Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> نِتھاواں(عبیداللہ سندھی بارے کہانی۔6یں تے اخیری لڑی)

نِتھاواں(عبیداللہ سندھی بارے کہانی۔6یں تے اخیری لڑی)

نین سُکھ
March 7th, 2017

مولانا عبیداللہ سندھی دی ایہہ کہانی اوس بُوٹے دی کہانی جیہڑا اپنی تھاں توں اِنج پُٹیا گیا کہ سدا بے وطنا رہیا۔ افغانستان، روس، تُرکی تے سعودی عرب وچ پردیس کٹدیاں سُفنے سدھراں قتل ہوئے۔ اپنے پرائے دی پچھان ہوئی تے کوئی نیڑے نہ لگا۔ ہوش آئی تے ویلا نہ رہیا۔

مولانا عبیداللہ سندھی چوی (24) سالہ جلاوطنی کٹ کے پرتے۔ ست سال افغانستان، اک سال روس، ساڈھے تِن سال تُرکی تے بارھاں سال حجاز۔ کجھ مہینے سفر کردے اِٹلی تے سوِٹزرلینڈ چوں گُزر ہویا۔ اِنج ماڈرن یورپ نوں اکھیں ڈِٹّھا۔ اپنے ہموطناں نوں دسّن لئی بڑا کجھ، پر کوئی سُنے تے سہی۔ ہندواں تے مسلماناں دی جتھے بندی پکی ہوئی جتھے مولانا سندھی دی کوئی تھاں نہ۔ انڈین نیشنل کانگرس تے آل انڈیا مسلم لیگ ’تحریکِ خلافت‘ تے ’تحریکِ ہجرت‘ نوں اپنے اپنے کاغذاں وچ سنہری حرفاں نال وڈیایا ہویا پر حقیقت ہورویں جیہدے چشم دید گواہ مولانا سندھی جیہناں بھانے افغانستان افغاناں دا، تُرکی تُرکاں دا، عرب عربیاں دا تے ہندوستان ہندوستانِیاں دا، اوہ مسلمان بھاویں ہندو۔ وحدت الوجود دے فلسفے راہیں مولانا سندھی سبھ ہندوستانِیاں نوں ایکتا وچ پرونا لوڑن پر مولانا توں اِک تھاں ٹھہر نہ ہووے۔ تُرکی وچ جیہڑی یونیورسٹی دا منصوبہ اَوڑھیا اوہ ’جامعہ بین المسلمین ‘پر ’آل اِنڈیا سرور اجیہ پارٹی‘ دا منشور لکھدیاں سیکولر اِزم دا توڑ ’ایشیا ٹِک فیڈریشن‘ لبھا......
تُرکاں نوں مولانا اپنی گھرو کی لڑائی لڑ دے ویکھیا، اک دھڑے د�آگو توفیق پاشا تے دوجی دِھردا موہری یوسف اکورا۔ اک باہی تُرکی قدیم دا نعرہ تے دُوجا پاسا تُرکی جدید نوں پرچارے۔ تُرکی دے وزیرِاعظم مولانا سندھی نوں مِلدیاں بہت عزت دِتی پر مالی امداد بارے کوئی گل ای نہ ہوئی۔ روسی سفارت خانے دی مہربانی نال تُرکی وچ مولانا دا خرچہ چلدا رہیا جیہدے چوں بچائے اک سو پونڈ مولانا سندھی ہندوستان واپس جارہے عبدالرحمان صدیقی نوں دِتّے جیہدے ذمے ایہہ کم لایا کہ اوہ آل انڈیا سرور اجیہ پارٹی دا منصوبہ ڈاکٹر انصاری راہیں انڈین نیشنل کانگرس تائیں اپڑائے۔ پر عبدالرحمان صدیقی سو پونڈ اپنے کھیسے پائے تے سرکاری پروہنا ہویا۔ ویسے مولانا سندھی دے آسے پاسے ہمیش کوئی نہ کوئی برٹش انڈیا دا جاسوس رہیا۔ ماسکو دے لکس ہوٹل چوں مولانا دے کاغذاں وچ لکھے سارے منصوبے، بند صندوق چوں چوری ہوگئے جیہڑا رحمت علی زِکریا دے قبضے وچ سی۔ کابل چوں روانگی ویلے اپنے ضروری کاغذات تے خفیہ دستاویزات اپنے ہندوستانی دوست اللہ نواز کول امانت رکھوائے جیہناں وچ خیانت ہوئی......
ماسکو وچ مولانا سندھی روسی وزیرِ خارجہ چِچرن اگے افغانستان لئی وکالت کردیاں اک کروڑ دا مطالبہ منوا لیا۔ پر افغانستان لئی نہ، اوہ ہندوستان دی آزادی واسطے جیہنوں افغان حکومت اِنڈین نیشنل کانگرس تائیں پہنچاون دی پابند۔ مولانا سندھی چِچرن نال ملاقاتاں وچ رقم ای نہ منگی، اسلام چوں سوشلزم وی کڈھیا جیہدے توں روسی اینے خُش ہوئے کہ اوہناں مولانا نوں بخارے وچ سرکاری عہدہ پیش کردتا۔ مسلمان کساناں دی لہر نوں نجِٹھّن لئی مولانا اپنے کم واسطے خود مختاری منگی جیہڑی نہ مِلی تے مولانا اِنکار کردِتا۔ مولانا نوں روسی سوشلزم چنگا لگا، اوہ ہندوستان وچ کوئی اِنج دا نظام چاہندے کیوں جے اوہناں سندھ وچ اپنی اکھیں ویکھیا کہ سندھ دے بمبئی نال الحاق مگروں غریب ہارِیاں ہتھوں پنج لکھ ایکڑ زمین نکل کے سیٹھاں دے قبضے وچ چلی گئی۔ مقروض تے مجبوری ہاری اکثر مسلمان تے سارے سود خور سیٹھ ہندو.....
حجاز وچ مولانا بارھاں بہاراں دا عذاب ویکھیا، ظاہری آزادی پر ہر ویلے سعودی تے برطانوں خفیہ پُلس دی نگرانی۔ ’مدرسہ صولتیہ‘ وچ مولانا دا کم وہابیت دا درس۔ جتھے حج تے آئے انور شاہ کشمیری اوس کفر دے فتوے دی معافی منگی جیہڑا اوہنے شبیر احمد عثمانی نال رل کے مولانا سندھی دے خلاف دِتا۔ انور شاہ کشمیری باہوش و حواس اِقرار کیتا کہ اوہ مولانا سندھی دے خلاف ورتے گئے، وہابی مدرسے دی حد وچ قید افسوسی پیاں مولانا سندھی انوار شاہ کشمیری نوں دُکھی واجے معاف کردیاں،
’’اسیں سارے ای ورتے گئے!‘‘
تے فیر اوہناں رل کے شیخ الہند دی مغفرت لئی دُعا کیتی......اندروں مولانا سندھی نوں سفراں اکایا تھکایا نہ پر بہتّر سالہ بُڈھا جسم بہوں کمزور۔ اسہال دی بماری اُکا نچوڑ دِتا۔ ترتِیبِ نرولی دے ویر وے نال قرآن دی
تفسیر لِکھن دی تانگھ کہ اِنج اسلام وچ بہت سارے فِتنے حل ہوجاون گے۔ پر مولانا احمد علی لہوری نوں خدشہ کہ اِنج کدھرے حل ہوئے بہت سارے مسلے فِیر جاگ نہ جاون۔ ایس گلوں مولانا سندھی اپنے مترئے پُتر نال رِنج ہوگئے......
22 اگست 1944، کراچی دا مدرسہ مظہر العلوم جتھے مولانا بمار لمے پیاں روانگی دی تیاری کر لئی۔ جانا کتھے، اپنے مدرسہ ’دارا لارشاد‘ جیہڑا گوٹھ پیر جھنڈا۔ اٹھدیاں بے ہوشی ہوگئے۔ اکھاں کھولیاں تے ساہمنے منجی دے وارث، دین پور توں دھی تے دوہترا۔ سمجھ کے اپنا ارادہ ترک کیتا، موت نال مِلنی دی گھڑی، جان نِکلدے اوکھ بنی تے ماں یاد آئی---- پریم کور جیہڑی ہمیشہ عبیداللہ نوں بُوٹا سنگھ ای کہندی کیوں جے نواں عربی ناں ان پڑھ دے مُنہ تے نہ چڑھے، اج پہلی وار پُتر نوں سُکھی کرن لئی بہت اوکھیاں ہوکے بولی،
’’عبیداللہ!‘‘
بُوٹا سنگھ نوں بہت دُکھ ہویا تے اوہدِیاں اکھاں چوں اتھروں سِم پئے۔ دھی پیو دِیاں اکھاں بند کردیاں،
’’اِناللہ واِناالیہِ رَاجِعُون‘‘

نوٹ: توریخی کرداراں نوں فکشن راہیں ویکھن نال بہوں ہور پکھ کھلدے نیں اتے نین سْکھ ہوری دی ’’دادا امیر حیدر‘‘ بعدوں ایہہ دوجی کہانی تہ ڈے تیک وچار پہنچائی جے۔تساں ایس بارے اپنے وچار سانوں ایس ای۔میل تے گھل سکدے ہو aamirriaz1966@gmail.com
ایس کہانی دی چھ لڑیاں نیں تے پرانی پنج لڑیاں دے لنک وی دتے جا رہے نیں۔
http://www.wichaar.com/news/312/

نین سکھ پنجابی لکھاری نیں اتے انہاں نوں ڈھاہاں انترنیشنل ایوارڈ وی ملیا سی۔ انہاں دی تازہ کہانیاں دی کتاب ’’شہید؟‘‘ بارے اج کل گل بات ہو رہی ہے۔ایہہ انہاں دی
نویں کہانی جے۔اوہ ہن تیک پنج پنجابی کتاباں لکھ چکے نیں، ترے کہانیاں دی کتاباں نیں اتے اک شاعری تے اک ناول۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels