Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> آئی پُرے دی واء۔دوجی لڑی(کہانی)

آئی پُرے دی واء۔دوجی لڑی(کہانی)

نین سُکھ
February 1st, 2017

نین سُکھ دی رچی ایہہ ’’پنجابی زبور دیسی راگاں وچ‘‘ دے جوڑنہار ’’پادری آئی ڈی شہباز ڈی ڈی‘‘ دی کہانی ای نہیں، ایہہ پنجاب وچ کرسچن مِشنرِیاں دے آون تے انگریز راج اُسارن بارے کھوج وی اے۔ پنجاب دے ’’چُوڑھے‘‘ کون؟، ’’سیالکوٹ کنونشن‘‘ کیوں ہویا؟ تے ایتھے ’’باندر کِلّہ‘‘ کھیڈ کیویں آئی؟ ایہدی پرکھ پڑچول اے ایہہ کہانی۔
پُرے دی واء پادری آئی ڈی شہباز نوں پورا پنجاب پھرا رہی.....
لہندے دے جانگلی چُوڑھیاں، دوجے بے دِین بارواسیاں وانگوں جیہڑا مذہب قبولیا، اوہ صوفیاں دا اسلام۔ بار دے باہلے چُوڑھے دو فقیر پیراں، بھاون شاہ تے کبیر شاہ، دے مصلّا چُک مرید جیہدی وجہوں اوہ مصلّی اکھوائے۔ جیہناں مگروں اپنے آپ نوں کاغذاں وچ مسلم شیخ لکھوایا۔ مصلّی صفائی سُتھرائی لئی بوکھر مانجھا نہیں، اوس لڑاکے رُزگار لئی ڈانگ سوٹا پھڑیا۔ ماجھے تے دوآبے وچ دیندار، میگھ، مجبی سکھ تے کِرنے سبھ پوند والمیکی رہے۔ اوہ والمیکی کیویں تے کدوں ہوئے، ایہہ کہانی اِنج-
پنجاب وچ اک ہندو باہمن پنڈت بھگوان داس، والمیکی جوگی ہوگیا۔ اوہ فارسی دا عالم تے سنسکرت دا وِدھوان، قدر دان تے مہربان شہزادے دارا شکوہ دا سنگتی بنیا۔ اوہ رج سوہنا جیہنوں لال بانا سُہاوے۔ ہر ویلے لہور دے صوبے دار دارا شکوہ دا ساتھ، رعایا بھانے اوہ وی مغل حاکماں دا جی، اوہ شہزادہ لال بیگ دُھم گیا۔ پر راج محل وچ کسے خدمتگار اوہنوں شہزادہ کیہ سدیا، اوہدے اندر دا جوگی جاگ پیا۔ تے دارا شکوہ دے درویشی دربار نوں چھڈ کے جاندیاں آکھن لگا، ’’میرِیاں ناسّاں وچ دُنیا داری دی گندی مُشک،میرا ساہ اوکھا، سوکھیاں ہوون لئی ہُن رہندی ساری حیاتی میں گندگی صاف کرنی!‘‘ گندی ہُونجھدے شہزادے لال بیگ پیچھے لگ کے چُوڑھے والمیکی ہوئے جیہناں دی والمیکی پچھان سہجے سہجے دھرم بنی......
چُوڑھے والمیکیاں دا بھوئیں بھانڈا بھاویں کوئی نہ پر نمانیاں کول منّن مانن لئی بتھیرا نِک سُک۔ رام کتھن مالا ’رامائن‘ دا رچنہار بالمیک سوامی اوہناں دا بالاشاہ تے سپاں والی سرکار گُگا پیر۔ موئے چُوڑھے دا کفن دفن مسلماناں وانگوں پر جنازے دی تھاں رامائن دا پاٹھ، امرت پیالہ والمیکیاں تے سِکھاں وچ اِکو جیہا جیہدے وچ گورو دا چیلا ہوون لئی امرت چھکدے۔ دن رات، اوہناں لئی انھیرے تے چانن دا یُدھ جیہنوں اوہ وار کہندے۔ وار، ست جیہناں دے ناں بوہنی، ڈن، مانگی، چوتھا، چراگی چھنّ تے ستّا۔ بوہنی نوں پِیر وار دی کہندے کیونجے ایہہ اوہناں دے گوروبالاشاہ دا اجمن دِہاڑ جِدن اوہ شامیِں پُوجا پاٹھ کردے جیہنوں اوہ ست سنگ آکھن۔ ست سنگ دو چونِکیاں۔ پہلی چونکی سنگت تے دُوجی منگت۔ سنگت وچ اوہ رل کے ست واری ہوکدے، ’’ست نام!‘‘ مگروں کِنگ تے گھڑاوَجن لگ پَیندے، گورو دے چیلے لوک دھارا چوں پنُگرِیاں اِنج دِیاں بولیاں گاون:
رب مِلدا غریبی دعوے، دُنیا گمان کر دی
___
نام جپ لے نمانیِے جِندے، اوکھے ویلے کم آؤگا
___
ساڈھے تِن ہتھ دھرتی تیری، باہلِیاں جاگیراں والیا
___
عملاں نال ہون نبھیڑے، جات کیوں پُچھدا پھِریں

سنگت مگروں منگت وچ اِنج دی بانی:
ست گُرست گُربالاشاہ
لال بیگ دے ناں وی ویل
پِیرا سانوں رب ملا
جیوندیاں دار کھِیں میل
مویاں نوں موڑ لیا
رلیاں رلے کھان پین
آمین آمین
ست سنگ لئی ولی جگہ مِٹّی گارے دی پر اوہنوں آکھن پکّی تھاں جیہڑی اوہ کسے بُڈھے رُکھ لاگے راہ دے کنڈھے بناندے۔ بُڈھے رُکھ دے مُڈھ نال گھڑوَنجی اُتے گھڑا رکھدے جیہنوں اوہ لنگھدے راہیاں لئی سجرا بھردے رہندے۔ پکّی تھاں کیہ کندھولی تے چونکی۔ کندھولی اِک گِٹھ تے اک چپّہ موٹی محرابی کندھ جیہڑی دوہتھ اُچی تے چار ہتھ لمّی۔ کندھولی پکّی تھاں دا اِک پاسا، رہندے تِن پاسے چار ہتھ لمّی، چپّہ موٹی تے اک گِٹھ اُچی بنھی دی ولگن، ایہہ ہوئی چونکی۔ کندھولی وچ چار آہلے، اک اُپر، اک بھُنجے تے دو وِچکار سجے کھبے۔ اُپرلے آہلے وچ پنچھیاں لئی چوگا پاندے تے وچکارلیاں وچ شامِیں دو دِیوے بالدے۔اک بالے شاہ تے دُوجا گُگے پِیر دے ناں دا۔ ہیٹھلے آہلے وچ جیہنے سُکھیا ہوندا اوہ پکیا ان پاندا جیہنوں گالھڑ، چوہے، بِلیاں تے کُتے کھاندے۔ برادری وچ جیہڑا جوان بمار ہوندا، اوہ وَل ہوون لئی پکّی تھاں دا دھیاں کرے، ایس آہر نوں سیوا کہندے۔ چُوڑھے منت مراداں لئی بھنڈا رہ سُکھدے۔ بھنڈارے دا دِن چوتھا (جمعرات)۔ بھنڈارہ کیہہ پہلاں پُھمِنیاں مگروں لنگر۔ پکّی تھاں دوالے ڈھول اگے نچدیاں پھُمن ہونا پھُمنِیاں۔ لنگر وچ گُڑ، پھُلڑیاں، مُرنڈا، پتاسے یاں مِٹھا روٹ ونڈ دے......
ست سنگ، امرت پیالہ، بھنڈارہ تے بھاویں پرھیا پنچایت، پردھان تے آگو پِیر پنچ۔جیہڑا پنج پِیر پنچاں اُتے سرپنچ اوہ نشاندار اکھواوے۔ پہلا نشاندار گُزر جاندا تے اگلے دی چون اِنج کہ پنجاں چوں سبھ تون وڈے پِیر دی ویل ہوکدیاں کھبی وِینی اُتے اوہ زہری ناگ لڑایا جاندا جیہدے ڈنگیاں کوئی جاندار مویا ہووے۔ ایہہ پِیر پنچ جے نہ بچدا، ایہنوں پاپی مِتھیا جاوے جیہدا مُردہ رولدیاں لے جاکے کڈھے ٹوئے وچ دب دیندے، کفن وفن نہ رامائن دا پاٹھ۔ بولوں تھِڑکنا، ان نیاں کرنا تے دھیان وچ گمان وڈے پاپ۔ موئے پاپی پِیر پنچ مگروں ایہدوں نِکّے دی واری۔ جیہڑا زہری ناگ دے ڈنگیاں جیوندا رہوے، اوہ نشاندار۔ نشان کیہ، پھن کھلہاری کھلوتے زہری ناگ دا چِتر۔ جتھے ناگ ڈنگ مارے، اوتھے چتیرا سُوئی نال پچھدیاں نِیل جھسدا جائے، اِنج ناگ دا چِتر بنے......
ورھے وار چُوڑھیاں دا میلہ، ساؤن دا مہینہ تے چن دی پندرھویں۔ دِنے رُسے مِلدے تے راتیِں گُگے پِیر دی جنج چڑھدی۔ اپنے سبھ توں وڈیرے بابے یاں مائی نوں چُکیا ہووے، پکی تھاں دے ست پھیرے۔ چِمٹا، چھہنا تے ڈھولکی وجدی، جھنڈا چُک کے گاندے کیہ:
جی او جی او
اُچا پنڈ بھرمی، نیِواں پاسا لُچّاجی او جی او
گُگا پیِر اَدھرھی، جھنڈا جیہدا اُچا
جی او جی او
یاداں دے میلے وچ رلے پادری آئی ڈی شہباز دا تراہ نکل گیا جدوں اوہدے کنّاں وچ دینداراں دے مُنڈے امام دین دی واج پئی، ’’سلیمان پیغمبر دھروئی دھروئی!!‘‘پُرے دی نمھّی نمھّی واء وچ جھُلیاں یاداں ہُن واء ورولا۔ اوس میلے چوں چُوڑھے کِرن لگ پئے.......(جاری جے)
نین سکھ پنجابی لکھاری نیں اتے انہاں نوں ڈھاہاں انترنیشنل ایوارڈ وی ملیا سی۔ انہاں دی تازہ کہانیاں دی کتاب ’’شہید؟‘‘ بارے اج کل گل بات ہو رہی ہے۔ایہہ انہاں دی نویں کہانی جے۔اوہ ہن تیک پنج پنجابی کتاباں لکھ چکے نیں، ترے کہانیاں دی کتاباں نیں اتے اک شاعری تے اک ناول۔
Part 1 Link
http://www.wichaar.com/news/312/ARTICLE/32251/2017-01-31.html


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels