Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> اَچھنا گچھنا(دادا امیر حیدر انقلابی دی کہانی۔سلسلہ وار)پہلی لڑی

اَچھنا گچھنا(دادا امیر حیدر انقلابی دی کہانی۔سلسلہ وار)پہلی لڑی

نین سْکھ
February 13th, 2017

اَچھنا گچھنا مطلب آنا جانا۔ 90 ورہیاں دا، ست کڈھیاں ایہہ دو لفظ دادا امیر حیدر دی کہانی دا خلاصہ۔ ایہہ اک ہول ٹائمردا روز نامچہ۔ برِٹش راج وچ پچھڑے پوٹھوہار دا حال احوال تے یونائیٹڈ اِنڈیا وچ کمیونسٹ لہر دا ویروا۔ اُچیرے انقلابی آدرشاں لئی نمانے ورکر دے جوکھویں سنگھرشن دی وارتا۔ ایہہ انھیرے پندھ وچ بلدی بُجھدی جاگرتی دی لو، لمے سفراں تے قید کوٹھڑِیاں دا بیان۔

جیل وچ قید بھوگی تے کدی گھر وچ نظر بندہویا۔ جدوں رہائی مِلے، تھانے حاضری لازمی۔ رُوپوش ہویاں خورے سُکھ دا ساہ آؤ ندا پرنِت عدالتے پیشی۔ سیاسی آزادی لئی اِنج کُرلاندا رہیا جیوں اوہ ڈاروں وِچھڑی کُونج جیہدے کامریڈاں وچ جی وی گھاٹے، ایس اے ڈانگے، ایس ایس مِراجکر، پی سی جوشی، مظفر احمد، شوکت عثمانی تے جی ادھیکاری سن جیہناں نال اوہنے 1928 توں 1946 تائیں مدراس تے بمبئی وچ اپنے جوان انقلابی جذبیاں تے آہر دے بھرویں اٹھاراں ورھے گُزارے جیہڑے اوہنوں کدی وِسرے نہ۔ اوہ کمیونسٹ پارٹی آف اِنڈیا دے موڈِھیاں چوں، اوہدا بُت ایدھر آیا پر چِت اودھر ای رہوے۔
اوس پِنڈی وال مرنے تائیں کدی وی اپنے آپ نوں اندروں پاکستانی نہ منیا۔ اوہنے تے کدی اپنے پنجابی ہوون دا وی مان نہ کیتا۔ پر اوہنوں ساری حیاتی اپنے پچھڑے علاقے پوٹھوہار دی غریبی چُبھدی رہی جیہدے لئی اوہنے سیاسی جاگرتی تے سُرخ انقلاب دا نعرہ لایا۔ سامراجی امریکہ تے بھاویں سوشلسٹ روس، اوہنوں پردیسی نوں اوتھے اِنڈین ای لکھیا تے سدیا گیا، اوہدی ایہہ ای پچھان اوہدے اندر پکی ہوگئی۔ مُڈھلے دِناں دی گل، جدوں اوہنے اپنے گراں وچ اگانہہ ودھو سوشلسٹ آدرش پر چارے، اوہدے سنگی ببلائے،
’’دڑ مار، ازل دِہاڑے توں لِخی تقدیر وی کویں بدلی!‘‘
’’تُساں راجیاں، جٹاں شیعاں تے سُنیاں آلے خانے بنائی چھوڑے!.....ولایت آلے پیسے پچھے سانجھ سلوک چھوڑی کے ہِکی دوئے کی کھوہی کھوہی پئے کھانے او!..... ایہہ کاٹھ بُوہا، احاطے، کھوہ تے شاملاتاں سبھ کجھ ناسا بخھا!‘‘
’’اویَرا، نہ ایویں نکمیاں لوڑ! مقدراں نال وہ کدِیں مقاوے ہوئے، جمیا کوئی ہونی کی روکنے آلا!‘‘
’’ویلا ہتھوں لغاجُلنا، اِنہاں ظُلمے نِیاں سیاستاں کی لتّاں ماری کڈھو!‘‘
اوہ روزہ نماز نہ کردا، اہدے سنگی اوہنوں مسیتی نے منارے توں ڈراندے، ’’شریعت نال شریکہ کفر !‘‘ پوٹھوہار وچ اوس انڈین کامریڈ دے گرائیں اوہدا اَچھنا گچھنا تکدے رہے۔ ریل گڈی، لارِیاں، موٹراں، رکاٹی باجے، بجلیاں تے ریڈوے آگئے پر،
’’مُتاں ہوئیاں، اڈِیاں چائی چائی تکنے آں، ایہہ انقلاب کدوں آسی؟‘‘
انقلاب تے نہ آیا، پر اوہنے اپنے ان پڑھ گراں وچ سکول دی اُساری چھوہی جیہدے وچ اوہ اج، 26 دسمبر 1989 نوں، دفن ہورہیا۔
’’چنگا جاغنا بندہ سی!‘‘
’’جنازے نا اعلان ہویا، خلقت ترُٹی کے پئی!‘‘
’’جنت وچ جاسی!‘‘
’’نہ یَرا، جنت وچ درجے، کامریڈ جلسہ جلوس کرسی..... وئی سبھ لئی جنت ہِکو جیہی!‘‘
دادا امیر حیدر دی سلامی لئی کتھوں کتھوں کامریڈ آئے جیہناں دی بھِیڑ وچ راولپنڈی توں اوہدے جنازے دا جلوس جیوں انقلابی جذبیاں دی جنج ہووے۔ دفن ہوندے نوں ویکھدیاں اوہدے دو بُڈھے گرائیں کرم خان تے مولا داد، اوہنوں چیتے کررہے جیہڑے کالیاں سیالیاں ہائی سکول دی کندھ نال ٹیک لائی بیٹھے جیہناں دے نیڑے دو کامریڈ، ملک تے راجہ، کھلوتے ہوئے جو کمیونسٹ دادے دا کاڈر رہے۔ ملک پِچھوں چکوال دا، ٹیچر یونین چلاوے تے راجہ جہلم دی لیبر یونین دا آہری۔ اوہ دوویں بہوں چِر دادے دے نال رہے جیہناں دادے دِیاں لِکھیاں یاداں پڑھیاں ہویا تے زبانی وی پوری پوری رات اوہدی کہانی سُنی۔ ملک تے راجہ ایس ویلے کرم خان تے مولاداد نوں دادے بارے پُچھ دی رہے تے دس وی رہے.....
کالیاں سیالیاں ہائی سکول دادا امیر حیدر دی جیہڑی زِویں اَپر بنیا، اوہ کوئی اوہدی جدی جائیداد نہیں جیہڑی کدو کی نمبردار دے قبضے وچ۔ ہویا اِنج کہ رنڈے فتح علی خاں دی اِکو اِک دھی جیہڑی اوس گراں دے نمبردار نال ویا ہی۔ اِکلا رہ گیا تے سنگیاں ساتھیاں اوہنوں دوجے ویاہ دی صلاح دِتی جیہدے چوں تِن پُتر ہوئے۔ تیجا جمدیاں ای مرگیا، دوجیوندے رہے۔ وڈا عطا محمد، کالو تے نِکاّ فتح محمد، پھتاّ۔ پُتر اَجے سیانے نہ ہوئے کہ پیو بمار ہوکے منجی ملّھ لئی تے مرن لگیاں پُتراں نوں دھی تے جوائی دے سپرد کرگیا۔ جوائی نمبردار سی جیہنے پٹواری نال رل کے جھوٹا مختار نامہ عام بنوایا تے سوہرے دی بھوئیں اوہدی دھی، اپنی گھر والی، دے ناں کروالئی۔ اپنی دادکی مالکی توں بے دخل ہوندیاں ہر لگدے بندے کالُو نوں مقدمے بازی دی صلاح دِتی۔ پر کچہری جاندیاں ایس سوچ اوہدے قدم روک لئے، ’’بھینُو نال مقدمہ لڑسیں!‘‘ کالُو واپس پرت آیا۔ تے اوسے بھین جدوں دھی دا ویاہ رچایا، کالُو رج نانک والی دِتّی جیہدے لئی اوہنوں جہلم جاکے مزدوری کرنی پئی۔ کالُو اپنی ماں تے نِکّے بھراؤ نوں نال لے کے رُلدیاں پھِردیاں ایس بنجر بھوئیں اُتے آ آباد ہویا جتھے اوہدے پُتر امیر حیدر ہائی سکول بنایا جیہڑا سیلانی روح جیہنے مرن تائیں انقلابی جیون ہنڈایا۔ انقلاب اوہدا عشق جیہدے نال اوہنے ویاہ کیتا۔ جذبے تھُڑے نہ اوہ کدی اپنی راہ توں تھِڑکیا۔ نوّے سال دا بُڈھا ہوکے فوت ہویا۔ روون والا کوئی نہ پر انقلاب دے نعرے ماردیاں دفنان لئی ملُکھ ڈُھکیا جیہناں وچ مزدور، کسان تے راولپنڈی توں جنازے نال آئے کچیاں آبادِیاں دے وسینک۔ وین نہ حال دُہائی، موئے سنگی دِیاں پِچھے رہ گئیاں گلاں دُھم رہیاں.....
O
نین سکھ پنجابی لکھاری نیں اتے انہاں نوں ڈھاہاں انترنیشنل ایوارڈ وی ملیا سی۔ انہاں دی تازہ کہانیاں دی کتاب ’’شہید؟‘‘ بارے اج کل گل بات ہو رہی ہے۔ایہہ انہاں دی نویں کہانی جے۔اوہ ہن تیک پنج پنجابی کتاباں لکھ چکے نیں، ترے کہانیاں دی کتاباں نیں اتے اک شاعری تے اک ناول۔
Link of his previous story
http://www.wichaar.com/news/312/ARTICLE/32251/2017-01-31.html


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels