Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> کھُوہ

کھُوہ

مرزا حامد بیگ
December 22nd, 2008

کھُوہ
مرزا حامد بیگ

نام ..........مرزا حامد بیگ
تاریخ پیدائش........ 29اگست 1949ء
تعلیم ..........ایم اے (اُردو ) پی۔ ایچ ۔ ڈی
پی ایچ ڈی داتحقیقی مضمون ، (اُردو ادب میں انگریزیسے نثری تراجم (پنجاب یونیورسٹی)
کار روزگار..........لیکچرار اُردو ادب
تصنیف ......... "گمشدہ کلمات "(افسانے) "(افسانے)"افسانے کا منظر نامہ"(تنقید)
تیسری دنیا کا افسانہ"(تنقید)"تار پر چلنے والی (ناولٹ) قصہ کہانی (پنجابی کہانیاں )
پتا ...........لیکچرار شعبّہ اُردو ، گورڈن کالج ، راولپنڈی

مرزا حامد بیگ کہانی کھیتر وچ جانیا پہچانیا ناں اے۔ ایہناں دی کتاب "قصّہ کہانی"دے دیباچے وچ محمد آصف خاں ہوری لکھدے نیں :
"مرزا حامد بیگ دیاں ودھیریاں کہانیاں وچ اوہناں دی آپنی جوہ دا آلا دوالا پسریا لبھدا ہے ، تے کہانیاں دے تانے پیٹے وچ دھرتی ، بولی تے لوک اتے اوہناں دا وسیب انج ہک مک تھی گیا ہے کہ ایہہ مرزا حامد بیگ دی سنجان بن گیا ہے۔ایس گن نوں اوہناں دے علامتاں دے سُچجّے نظام نے ہور وی اُگھڑویں دکھ دتی اے۔"
"کھوہ" علامتی کہانی دی اک خوبصورت مثال اے۔ جیہڑی بنگالی شاعر ٹیگور دی کوٹی نظم پنجابی وچ ڈھالی لگدی اے۔ ایہدے وچ اوہی
RHYTHMاے۔ ایہہ ماحول دا منظر نامہ اے جیہنوں کرداراں ماحول توں متاثر ہو کے پر اسرار بنا دتا اے رات ویلے دو بندے اک انھے کھوہ دے من تے بیٹھے دُھر تھلّے پانی دی شرلاٹ سن رہے نیں۔اوہناں دے دو ساتھی ہور بندے لین گئے ہوئے نیں تے ایہہ پئے اُڈیکدے نیں پھیر پہلوں اک تے مگروں دُوجا کھوہ وچ جا وڑ دے نیں۔ اوہ پھیر پرت کے نہیں آوندے ۔ کجھ چر بعد اوہناں دے ساتھی دو ہور بندیاں نوں لے کے آ جاندے نیں۔ پر کھوہ وچوں بھارا "سونا"کڈھن واسطے اجے ہور بندے چاہی دے نیں، تے نویں دو بندے ہور بندے لین ٹر جاندے نیں۔ اَنھے کھوہ دے من تے پھیر اُنجے دو بندے بیٹھے دھر تھلے پانی دی شرلات سن رہے نیں ، آپنیاں ساتھیاں نوں اُڈیک رہے نیں ۔
انج ایہہ گیڑا چلدا رہندا اے۔ ایہہ کاہدا گیڑا اے ؟ ایہہ کیہڑا کھوہ اے ؟ میں کہانی دا گھنڈ چُک کے تہانوں ایہدا روپ نہیں وکھانا۔ بس اینا دس دیناں ایہہ ہے بڑی سوہنی ۔

ہنیرا پیا ودھنا اے ، تے ہر پاسے چُپ چپیت اے "سننا ایں پیا ؟ کھُوہے چوں چلنے پانیے نی واز پئی آنی اے ، جیویں دریا پیا چلنا ہووے۔"
"برے کدے ایہجا تکیا اے نہ سُنیا اے۔"
"ہاں۔ کدے بی نہیں ۔"
دوہے ہک واری وت کھُوہے نی کناری نال کن لا دینے وُن۔
"اوہ اجلا راہے چ ای ہوسن۔"
"ہاں ۔ بہوں جلدی بی پہنچسن تاں ادھی راتی توں پہلاں کیہ پہنچسن!"
اوہ سدھے ہو کے آہمنے ساہمنے بہہ وینے ن، تے ہکی دوئے دانی تکنے و ۔ اوہناں نیاں اکھّاں چ سپ نیاں اکھیاں۔
"کیوں یرا، کیہ آکھنا ایں َ؟ اوہناں واں دو ایہجے بندے لبھ ویسن؟ ۔ میرا مطبل اے جیہناں تے بھروسہ کر سکیے۔"
"تے جیہڑے اخیر تے کھپ بی نہ پاون ۔"دوئے ، پہلے نی گل وچ گل ملائی۔
"ہاں۔ ایہا تاں میں پیاں آکھناوان ۔ مانہہ تاں مُشکل ای نظری آناا ے۔"
" تے اتنی لمّی رسّی ۔ پُوری گل نہیں کرنا۔
"ہاں ، رسی۔ برے میرا مطبل اے۔"اوہ اپنیاں اکھیاں جھپکانا اے۔
وت دوہے اپنیاں اکھیاں جھپکانے ن۔
"مکھے۔ رسی تے بندیاں توں بغیر ، اُس وچ نہیں لتھا ونج سکنا ؟"
"اوہ تاں ایہازور دینے ہئے۔ برے اساں آپے ای تاں اوہناں واں بندے لبھن بھیج دتا ہیا۔"
دوہے ہسنے ون۔
پہلے نی کھٹکاری وچ دوئے نی اواز سُنی نہیں ونج سکنی ہئی۔ برے دوہے پئے ہسنے ہئے ۔ وت ہک دم ای چُپ جیہے ہو گئے ہئے۔
"مکھے۔ میرا مطبل اے۔ "گل چھوہ کے دوئے دائیں تکنا اے۔
"برے ۔ نیک بختا ، سوچ گھن۔ ایہہ ہیوی آ بہوں ڈونگھا، دیہاڑی دے سمے بی پانی نہیں نظری پینا۔"
ایہہ گل کر کے اوہ کھوہے چ اُڑ گئے تکنیاں ہویاں نکّا جیہا وٹّا اندر سُٹنا اے، تے دوہے ہک واری وت کھوہے دی کناری نال کن لا دینے وُن ۔
"کمال اے یرا۔"
"بس ایہا تے گل اے، جساں سوچ کے دل خوف کھانااے۔"
ـ "میں سمجھناواں کہ کھوہ ڈونگھا بہوں اے ، اس کر کے واز نہیں آئی۔"
"بھلیا۔ کھہو ڈونگھا ہووے ناں تاں نکّا جیہا وٹا بی کھن، کر کے پانی چ لگنا اے۔"
"وت کیہ گل اے ؟ وٹا واز نہیں کرنا؟"
"ایہا تاں میں بی پیا سوچنا واں۔"
دوہے چپ کر کے بہہ وینے ون۔ کھُوہے چوں بہون ماٹھی ماٹھی واز ، ٹھہر ٹھہر کے آنی اے، جیوں پانی پیا وگنا ہووے۔
"میرا خیال اے، ایہہ پانیے نی واز نہیں۔"
"ہلا?وت کیہ اے۔؟"
ـ"..........................ـ
"پانی نہیں ایں تاں چھڑا آنا وینا ای ہوسی۔
"تے جے پانی ہویا تاں ؟"
"پانی اے تاں وٹا واز کیوں نہیں دینا؟"
اس گلاں نا جواب کسی کول نہیں ۔ پانیے نی ماٹھی ماٹھی واز آنی اے۔
"وت۔ کیہ کریے؟"
دوہا گلاں واں نہیں پرتانا تے اُٹھ کے کھوہے چ لہون لگ پینا اے۔
"توں بی آ ۔ برے خیال کریں ، کھوہ ہیوے بڑا پران ، پیر نکل نکل وینا اے۔ "
" برے یار گل تاں سُن۔"
اوہ گل نہیں سننا۔ ہن اوہ کھوہے تے ہنیرے چ ہنیرا ہو گیا اے۔ اُتوں نظری نہیں آنا
"توں بی آ ونج۔"اُس نی واز کھوہے چوں آنی اے۔
ـ"اوہ آ گئے تاں کیہ کر ساں ؟ "دوہااُتوں جواب دینا اے۔
"اوہ آ گئے تاں۔ کیہ کرساں ؟ ۔ کیہ کرساں۔
ـاُس نی واز ہر پاسے کھنڈ پھنڈ وینی اے۔
دوہا ، جیہڑا اُس کائنات نا اک حصّہ اے ، بس اک نقطہ، اُتھے ای حریان کھلوتا ہویا اے۔
کھوہے وچ لتھا ہویا بندہ ہولے ہولے تلے لہنا اے۔ گھسیاں پئیاں ہوئیاں اٹاں جاگھاں جاگھاں توں کریاں ہوئیاں ہن۔ اوہ ہولے ہولے پیر جما جما کے رکھنا اے۔ ہن کھوہے وچ چپ چپیت اے۔
" مکھے۔ پانی۔کھلو گیا ۔ ای۔"
کھوہے چوں اُس نی واز اُتے اُٹھنی اے۔ برے وت اوہا پانیے نی واز ، جیوں دریا چلنا ہووے ۔ اس وازاں کھوہے چ جیویں دریا پیا وگناہوے ۔
وت جدوں چپ چپیت ہو گئی تاں باہروں اُس کھوہے نال کن لایا۔ کھوہے نی کیٹر گھدی تے اُساں وازاں دتیاں س برے کوئی جواب نہیں پرتیا۔

۔٢۔
ہُن ڈونگھی رات اے۔
گئے ہویاں نے مڑنے نا ویلا ہو گیا اے۔ نال ای کھوہے چ دریا نا شرلاٹ بی کھلو گیا اے ۔
دوآ وازاں دے دے کے تھک گیا اے۔ جھٹ گھڑی بہہ کے سوچنا اے تے ترکھّا ترکھّا کھوہے چ لہنا اے۔
کھوہ وچ تلے دُھوڑ ای دُھوڑ اے۔
کجھُ دیربعد اُس نے پیر زمی تے ونج لگنے ون ، تے اُس نے ہتھ چ اُس توں پہلوں لہون والے نا ہتھ آوینا اے۔ چھڑا ہک ہتھ، جیہڑا ارکاں تک مرکنی مٹی وچ دبیا ہویا اے۔ اوہ سرتان بھُل وینا اے۔ پرتنے ناجگراکتھّوں آنے ۔ وت اوہا پانیے نی واز آنی اے۔
بس ہکا دریا پیا چلنا اے۔
کھوہے توں باہر ، گئے ہوئے مڑ آئے ن۔ برے ہن اوہ دو نہیں ، چار اُن ۔ چویں دیر تائیں اوہناں، دوہاں واں لبھنے ن۔ کھوہ وچ بی سیت گھڑی توں بعد جھاتی پانے وُن، برے نہیں۔ تریے نیاں نظراں چوتھے نال ملنیاں ون ۔ اکھیاں ای نویاں بندیاں دائیں پرت کے آکھنا اے۔
"گل ایہہ اے کہ اسی چار بندے کجھ نہیں کر سکنے آں۔"اُس نے ساہمنے بیٹھا ہویا آکھنا اے۔
"ہاں۔ سیانے بنو ، ساڈے کول سی رسی تاں ہے ای، بس دو بندے ہور ہوون تاں گل بن ویسی ۔ تسیں ایہجوں کرو، دو بندے ہور لوڑ کے گھن آؤ۔"
دوہے نویں بندے پُچھنے ن:
"جیہڑی کوئی شے اس کھوہے چوں کڈھنی ایں، بھاری تاں ہوسی؟"
اوہ دوہے چُپ چپیتے بیٹھے رہنے ن۔ آخیر اتھے مُکنی اے۔
"یرا، سُنا تاںایہا ای اے، اُنج بی سونے نا بھار ڈاڈھا ہونا اے۔"
ایہہ گل سُن کے دوہے نویں بندے آبادی دائیں پرت گئے ن۔
رات ہور ڈونگھی ہو چلی اے۔
"سُننا ایں پیا ؟ کھوہے چوں چلنے پانیے نی واز پئی آنی اے، جیویں دریا پیا چلنا ہووے۔"
"برے کدے ایہجا تکیا اے نہ سنیا اے۔"
"ہاں ۔ کدے بی نہیں ۔"
"ہاں ۔ بہوں جلدی بی پہنچسن تاں ادھی راتی ۔"اوہ سدھے ہو کے آہمنے ساہمنے بہہ وینے ن تے ہکی دوئے دانی تکنے ن۔
اوہناں نیاں اکھیاں چ سپ نیاں اکھیاں
ن۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels