چرخے دی موت >> اگ تے چھاں

اگ تے چھاں

حنیف باوا
January 16th, 2009

اَگ تے چھاں


جُون دا مہینہ اے، دِن دے باراں وجے ہوئے نیں۔ سُورج سِر تے کھلوتا اَگ ورھا رہیا اے۔ بوڑھ دا درخت ایس اَگ نوں آپنی کنڈ تے جھل کے تھلے بیٹھن والیاں نوں گوہڑی چھاں ونڈ رہیا اے۔
بوڑھ دے تھلے تِن پینڈو نیں، جیہناں کول اِک بینڈ دا ٹرانسٹر پیا اے۔ بھانویں ایہہ تِنوں بَندے پینڈو نیں پر پھیر دی خبراں سُنن مگروں ویت نام دی اوس خبر بارے گل کر رہے نیں، جس وچ دسیا گیا سی کہ امریکی ہوائی جہازاں نے ہنوئی توں ٤ میل دُور تیل دے ذخیریاں تے بمب ورھائے نیں۔
"تیل دیاں ذخیریاں تے، اوہ وی چار میل شہر توں دُور۔"
"امریکہ تاں ایہو کہندا اے۔"
"ہاں! امریکہ تاں ایہو کہندا اے۔"
"وچارے دیتنا میاں دی موت جوان سدھراں دی موت اے۔"
ایہناں تِناں توں کُجھ دُور دو مُنڈے جیہناں دیاں عمراں اَٹھ اَٹھ نَوں نَوں سالاں دیاں نیں، گھر بنا بنا کے کھیڈ رہے نی۔ ایہناں مُنڈیاں نوں وی بوڑھ دی چھاں نے پُوری طرغ آپنی بُکل وچ لکویا ہویا اے، اوہ د گلّاں کر رہے نیں۔
"تینوں مَیں تیرا گھر بنا کے دیاں گا۔
ـ
ـ"تے میں تیرا۔"
ـ"ویکھیں مَیں تیرا کیویں سجا کے دیاں گا۔ـ
ـ"مَیں تیرا گھر تیرے نالوں ودھ سجاواں گا۔"
اودھر اوہناں تِناں حُقے دوالے بیٹھے پیندواں وچکار ویت نال دی جنگ بارے گل بات چالُو اے۔
"امریکہ سرا سر دَدھروہ کر رہیا اے۔
ـ
ـ"دیکھ لؤ کسے دے گھر تے جا کے کیویں بمب سُٹ رہیا اے۔"
"اوہنوں تاں بچیّاں دِیاں چِیکاں وی سُنائی نہیں دیندیاں۔"
ـ
"اوہ سُن ای نہیں سکدے، اوہناں دے کن پتھر ہو چکے نیں۔"
اوہ اِنج دُکھ بھرے دِلاں نال گلاں کر رہے نیں جیویں ویتنا میاں دے بچے تے اوہناں دے آپنے بچے سانجھے ہون۔
"نہ بوڑھ دی داڑھی نہ توڑیں۔"پہلے مُنڈے دا جیہڑا کہ بورھ ول وَدھ رہیا سی اِنج پَھڑ لیا سی جیویں ایہہ ہتھ بوڑھ تے بوہت ظُلم کر رہیا ہووے۔
"کیوں؟
ـ"دُوجے نے حیرانی نال پُچھیا۔
"اِک دِن میرے پیو نے مینوں سمجھا وندیاں کہیا سی، پُترا! اِک لیکھے دا یہہ بوڑھ ساڈے پیواں ورگا اے، ایہنوں کُجھ نہ آکھنا۔ ایہہ پِنڈ دے ساریاں بندیاں نالوں وَڈا اے، ایہنوں چھیڑن نال پِنڈ وِچ بھچال آون دا ڈر ہوندااے، نالے ایہہ سانوں گوہڑی چھاں دی تاں دے رہیا اے۔"
"جدوں دا پیو نے مینوں ایہہ دسیا اے مَیں کدی وی بابے بوڑھ دی داڑھی نوں ہتھ نہیں لایا۔"
"اچھا، اَج توں مِیں وی ایہنوں کُجھ نہیں آکھاں گا۔"
اجیہیاں گلاں کریندیاں دوناں مُعڈیاں دے چہریاں تے مِٹھی جیہی مسکراہٹ کھلر ویندی اے۔
اِک پینڈُو حُقے دا لما سارا گُھٹ کھِچن مگروں کہن لگا "مَیں اخبار وچ اِک تصویر ویکھی، تصویر کاہدی سی دُکھاں دا بھانبڑ سی۔"
"کِیہ سی تصویر وچ۔"دُوجے نے حیرانی نال پُچھیا۔
"تصویر وچ اِک مٹیار اِک نِکے جیہے بال نوں چھاتی نال لائی پانی وچ کھلوتی ہوئی اے۔ اوہدے کُھلے ہوئے مُونہہ نوں دیکھ کے صاف لبھدا اے پئی اوہ ڈاڈھی گبھرائی ہوئی چیکاں مار رہی اے، اوہنے آپنا مُونہہ پِچھا نہہ نوں کیتا ہویا اے، جیویں اوہدا کِسے نے پِچھا کیتا ہویا اے۔"
"اوہ مٹیار کون سی، اوہ بچہ اوہدا کِیہ لگدا سی؟"
"اوہ مٹیار ویت نام وی مٹیار سی تے اوہ بچہ اوہدی سدھر سی۔
"ہائے وچارے ویت نام دے لوک۔"
"ہائے وچارے دیتنامی بچے۔
"ہائے ویت نام دیاں سَڑیاں بلدیاں سَدھراں۔"
ہُن اوہ پینڈُو چُپ وَٹ لیندے نیں۔
"
ویکھ لے میں تیراگھر کنّا سوہنا بنا دتا اے، ویکھیں نال بیل بُوٹے کنّے سوہنے پئے لگدے نیں۔"
" میرا بنایا ہویا گھر سوہنا نہیں ؟" دُوجے تے کجھ اُداس جیہا ہو کے پُچھیا۔
"ہاں ایہہ وی بوہت ای سوہنا لگدا اے۔"
"تُوں میرا بیلی ایں ناں؟"
"ہاں ۔ " پہلے نے خوش ہو کے جواب دتا۔
"اسیں روز انج ای گھر بنا بنا کے کھیڈیا کراں گے ، ٹھیک اے ناں؟"
"ہاں ٹھیک اے۔"

اوہ دوویں معصوم بیلی آپنے آپنے بنائے ہوئے گھراں وچ بیٹھے گلّاں کر دے رہندے نیںَ پینڈواں نے چُپ وٹی ہوئی اے۔ باب بوڑھ اوسے طرح سُورج دی اگ نوں آپنی کنڈ تے جھلّ کے اوہناں نوں مامتا نوں ورگی گوہڑی چھاں دے رہیا اے۔

گھاہ دی پنڈ

ہاڑ دا مہینہ اے ، بڑی کرڑی دھپ اے ۔ اینی کرڑی کہ چھوٹے چھوٹے جنور آپنے آپنے آپنے آہلنیاں وچ لُکے بیٹھے نیں ۔ کسان وی آپنے سارے کم کار چھڈ کے درختاں دی چھاں مان رہے نیں۔ پر مائی پھجّاں سر تے گھاہ دی پنڈ چکی پنڈ ول آ رہی اے ۔ اوہ آپنی جاچے بڑی چھیتی چھیتی پیر پُٹ رہی اے۔ پر پھیر وی اوہدا پینڈا اوہدیاں نظراں توں اوہلے اے تے اوہنوں انج جاپ رہیا اے ، جیویں ایہہ پینڈا کل نالوں ودھ گیا ہووے ۔ شاید اوہنوں انج ایس کر کے لگ رہیا سی پئی اوہ کل نالوں کمزور ہو گئی اے۔ پر ایہناں بُڈھیاں سوچاں دے ہوندیاں وی ٹُردیاں رہنا چاہوندی ۔" آرام"۔ شاید اوہ ایہہ لفظ بالکل نہیں جاندی۔ اوہنوں تاں پنڈ دیاں کنیاں ای بندیاں نے کہیا اے کہ اوہ آرام نال بہہ کے روٹی کھاوے ، پر نہیں ۔ پھّجاں ٹُردیاں رہنا چاہوندی اے، گھاہ دی پنڈ سر تے چُک کے۔
پھّجاں جیہڑے راہ تے چل رہی اے، اوہدے وچ بڑے ٹوءے ٹبّے نیں۔ اوہ کدی کدی تاں اجیہا ٹھیڈا کھاندی اے کہ ڈگنوں بڑی مشکل نال بچدی اے۔ جے اوہ کسے ویلے ڈگ وی پیندی اے تاں اوہ اوکھیاں سوکھیاں ہو کے آپنی پنڈ نوں آپ چُک کے مُڑ ٹُر پیندی اے ۔
مائی پھجاں دا کوئی بھرا نہیں۔ کوئی بَھین نہیں۔ کوئی پُتر نہیں، کوئی دھی نہیں۔ بس اِکلی۔ اوہنوں سِر تے گھاہ دی پَنڈ چُکنا بڑا چنگا لگدا اے۔ کدی کدائیں سوچدی اے کہ اوہ ایہہ گھاہ کھوتر کے ٹانگیاں دے اَڈے تے ویچدی اے تے کیہدے لئی، ایہہ سوچ کے کدی کدی اوہ ڈاڈھی اُداس ہو جاندی اے تے ادس اُداسی وچ گھاہ دی پَنڈ نال اِنج پیار کرن لگ جاندی اے جیویں اوہ اوہدا کوئی پُتر ہووے۔ مائی پھجاں ٹانگیاں دے اڈے گھاہ ویچ کے جیہڑے پیسے لیندی اے، اوہ اوہنوں آپنی پھٹی پُرانی چُنی نال اِنج پنج ست گنڈھاں دے کے بَنھدی اے، جیویں اوہنوں ایہناں پَیسیاں دے اُڈ جان دا خطرہ ہووے۔ گھر اَپڑ کے اوہناں اِک مِٹی دے کُجے وچ رکھ دیندی اے تے جدوں اوہ اوہناں پَیسیاں نوں دُوجیاں پَیسیاں وچ رَدیاں ویکھدی اے تاں اوہنوں اِک عجیب جیہی خوشی ہوندی اے۔ پر جدوں اوہنوں ایہہ خیال آوندا اے کہ اوہ ایہناں پَیسیاں نوں کِیہ کرے گی تے اوہدچہرے تے اُداسی کِھنڈ جاندی اے۔ پر ایس اُداسی وچ وی ایہہ پِیسے اوہنوں کدی بے فائدہ نظر نہیں آوندے۔ اُنج تاں اوہنوں پتا اے کہ اوہدےمرن مگروں ایہہ ساری جمع کیتی ہوئی رقم اوہدے نال نہیں جاوے گی، اوہ تاں ایہہ وی نہیں جاندی کہ ایہہ پیسے اوہدے مرن مگروں کیہدے ہتھ لگن گے۔ پھیری وی اوہ نِت تڑ کے جاندی اے تے شکر دوپہرے گھاہ دی پِنڈ لیا کے ٹانگیاں دے اَڈے ویچدی اے تے گھاہ دے وَٹے ہوئے پیسے اِس مٹی دے کُجے وچ لیا کے پاوندی اے تے پھیر ایس کُجے نوں اِک نویکلی تھاں تے رکھدی، جیہدا صرف اوہنوں ای پتا اے۔
اِج وی روز وانگوں ہاڑھ دی تَپدی دوپہر وچ گھاہ کھوتر کے آرہی اے تے اوہ کھوتریا ہویا گھاہ اوہدے سِر تے اے۔ اوہدا سارا سِریر مُڑھکے نال بھجیا ہویا اے۔ اوہ کسے رُکھ دی ٹھنڈی چھاں ہیٹھ بہہ کے کُجھ چِر لئی ساہ کڈھن دی تھاں تُر دی رہندی اے۔ اکلی، کلر دے پُرانے رُکھ وانگ اِکلی۔
مائی پَھجاں بال پنے توں ای اِکلی اے۔ اوہدے ماں پیو اوہدے نِکے ہوندیاں ای ہیضے نال مَر گئے سن۔ اُنج تاں اوہنوں اوہدا چاچا آپنے گھر لے گیا سی، پر پھیر وی آپنے چاچے دے وڈّے سارے ٹبر وچ اوہ آپنے آپ نوں اِکلی سمجھدی سی۔ ایہدی وڈی وجہ ایہہ سی کہ اونوں کدی وی ماپیاں جیہا نِگھ پیار نہیں سی مِلیا۔ اودوں توں لے کے ہُن تائیں اوہ اِکلی اے۔ اوہدی کوئی سدھر نہیں، کوئی چاء نہیں، پر پھیر وی اوہ پتا نہیں کیوں ہاڑھ وی گرمی تے سیالے دی سردی وچ اوہ روز گھا گھِوترن جاندی اے۔ اَج وی اوہ گھاہ کھوتر کے آرہی اے۔ ٹُردیاں ٹُردیاں ویکھدی اے کہ اوہدے سِرتے اِک نِکی جیہی بدلی چھاں کر دِتی اے۔ چھاں نوں تک کے اوہدا دِل کیتا کہ اوہ اوتھے ای بہہ ونجے تے اودوں تائیں بیٹھی رہوے جدوں تائیں سُورج دی گرمی نوں ایہہ بدلی آپنے سِینے تے ڈکی رکھے۔ پر چھیتی ای سُورج چھڈ کے اِک بنے ہو جانا چاہیدا اے۔ جے کر ایہہ چھاں اِنج ای رہی تاں مَیں پِنڈ چھیتی نہیں اَپڑ سکاں گی ۔ اوہ بدلی کُجھ چِرچھاں دے کے ہٹ جاندی اے۔ مائی پھجاں دے پَیر ہور تِرکھے ہو جاندے نیں۔ جدوں اوہ جوان ہوندی سی، اودوں وی اِک تکھی دُھپ وچ سارا سارا دن کم کر دی رہندی۔ کدی ڈنگراں لئی پٹھے لیاوندی، کدی گھاہ کھوتر کے لیاوندی تے کدی آپنے چاچے دے پُتراں لئی باہر روتی لے کے جاندی۔ اوہ ایہہ سارے کم کِس لئی کردی سی۔ ایہہ اونوں بالکل نہیں سی پتا۔ جد کدی اوہ ایہدے بارے سوچدی تاں اوہدی سوچ کسے کنڈھے نہ لگدی۔ کدی کدائیں تاں اوہ ایہہ کہہ کے آپنے دِل نوں جھوٹھیاں تسلیاں دین دی کوشش کر دی کہ ایہہ سارے کم اوہ دو ویلے دی روٹی لئی کر دی اے۔ پر جھٹ سوچدی کہ دو ویلے دی روتی لئی اینا کم، نہیں اینا کم دو ویلے وی روتی نہیں ہو سکدا۔ اینا کم کرن لئی مَیں مجبور آں۔ چاچے ولوں، چاچے دے پُتراں ولوں۔ ایہہ سوچ وی اوہنوں تسلی نہ دیندی، تے پھیر اوہ اِنج محسوس کرن لگ پیندی جیویں اوہ اِک وَڈے سارے صندوق وچ بند اے، جیہدے وچوں نکلنا اوہدے وَس وچ نہیں سی۔ ایہہ صندوق کِیہ سی، ایہہ اوہدی سمجھ وچ کدی نہ آوندا۔
"اُدئی اللہ سَپ"۔ مائی پھجاں ٹُردیاں ٹُردیاں جدوں اِک رُکھ کولوں لنگھدی اے تاں اوہدیاں نگا ہواں جڑھاں ول چلیاں جاندیاں نیں۔ اوتھے سپ نوں ویکھ کے مائی پھجاں دے مُونہوں اِک چِیک نکلدی اے پر چھیتی ای سنبھل کے آپنے دِل وچ سوچدی اے "بھلا ایہہ سپ کسے نوں کِیہ کہہ سکدا اے جد تائیں ایہنوں چھیڑیا نہ جاوے، ویکھ کھاں وچارا کیویں سُتا پیا اے، سُورج دی تِرکھی دُھپ کولوں ڈر دا ہویا۔ "
ایہہ سوچدی ہوئی اوہ اگانہہ لنگھ جاندی اے تے سپ اوسے طرح سُتا پیا پِچھے رہ جاندا اے۔
ہُن پِنڈ اَدھ کُو مِیل تے رہ گیاسی، پر ایہہ پِنڈ اوہدی منزل نہیں سی۔ اوہ تاں اوہدے ساہ کڈھن دی نِکی جیہی تھاں سی۔ جے کر اوہدی ایہہ منزل ہوندی تاں اوہ روز سڑ دی بلدی دُھپ وچ گھاہ نہ لیاوندی۔ لیاوندی۔ اوہدی منزل تاں کوئی ہور سی۔ "ہیں، ہُن پھیر اِک بدل آگیا اے۔"پھجاں آپنے دوالے کھِلری چھاں ول دیکھ کے کہندی اے۔ پر جدوں اوس اسمان ول تکیا تاں اوہدے مُونہوں آپ مُہارے تکل جاندا اے۔"ایہہ تاں بوہت وڈا بدل اے۔ ایہہ کِنا چِر سُورج نوں ننگیاں نہ ہون دیسی۔ شاید ایہہ درھن لگ پوے۔ جے کر ایہ ورھن لگ پیا تاں میری گھاہ دی پَنڈ دا کِیہ بنے گا۔ ایہہ تاں بھج جاسی۔ نہیں ایہہ بھجنی نہیں چاہیدی۔"
مائی پھجاں دے پَیر ہور ترِکھے ہو جاندے نیں۔ پر ایہناں تِرکھے پِیراں نے کُجھ نہ کیتا۔ اوڑک مَینہ درھن لگ پیندا اے۔ مائی پھجاں راہ وچ گھیری جاندی اے۔ اوہدا گھاہ بُری طرح بھج جاندا اے۔ اوہ ایس بھجے ہوئے گھاہ ول ویکھ کے اُداس ہو ویندی اے۔ بھلا اُداس کیوں نہ ہوندی۔ ایہہ گھاہ دی پَنڈای تاں اوہدا سبھ کُجھ اے۔ جس ساری حیاتی اوہدا ساتھ دِتا اے۔ ایہہ گھاہ دی پَنڈ تاں ایہدی اودوں دی ساتھن اے جدوں اوہنے آپنیاں ساریاں سدھراں، سارے ارماناں دا ساہ گھُٹ کے حیاتی لنگھاون دی سَونہہ کھا لئی سی۔
ہویا اِنج پئی اوہدے چاچے دیاں چار دِھیاں سن تے چارے دِھیاں اوہدے نالوں چھوٹیاں سن۔ پر جدوں پھجاں جوان ہوئی تاں اوہدے سُفنیاں وچ اِک اَن ڈِٹھا ماہی دسن لگ پیا۔ اوہنے اُٹھدی بہندی، کم کاج کر دی نے خیالاں دی نگری وچ اِک اجیہا محل اُسار لیا جیہدے وچ اوہ وہونی تے اوہدا اَن ڈِٹھا ماہی۔ پر اِک دِن اوہدا اُساریا ہویا محل دھڑام کر کے ڈِگیا۔ اوہنوں اِنج جاپیا جیویں اوہ سُفنیاں دے ماہی نال اوس محل دی بھاری چھت تھلے آکے مر گئی ہووے۔ ہویا اِنج پئی اوہنے چاچے تے چاچی نوں اِنج گلاں کر دیاں سُنیا۔
"پھجاں وی جوان ہو گئی اے، پر ساڈیاں دِھیاں وی تاں جوانی نوں سد مار رہیاں نیں۔ ایہہ تھیک اے پئی پھجاں نُوں ہن ویاہ دینا چاہیدا اے۔ پر نہیں، پہلوں ساڈیاں دِھیاں ویاہیاں جانیاں چاہیدیاں نیں۔ "
پھجاں دی چاچی تے چاچے نے آپنی ایہہ گل سچ کر دکھائی۔ جیویں جیویں پھجاں دیاں پتریر جوان ہوندیاں گئیاں، ڈولی چڑھدیاں گئیاں۔ پر پھجاں دے ڈولی چڑھن دا ویلا نہ آیا۔ اوہدی جوانی ڈھل گئی۔ اوہدے سارے ارمان ٹھنڈے سِیت تے ساریا سدھراں برف دی ڈلی بن گئیاں۔ ہُن اوہنوں باقی گھر دے سارے کماں توں ہٹا کے اوہدے ہتھ وچ کُھرپا پِھڑا دِتا گیا۔ ہُن تاں اوہ سارا سارا دِن پَیلیاں بَنیاں تے پِھر دی رہندی۔ ہولے ہولے اوہنوں گھاہ کھوترن وچ سکُون جیہا ملن لگ پیا ایسے کر کے اوہ نہ دُھپ ویکھدی تے نہ چھاں، جِتھے اوہنوں گھاہ دی رُبلی نظر آوندی اوہ اوتھے ای بہہ جاندی، گھاہ دِیاں لمیاں لمیاں تِڑھاں نوں دیکھ کے اوہدا دِل اِک عجیب جیہی خوشی نال بھر جاندا تے اوہ اودوں تائیں وتھوں نہ ہلدی، حدوں تائیں اوہ اوتھوں سارا گھاہ نہ کھوترن لیندی۔ اوہنوں گھاہ کھوترن وچ جیہڑی خوشی تے سکُون مِلدا، اوہدے بارے اوہنے کئی بار سوچیا، پر ایہدے بارے اوہدے کُجھ پڑ پلے نہ پَیندا۔ اِج توڑی جد کہ اوہ سَتراں ٠٧ پنجتراں ۷۵ سالاں دی بُڈھی دی ہو گئی،ایس گل دی سمجھ نہ پئی اوہ کیوں گھاہ کھوتر دی اے۔ ایس گھاہ نوں دیچ کے جیہڑی خوشی ہوندی اے، اوہ کیوں ہوندی اے۔
ہُن اوہ ایس گھاہ دی پَنڈنوں ہور گِلیاں نہ ہون دیسی۔ ایہہ سوچ کے اوہ راہ وچ ساہمنے کھلوتے بوڑھ ول چھیتی چھیتی پَیر پُٹدی، تاں جو ایس گنڈھڑی نوں اوس بوڑھ دی چھاتی دے تھلے لے کے بہہ ونجے۔
مِینہ کُجھ ہور ودھ گیا۔ مائی دے پَیر ہور تِرکھے ہو ونیدے نیں۔ بوڑھ آگیا۔ مائی پھجاں گھاہ دی پَنڈ نوں بوڑھ تھلے لَے کے بہہ جاندی اے۔ مِینہ کُجھ ہور تِرکھا ہو جاندا اے۔ جدوں بوڑھ دی ہِک مِینہ دیاں سٹاں جھلنوں نہ کر دیندی اے تاں مائی پھجاں گھاہ دی پَنڈ نوں اِنج آپنی بُکل وچ لُکاون دا چارا کر دی اے، جیویں اِخ مان آپنے پُتر نوں سردی توں بچاون لئی کر دی اے۔
مِینہ کِنا کُو چِر پیندا رہندا۔ اوڑک اوہنے رُکنا سی۔ ڑک گیا۔ مائی پھجاں دی پَنڈ گِلی ہو گئی۔ ایس گلِے گھاہ نُوں دیکھ کے اوہدا دِل اودر گیا۔ کیوں جو اوہ سوچدی اے جو شاید ایہ گھاہ نہ وِکے۔ جے کر ایہہ نہ وِکیا تاں اوہدے مِٹی دے کُجے وچ پئے ہوئے پیسیاں وچ دادھا نہیں ہونا۔
ایہہ پیسے اوہدے کیہڑے کم آونے نیں جد کہ اوہنے ایہناں نوں اِک نویکلی جیہی تھاں وچ دب کے مَر جانا ایں جیہدا اوہدے سِوا کسے ہور نوں نہیں پتا۔ تے پھیر اوہ ایہدے بارے کیوں سوچدی اے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels