Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> کم والی(کہانی) دوجی لڑی

کم والی(کہانی) دوجی لڑی

نین سکھ
May 23rd, 2017

ضلع جہلم دی گرائیں جِیراں، باغ منشی لدّھا وچ لہورن ہوکے نزیر بیگم، تے اگے جج صاحب دی حویلی جِتھے اوہ کم والی شائسہ بیگم ہوگئی۔ اوہ پردہ دار سادات دی نُونہہ جیہنے روزی روٹی لئی معصوم دِھیاں نوں گھر ڈکیا تے چوری لہور ریڈیو دے ڈرامے وچ کم کیتا جتھے اوہنے اپنا ناں عالیہ بیگم رکھ لیا۔ اوہنے چار ویاہ بھُگتے۔ چوتھا خاوند شیخ فاروق احمد معظم شیخ دا پیو، سپیکر پنجاب اسمبلی شیخ رفیق احمد دا بھراء، اوہ 1990 وچ فوت ہویا۔ اوہدا پہلا نکاح اوس آئرش فوجی نال ہویا جیہنے جلیانوالہ باغ دے قتلام (1919) وچ نہتھے لوکاں اُتے گولی چلاون توں انکار کیتا۔ اوس مفرور کیپٹن میسی نال عالیہ بیگم دا ویاہ چھ مہینے رہیا، اوہدے مرنوں بعد جیہڑی بمار دھی جمی، اوہدا اجے ناں وی نہ رکھیا کہ اوہ مرگئی۔ دُوجا خاوند مرزا ضیاء الدین بیگ، حیدر آباد (دکن) دی چار مینار سگریٹ فیکٹری دا منیجر جیہدے توں اوہدے چار بال ہوئے: زُہرہ، مُشتری، ظہیر تے زبیدہ جیہناں چوں ظہیر تے مُشتری نِکی عمرے فوت ہوگئے۔ ہن تساں دوجی لڑی پڑھو.پہلی لڑی دا لنک ایس کہانی دے اخیر وچ دتا گیا ہے۔

سراج دین ضلع جہلم دے گراں تر کئی دا جنجوعہ، بارانی زمین اُتے گزارہ اوکھا، اوہنے ڈائیوری سِکھ لئی تے ’اِنگلش سرکس‘ وچملازم ہوگیا۔ پہلاں سامان دا ٹرک چلاندا رہیا، مگروں لاری ڈرائیور دی سیٹ خالی ہوگئی، اوہ بازی گراں تے ’ناچ گرلز‘ نوں ڈھوون لگ پیا۔ (وڈے شہراں وچ جدوں ایہہ سرکس لگدی، ناچ گرلز اینگلو اِنڈین ڈانسرز پر پنجاب دے پچھڑے علاقیاں وچ ناچ گرلز لہور ہیرا منڈی دِیاں کنجرِیاں ہوندیاں۔) ٹھرکی ڈرائیور کنجرِیاں دے نیڑے ہویا جیہناں نوں دھندے لئی کسے نِڈر دی لوڑ کیوں جے لہور دے دلّے بدماش تماشبیناں کولوں یرکدے۔ سراج دین دے وارے نیارے ہوگئے، جہلم توں راولپنڈی تائیں جیہڑے فوجی عیاش، اوہدے سنگی۔ لہور دی ہیرا منڈی وچ اوہدی ٹوہر، ہر کوٹھے دی نائیکہ اوہدے واری صدقے جائے۔ پر کنجر کمائی حُسن دے بازار وِچ ای خرچ ہوگئی۔ پنجاں بالاں دا پیو سراج بماری لے کے خالی ہتھ گھر پرتیا جیہدی گھر والی نوں راجیاں دے بھانڈے مانجنے پے گئے۔
نوکرانی سرداراں سوہنی سوانی سی جیہدی عزت دا راکھا اوہدا یتیم پُتر پھتا (فتح محمد) جیہڑا بہوں اتھرا، نِت اُلاہمے لیاوے۔ پہلوانی کردا جوانی چڑھیا پر گھر دی بھُکھ اوہنوں چور اُچکا بنا دِتا۔ سرداراں دِیاں دِھیاں، جیراں تے بشیراں، اک دِہاڑے بالن چُگدِیاں اُجڑے قلعہ روہتاسی جاوڑیاں۔ قدرت دے کم، جھکّھڑ جھُل پیا۔ بالڑِیاں سہم گئیاں جدوں شاں شاں کردی ہوا بُوہے بارِیاں چوں لنگھدی چیکاں مارے۔ اوہناں دے چِت وچ ماں کولوں سُنی ہوئی بادشاہ شیر شاہ سُوری دے باغی سارنگ گھکھڑ دی دھی دی ہائے دُہائی جیہنوں پٹھان جرنیل خواص خاں اغواء کرکے قلعے وچ لے آیا جتھے اوہدی عِزت لُٹی گئی۔
پھتّے پہلوان دِیاں چورِیاں پِچھے گراں وچ کوئی گھر سرداراں دا سجن نہ رہیا۔ راجیاں عدالت لائی، حوالدار فیصلہ کیتا تے سرداراں نوں گراں وچ رہن دی اجازت ایس شرط اُتے مِلی کہ اوہ پھتّے نوں گھروں کڈھ دیوے۔ جِدن پھتّے نوں دیس نکالا ہویا، اوسے راتیں حوالدار دا پستول چوری ہوگیا۔ اوہ پستول (ریوالور) حوالدار دا ہتھیار نہیں، اوہدی وڈیائی دی ضمانت سی جیہدی وجہوں اوہدا رُعب دابّا تے اوہنوں سلام ہوندے۔ دِلوں کوئی گرائیں اوہدی عزت نہ کردا، ہر کسے نوں خبر کہ اوہنے انگریزی فوج ولّوں لڑدیاں کئی تُرک مسلمان سپاہی شہید کیتے ہوئے۔
’’چورگراں دا جیہڑا ہُن گراں وچ نہیں!‘‘
زبانی آکھے پر پُلس نوں رپورٹ لکھو اندیاں حوالدار چور دا ناں دسدیاں ڈرے کیوں جے اوہدا پستول ہُن اوس چور دے ہتھ وچ جیہڑا اوہدی حدوں باہر۔ حوالدار دِیاں اکھاں اگوں پھتّے دی تکنی اوہلے نہ ہووے، سارا گراں نیونہہ کے لنگھدا، پھتّے دی نظر حوالدار دی وکھی اُتے ٹِکی رہندی جتھے چمڑے دے کوَر وچ پستول ہوندا، فالتو چھ گولیاں باہر پٹے اُتے لگیاں ہوندِیاں۔ پستول کیہ چوری ہویا، حوالدار شیر توں گڈر بن گیا۔ دِنے راتیں اوہدِیاں سوچاں سُفنے لہولہان رہندے۔ بتھیرادھیان اہدھر اودھر کرے پر اوہدے چوری ہوئے پستول چوں گولی سدھی اوہنوں آکے لگی۔ جتھے شک پوے، پُلس پھتّے نوں پھڑن لئی چھاپہ مار دی۔ مُفتیاں تے گٹیالی گراواں دے اک اک گھر دی تلاشی ہوئی۔ روہتاسی قلعہ، برساتی نالہ پرنال تے ٹِلہ جوگیاں۔ اوڑک کُھرا جرنیلی سڑک تائیں اپڑ کے گواچ گیا کیوں جے پکی سڑک اُتے قدم پِچھے نشان نہیں چھڈ دے۔ سرداراں سُنیا کہ جِدن پھتا جرنیلی سڑک پاسے گیا، اوسے دن تے اوسے ویلے اودھروں اِنگلش سرکس دے ست ٹرک تے اک لاری گُزرے جیہناں دا منہ لہور نوں سی۔ ماں بُجھ لیا کہ اوہدا پُتر کتھے۔ اوہ جدوں دُکھی ہوکے ہیرا منڈی دے خلاف بولدی، پھتا لہور دا کرایہ منگدا۔
پھتّے مگروں سرداراں نوں رنڈیپے دا اصل پتہ لگا۔ کئی رنڈے اوہدے پچھے لُور لُور کردے پھِرن، پُورے گراں دے گبھرو جوانی چڑھدی مٹیار بشیراں دے سرِعام عاشق۔ دُوجے بال جِیراں، فرید تے صادق اجے نِکے سن۔ سرداراں پھتّے پچھے گراں چھوڑ کے لہور تیار۔ پر نقد پیسے کسے وِرلے پُجدے کول جیہڑا اوہدی زمین تے گھر خریدے۔ حوالدار، سرداراں نال سودا کیتا کہ اوہ خریدار بننے واسے تیار، جے سرداراں قرآن اُتے ہتھ رکھ کے سَونہہ دیوے کہ پھتا کدی واپس نہ آسی۔
ماں تے بھیناں نوں ہیرا منڈی وچ ویکھ کے دُدھ جلیبی کھاندے پھتّے دی غیرت جاگ پئی۔ اوہناں نوں لے کے باغ منشی لدّھا آگیا۔ جتھے اوہناں گھر خریدیا۔ پھتّا اکھاڑے وچ گھُلے، گنگے پہلوان نال اوہدی یاری۔ پھتّے پہلوان دی بدماشی دی لہور دے شریفاں نوں لوڑ۔ پھتّا بدماش ہیرا منڈی دا عزت دار دلّا، بھاویں اوہ خاصاں دی دلالی کردا۔ ریئس تماشبیناں تے خاندانی کنجرِیاں وچ سودا کراندیاں سائی پھڑے۔ پر پستول والے رُعب دار پہلوان پُتر نوں ماں امتحان وچ پا دِتا:
بدماشی تے دلالی چھوڑ کے آویں تے توں میرا بچڑا، نہیں تے جیندے جی میں تیرا منہ نہ تکساں!
پھتا تِن دن گھروں نہ نِکلیا، گیا تے راتیں واپس نہ آیا۔
سرداراں ساؤ، سُگھڑ تے سُچجی ماں، محنت مزدوری کردیاں رُکھی سُکھی وچ گزارہ کرنا جانے۔ آپ اوہ امیر لوکاں دے گھراں وچ کم کرے، دِھیاں گھر سنبھالن۔ وچکارلا فرید سکول توں چالُو، نِکا صادق پڑھن لگ پیا۔ 1935 دی وساکھی، چُونا منڈی وچ میلہ، لہور وچ تھاں تھاں پلس دا پہرہ، فِرقو فساد دا خطرہ، شہید گنج مسجد کہ گوردوارہ، سِکھاں تے مسلماناں دا جھگڑا چل رہیا۔ لڑائی مرداں دی، نزیر بیگم تے بشیر بیگم سِکھاں دے محلے میلہ ویکھن اپڑگئیاں۔ گبھرو جٹ گھوڑِیاں تے سوار، موج مستی کردے پھِرن جیہناں چوں اک بشیر بیگم پِچھے پے گیا۔ اوہ جِدھر لُکن، لبھیاں جاون۔ مدد لئی اوہناں چار چُفیرے جھاتی پائی کہ اک شینہہ جوان کدھروں آ بوہڑیا۔ اوہ کوئی غیر نہ، اوہناں دا ماں جایا وِچھڑیا وِیر۔ مستے ہوئے بدنیتنوں اِنج لگا جیوں اوہدا شکار اوہدے ہتھوں کسے ہور کھوہ لیا۔ گھوڑا دوڑاندا آیا، اوہنے جھُراٹ ماری پر ڈانگ سنے آپ پھتّے دے جپھے وچ ولھیٹیا گیا۔ مگروں اوہدے بانہہ بیلی اپڑ پئے، ڈانگ پھیردیاں پھتّا ساریاں نال پورا آیا۔ جدوں پُلس اپڑی، پھتّا پنج پھٹڑاں وچکار، ہِک کڈھ کے کھلوتا چُونا منڈی دے مالکاں نوں للکار رہیا سی۔ اوہنوں ہتھکڑی لگ گئی تے اوہ گرفتار ہویا۔
تحصیل بازار وچ جج صاحب (آنریری مجسٹریٹ) دی عدالت، جیہنوں مُنصفی کہندے، اوتھے پھتّے دی پیشی جیہدی صفائی دی گواہ اوہدی بھین بشیر بیگم۔ پِینڈو کُڑی ملزم وِیر دے حق وچ تے مدعیاں دے خلاف گواہی دیندیاں اِنج بھخی تے کھِڑی کہ پکی عُمردے ایماندار جج مرزا اسلم بیگ دا یمان سلامت نہ رہیا۔
باغ منشی لدّھا، غریب ماں دے گھروں بشیر بیگم دی ڈولی تحصیل بازار، چروکنے رنڈے جج صاحب دی حویلی گئی۔
سارے جہاں سے اچھا ہندوستاں ہمارا
ہم بُلبلیں ہیں اِس کی یہ گلستاں ہمارا
’ترانہء ہندی‘ روز پچھلے پہر تعلیم بالغاں دی کلاس گاندی۔ جج صاحب جیہڑے ان پڑھ ہندوستانِیاں نوں مفت پڑھاندے، ترانہ سُن کے سُکھ تے شانتی مانن۔ بشیر بیگم تے نزیر بیگم وی اوتھے شاگرد ہوگئیاں۔ دِلی دے جج صاحب اندر مُغل نوابی اجے زندہ، بشیر بیگم مُغلئی ہارسنگھار کردیاں مُبارک بیگم ہوگئی۔ شاہ خرچ جج صاحب تیموری شان دا بھرم رکھن لئی خاندانی گہنے ویچ ویچ قرضہ لاہندے۔ مُفت ملازم نہ رکھن، پُوری تنخواہ دیندے۔ ویاہ مگروں خرچہ ودھ گیا، کم والی جوگے پیسے کوئی نہ۔ نزیر بیگم ماں دے کہن تے بھین گھر کم کرن لگ پئی۔ انعام وچ جج صاحب کم والی دا صفاتی ناں شائستہ بیگم رکھ دتا.....
Nain Sukh is a well known punjabi writer and added modern fiction in the mother tongue since 1990s. Newline (www.newline.com.pk) published his books. he won Dahan International award on his first Punjabi Novel Madho lal Hussein. His recent book "SHAHEED?" is under discussion these days.
Link of Part 1 of the same story
http://www.wichaar.com/news/312/ARTICLE/33008/2017-05-22.html 


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels