Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> چونویں کہانیاں >> پانی دے پہاڑ

پانی دے پہاڑ

سلیم خاں گمی
December 22nd, 2008

پانی دے پہاڑ
سلیم خان مگی
نام ..........سلیم خاں مگیّ
تاریخ پیدائش.......... 29جون 1932ء
تعلیم..........بی ۔ اے
کار روزگار.........پروگرام مینجر ، پاکستان براڈ کاسٹنگ کارپوریشن ،لاہور
تصنیف.........پنجابی : لہو دی خشبو (کہانیاں ) سانجھ (ناول)دیس پردیس (سفرنامہ) چن عربوں چڑھیا (سیرت طیبہ) رت تے ریتا (ناولٹ)
اُردو : بلوچی ادب ۔ کشمیر ،ادب و ثقافت اقبال اور کشمیر ، کشمیر میں اشاعت اسلام حیات خالد بن ولید
پتا ..........بارہ منگا ۔ تحصیل شکرگڑھ ۔ ضلع سیالکوٹ

سلیم خاں گمّی بڑا آہری بندہ اے۔اوہ جیویں ہورکم بڑے اُدھم نال نبیڑدا اے، اوویں ای تخلیقی عمل وچ وی پورے خلوص تے انتہائی محنت نال رُجھیا رہندااے، تخلیق تے تحقیق دوواں میداناں وچ ایس لکھاری نے اُردو تے پنجابی زباناں دا دامن آپنیاں لکھتاں دے گل بوٹیاں نال بھریا اے۔ پنجابی وچ گمّی نے کہانیاں ، ناول ،سفرنامہ تے سیرت پاک لکھ کے آپنی ماں بولی نوں مالا مال کیتا اے تے اُردو وچ اوہنے کشمیر تے بلوچستان دی ثقافت نالے مجاہد اسلام حضرت خالد بن ولید دی حیاتی بارے کتاباں لکھ کے ساڈے علم وچ اضافہ کیتا اے ۔ سلیم خاں گمّی دی تحریر دا امتیازی نشان اوہدے مشاہدے دی گہرائی تے تکھّا پن اے۔
"پانی دے پہاڑ"آلے دوالے (ماحول) دی کہانی اے ۔ ایہدے وچ کچھ مسافر اک پتن تے دریاؤں پار اُترن دی اُڈیک وچ کنڈھے تے بیٹھے نیں۔ دریا وچ ہڑھ آیا ہویااے تے بیٹری والا پانی وچ بیڑی پان نوں تیار نہیں ، پر جدوں کنارے تے وی سلامتی نوں خطرہ پے جاندا اے تے تن سواریاں سو سو روپے دین واسطے تیار ہو جاندیاں نیں تے اوہ لنگر کھولھ دیندا اے ۔ ایس امتحان دی گھڑی وچ بندیاں دی پچھان ہو جاندی اے۔ زمیندار آپنے مزارعے ، تے پیر آپنے مریداں واسطے سو سو روپیہ خرچن توں انکاری نیں، پر "پر"ناپاک عورت"بیراں کنجری اپنے اُستاد نوں سو روپے واسطے چھڈ نہیں جاندی ۔ جیہناں نوں دھن دے پجاری چھڈ جانا چاہندے نیں، اوہ وی کھوہا کھوہی کر کے تے ملاح دے وسیلے نال بیڑی وچ بہہ جاندے نیں، پر تے ملاح دے وسیلے نال بیڑی وچ بہہ جاندے نیں، پر سارے پار نہیں اُتر دے ۔ دھن دا بھار اوہناں تناں نوں ڈوب دیندا اے۔
ایس کہانی دی کردار نگاری خاص طور تے توجّہ دے قابل تے صلاحن جوگ اے۔

بیراں کنجری نے ریشمی سلوار چک کے گوری پنّی تے کھُرکیا تے فیر برا جیہا مونہہ بنا کے سارنگی نواز اُستاد نوں پچھیا:
" وے اُستاد ، پانی سرو سر اُتانہہ چڑھیا جا رہیا اے۔تھلّے کدوں اُترے گا۔"
اُستاد رحیمو نے ٹھانہہ ڈگدیاں مچھاں نوں تھک لا کے اُتانہہ کھڑا کیتا تے بولیا:
"جیوندی رہویں ، لوکاں نوں ٹھانہہ تانہہ لا کے ٹھانہہ جاوے گا ناں۔"
بیراں کنجری توں دس کرو پرانہہ سیّد لہری شاہ دا ڈیرا سی۔ اک سوٹی دتے نکّے وچوں دی لنگھ جان والے ماچڑو جیہے مرید نے ہری شاہ بادشاہ دے پیر گھٹدیاں ہویاں بڑی تمیز نال سوال کیتا۔
"شاہ جی ہڑھ دا پانی ہولی ہولی ساڈے ول آ رہیا اے۔ ایہہ ہولی ہولی پرانہہ کیوں نہیں جاندا؟"
سیّد لہری شاہ بادشاہ نے اکھّاں پٹ کے دریا ول نظر ماری۔" جو کرے سو ہو۔"دا نعرہ ماریا تے بولیا:
"پیاریو ہڑھ دے پانی نوں ایہو امر اے پئی اگے ودھی چل۔"ایہہ کہہ کے پیر جی اکھّاں بند کر کے فیر جپ تپ وچ لگ گئے ۔
پیر توں دُور ہٹواں اک مزارعہ رکن دین ، چودھری قدرت اللہ دے پیراں دیاں انگلاں دے کڑا کے کڈھ رہیا سی تے دانا کھاندی گھوڑی نوں تک رہیا سی ۔ کڑاکے کڈھ کےاوہ چودھری قدرت اللہ نوں کہن لگا:
"چودھری جی ! گھوڑی سوہنی اے۔ پنج سو دی سستی اے نکّا چودھری باقی دو گھوڑیاں نالوں ایس نوں پسند کرے گا۔"
ــ"آہو ایہہ گل تے تیری ٹھیک اے، پر گھر اپڑنا مشکل نظر آوندا اے۔ ہڑھ دا زور ہندا جا رہیا اے۔ مینوں تے ایہہ سمجھ آوندی اے پئی اُتے پہاڑاں ول بوہت بارش ہوئی اے"بیراں کنجری سجّی پنّی کھرک کے ہن کھبّی پنّی کھرک رہی سی تے اوہدے چڑھدے پاسے بیٹھا ہویا اک پینڈو منڈا بڑے غور نال تک رہیا سی ۔ پتن دا بڈھا ملّاح کنجری ول تک رہے پینڈو منڈے نوں تک رہیا سی۔ منڈا بولیا:
"چاچا ! میرا وّس چلے تے میں ایس کنجری نوں سنے اُستاد دریا وچ سٹ دیاں ۔ ویکھ کنی بے حیائی نال لوکاں نوں پنیاں وکھا رہی اے۔"
"اوہ وکھا رہی اے تے اسیں ویکھ رہے آں ۔قیامت دیاں نشانیاں نیں، ہور کیہ اے پانی دا ہور رمکا آ گیا تے ایہہ سُکی جگہ وی تر بتر ہوجائے گی، جتّھے اسیں بیٹھے آں۔"
اوہناں دے سراں اُتے چار چوپھیرے بدل ای بدل سن۔ تے اگے پچھّے پانی ای پانی۔ اوہ سارے اج دوپہر ویلے پانی دا چھرا پار کر کے دریا دے تپن اُتے آئے سن۔ ساون دے دن سن تے پہاڑاں اُتے گہرے بدل وسدے جاپدے سن۔ جد اوہ آئے سن تے بڈھے ملاح اوہناں نوں دسیا سی پئی دریا لانگھا نہیں دے رہیا۔ پانی اُترگیا تے اوہ بیڑی دریا وچ پا دیوے گا۔ آون والیاں نے ملاح دی گل سنی ان سنی کر دتی تے پتن دی سلّھی ریت اُتے چادراں کمبل کھیس تے پھلکاریاں وچھا کے بہہ گئے۔ ایہناں دا خیال سی پئی دریا دا پانی منٹ وچ چڑھدا اے تے منٹ وچ اُتر جائے گا۔ فکر والی کیہڑی گل اے..........پرپانی اُترن دی بجائے ہولی ہولی چڑھدا رہیا تے ہن ساریاں نوں ایس سوچ نے گھیر لیا پئی جے پانی نہ اُتریا تے کیہ بنے گا۔
بیراں کنجری تے اُستاد رحیمو اک جنج لٹ کے آئے سن۔ اوہناں دے باقی ساتھی اک دن پہلے دریا ٹپ کے آپنے شہر چلے گئے سن، پر بیراں کنجری تے اوہدے اُستاد نوں لاڑے دے شوقین پیو نے اک دن واسطے مہمان رکھ لیا سی۔ اوہ سوٹ ویلے سر سی کے نہیں سی دتا ۔ ایہہ سوٹ لاڑے دے پیو نے بیراں دے گیتاں تے ناچ توں خوش ہو کے دتا سی۔
وے اُستاد ،سوٹ تے سوہنا اے ؟ بیراں نے سوٹ ویکھدیاں ہویاں پچھیا۔
"بی بی توں پانا اے ۔ "اُستاد رحیمو سُکے سُکے مونہہ نال آکھیا۔"تُوں وی تے لکھّاں وچّوں اک ایں بی بی ، میں ویکھدا ساں ، جد توں پہنچے اُتانہہ کر کے نچدی سیں ، منڈے دا پیو لف لف کے تینوں ویکھدا سی۔"
" مچھاں وی مروڑ دا سی اُستاد ۔"بی بی اکھیّاں نچا کے بولی تے اُستاد ہس پیا ۔
"توں ہن آپ سیانی ایں۔"
"ایہو جیہیاں بندیاں نوں مچھنا بڑا سوکھا ہندا اے۔ بس اکھ دے اشارے تے جان دیندے نیں۔"
" تے نوٹ دی۔" اُستادنے لقمہ دتا۔
دریا دا ہڑھ پیرو پیر اگے ودھ رہیا سی۔ لمے چوڑے دریا وچ گھمن گھیریاں تے چھلّاں پے رہیاں سن۔ ککھ کان تے لمّے لمّے شہتیر دریاوچ رڑھدے جاندے سن ۔ قسم قسم دے مچھّی خور جانور اُتے اُڈ دے پھر دے سن۔ دور گرجھاں پئیاںبولدیاں سن۔ خورے اوہناں نوں کوئی مُردہ ڈَنگر لَبھ گیا سی۔ پیر لہری شاہ باسشاہ اَکھّاں مِیٹ کے اللہ ہُو۔ اللہ ہُو کر رہیا سی۔ سوئی دے نَکّے وچوں دی نِکل جان والا ماچڑو جیہا مُریدِ اکھّاں پاڑ پاڑ کے ہَڑھ ولے ویکھ رہیا سی، تے اِک موٹا بالکا پیر جی دِیاں لَتاں گُھٹ رہیا، سی۔ "شاہ جی ہَڑھ نُوں رُک جانا چاہی دا اے، تُسیں پُھوک ای مار دیو۔"ماچڑو مرید بولیا۔
ـ"سانُوں حالی امر جنہیں ہویا پُھوک مارن دا۔ جَد ہووے گا، پُھوک مار کے ہَڑھ روک دیاں گے۔" پیر جی انج ڈونگھی آواز وِچ بولے جیویں کوئی ٹوبا کُھوہ وِچ بول رہیا ہووے۔
":تے فیر دریا وِچ گوڈے گوڈے پانی ہو جائے گا، شاہ جی۔؟" مُرید نے پُچھیا۔
"ہاں بچڑا، فیر دریا لانگھا دے دے گا۔ سارے انسان پار لنگھ جان گے۔ "
ـ"ریت اُتے لَمّی پئی ہوئی کنجری تے اوہدے نال بڈھّا اُستاد وی؟"
"ہاں اوہ وی پار لنگھ جان گے۔ ساڈی رحمت ساریاں لئی اے۔"شاہ جی نے کہیا تے اکّھاں نُوٹ لئیاں۔
"قُربان سچّی سرکار دے۔"مُرید نے کہیا تے لَمیّ پئی کنجری ول غور نال تکن لگ پیا۔
چھرا چرھ گیا سی تے اوہدے پانی دی گھُو کر دریا وِچ آئے ہوئے ہَڑھ دی گھُو کر نال مِل گئی سی۔ چھرا دریا وِچوں نِکلدا سی تے دریا وِچ ای اگے جا کے پَے جاندا سی۔ پانی دی ایس چھوٹی جیہی ندی وِچ سارا سال پانی نہ آوندا۔ بس جدوں ساون بھادروں نُوں پانی دے دریا وِچ ہُڑل آجاندے تے ایہہ ندی ایہہ چھّرا آپنے تھاں اِک چھوٹا جیہا دریا بن جاندا تے جے بہت زیادہ ہڑھ آوندا تے فیر دریا تے چھّرا اِک مِک ہو جاندے۔ چھرا آپنی ہستی گوا کے دریا وِچ مِل جاندا، جُز کُل بن جاندا تے کُل آلے دوالے دے سارے علاقے نُوں آپنی مُٹھی وصِچ لَے کے ہَلون سڈا۔ تباہ کر دیندا۔ مکان ڈِگ پیندے، حویلیاں تباہ ہو جاندیاں۔ ڈنگر رُڑھ جاندے تے لوک درختاں اُتے چڑھ کے آپنی جان بچاوندے۔ پر ایس قسم دا ہڑھ پنج چھ سال بعد آوندا۔ پنج چھ سال بعد پانی دے پہاڑ دریا دے کنڈھے وّسن والے لوکاں نُوں تباہ کر کے کِتے گم ہو جاندے۔
مزارعہ رُکن دین نے گھوڑی وَل دھیان ماریا۔ اوہنے واتا کھانا چَھڈ دِتا سی تے کن چُک کے چھرے تے دریا دی گھُو کر سُن رہی سی۔
ـ"چودھری گھوڑی نے دانا کھانا چُھڈ دِتا اے تے مونہہ چُک کے دریا وَل پئی تکدی اے۔"رَکن دین مزارعہ جاگو میٹی قدرت اللہ نُوں ہلوندیاں ہویاں بولیا۔
چودھری قدرت اللہ کھیس وِچھا کے ریت اُتے لَماّ پیا ہویا سی۔ چھیتی نال اُٹھیا، پگڑی دوواں ہتّھاں نال ٹھیک کیتی تے آنّے پاڑ کے دریا وَل ویکھیدیاں ہویاں بولیا:
رُکن دین بھراوا، ایہہ طُوفانی ہڑھ جاپدا اے۔ اُٹھ چھیتی کر واپس چلیے۔"
رُکن دین نے چودھری دے مونہوں پہلی وار بھرا دا لفظ سُنیا۔ اوہدے سینے ٹھنڈ پَے گئی، پر اوہ پُرانی تابعداری تے چلدا ہویا بڑی حلیمی نال بولیا:
"چوھردی جی! اوہدے وِچوں دی ہڑھ دا پانی گولی دی سَٹ وانگر لنگھ رہیا اے۔ کسے وی انسان حیوان دے پیر نہیں جَم سکدے۔"
"تُوں اُٹھ تے ساہی، ڈِھگی کیوں ڈھا بیٹھا ایں۔؟"چودھری رُعب وِچ آگیا۔ رُکن دین نے چودھری دی جُتی چُکی، صاف کیتی تے کَچھ وِچ مار لئی۔ فیر اوہ لگام پھڑے کے چھرے وَل ہو پیا تے چودھری اوہدے پِچھے پِچھے ٹُر پیا۔
جِتھے بیڑی دا پُور بیٹھا ہویا سی، پانی اَگوں پچھوں اوتھے خرگوش دی چال نال چلیا آرہیا سی۔ دُور تک دریا وِچ کپّراں پے رہیاں سن۔ چھّلاں دیاں پہاڑیاں چار چو پھیرے اُسر رہیاں سن، تے بیڑی دا پُور ایہناں پہاڑیاں دے وِچکار اِنج بیٹھا سی جیویں کسے وادی وِچ بیٹھا ہووے۔ پتن دی جگہ بھاویں اُچی سی پر دریا تے چھرے وِچ اُٹھن والیاں لہراں، مُوجاں تے کپّراں دے مقابلے وِچ نِوان پئی جاپدی سی۔ اَسمانیں بَدل ہور گہرے تے بھارے ہو گئے سن۔ مچھّی خور جنوراں دا پُکارا ہور وَدھ گیا سی، تے بیٹری دے پپور دے دِلاں وِچ ایہہ سوال نینرے دی اَنّی وانگر کھُبھ گیا سی، پئی اوہ بچن گے یاں رُڑھ جاون گے۔
بِیراں کنجری ننگے پیریں ریت اُتے ٹہل رہی سی۔ اوہدے سُوٹ وِچوں عطر پُھلیل دے بھبھا کے ہوا راہیں پینڈو مُنڈے تے بُڈھے ملاح تک اپڑ رہے سن۔ ملاّح تے آّپنیاں ناساں اِنج چڑھا رہیا سی جیویں کوئی نرک دی بدبو سُنگھ رہیا ہووے، پر پینڈو جوان آپنا لوٹے ورگا مونہہ کھولھ کے اِنج لَمّے لَمّے ساہیں خشبو پی رہیا سی جیویں مِٹھّے دُودھ دا گلاس پی رہیا ہووے۔
"بڑی دَھکّڑ جوان اے۔"پینڈو مُنڈے نے بیراں دا قد کاٹھ اکھیّا وِچ بیونت کے آکھیا۔
"حرام دی کمائی اُتے پلی ہوئی اے۔
ـ"ملاغ نے آکھیا۔
"ایہدے نال دا بُڈھا تے قبر دا مُردہ جا پدا اے۔" جوان مُنڈا بولیا۔
"بھنگ، چَرس، افیم تے دُوجے نشے زیادہ کر دا ہووے گا۔ ویکھیں ناں اکھّاں اِنج میٹیاں ہوئیاں نیں جیویں کُکڑ نُوں مُحرقی تاپ چڑھیا ہووے۔"
بِیران نُوں وِچوں لگی ہوئی سی۔ اوہ ہرنی سی جیہڑی دو پانیاں دی قید وِچ پھَس گئی سی۔ اوہ سُبحان اللہ کہن والیاں اَکھّاں تے قُربان جاواں بولن والے ہتّھاں توں دُور پانی دے پہاڑاں وِچ جا ڈِگی سی۔ اوہ سمجھ رہی سی اوہدا بچنا محال اے۔ کٹھور دِل ہڑھ اوہدی سُندر تا دا جانُو نہیں۔ اوس کٹھور دِل لئی اوہدے نخرے فضول نیں۔
"وے اُستاد اُٹھ، کیہ سُسری وانگوں سَوں گیا ایں۔"
اوی فکر مندی نال بولی۔ اُستاد بیراں دی پُھلکاری اُتے مزے نال مُودھا پیا رہیا۔
اوہنے اَگے وَدھ کے ہلونیا۔"وے اُستاد سِر اُتے موت گھُوک رہی اے تے تُوں لتّاں لمیّاں کر کے سُتا ہویا ایں۔"
"بی بی کٹھیاں کر کے سَوں جانا واں۔"اُستاد بولیا۔
"اُٹھ، نہیں تے دو ہتھر ماراں گی آہو۔"بیراں نے اُستاد نُوں ہور ہلونیا۔
"دو ہَتھر نہ ماریں بی بی، پُھلاّں ورگیاں نازک انگلیاں مچکوڑیاں جان گیان۔"
غَصّے وِچ آکے بِیراں پُھلکاری اُتے بہہ گئی تے ریشمی سلوار دا پو ہنچا اُتا نہہ چُک کے پِنّی کُھر کن لگ پئی۔
پیر لہری شاہ باد شاہ دے ڈیرے وِچ اِک دَم کھلبلی مچ گئی۔ اوہدے مُرید تے بالکے رَولا تے کھَپ پاوندے پچھوڑے نَس پئے۔ ماچڑُو مرید تے موٹے بالکے نے کُر لاوا پا دِتا۔
"سَپ اوئ، سَپ اوئے۔"
ملاغ آپنا ڈنڈا لَے کے دوڑیا۔ اوہدے نال پنیڈو مُنڈا دی نَسیا۔ ایہناں ویکھیا سَپ مُنڈی چُک کے کھلوتا ہویا اے۔ اَکھّاں تاڑے لگیاں ہوئیاں نیَ ملاح نے ڈنڈے دے اِکّو وار نال اوس نُوں لَمّا پا دِتا۔
"بڑا زہری سَپ سی۔"پیر جی بولے۔
ـ"نہیں جی مِٹھّا سَپ سی پانی دا۔ ایہہ اِکلّتے لڑدا نہیں۔ پرجے لڑے تے ایہدا اَثر کوئی نہیں ہُندا۔
"ایہہ زہری سَپ نہٰں سی۔"ملاغ نے سَپ نُوں ڈنڈے تے لمکایا تے پرانہہ پانی وِچ سٹ دِتا۔
پیر جی نُوں پہلی واری محسوس ہویا پئی ملاغ نے ایہہ کہہ کے اوہدی بے عزّتی کیتی اے پئی سَپ زہری نہیں سی۔
ماچڑو مُرید بولیا۔"ایس ملاغ نپوں کیہ پتا پئی زہری سَپ کیہ ہُندا اے؟"
سارے بالکے تے مُرید بولے۔" آہو ایس بُڈھے نُوں کیہ پتا۔؟" پیر جی گھروں سالانہ دَورے تے نِکلے سن۔ اوہ ہر سال آپنے مُریداں دے گھریں جاندے سن۔ نیازاں وصول کردے تے تعویذ دھاگے دیندے سن۔ نذر نیازاں دے چھ سَت ہزار روپے قابو کرن دے بعد اوہ آپنے گراں آوندے سَن تے میلہ لواندے سن، جیہدے وِچ کنجریاں، ناچے، بَھنڈ، بھگتیے تے راس دھاریے آپنے فن دا مظاہرہ کر کے، لوکاں دے کھیسے خالی کر دے سن۔ میلے اُتے فساد وی ہُندا سی تے چوری چکاری تے اغوا دیاں وار داتاں جنیاں زیادہ ہُندیاں سن، میلے تے پیر دی اونی زیادہ مشہوری ہُندی سی۔ شاہ جی دا اونا زیادہ جی خوش ہُندا سی۔
شاہ جی نماز، روزہ، حج، زکٰوۃ دے قئل نہیں سن اوہ کہندے سن اوہ شریعت توں (نعُوذ باللہ) اُچے نیں۔ اوہ طریقت تے معرفت اُتے چلدے نیں۔ اصل گَل ایہہ سیپئی شاہ جی نُوں نہ سریعت دا پتا سی نہ طریقت داتے نہ ای معرفت دا۔ تعلیمی اعتبار نال اوہ دُوجی جماعت پاس سن۔ اوہناں اَکڑ بَکڑ قسم دیاں چیزاں یاد کیتیاں ہوئیاں سن۔ جیہناں نوں اوہ تاپ توں لے کے جادُو ٹونے تک ورتدے سن۔ جے کسے مُرید دی تیویں نَس جاندی تے مُرید دے ڈَولھے نال تعویذ بَجھ جاندا پئی تعویذ دے زور نال زنانی مُڑ آوے گی۔ پرنسّی ہوئی زنانی تعویذ دے زور نال کدی نہیں مُڑ دی۔
شاہ جی نے ملاح نُوں بُلا یاتے پُچھیا:
"ہُن کیہ بنے گا؟"
"بننا کیہ اے؟"اوہ بولیا۔"معلوم تے ایہو ہُندا اے پئی پانی ساڈے سِراں توں وی لنگھ جائے گا۔"
"بَھیڑے بول مونہوں نہیں کڈھی دے بُڈھیا۔"شاہ جی جلال وِچ آگئے۔ اوہناں دی بَھب بیراں کنجری، اُستاد رحیمو، مزارعہ رُکن دین، زمیندار قُدرت اللہ تے پینڈو مُنڈے نے سُنی تے شاہ جی دے کول آگئے۔ شاہ جی اوہناں نُوں، ویکھ کے ہور غُصّے وِچ آیا تے بولیا:
"جے اسیںچاہیے تے سارا دریا خُشک کر دیئے۔"
"ایہہ ہو جائے تے ہور کیہ چاہیدا اے، مادو پُھوک۔"
"پر سانُوں اَمر نہیں ہیگا۔"
بِیراں اَکّی ہوئی بولی۔"بکواس اے۔"
شاہ جی ہور غَصّے تے جلال وِچ آگئے تے گجّے۔
"ناپاک وجود والی عورت ساڈے بولاں بچناں نُوں بکواس کہنی ایں؟"
کنجری گُصے وِچ آگئی۔ اوکھی ہو کے بولی۔
"جُھوٹھیا پیرا مونہہ سنبھال کے گَل کر۔ تیرے ورگے پاک صاف میرے پِچھے پِچھے پھر دے نیں۔"
شاہ جی نےاپنے مُریداں بالکیاں نُوں اشارہ کیتا۔ اوہ کپد کے بیراں وَل ودھے، پر ملاح تے پینڈو مُنڈے، رکن دین تے قدرت اللہ نے روک لئے۔ اُستاد رحیمو نے سارنگی دا گز ، ماچڑو مُرید دے سر وِچ ماریا۔ اوہ تڑف کے پچھے ہٹیا تے اُستاد نُوں بد دُعا دین لگ پیا۔ چودھری قدرت اللہ بیراں نُوں سمجھا کے پیر توں پرانہہ لَے گیا۔
ہُن ہڑھ دے پانی کولوں کنال کپو ریت بچی ہوئی سی۔ پانی برابر اودھر ای ودھ رہیا سی۔ چھرے دی کوئی جگہ نہیں سی نظر آوندی۔ گِرججھاں، بگلے، ٹٹولھیاں تے دُوجے جنور مُچراں، پَھڈراں، ڈڈِیاں تے دُوجا مُردار کھا رہے سن تے چیکاں مار رہے سن۔ سارے مُسافر سوچ رہے سن پئی پانی دی لہر آئی کہ آئی تے اوہ رُڑھے کہ رُڑھے۔
جی بھیانا ہو کے چودھری قُدرت اللہ نے ملاح نوں پُچھیا پئی اوہدی بیٹری کسے کم نہیں آسکدی؟
ملاح بولیا۔"چڑھدے دریا وچ بیٹری پاونا کم عقلاں دا کم اے۔"
ـ"نہیں چڑھدے دریا وچ بیڑی پاونا بہادران تے دلیراں دا کم اے، کم عقلاں دا نہیں ۔"رکن دین بولیا۔
" مینوں کسے نہ کسے طرح سکّے تے لاہ دے ۔ میں تینوں پنجاہ روپے دیاں گا۔" چودھری قدرت اللہ بولیا۔
"تسیں چودھری جی مینوں اک سو روپیہ دے دیو تاں وی میں بیڑی دریا وچ نہ پاواں۔"
ـ"چل میں تینوں اک سو روپیہ دینا واں مینون پار لنگھا دے۔"چودھری نے ہمت کر دیاں ہویاں آکھیا۔
"تے میں چودھری جی؟"مزارع پچھیا۔
"تیرا کیہ اے ، توں ترکے پار لنگھ جاویں گا۔"چودھری لا پرواہی نال آکھیا۔
"تے میں جے تر دیاں ہویاں مر گیا تے پھیر ؟"رکن دین پچھیا۔ "میں تیری گھر والی تے نیانیاں نوں بھکھیاں نہیں مرن دیندار، بوہت زمیں اے میری۔"
ملاح نے سو روپیہ لے کے چودھری قدرت اللہ نوں بیڑی وچ بٹھایا تے رکن دین تے پینڈو منڈے نوں بیڑی دا رسہ پھڑا کے آکھیا پئی دھرو کے چھرے والے پاسے لے چلو ۔ اوہ آپ ونجھ پھڑ کے بیڑی وچ کھلو گیا ۔ جد بیراں کنجری ، اُستاد رحیمو پیر لہری شاہ بادشاہ تے اوہدے مریداں تے بالکیاں ایہہ کجھ ویکھیا تے اوہوی بیڑی ول نسّے ۔ پیر جی ، بیڑی تک نسّن دے دوران تن واری تے بیراں کنجری دو واری ڈگے ۔ پر جد اوہ بیڑی دے نیڑے پہنچے تے ملاح ونجھ سروں اُتانہہ چک کے اوہناں نوں اُگردیاں ہویاں آکھیا۔
"فی سواری سو روپیہ ، جے منظور اے تے بہہ جاؤ، نہیں تے پیراں تے کھلوتے رہوو۔"
شاہ جی نے ڈب وچوں سو دا نوٹ کڈھیا تے بولیا
ـ
لے بھئی ملاحا سو روپیہ ، مینوں بیہن دے بیڑی وچ۔"
جد اوہنے پیر پٹیا تے اوہدے سارے مرید تے بالکے جیہڑے تعداد وچ نوں سن اوہنوں چمبڑ گئے گے لگے رولا پانن:
"مینوں وی لے چل مینوں وی لے چل شاہ جی بادشاہ۔
موٹے بالکے نے ہتھ مار کے پیر دی ڈب وچّوں سارے نوٹ کڈھے ، نوں گن کے ملاح نوں دتے تے باقی اپنے لمّے چوغے دی جیب وچ پا لئے ۔ پیر مریداں تے بالکیاں نوں گالیاں دیندا بیڑی وچ بہہ گیا تے اوہدے نال اوہدے سنگی ساتھی وی۔
جس ویلے بیراں نے دو سو روپے ملاح نوں پھڑائے تے پیر لہری شاہ اُچی آواز نال بولیا:
"بڈھیا! ایس ناپاک عورت نوں بیڑی وچ نہ بٹھا ۔ بیڑی ایہدے وجود نال غرق ہو جاوے گی۔"
ملاح بولیا۔
ـ"پاک ناپاک دا فیصلہ اللہ دے ہتھ اے شاہ جی۔"ایہہ کہہ کے اوس پینڈو جوان تے رکن دین مزارعے نوں اشارہ کیتا ۔ اوہ پٹ پٹ پانی وچوں دی بیڑی دھرو کے چھّرے ول لے ٹرے۔
جتھے پہلے مسافر کھلوتے سن، دو منٹاں وچ اوتھے وی ہڑھ دا پانی چڑھ آیا۔ چھرّے وچ پانی بوہت تیز سی تے اُچیاں اُچیاں کپّران پے رہیاں سن ۔ ملّاح دے اشارے اُتے پینڈو جوان تے رکن دین چھالاں مار کے بیڑی وچ بہہ ۔ گئے تے ملّاح ونجھ دے آسرے بیڑی پانی وچ لے ٹریا ۔ اوہ بیڑی لے کے حالی تھوڑی دور ای گیا سی جے پانی دی چھنڈ بیڑی نال وجی تے سارا پور نہاتا گیا۔ بیراں دے ریشمی کپڑے جسم نال چپک گئے تے اوہدا سونے ورگا سریر ساریاں دیاں اکھیّاں وچ کھبھ گیا۔ ملاح گھبرا کے بولیا:
" اللہ نوں یاد کرواللہ نوں ، اوہو بیڑی بنّے لاون والا اے ۔"چودھری نے آپنا کھیس چکیا تے بیراں دے آلے دوالے لپیٹ دتا۔
ونجھ بے فائدہ ہو گیا سی تے بیڑی ڈکّو ڈولے کھاندی پانی وچوں دی شوٹ نسّی جاندی سی۔ پیر تے پیر دے بالکے تے مرید اُچی اُچی رو رہے سن۔ ترکاں دے ہنیرے اوہناں دا رونا بڑا خوفناک جاپدا سی۔
دوجے دن سویرے دریا دے لاگے شاگے دے پنڈاں وچ ایہہ خبر پہنچی پئی رات چھرّے وچ اک بیڑی مودھی ہوئی اے۔ باقی سارے بچ گئے نیں، پر زوال دا پیر، سیالکوٹ دی کنجری تے رحمت پور دا چودھری ڈب کے مر گئے نیں۔ چودھری دی لاش تے لا پتہ اے پر پیر تے کنجری دیاں لاشاں مل گئیاں نیں۔ اوہناں دیاں لاشاں کماد وچ لکیاں ہوئیاں سن تے دوہاں نے جپھی پائی ہوئی سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels