Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> نال سائیں دے نیونہہ

نال سائیں دے نیونہہ

شاہین ملک
December 22nd, 2008

نال سائیں دے نیونہہ
شاھین ملک

نام ..........شاہین ملک
تاریخ پیدائش...........پہلی جنوری 1937
تعلیم .........ایم اے
کار روزگار..........ڈپٹی ڈائریکٹر مرکز تحقیق و ترقی نصاب، وحدت کالونی ، لاہور
تصنیف........پاکستان کی لوک کہانیاں ۔ جندڑی، واہگوں پار (گُر مکھی )
پتا ........ 59 /سی اعوان ٹاؤن ، ملتان روڈ لاہور۔

شاہین ملک ساڈے اُگھے نقاداں وچوں نیں تے ایہناں دی پنجابی ادب نالے ۔ پنجاب دے لوک ورثے اُتے بڑی گہری نظر اے۔ ایہناں دے لکھن دا انداز وی منفرد اے تے بولی ٹھیٹھ اے۔ ایہناں دے لکھن دا انداز وی منفرد اے کہانیاں دتیاں نیں، پر ایہناں دی تخلیق دی تخلیق دا پدھر اُچا اے تے سوچ داسوما نتھریا ہویا۔ ایہناں دی کہانی وچ دھرتی دی خشبو رلی ہندی اے تے آل دوالا ساڈا آپنا ہندا اے، ایہناں لوک صنف جندڑی تے وی کم کیتا اے ۔ تے ایہدے بارے اک کتاب مرتب کیتی اے۔
ساڈے کلاسیکی افسانوی ادب وچ جانوراں بارے بڑی اُچی پدھر دیاں کہانیاں لکھیاں گئیاں نیں تے ایہناں کہانیاں دا گھیرا بڑا موکلا اے ۔ایہناں وچ اک پاسے
AESOP'S FABLESجیہیاں نکیاں نکیاں باتاں نیں تے دوجے پاسے شیخ فرید الدین عطار دی مثنوی منطق الطیر جیہدے وچ پرندیاں راہیں صوفی مسلک دے ڈونگھے اسرار رمزاں وچ بیان کیتے گئے نیں۔
شاہین ملک نے ایس کہانی وچ بکریاں دے اجڑ نوں جس خوبصورتی نال وفا دے مظہردے طور تے استعمال کیتا اے اوہ واقعی اک اُچے تخلیق کار دا ای کم اے ۔ سادہ جیہی کہانی اے پئی آ جڑی دن ڈبے وی جدوں پنڈ نہیں پرتدا تے لوک اوہنوں ڈھونڈن نکلدے نیں۔ جدوں اک اُجاڑ تھانویں آ جڑی لبھدا اے تے اوہ مویا پیا اے تے ساریاں چھالیاں گول دائرے وچ (اوہدے دوالے ( بیٹھیاں نیں۔
ـفیر اوہ انج ڈھکن لگ پئیاں جیویں تیویاں آپنے سر دے سائیں دے مرن اُتے وین پینیاں ہن۔" ایہہ منظر پڑھن والے دے ذہن اُتے نقش ہو جاندا اے تے ایسے توں کہانی داتاثر بہت گہرا تے دیر پا ہندا اے۔ اسیں امید کرنے آں جے شاہین ملک ہوری ایہو جیہیاں کجھ ہور کہانیاں لکھ کے پنجابی ادب دا مان ودھان گے۔

دیگر جھکی تھی گئی ہئی ۔چاؤ تے دل کرینا پیا ہیا ۔ پر چھالی حالے نہیں مُڑی ہئی۔ ماما کرم داد بوہے وڑ پیا۔
"مار انور خاناں تُسڈی بکری وی حالے نہیں پرتی ؟ خبرے مہرو حرامی کتھے مر گیا۔"
ہا ماما توں بی چاؤ کان بیڑا پیا وتنائیں، اج قہوہ چا پینے آں۔"
ـ"نہیں بھنیئیا خان سُکی سڑی چاؤنا کیہڑا سواد اے ۔ ہنے چھالی آ ویسی تے ددھ پتی پسائیں ۔"
اجے گل مامے دے مونہے وچ ہئی جے چاچا دینا سنارا گالھیں کڈھنا آ گیا۔
"مہرونی فلاں .........مہرونی ہے تے ہے کیتی ہئی ۔ اج آگھنے اُس نی کنج کھنب ٹھپناواں ۔ قہر خدانا ایہہ ویلا تے ہونا وے تتی تتی چاؤنا تے اوہ لاٹ صاحب حالے مڑا ای نہیں۔"
اسیں چاچے دینے نال مشکری مرینے ورنڈے تے آن کھلوتے ساہمنیوں ماسی بختاں بھجنی آئی ۔ ہائے وے لوکو میںلٹی گئی۔ مینڈی تے چھالی کیں نپ گھدی ۔ لالا دینا حیا تے کولوں ہوکا دوّمیاں متاں کینڈی چھالی نال رل گئی ہووے۔"
مامے کرم اُساں سمجھایا۔"توڈی چھالی ونجاتی کوئی نہیں ، حالی تائیں کینڈیاں بکریاں وی نہیں پرتیاں۔"
خبرے مہرو بھیڑے آں کوئی ویدن بھڑ گئی ۔ ایڈی ڈھل تاں اُس کدے نہیں لائی ہٹی۔ واقعی مہر خان آ جڑی ویلے سر بکریاں چھڑینا تے ویلے سرمُڑینا ہیا۔ مینہ ہوو ، جھکھڑ ہووے، اُس وڈیلے ٹکر کھا کے واڑی چوں چھیڑ کڈھنا تے جھکی دیگری تائیں لازمی بکریاں آپنے آپنے گھراں وچ اپڑ ویندیاں ہیاں۔ کدی کدی کوئی بکری اُدھل وی وینی ہئی جنجے جیناں سناری نی بکری اُسڈی بکری نال رل وینی ہئی۔ کدے چھالی نماشاں تائیں گھر نہ اپڑے ہاتاں حیا تے ڈھیورے کولوں ہوکا دوایا دینا ہیا، جہڑا ہر پانڈی نے اُچے کوٹھے اُتے چڑھ کے انج ہو کینا ہیا۔
"رتی گدری جیہی چھالی ۔ کن لمیسّ ۔ سنگ مُرکا ہویا سی۔ کینڈے گھار کھلّی تاں دسائے او خیرہونے۔"
یاں فیر چمبو مراسی ڈھول وگا کے ہر محلّے وچ ڈھنڈورا دینا ہیا، تے انج چھالی کدے ونجا پی نہیں ہئی لبھی پونی ہئی۔ مہر جان جماندرو آ جڑی ہیا۔ اوہ جمیا وی بکریاں نے وچ ہیا تے ایہہ پیغمبری پیشہ اُساں ورثے وچ ڈھیا ہیا۔ اُس نے گھار وُڈ نکڑ کوئی نہیا ۔ سردار خاں لمبردارنی چھالی ہووے یاںیاُرو پاؤلی نی سبھ ہکی جائی اجھنیاں کھلونیاں ہیاں ۔ مہر خانے اگے اس نی ساری رعیت ہک برابر ہئی۔ اوہ سبھناں ہکا جیہا گھاہ چرینا تے پانی پوینا ہیا۔ بکریاں وی اُس نا ہر حکم مننیاں ہیاں کدھرے بغاوت یاں تخریب کاری نا ڈر کوئی نہیا۔ سائیں جدوں کسے نال ودھیکا یاں رعایت نہ ورتے ۔ خویش پروری چھڈ دیوے ۔ ظلم تے جبر دی تھاویں پیا محبت نال پیش آوے تاں تھلویں وی جند جان وارن اُتے تیار تھی وینن۔ بکریاں گنگا مال ہئیاں پر آپنے سائیں نے پیار نی بولی سمجھنیاں ہئیاں ۔ پر اج جانے کیہ بنیا ؟ نہ کدھرے اجڑ دا پتا ہا نہ آ جڑی دا۔ نماشاں تھی گئیاں ۔ ماسی بختاں تے زیناں سناری پلو تے کڈھی ونجن۔
"ہے مہرو، شالا مروّنجیں ..........ڈھائیاں گھڑیاں نی پوری ۔ خت چمٹی۔ پھٹا تھیوی۔ نپناوکھائیں ۔ دکھے جوگیا ۔ پھڑ کی پوی ۔ گاٹا ترّٹی ۔ نکا دکھ لگی ۔ کتے کھینی دھرنگا لُٹکی......
ـ
جیوں جیوں ہنہارا تھینا گیا پانڈی آلاں نا غصہ ، فکر تے پریشانی وچ بدلنا گیا۔ ہن لوکاں ناچاؤ دا نشہ ترُٹ گیا تے آپنے مالے فی فکر پے گئی۔ کسے دی سمجھ وچ کجھ نہ آندا کہ آخر مہرو نال کیہ واپری اے۔ ایہہ تے اس گرائیں وچ آپنی قسم دی پہلی تے اوپری جیہی گل بن گئی ہئی۔
رب جانے کوئی تکّھریاں بگھاڑ پے گیا۔ کوئی دندی ڈھے پئی۔ کوئی ہڑھ وی نہ آیا، جوسبھ کجھ آندا کہ آخر مہرو نال کیہ واپری اے۔ ایہہ تے اس گرائیں وچ آپنی قسم دی پہلی تے اوپری جیہی گل بن گئی ہئی۔
رب جانے کوئی تکھّریاں بگھاڑ پے گیا ۔ کوئی دندی ڈھے پئی کوئی ہڑ وی نہ آیا ، ج سبھ کجھ لڑھ گیا ہووے ۔ ہور وی کسے آفت دا تصّور نہ بجھدا ۔ آخر ساریاں پانڈی آلیاں صلاح کیتی کہ لالٹیناں تے چور بتیاں نال گھن کے شہر نے باہر وار چونہہ تے کھوجلاؤ کہ آخر ایڈے وڈے اجڑ نوں زمین تاں نہیں نگل گئی۔
گرائیں نے سارے لوک، کڑیاں ، جنے چھوہر چھکر، کمی کاجی تے نکّے وڈے گرائیں چوں باہر نکل آئے ۔ ہر پاسے اک ڈرا ڈرا جیہا شور تے بتیاں دے چانن وچ کھوجی اکھیاں تے تشویش بھرے مہاندرے نظری پئے آون ۔ہرکیں آںآپنے آپنے رزقے مالے نی فکر کھاہدی وینی ہئی۔ مہرو نی پرواہ کیں آں نہیں ہئی۔
میں آں مہرخانے نی بہُتی فکرہئی ۔اوہ بہوں ہی کاغذی پہلوان ہابالکل سنگل پسلی نا۔ پھوک مارو تاں اُڈ ونجے ۔ دوپہرے سکّی پکّی اک گوگی ٹکرے نی تے ہک گنڈھا اُس نی خوراک ہونی ہئی ۔ پانی نی جھاری ہر ویلے کچھّاںوچ پائی وتنا ہونا ہیا۔ آپنے پیشے وچ حنسائی کرنا اوہ گناہ سمجھنا ہیا۔ کدی کسے نی چھالی نہ چگھنا۔ سویلے سویلے ہر چھالی نے تھناں وچ ڈوکا ڈوکا ددھے نا بچنا ہونا ہیا ۔ پر اُس نے من وچ ایہہ لالچ کدی نہ آئی ۔ مینوں تے اوہ جھلا کہڑا تے بہوں سدھا سادابندہ جا پنا ہیا۔ ہر چھالی نے دیہاڑے گن رکھینا ہیا۔ اُسدوانی توں گھن کے 8روپے ماہوار تائیں بکری نی چروانی وصول کیتی ہئی۔ڈاڈھا رونقی وی ہیا۔اسیں
اُس کولوں آپنے ڈنگر وی چروا گھننے ہاں تے اک ادھا گنڈھا یاں روڑی گڑے نی نپادینے ہاںَ اوہ کدی کدی موج وچ آ کے چھلّا ڈاڈھا سوہنا گینا ہیا۔ ہک ٹپا تاں اکثر اُس نی زبانی آ اُس دیسے ۔
جتھے پکّی مکئی
آپ تے کھینائیں روٹیاں ، میںبھکھی مر گئی۔
بھلاوے یار بھلاوے یار
یاں: پئی لینی آں بندوے نال
بندوے نی رس جندوے نال
ہنیری رات۔ لوکاں نیاں ٹولیاں ہک دوجے نوں واجاں مارکے پُچھ رہیاں سن کہ کوئی کھُرا لدھا کہ نہیں ۔ ساڈی ٹولی اوسے لیہہ اُتے ٹری وینی ہائی جس اُتے اوہ ہمیش ٹردا رہنداہا۔ قاضیاں آلی دھرکّاں اُتے بکریاں نوں بھوانا تے فیرنورے آلی پرالی وچ اوہناں چھوڑ کے جنڈے تھلے دوپہرا کرنا۔ اسیں نورے آلی پرالی وچ اُپڑے تے ساڈیاں اکھیّاں تڈیاں رہ گئیاں ۔ ساریاںچھالیاں گول دائرے وچ بیٹھیاں سن۔
ساڈے اپڑن اُتے انج ڈھکّن لگ پئیاں جیویں تیویاں آپنے سردے سائیں دے مرن اُتے وین پینیاں ہن۔
کول اپڑے تاںویکھیا کہ مہر خان اُرڑی مرڑی کڑّکی بنیا پیا اے ، جنجے ماں نے ڈھڈ وچ بچّہ پیا ہونا اے۔ خبرے اوہ کس ویلے نا پیا ہا۔ پرحیرانی والی گل تاں ایہہ وے کہ اک بکری وی اُس کولوں نہیں ہٹی ۔ اوہناں نوں آپنے پھل بھل گئے ۔آپنے گھار بھل گئے۔ کسے بھگیاڑ گدڑ دا ڈر نہ لگا۔ بس اکّو سائیں نال آپنیاں تندادں جوڑ کے اجھ رہیاں، اوہناں بندیاں لئی وفاداری تے پیار دی اک مثال قائم کر دتی ۔ آخر وچ گستانے تائیں اوہدی منجی نال ٹرنیاں آئیاں بندوئے نی رس جندوئے نال


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels