Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> ککّی دا سوار

ککّی دا سوار

ناصر بلوچ
December 22nd, 2008

ککّی دا سوار
ناصر بلوچ

نام ..........ناصر بلوچ
تاریخ پیدائش.........پہلی فروری 1952
تعلیم.........ایم اے (اُردو) ایم اے ایم اے (پنجابی)
کار روزگار..............لیکچرار (اُردو)
تصنیف........
ـ"پتناں دے سد "(شاعری)
"سیتیاں اکھّاں والے"(کہانیاں )
پتا ..........گورنمنٹ ایف ۔ سی کالج ، لہور

ناصر پنجابی شاعری نُوں آپنے کلام دے مجموعے دی صورت وچ اک نویں آواز اک نواں لہجہ دے بیٹھا اے تے ہُن اوس "سیتیا
ں اکھّاں والے" تے ہور علامتی کہانیاں دا پراگا بھر کے ساڈے ساہمنے لیاون دا آہر کیتا اے۔ اوہدا نویکلا انگ علامتاں راہیں وچلی گل نُوں بُکّل مردا کے وکھاون دا اے۔ انج ویکھن دی آس وی ودھدی اے تے ، ویکھ کے دل تے اثر وی ودھیرا ہُندا اے ۔ کردار نگاری ناصر بلوچ دے ہتھ دا ہتھیار اے۔ ایہدے نال اوہ انج حرفاں دیاں مورتاں گھڑدا اے کہ ساڈے ساہمنے ہسدے بولدے ، روندے ڈسکدے اتے حیاتی دیاں آساں نراساں توں بھرے تے سکھینے کردار آ کھلوندے نیں۔
"ککّی دا سوار"وی کردار نگاری دے تُل تے اُساری ہوئی کہانی اے ، جیہدے وچ ساری وارتا بشکو دے دم نال اُگھڑ دی اے، بشکو ذیلدار دا کاما اے ، تے اوہدا کھڈونا وی ۔ جدوں اوہ لور وچ آ جاندا اے تے بشکو نوں آپنی لڈکیّ گھوڑی ککّی تے چڑھن دا اذن دے دیندا اے ، نہیں تے بشکو دی اصل تھاں تے ڈنگراں والا واڑہ اے، جتھے اوہ تے اوس توں پہلاں اوہدا پیو سوندا رہیا اے۔ پر حیاتی داسکُھ مانن واسطے کیرے بندے نوں وی آپنا آلا دوالا بھُلنا پیندا اے،تے ایسے جذبے توں بوس وس ہو کے جدوں بشکو ککیّ اُتے سوار ہندا اے تے اوہ زویں توں گٹھاں اُچّا ہو جاندا اے۔ کمیں دی ایہو تڑ اوہدا سبھ توں وڈا گناہ اے، جیہدی سزا اوہنوں ایہہ دتی جاندی اے پئی ککّی ہن کدی اوہدے حوالے نہیں کیتی جائے گی۔ انج بشکو کولوں اوہدا سرداراں والا ۔ بہروپ کھوہ لیا جاندا اے تے اوہنوں ہمیش لئی ڈنگراں والے واڑے وچ ڈک دتا جاندا اے ۔ اوہ ایہہ عذاب برداشت نہیں کر سکدا تے اپنے سر وچ ٹوکا مار لیندا اے۔ پر ہوند دی سزا اجے مکّی نہیں ۔ اجے اوہنے ہور ڈوم بن کے جیونا اے۔

ساہمنے کئیاں مربعیاں توڑیں برس تے لوسن دی چادر دھرتی دے متھے تے کھلری ہوئی آہی ۔ ایہدے چارے پاسیوں بنے بھورے باڈر جاپدے آہن ۔ سیال دی رُت دے ککر پیر واٹاں تے پسرے ہوئے آہن ۔ اس ساول دے تنوں پاسیوں دو ترے گراں تھکے ہوئے بڈھے بلداں ہار پتا نہیں کداں دے کھلے ہوئے آہن ۔ دھرتی دے ہک خالی ٹوٹے چوں کسے ہالی دوروں ہک گھڑ سوار نوں بنّے دا موڑ مڑدیاں ویکھیا۔ سوار نیڑے آیا تاں اوہنوں سنجان کے ہالی دعا سلام کیتی ۔ سوار اگانہہ ٹپیا تاں ہالی مٹھّی جیہی کاوڑ تے ہاسے نال جنگھی تے زور دے کے آکھن لگا :
"مُراسیا بڑیاں چڑھتلاں نی ، شالا خیریں مُڑیں۔"
ہالی سوار دا جانو آہاتے اوہنوں ایہہ وی خبر آہی جے سوار اج کیہڑی چڑھتل تے آہا۔ ایہیو سوار ساڈی کہانی دا ہیرو ہے۔
ناں تے اللہ جانے اوہدا خدا نخش یاں نبی بخش آہا۔ پر ایتھوں دیاں وسدیاں ہمیش اوہنوں بشکو سُنیا آہا۔ اوہ ذیلداراں دا کاما آہا۔ جد اوہدا پیو مویا، ، اوہ فوج توں نواں نواں پنیشن لے کے گھر آیا آہا۔ اوہ سال آپنے فوجی کپڑیاں توں سنجاپدا رہیا........اوہ اُس ویلے اٹھائیاں ورہیاں دا ڈھکا ہویا جوان آہا۔اوہ دُوجی وڈی لام دے بھُگتائے فوجیاں وچوں آہا۔اوہ دُوجی وڈی لام دے بھُگتائے فوجیاں وچوں آہا...... جیہڑے گورے صاحباں نوں 18روپے مہینے تے گولی جھلن واسطے لبھ پیندے آہن۔ ڈھیر ایہناں چوں چٹّے ان پڑھ ہوندے آہن ۔ بشکو وی دُوجھی جماعتوں نسیا آہا ۔ گراں دے وسدے بشکو توں لام دیاں آ پ ورتیاں پُچھدے تے جس ویلے اوہ ہانگ کانگ تے ملایا دیاں میماں دے قصّے کردا ۔ لہو اوہدے جُثے نہ ماوندا ۔ انج جاپدا جیویں اوہنوں کئیاں بوتلاں دانشہ ہوگیا ہووے ۔ جد فوج آلی ولایت ڈٹھی ہوئی آہی۔ اوہ سارے لُک چھُپ کے اوہدے توں ولایتی میماں دے قصّے بڑے چسکیاں نال سندے آہن ۔
اوہ ذیلداراں دے ڈنگراں تے ڈیرے دے کم تے نوکر آہا۔ اس ساری وگار چوں ہکو کم اوہ ڈاڈھے روح نال کردا ایہہ کم ککّی دی سانبھ سُوتر آہی۔ ککّی ذیلداراں دی سانبھی ہوئی عربی نسل گھوڑی آہی ۔ جیہدا رنگ کڑھے ہوئے دُدھ ہار بھکھدا آہا۔کوہاں تے ککّی دے جوڑ دی گھوڑی ناہی۔ گھوڑی دی گل مُڑ کرساں پہلوں ذیلداراں بارے سُنو۔ وڈے ذیلدار ہوراں کول کئیاں پنڈاں دی ذیل آہ ۔ ترے چار پنڈاں چوں زمین دی ڈھیر مالکی پاروں آپنے علاقے وچ سرداری دی پگ وی اوہناں دے سر تے آہی۔ ذیلدار ہوراں دے سببوں سارے ٹبّر دا ناں ذیلداراں دا ٹبر پک گیا۔ ذیلدار ہوری خُدا ترس تے مٹے ہوئے بندے آہن۔ اتنی مالکی ہوندیاں وی ہمیش دھوتا کھدّر پاوندے ۔ تے پیریں چم دی جتی ہوندی جیہڑی تیل نال کدیں کدائیں چوپڑ لیندے ۔ ایہہ اوہناں ویلیاں دی گل اے جد پنجاب تے ٹوانیاں تے ملکاں دی حکومت آہی۔ جیہڑے بوسکی دے تھاناں وچ ولھیئے تازی کتیاں نال جیپاں تے شکار چڑھدے آہن ۔ ذیلدار ہوراں دی مالکی وچ رعیت تے مزارعیاں نوں ذیلداراں توں کوئی دکھ ناہا۔ ہور تے ہور کامے دی ذیلداراں نوں مائی باپ کر جاندے آہن ۔ بشکو جدی وچ رسالے دی نوکری وی کیتی ہوئی آہی۔ ایسے گلوں ذیلدار ہوراں بشکو نوں دُوجے کامیاں کولوں ودھ گنی جاندے آہن تے اوہنوں ککّی دی ذمے داری چوائی ہوئی آہی ۔ بشکو ککّی دے پیر سدھے کرن دے بہانے کدیں کدار سواری وی کر لیندا بشکو دی پہلی سوانی موئی ہوئی آہی ۔ اُس پچھّے دو نیانے وی چھوڑے آہن ، جیہڑے سارا دن پنڈ دیاں گلیاں وچ مٹّی نال مدھے رہندے ۔ ذیلدارنی اوہناں نُوں بُلوا کے دو ویلے ٹکر دا گرانہہ دے چھڈ دی ۔
بشکو جد ذیلداراں دے کم لگا ، پہلے پہل اوہ اوکھا ہویا۔ پر مُڑ انج ہوگیا جیویں اوہ جمیا ای ذیلداراں دی نوکری واسطے آہا۔ دھمی توں سوتے تائیں اوہ کم وچ جٹا رہندا ۔ ایدھر ڈیرے تے پروہنیاں دا حُقہ تازہ کردا اودھر روٹیاں ڈھوندا۔ کدیں تھانے یاں تحصیل دے افسراں دا دورہ ہوندا تے کدیں انگریز صاحب بہادر ہوریں پلٹن نال علاقے دے معاینے تے آ جاندے، ایہناں سبھناں دی مُٹّھی چاپی وی اوہو کردا۔ نال نال ڈنگراں دی وی اُسے دے ذمے آہی ۔ گھروں ڈیرے ، تے تے ڈیریوں گھر پھیرے کر کر کے اوہدے پیر سج جاندے ۔ اوہدی روح وچ ہمیش ہک بھڑکی لگی رہندی ۔ کاوڑ اوہدے روں روں وچ ہمیش ہک بھڑکی لگی رہندی ۔ کاوڑ اوہدے روں روں وچ رڑکدی ۔ کاوڑ نال اوہدا مُشکی رنگ چمڑے دی تیل بھنی جُتی ہار پنگھرو پنگھرو ہو ویندا ۔ اوہ آپنی کاوڑ بھواٹل کتیاں یاں بے وارثے کھوتیاں تے کڈھدا بہتی کاوڑ اوہنوں اُس ویلے چڑھدی، جدوں ذیلدار ہوراں اوہنوں مچی ہوئی پرھے چوں اُٹھا کے کم گھل دیندے اوہ قصیاں کہانیاں دا رج شوقین آہا۔ ڈیرے دی بیٹھک وچ آئے گئے افسراں دے قصّے اوہ ڈاڈھے گوہ نال سُندا۔ تھانیدار دورے تے آندے تے اوہ ذیلدار ہوراں نوں ڈاکو ، ڈکیتیاں دے قصّے سناندے جیہناں وچ کوڑ دا رلا بُہتا ہوندا۔ اُنہاں سیال بشکو ایہناں دی سیوا کردا نالے ایہہ قصّے کہانیاں سندا ۔ وچوں وچ اُڈاری مار کے اوہ ہانگ کانگ یاں ملایا دے ربڑ دیاں جنگلاں وچ اپڑ جاندا ۔ جتھے اوہناں دا جاپانیاں نال ٹاکرا ہو جاندا ۔ گولیاں چلدیاں ، بارود دے دھوں وچ سجرے لہو دی بو رل جاندی ۔ مڑ اُتھے مینہ ورھدے تاں جنگلاں دی ہمک وی اس بو وچ رل جاندی ۔ تے تاڑی دانشہ اوہناں دیاں ناساں نوں چڑھ جاندا............. لاشاں پچھانہہ چھوڑ کے اوہ اگانہہ ودھدے رہندے ۔ اوہناں نو پتا ہوندا ، جے کمپنی کمانڈر دے حکم وچ اوہ بنھے ہوئے آہن ۔ پر جنگ لڑیاں بندے دے ہتھ وچ بندوق ہوندی اے تے بندوق پھڑ کے اوہنوں لڑن تے مرن دی کھُل ہوندی اے اُس ویلے بشکو نوں انج لگدا جیویں اوہ سبھناں جاپانیاں تے گوریاں دا حاکم اے۔ اوہدی اُڈاری تد مُکدی جد ذیلدار ہوراں اوہنوں آکھدے ۔
"بشکو پُتر! ونج کے صاحب واسطے مٹّھی لسی بنوالیا ، تے بس آن جان کریں، صاحب بہادر دے سون دا ویلا اے۔"
حکم ملدیاں سار ای اوہ جھولی چھنڈ کے اُٹھ کھلوندا تے بھیڑے جیہے دل نال باہر نکل جاندا ۔ اُس ویلے پتا نہیں کاوڑ کیہڑے پاتالوں اُبھر کے اوہدے مونہہ تے کھلّر جاندی ۔ ایہہ اس لئی ہوندا جے اُس گھڑی قصّہ اُس تھاں تے ہوندا جتھے بندے ساہ ڈک کے اگے دی گل سنن لئی اختے ہوندے ہن۔ اوہدی کاوڑ کمیّاں دیاں ایانیاں یاں ڈنگراں نُوں کٹ کے لیہندی ۔
کدیں کدیں اوہ سوچدا ذیلداراں دی نوکری چھڈ کے جدھر اوہدا دل آوے نکل جاوے۔ پر مڑ اوہنوں ذیلدار ہوراں دی مٹھی تے مٹی ہوئی طبیعت چیتے آندی ۔ اوہ آپنے پیو دادے دی کیتی کرتی نوں وی ادھ وچکار سٹن توں جھکدا ۔ اوہناں دیاں روحاں کیہ آکھسن ۔ اوہ ذیلداراں دے گھر دا بندہ آہا، کوئی نوکر ناہا۔ جتھے اوہ جمیاں پلیا آہا۔ اوہ سوچدا گھر دے رنج وی ہوون تے گھر تے نہیں نہ چھڈ دے ۔ ایہہ وکھری گل آہی جے ذیلدار ہوراں نوں اوہ ودھ پیارا آہا۔ دُوجھے کامیاں نوں اوہ پُتر کر کے ناہن سددے ۔ اُنج وی سارے وسدیاں چوں کسے نوں ذیلدار ہوراں دی رنجگی دلوں ناہی ۔ اوہ سوچدا جے ایتھے دے وسدے کیہ آکھسن جے اوہ نمک پلیت بنیا تے آپنے پیو دادے دا بوہا چھڈ دتوس ۔ کدیں کدیں اوہ ڈاڈھی کاوڑ نال ذیلدارنی نوں آکھدا۔
"میں پیاریاں موئے توں ہن ایہہ کم دھندا نہیں ہوندا۔"ذیلدارنی اگوں دو چار مندے کڈھ کے آکھدی۔
"ہبھے مویا ، تینوں ساڈے نالوں ودھ کیہڑا بوہا ہے، اُلٹا توں شکر نہوں کردا، جے ساڈے درجھل لیا ہے تینوں ۔ ذیلدار دے بوہے واسطے تاں دُنیا لوہ مردی اے۔ ساتھوں وکھرا کسے تیرے نیانیاں دی کرنی اے؟
ایہہ سن کے بشکو دُوجھے کمیاں نالوں چار گٹھ ہور آپنے آپ نوں اُچا جاندا........مُڑ آپنے آپ نوں گاہل کڈھ کے آکھدا ۔"اماں سچ آکھنی ایں، میں پیو دادے سر ہگیا کیہڑے رُولے دا ہاں جوکدھرے مونہہ کراں۔ مینوں پتا اے میریاں ہڈیاں دی اسے بوہے تے گلنیاں ہن ۔انجیں عقل جاء تے نہیں رہندا۔ کوئی ٹکردا گرانہہ پیا ای تاں دے۔"
ذیلدارنی بیہیاں روٹیاں تے جوٹھی بھاجی اوہدے اگے رکھدی ۔ اوہ چُلھے کول گوٹھ مار کے بہہ جاندا تے وڈے وڈے گرانہہ واچھاں وچ پا کے کدیں چتھدا تے کدیں بنا چتھیاں ای نگل لیندا۔ ذیلدارنی نوں گھئیو و تر دیاں بوٹیاں تھالیاں وچ پاندیاں اوہ ویکھدا تے جد ذیلدارنی نوکرانی نوں سد دی ۔ جے اوہ پُتراں دیاں روٹیاں لے جاوے تے ایتھے بشکو نُوں مُڑ کھج چڑھدی تے اوہ بوہلا بھاجی نال لبیڑ کے کول کھلوتے کُتے ول سٹدا تے ڈول پانی مکا کے اُٹھ کھلوندا ۔ ذیلدارنی کھپ کے آکھدی
"حرامی نوں ریس کھا گئی ، کسے نوں چنگا کھاندیاں ویکھ نہیں سکدا"نماشیں مجھال بیلے چوں چر کے آندیاں تے ڈنگراں آلے واڑے جیہڑی کھرلی گھاہ پٹھا پیا ہوندا مونہہ مار دیاں ۔ کٹے کئیاں ڈکراندے ۔ کھرلیاں وچ چگدے ککڑیاں ککڑ کھنبھ چھنڈ کے بھجدے راکھا کُتا بھونک بھونک کے مجھاں دے پوچھلاں تے چک وڈھ کے کھچدا ۔ مجھاں ہور کاہلیاں پیندیاں ۔ گائیں تربھک کے کنڈیاں نال بنھے سنگل کھچدیاں ۔ ہک ادھ مجھ ککی دے تھان ول مونہہ کر دی تے ککّی ہنک مار کے پچھاڑی تروڑ دی تے دولتیاں مجھ دے بوتھے تے چھنڈ دی ۔ ہک حال پہاڑ مچ جاندی ۔ ذیلدارنی ویہڑے دے تھلہے تے کھلوتی دُوروں ای "ہونہہ ""ہونہہ"کر کے رولا پیندی۔
"وے کوئی سدو بشکو ٹٹ موئے نوں کتھے مر گیا ونج کے ، مجھ دا کن بوڑا ہوگیا۔"
اتنے چر وچ بشکو ڈاڈھی سہج نال بڈھا جیہا حُقہ چائی حویلی وڑدا۔ ذیلدارنی کھپدی جھکھدی آپنے آہرے لگ جاندی ۔ حُقہ کندھ نال ٹکا کے بشکو سوٹی چُکدا ۔ کدیں ککی دے دوالے ہوندا کدیں لُنڈی نُوں سنگل گھت کے چھکدا۔.........
"مرنیں آ سائیں اُہراں ہو۔"
دوجھے پاسیوں ککی دیاں ہنکاں ترکھیاں ہو جاندیاں تے لُنڈی نوں چھوڑ کے اوہ بھوری دی کھتی سوٹیاں نال سجا دیندا۔ "حرام مال ویکھ نہیں سکدیاں ککّی نوں کھاندیاں ۔ آپنی کھرلی سول پیندا ای جو تھاں تے مونہہ مارنی ایں۔"
اس بھج نس وچ کدیں اوہدا حقہ مُودھا ہو جاندا تے کدیں اوہدے مَجھ بنھی چادر ڈھلی ہو جاندی۔
راتیں ڈنگراں دے واڑے وچ سُتیاں اوہ چن دے دوالے تاریاں دیاں فوجاں نوں اٹن شن ویکھ کے کڑھدا۔ اوہنوں لگدا جیویں چن ذیلدار ہے تے باقی دے تارے اوہدے کامے ہن۔ جیہڑے پہلے دن توں چن دوالے ہکو تھاں پئے چمکدے ہن۔ تے اوہناں نوں کدھرے ہلن جلن دا حکم نہیں ۔ اوہنوں لگدا جے تاریاں وچ چن نالوں بُہتا چانن ہے ۔ پر چن دے ساہمنے اوہناں نوں چمکن دی جرات نہیں پیندی ۔ اوہدا دل منگدا جے اوہ دھرتی توں اُڈ کے تاریاں وچ جا رلے تے چن دا حکم منے ۔ نال ای اوہنوں آپنے اکلاپے دا دھیان آندا.........ایہہ اوہ اکلاپا آہا جیہڑا اوہدے نیانے وی ناہن ونڈا سکدے۔ مُڑ اوہنوں آپنے نتانے ہون تے کاوڑ چڑھ جاندی ، تے ساری ساری رات کاوڑ نال اوہ آپنے دند کریچدا رہندا۔
جد ذیلدار ہوریں بہتے خوش ہوندے تے آکھدے ۔
"اوہ بشکیا جاتے ککّی نوں جھٹ دا جھٹ ٹور لیا۔ پر دیکھیں اختا نہ کریں ۔ "رسالے دی نوکری وچ بشکو چنگا سوار گنیا جاندا۔ ہک دن ذیلدار ہوراں اوہنوں چار کوہ دُراڈے کسے کم گھلیا۔ تے نالے ایہہ وی آکھیا۔
"ککّی تے لگا جا تے بس آون آلی گل کریں۔"
اُنہال دی دھپ اوہدا حشر ہوگیا راہ وچ ہک تھاں اوہ دم لین لئی رُکیا۔ ایہہ قریشاں دی ڈھوک آہی۔ اتھے اُس پھاپو نوں ڈٹھا ۔ اوہ شریہہ دی پتلی ٹہنی روپ دی ساول نال ڈاڈھی گھتی چھتی ہوئی آہی۔ اوہ بشکو نوں چنگی لگی تے اُس پُچھ لیا۔
"کون ہونی ایں چھوہرے ؟"اوہ اجے ککّی تے ای آہا۔
"مراثن آں۔"بشکو او حوصلہ ودھیا۔
"نال کے ہییا"
ـ"کیوں توں پرچہ کٹاونا ہے ؟"
ـ"پرچہ کیہا ، اتھے تاں اُنج ای تھانے آلیاں دیاں ضمانتاں ضبط ہو جاون۔"بشکو ککّی توں لیہہ آیا۔
"آپنا سوجھا کریں"اوہدے متھے وٹ آ گئے ۔
"بھیڑیے پُچھ ای لویں آکون ہونا ایں ، کجھ تے ذات برادری دا وی مونہہ ملاحظہ ہوندا اے۔"
"ہلا! مونہہ کسے نہیں ڈٹھا وڈے ساہن دا۔"اوہ کھج گئی ۔
"میں اگے آکھیا جے آکڑ تاں خاص مراثناں والی ہے سوں۔"بشکو ہس پیا۔
"مطلب دی گل کر ؟"
"مطلب کیہا کرماں آلیے ۔ نوکر بندے آں ،"رکھاں والیوں"آئے آں تے جاونا اگانہہ ہے۔"
"تے مُڑجا.........لیس کیہڑی گلوں ہوگیا ایں ؟"
"کیوں کوڑنی ایں، اساں کھلوتے تے نہیں رہنا۔"
"بھاویں توں پیا کھلو........ساڈی جُتی توں۔"اوہ وی ہس پئی تے بشکو دا بیڑا اُسے تھاں غرقیا گیا ۔اس توں مگروں اوہ بہانے بہانے قریشیاں دی ڈھوک کولوں ٹپن لگ پیا۔ ہک دن اُس ذیلدار ہوراں نوں آکھیا.............
"خان جی ڈنگراں دی بو توُں مینوں راتیں نیندر نہیں پیندی آکھو تے میں رات دا جھٹ پیو آلے کوٹھے پے رہیا کراں ۔"
"ویکھو وی وڈا نخریل ، اوئے توں جمیا پلیا کتھے ہیں ، ہن تینوں بو وی آون لگ پئی اے، تیرا پیو وی اتھائیں سوندا آہا۔ اوہنوں تے ناہی آندی۔"ذیلدار ہوراں کھپ پئے۔
اس ولدے مگروں اوہ ساری رات کاوڑ نال کنبدا رہیا۔ سویلے تائیں اوہنوں کس چڑھ گئی۔ ترے چار دن اوہ منجی نال لگا رہیا۔ اُٹھن جوگا ہویا تے پنڈوں نس گیا......ترے چار مہینے ٹپے تے لوک بشکو نوں بھُل بھل گئے ۔ہک سویر پنڈ دیاں وسدیاں بشکو دا بُوہا لتھا ہویا ڈٹھا........ آنڈھ گواندھ بوہے تے کٹّھا ہو گیا ۔ کسے آواز ماری۔
"اوئے کون ایں اندر ؟"
ہک ہتھ نال چادر چھنڈ دا تے دُوجے ہتھ چوی نپی بشکو باہر نکلیا........
"اوئے توں ! ........کتھے رہیا ایں تے آیا کدوں ایں۔؟"
لوکاں پُچھیا......اوہ چپ چپیتا سبھ دے مونہاں ال ویکھدا رہیا۔ کسے آکھیا۔
"کجھُ تاں خیال کری، آ ، بن ماں دے تیرے نیانے رل گئے تینوں اوہناں دا مونہہ ملاحظہ نہیں رہیا۔"
"اوہناں دی ماں ای تے لین گیا ہم۔" ولدا دتا ۔
"مُڑ "؟سبھناں دےساہ ترکھے ہو گئے ۔
"لے آیاں ۔"اُس ڈاڈھے سہجے آکھیا۔
"کتھے ای؟"
ـ اندر اے، لنگھ آؤ ویکھ لوسبھ"مُڑ سارے بشکو دے کوٹھے وڑ گئے ۔
اوہناں ویکھیا رتا گھند کڈ کے ہک ووہٹی جیہی بیٹھی آتا گنھدی آہی۔ ایہہ پھوپو آہی......
کئی وچوں ایہہ سوچ کے ڈر گئے ۔ جے رن تے اُدھلی ہوئی لگدی اے۔ نماشیں توڑیں تناں پنڈاں وچ ہل گئی جے بشکو رن اُدھال آندی اے۔ گل وڈے ذیلدار ہوراں نوں اُپڑی تے اوہناں بشکو نوں سداگھلیا۔ بشکو ڈیرے گیا تے چراں تائیں ذیلدار ہوراں پٹھے سدھے سوال اوہنوں کر دے رہے ا۔ خیر اوہ من گیا جے پھاپو نوں اُس اُدھا لیا اے ۔ پرہن اوہ اوہدی سوانی آہی ۔ ذیلدار ہوراں اوہنوں ہور تے کجھ نہ آکھیا پر ایہہ سُنا چھوڑی جے اوہ رن توں قتل ہو گیا تے اوہناں اوہدا سائیں نہیں بننا۔ کیوں جے اوہنے ایہہ کم سائیاں توں ودھ کے کیتا آہا۔
دوجھے دن توں بشکو مُڑ ذیلداراں کول کم تے لگ گیا۔ ہُن وی کدیں کدار اوہ ڈنگراں آلے واڑے سوں جاندا وچوں وچ پھاپو اوہدے نال کم دا بھار ہولا کراندی ۔
کک دی لد میلدیاں پھاپو آکھدی
"ایمان نال بشکیا توں نہیں مینوں اس گھوڑی پرنا کے آندا ہے اسے تےتاں چڑھیا پہلے پہل توں مینوں بھاتاہائیں دے کنجرا۔"
اُس دن بشکو ککی نوں ولایتی صابن مل مل کے چٹا ددھ کڈھدا۔ پھاپو دے گھر آن نال بشکو دی کاوڑ مَٹھی پے گئی ۔ پر اُس ویلے اوہنوں بہوں کاوڑ چڑھدی ، جد ذیلدار ہوراں پھاپو دے ساہمنے اوہنوں جھڑکدے ۔ اوہ بھوں آلے کوٹھے وڑیا چراں تائیں ٹوکے نال کُترا کردا ہنجو کیردا رہندا۔ کوئی اوہنوں روندیاں ویکھ لینداتے اوہ ہس کے پج لاندا۔
"کنجراں دا تیلا پے گیا اے اکھ وچ ۔"
پھاپواوہنوں چھیڑ دی۔
"وے مونہہ کیوں کچھو کُمّے ہار وٹی پھرنا ایں۔"
اوہنوں ہور کھج چڑھدی تے اوہ سوٹی چا لیندا ۔ اس توں دوجھے دن پھاپو شاماں تائیں آپنے جُثے تے گھیو تے ہلدر دی ٹکور کر دی رہندی ۔ پھاپو نوں کٹ کے پچھوں اوہ پچھوٹاوندا، آپنا سر دو ہتھڑ پٹدا تے رولا پیندا۔
"اوئے لوکو!ایہہ میں کیہ لوہڑ وسایا اے، کوئی میرے ہتھ چا بھنو۔"
ہک دن اوہنوں پھاپو دے بھراواں دا سنیہا اَپڑیا۔
"مراثیا ! توں مرزا تاں بنیا ایں پر اسیں وی صاحباں دے بھرا بن کے تیرے سر تے اپڑاں گے۔"
بشکو اگے وی چھوی سرھاندی رک کے سوندا آہا۔ پر ہن اوہ ہور سچیت ہو گیا ۔ اوہدی اکھ لگدی تاں پھاپو اوہدا پہرہ دیندی تے کدیں کدیں جان بجھ کے اوہنوں ڈنگراں آلے واڑے سون گھل دیندی ۔ جیہڑا ذیلداراں دی حویلی وچ آہا۔ پنڈ دے وسدے وی اوہنوں سجاگ رہن دی صلاحیں دیندے ۔ اوہ ہس کے آکھدا ۔
"بھائی میں شاہی آں تے ہانگ کانگ دی لام میں جاپانیاں نال دو دو ہتھ کیتے ہوئے آہن۔ اوہ دن ای نہیں چڑھنا جد اثی مینوں ہتھ پین۔"
اوہنوں آپنے جوبن دا ہک نشہ آہا۔ ایہہ نشہ بس اودوں لہندا جد ذیلدار ہوراں اوہنوں کھپدے ۔ اس گلوں اوہنوں وڈی کاوڑ چڑھدی ۔ اوہدا روح منگدا آپنی چھوی ٹوٹے ٹوٹے کر کے دریا وچ لڑھا دیوے کیوں جے اوہنوں ذیلدار دی جھڑک توں ایہہ چھوی وی ناہی بچا سکدی۔
نکّے ذیلدار ہوراں نال کدیں کدیں اوہ شکار وی چڑھدا آہا۔ سفر وچ بندوق اوہدے موڈھے نال لگی ہوندی ۔ اُس ویلے وچوں وچ اوہدا دل منگدا پھاپو دے بھرا اوہنوں کدھرے ٹکرن تے مُڑ لوک ویکھن جے اوہ آپنی دشمنی دشمناں دیاں سریاں نال کیویں پُگاندا ہے ۔ پر ایہو جیہا موقع کدیں نہ بندا ۔ وڈے ذیلدار ہوراں ذیل توں پرتدے تاں بشکو راہوں ای ککی دی واگ ہوراں ککی نوں تازہ دم کرن لئی واگ اوہدے ہتھ پھڑاندے اوہ واگ نپ کے ککّی نوں دریا تے لے جاندا ۔ مڑ دیاں اوہدا روح منگدا جے اوہ پلاکی مار کے سوار ہوجاوے ۔ کدیں تے اوہ آپنے آپ نوں ڈک لیندا تے کدیں نہ ڈک سکدا۔ ککی تے چڑھدیاں سار ای پتا نہیں اوہنوں کیہ ہوجاندا ۔ واگ ڈھلی چھوڑ کے اوہ ککّی نوں ہوا دے پیر کچھواندا ۔ تے اڈ دیاں دُھوڑاں وچ لوکی سوار نوں سنجان کے آکھدے۔
" ویکھو وئی ! ہے ناں پھٹ کمی دی۔ ذیلدار ہوراں ایہنوں سرے چاڑھیا ہویا اے۔ ہک دن اس سردے بھار بھوئیں تے آونا اے۔"
بشکو د ادل منگدا جے اوہ ککّی نوں اڈاندا اُتروں دکھن لے جائے ۔ اخیر اوہ دھرتی دے ہک سرے توں دُوجھے سرے جا اپڑے تے کوئی ذیلدار اوہنوں راہوں نہ ڈکے ۔ کدیں اوہنوں قریشاں دی ڈھوک چیتے آندی جتھے اوہدے خون دے تسے وسدے آہن۔ سوچدا اوہ دُشمناں تے بجلی ہار جا ڈگے تے آپنی چھوی نال انج اوہناں دیاں سریاں اُڈائے جیویں وٹا مارن تے ٹوبھے دیاں گندیاں چھٹاں۔
اوہنوں آپنی رت دا ست لُڑیندا آہا۔ جیہدے وچ ہر ویلے بھٹھیاں بھکھدیاں آہن۔ پراوہنوں نال نال ذیلداراں دا جھاکا دی رہندا ۔ ایہہ جھاکامڈھوں انجے دا ہوندا ۔جیویں جوان پُتر نوں پیونوں ۔ تے مُڑ اوہ ککّی دیاں واگاں چھک لیندا ۔ پنڈ وڑن توں پہلاں پنگھرو پنگھر ککّی دا پنگھر سکاوندا ۔اوہ جاندا اہا ذیلدار ہوراں نوں اس گھوڑی نال کیڈا جوڑ آہا۔
ہک دار انگریز صاحب بہادر ککّی دی فرمائش کیتی تاں اوہناں آکھیا آہا۔
"صاحب بہادر ! میرے سارے ڈنگر منگ لوو پر ککّی دا ناں نہ لوو"بشکو نوں ایہہ سوچ کے مُڑ کاوڑ چڑھ جاندی جے ذیلدار ہوراں اوہ سبھ اُلاہمے جھل سکدا آہا پر پھاپو تے ککّی دا اُلاہما اوہدے وسوں باہر آہا۔ پنڈ آلے کئی وار اوہدی شکیت وڈے ذیلدار ہوراں اگے کر دے ۔
"خان جی !بشکو سرے چڑھدا جاندا اے ۔ اگے اُس رَن کڈھ آندی تاں تسیں اوہنوں کجھُ نہ آکھیا۔ ایہدا سر تے ہک دن لتھ ای جانا ایں پر اس وی ککّی دا سر سلامت نہیں رہن دینا تسیں کدیں اوہنوں آپنی اکھیں ککّی دیاں دھوڑاں پٹدیاں ویکھو۔"ہک دن ذیلدار ہوراں آپنی اکھیں بشکو نوں ککّی تے چڑھدیاں ڈٹھا ۔ جیہڑا دُوروں اوہدیاں دُھوڑاں اُڈاندا لگا آندا آہا۔ ایہہ اُنہال دے دیہاڑے آہن ۔ اُس دن بدل اسمان تے چھاونی گھتی کھلوتے آہن ۔ ذیلدار ہوراں باہر سیل تے نکلے ، ہک مزارعے اوہناں نوں دسیا۔
"خان جی ! دو مربعت پچھانہہ ٹاہلیاں والے کھوہ کول میں بشکو دے دشمنان نوںلُکیاں ڈٹھا اے۔ تے بشکو دریا وَل ککّی نوں لے گیا ہویا اے۔ اج بشکو دی خیر نہیں دسدی۔"
ذیلدار ہوراں نوں پہلے تے مزارعے تے کاوڑ چڑھی جیہدی اواز بشکو دے دُشمناں دا دسدیاں کجھُ اُچی ہو گئی آہی۔ وَت اوہناں سوچیا اس کُتّے مراثی پاروں ساڈے جیہے بھلے مانساں دے پنڈ وی دُشمن لُکن لگے پئے ہن۔
مزارعے جھکدے جھکدے مُڑ آکھیا۔
"خان جی ! ایہہ تہاڈے نوکر دی نہیں ، تہاڈی گھٹدی اے۔ جے مراثی وی ہُن آپ مہارے ہو کے انج لگے پھرن۔"
ذیلدار ہوراں مزارعے نوں ہس کے آکھیا۔
"کُتے ، کُتے نوں کیہ مارنا ایں ۔ اوئے ایہہ انجے دا ڈراوا ای اے۔"
ایہہ آکھ کے اوہ اگانہہ ٹُر پئے۔ اتے اسے گھڑی اوہناں ککّی نوں بکٹٹ بھجدیاں ڈٹھا۔ سوار دُوروں ککّی دیاں واگاں چھکیاں ۔ پر ککّی ذیلدار ہوراں کول ای اپڑ کے کھلوتی ۔ اوہ سر توں لے کے سُماں تائیں پنگھرو پنگھر آہی ۔ بشکو ڈاڈھے شرم نال ککّی توں کیہہ آیا۔ جھاکے نال اوہدے مونہوں گل نہ نکلی ۔ ذیلدار ہوراں اُس ول انج تکیا جیویں کوئی دشمن پیو دے قاتل نوں ویکھدا اے ۔ بشکو دے ہتھوں ککّی دی واگ کھس کے اوہ بدلاں ہار گجے۔
"اوئے ڈوم دیا پُترا۔ تیری ایہہ مجال جے ہک توں بنا پُچھیاں ککّی تے چڑھیں تے ایہدیاں انج دھوڑاں پٹیں ۔ جا اکھیوں دُور ہو۔ کُتا ڈوم ، ست ہزار تاں ککّی دی ہک جنگھ دا مُل اے۔"
بشکو سر ڈھا کے حویلی ول پرت پیا۔ ہزار ہزارگاہل اُس آپنے جمن آلے نوں کڈھی ۔ حویلی تائیں اپڑ دیاں نماشاں ہو گئیاں چپ چپیتے اُس بھانڈا چایا تے واڑے جا کے مجھاں چون لگ پیا۔ ذیلدارنی دُدھ دا ڈول لین آئی تاں اُس ٹُکر دا پچھیا ۔ بشکو آکھ دتااوہنوں بھُکھ نہیں ۔سارا کم دھندا نبیڑ کے اوہ منجی تے لمّا پیا۔ چراں تائیں چن نوں ویکھدا رہیا۔ اج اوہنوں چن آپنا دُشمن جاپیا۔
اوہدے دلوں بد دُعا نکلی، جے ایہہ سبھ چن تارے بھج بھُر جان ۔ اوہدے اندر باہر ہک کانگ چڑھی ہوئی آہی۔ اُس اگے وی کئی وار سوچیا جے اوہ کمی آہا پر اس گل تے پک اوہنوں اج پہلی وار ہویا آہا۔ اوہ آپنے آپ توں وانج گھتا آہا۔ اوہدے چیتے مُڑ مُڑ کے ایہا گل آندی جے اوہدے توں ذیلدار ہوراں ککّی ہمیش لئی گھوہ لئی آہی ۔ ذیلدار ہوراں دی شے اوہدی ناہی۔ اوہ اوہدے مائی باپ ناہیں۔ اوہنے کوئی ککی نوں لے کے نس تے نہ جاونا ۔جھٹ دا جھٹ سو ار ای ہویا آہا۔ اوہ بدبختا اے۔بے وارثا اے۔ کمّی اے، مراثی اے، ڈوم اے.........آپنے آپ نوں چوبھے دیندیاں دیندیاں اوہدی اکھ لگ گئی پتا نہیں کیہڑے پہر رات دے تھان تے بدھی ککّی گھابر کے زور نال ہنکی ۔ اوہدی اکھ کھل گئی ۔ منجی تے پیاں پیاں اُس پاسا پرتیا۔ حویلی دا وڈا تاک ہوا نال کھڑکیا۔ اوہ تربھک کے اُٹھ بیٹھا۔ ہُن چن نوں کالے شاہ بدلاں ویہڑیا ہویا آیا۔ ہنیرے وچ ککّی دا رنگ تھوڑا تھوڑا بھکھدا پیا آہا۔ اوہ ہنک کے اگلا سر میں تے رگڑدی تے لتاں وچ پیا نیل کھڑکدا........بشکو نوں انج لگا جیویں اُس رات دی سویر اوہدے لئی نہیں چڑھنی ، باہر گلی چوں چپ چپیتے کجھُ بندے لنگھے ۔ اوہناں دا وجود پیراں تلے ٹٹدے سُکّے ٹاندیاں توں معلوم ہوندا آہا۔ کجھ سوچ کے بشکو دی کاوڑ مُڑ بھڑک پئی۔ اوہو گل مڑ مڑ کے اوہدے چیتے بھوندی ۔ اخیر اوہنے ککّی ول ویکھ کے آکھیا۔
"ککیئے ہک توُں ای نہ ہوندی ۔"
مڑ اوہ جھبدے اُٹھیا تے بھوں آلے کوٹھے وڑ گیا ۔ ہنیرے وچ ٹٹول کے اُس لکڑی دی سہلی کولوں ٹوکہ چُکیا تے باہر آ کے منجی تے بہہ گیا ۔ ہک وار مُڑ اوہنوں ذیلدار ہوراں دیاں بھکھدیاں اکھّاں چیتے آئیاں ۔ اُس ایدھر اُودھر جھات ماری۔ مُڑ ہنیرے وچ اچن چیت دو ہتھ اُلرے تے اوہدا سر بھون لگ پیا۔
"ہائے او دُشمنو۔"اوہے مونہوں نکلیا تے اوہ اُتانا منجی تے جا پیا۔ ہتھ پیر مارن نال کھیس دا ہک پلا اوہدے مونہہ تے پے گیا........خونی رات مٹھے پیریں ٹپدی رہی ۔
دن دی کنی نال ذیلدارنی خالی ڈول لے کے واڑے ول دُدھ واسطے آئیْ
"بے بنیادے دی جاگ اجے نہیں اُگھڑی ۔ دن سر تے آ گیا اے۔ دھار کڈھن دی وی سُرت نہیں سوں۔"
واڑے وڑدیاں ای لہو دی دھار منجی دی سرھاندیوں ذیلدارنی نوں زمین تے ڈگدی نظریں پئی ۔ مُڑ لہو نال لبڑیا کھیس ویکھ کے اوہدی چیک نکل گئی۔
"وے ککھ نہ رہوے اس لُچی پھاپو دا۔ وے کوئی بھجو، بشکو نوں تاں کسے وڈھ چھڈیا نیں۔"
نوکر واڑے ول نسے ۔ ہک نوکر بشکو تے پیا کھیس چھکیا۔ اوہدا مونہہ سر لہو نال لتا ہویا آہا۔
"اجے کوئی کوئی ساہ ہے سوں ۔"
ایہہ سُن کے ہک بندہ حکیم ول بھج پیا۔ تھوڑے چر مگروں ذیلدار ہوراں حکیم نال داڑے وچ آئے۔ اوہدی منجی چکوا کے چھپر تلے رکھوائی گئی۔
"پھٹ ٹوکے دا لگدا اے۔
ـــ"حکیم ہوراں پھٹ ویکھ کے آکھیا۔ پھٹ دھوتا گیا تے ملھم رلا کے اوہنوں دیندے رہے ۔ پھاپو چراں تائیں دُدھ وچ گھیو رلا کے اوہنوں دیندے رہے پھاپو وال کھول کے اُچے اُچے وین کیتے۔ نماشیں بشکو نُوں سُرت آ گئی ۔ ذیلدار، ذیلدارنی، ذیلدار دے پُتر۔ پھاپو تے دُوجھے نوکر چاکر بشکو دی منجی نال لگے بیٹھے آہن ۔ بشکو اکھیں پٹیاں تاں ذیلدارنی ، ذیلدار دے پتر۔ پھاپو تے دوجھے نوکر چاکر بشکو دی منجی نال لگے بیٹھے آہن ۔ بشکو اکھیں پٹیاں تاں ذیلدارنی پُچھیا:
"بشکو دسیں نا۔ کون کون آہا راتیں ؟"اوہ ڈسکیا پر مونہوں کجھُ نہ بولیا۔
"دس نا پُتر ۔"ذیلدارنی ڈاڈھے پیار نال آکھیا تاں اوہ ڈھائیں مارن لگ پیا۔ چنگے جھٹ مگروں ذیلدارنی مُڑ حوصلہ۔ دتا۔
"صبر پُتر ۔ ہن دس نا۔ کون آہا۔ تینوں مارن والا ۔"ذیلدارنی دی اس گل تے اوہ پھٹ پیا۔
"مینوں کسے نہیں ماریا، پر تُسیں تاں مینوں مرن دی نہیں دیندے۔"
"مائی باپ ، میں ڈوم آں، اوہنے ذیلدار ول ڈٹھا۔ تاں ہنجواں نال اوہدا چہرہ ہور لبڑ گیا آہا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels