Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> نِتھاواں(عبیداللہ سندھی بارے کہانی۔تریجی لڑی)

نِتھاواں(عبیداللہ سندھی بارے کہانی۔تریجی لڑی)

نین سُکھ
March 3rd, 2017

مولانا عبیداللہ سندھی دی ایہہ کہانی اوس بُوٹے دی کہانی جیہڑا اپنی تھاں توں اِنج پُٹیا گیا کہ سدا بے وطنا رہیا۔ افغانستان، روس، تُرکی تے سعودی عرب وچ پردیس کٹدیاں سُفنے سدھراں قتل ہوئے۔ اپنے پرائے دی پچھان ہوئی تے کوئی نیڑے نہ لگا۔ ہوش آئی تے ویلا نہ رہیا۔

ایہہ کیہڑا کابل؟
مولانا عبیداللہ سندھی نوں پردیس اپڑدیاں گھور اچنبھے گھیرا پایا۔ افغان امیر تے افغانستان دی جیہڑی شان تے چڑھتل اُتے ہندوستانی مسلماناں نوں مان، اوہ غریب کابل وچ کدھرے نہ دِسیّ جیہڑا جاسوساں، مُخبراں تے سازشیاں دا اڈہ۔ فرنگی دے خلاف جیہڑے افغانستان کولوں ہندوستان مدد دا طلبگار، اوہدی اپنی ایہہ حالت سُنیوے کہ کدی ایسٹ انڈیا کمپنی افغانستان اُتے دھاوی، افغانستان امیر دوست محمد دھاڑ وی نال لڑن لئی اپنے محل چوں باہر جھاکیا وی نہ۔ قابض ایسٹ انڈیا کمپنی افغان امارت دے دعوے داراں چوں عبدالرحمان نوں چُنبیا جیہڑا روس وچ دیس نکالا کٹ رہیا۔ ہندوستان دے صوبہ پنجاب دا جیہڑا سرحدی علاقہ افغانستان نال لگدا، اوہنوں پنجاب چوں تروڑ کے فرنگی حاکماں صوبہ سرحد بنادِتا جیہدی مالکی دا افغانستان چروکنا دعوے دار۔ افغان امیر صوبہ سرحد دا قبضہ منگ کے پنجاہ ہزار رُپئیے دا حق دار ہویا۔ ایہہ 1901 دی گل......
امیر حیدر عبدالرحمان دے فوت ہویاں حبیب اللہ امیرِ افغانستان بنیا جیہنے مولانا عبیداللہ سندھی دِیاں اکھاں ساہمنے ’اعلیٰ حضرت شاہِ افغانستان‘ دا لقب اختیار کیتا۔ سرکاری اعلان ہویا:
نظامِ سلطنت مطابق شریعتِ اسلامیہ
دارالعلوم دیو بند دے پڑھے قاضی القضاء حاجی عبدالرزاق دا فرضِ منصبی کہ اوہ اعلیٰ حضرت دے ہر ذاتی شُغل نوں عین شریعت ثابت کرے۔ نائب السلطنت نصراللہ خان امیر حبیب اللہ دا بھراء، معین السلطنت عنایت اللہ خان تے عین الدولہ امان اللہ خان امیر حبیب اللہ دے پُتر جیہناں دوناں دا سوہرا سردار محمود بیگ طرزی جیہڑا رئیسِ امور خارجہ تے نالے مدیرِ ’سراج الاخبار‘ جو افغانستان دا اکلوتا اخبار۔ سپہ سالار محمد نادر خان تے اک وزیر جیہڑا اعتماد الدولہ اکھوائے،اوہ محمد زئی قبیلے دا سردار، عبدالقدوس خان جیہدے دو بھترِیے محمد یوسف خان تے محمد آصف خان افغان امیر دے درباری جیہڑے مصاحبانِ خاص جیہناں چوں محمد یوسف خان سپہ سالار محمد نادر خان دا پیو......
افغانستان وچ قبائلی نظام جیہدے چار صوبے:بدخشاں، مزار شریف، ہرات تے قندھار۔ صوبے دار نوں نائب الحکومت آکھیا جاوے جیہدے ہیٹھ حاکمِ اعلیٰ تے اگوں اوہدے ماتحت حاکم، حاکم اپنے قبیلے دا سردار ہووے۔ کابل شہر دا حاکم وی نائب الحکومت، اوہ عین الدولہ امان اللہ خان۔ جدوں سردیاں وچ بُڈھا اعلیٰ حضرت کابل توں جلال آباد کوچ کرجائے، کابل دا نائب الحکومت امان اللہ خان قائم مقام امیرِافغانستان ہووے۔ حاکم ٹابری دا ہر عہدہ دار اپنے ناں نال سردار لِکھے......
کابل وچ کُل دو مدرسے، اک جیبیہ تے دوجا حربیہ۔ مدرسہ جیبیہ دے مدرس ہندوستانی مسلمان عالم تے مدرسہ حربیہ دے مشّاق اُستاد تُرک فوجی۔ دو ڈسپنسیریاں، اک مُلکی شفاخانہ جیہدا انچارج تُرک ڈاکٹر عزت بیگ تے دُوجا ں نظامی شفا خانہ جیہدا کنٹرولر ہندوستانی ڈاکٹر اللہ جوایا خاں۔ افغانستان وچ سارا نظام اوس اِک لکھ اسّی ہزار رُپیئے نال چلدا جیہڑا ہندوستان دے فرنگی حاکم امداد دیندے۔ افغانستان بھاویں برِٹش انڈیا دے قبضے وچ نہ، پر اوہدی خارجہ پالیسی نوں تاجِ برطانیہ کنٹرول کرے۔ جیہدا نگران کابل وچ اپنے عملے سمیت ٹوہر نال رہندا، اوہ اِنڈین قونصلیٹ اکھوائے جیہدے لئی شرط کہ اوہ ہندوستانی پنجابی مسلمان ہووے۔ افغان حکومت برِٹش انڈیا کولوں جیہڑی امداد لوے، اوہنوں ’خراج‘ آکھیا جاندا جیہدے بارے افغان عوام وچ مشہور کہ برِٹش انڈیا افغان بادشاہ کولوں ڈردیاں اوہنوں خراج دیوے جیہدے تے اعلیٰ حضرت امیر حبیب اللہ تے معین السلطنت عنایت اللہ خان عیاشی کردے۔ نائب السلطنت نصراللہ خان تے عین الدولہ امان اللہ خان وادھو اختیاراں لئی بھِڑ دے رہندے......
کابل وچ قبائلی حاکم ٹابری دے دو دھڑے، اک اوہ جیہڑے افغانستان نوں تُرکی وانگوں ’جدید‘ بنانا چاہندے جیہدے وچ رئیسِ امورِ خارجہ سردار محمود بیگ طرزی تے عین الدولہ امان اللہ خان۔ دُوجا دھڑا افغانستان وچ ’قدیم‘ قبائلی نظام دا حامی جیہدا آگو نائب السلطنت نصراللہ خان۔ جدوں افغانستان اپنی امداد ودھوانی ہووے، قاضی القضاء برِٹش انڈیا دے خلاف جہاد دا فتوٰی دیوے جیہڑاسراج الاخبار وچ چھپے۔ جیہنوں پڑھ کے انڈین قونصلیٹ رءِیس امورِ خارجہ تے سپہ سالار نال مُلاقات کرے۔ امداد ودھدیاں ای اعلیٰ حضرت ولّوں امن معاہدے دا اعلان ہوجائے......
مولانا عبید اللہ سندھی کول شیخ الہند دا جیہڑا سفارشی خط، اہ افغانستان دے قاضی القضاء حاجی عبدالرزاق دے ناں جو دارالعلوم دیوبند وچ شیخ الہند دا شاگرد رہیا۔ اوہنے مولانا نوں ریئس امورِ خارجہ سردار محمود بیگ طرزی تے سپہ سالار سردار محمد نادر خان نال ملوایا جیہناں مولانا نوں ایہہ کم دتا کہ انڈین نیشنل کانگرس ولوں اِک کمیٹی دا آہر جیہدا ناں مولانا سندھی ’کانگرس کمیٹی کابل‘رکھیا جِس توں اگدوں اوتھے ’ہندوستانی انقلابی کمیٹی‘ کم کررہی۔ اوہدے پِچھے جرمنی وچ قائم ’انڈین نیشنل پارٹی‘ تے امریکہ وچ بنی ’ہندوستان غدر پارٹی‘۔ ’انڈین نیشنل کانگرس‘ نے کانگرس کمیٹی کابل دی وات نہ لئی پر شیخ الہند دے آہر پاروں حجاز دے تُرک گورنر اوہدی کنڈ کجّی......
کانگرس کمیٹی کابل تے ہندوستانی انقلابی کمیٹی دے اکٹھ چوں ’جرمن تُرک ہندی مشن‘ پُنگریا جیہنے ’پروویژنل گورنمنٹ آف انڈیا‘ بنائی۔ جیہدا صدر مہندرا پرتاپ سنگھ، مولوی برکت اللہ وزیرِاعظم، مولانا عبید اللہ سندھی وزیرِ داخلہ، مولوی محمد بشیر وزیرِ جنگ، چمپا پلانی تے شمشیر سنگھ ؑ عُرف متھرا سنگھ وی ایہدے وزیر۔ ایس جلاوطن عارضی حکومت دا کم ایہہ کہ اوہ وکھ وکھ دیساں دِیاں حکومتاں نوں مِل کے ہندوستان وچ فرنگی راج دے خلاف کئی مُلکی اتحاد بناوے۔ پہلا مشن روس گیا جیہنے افغانستان تے روس وچکار ایہہ معاہدہ کروایا کہ جے افغانستان ہندوستان اُتے حملہ کیتا، روس ولّوں اوہدے خلاف کوئی سازش نہیں ہووے گی۔ ایس سانبھے مگروں افغانستان دے قاضی القضاء ہندوستان دے خلاف جہاد دا فتوٰی دِتا۔ جیہدی خبر مِلدیاں ای دارالعلوم دیوبند دے مُفتی میدان وچ آگئے جیہناں موجب غلام ہندوستان ’دارالحرب‘ تے آزاد افغانستان ’دارالسلام‘ جیہدے ول ’تحریکِ ہجرت‘ دا اعلان ہوگیا......
O
Link of Part 2
http://www.wichaar.com/news/312/ARTICLE/32481/2017-03-02.html
نین سکھ پنجابی لکھاری نیں اتے انہاں نوں ڈھاہاں انترنیشنل ایوارڈ وی ملیا سی۔ انہاں دی تازہ کہانیاں دی کتاب ’’شہید؟‘‘ بارے اج کل گل بات ہو رہی ہے۔ایہہ انہاں دی
نویں کہانی جے۔اوہ ہن تیک پنج پنجابی کتاباں لکھ چکے نیں، ترے کہانیاں دی کتاباں نیں اتے اک شاعری تے اک ناول۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels