Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> سعادت حسن منٹو >> سعادت حسن منٹو: "ٹیٹوال دا کتا"

سعادت حسن منٹو: "ٹیٹوال دا کتا"

سعادت حسن منٹو
July 7th, 2009
کئی دناں توں دوویں دھراں اپنے اپنے مورچے وچ ڈٹیاں ہوئیاں سن۔ دیہاڑی وچ ایدھروں اودھروں دس باراں فائر ہو جاندے سی جیہناں دی واج دے نال کسے بندے دی چیک نہیں سی سُن دی۔ موسم ودھیا سی۔ ہوا وچ جنگلی پھلاں دی واشنا رلی ہوئی سی۔ پہاڑاں دیاں اُچاناں تے نیواناں تے جنگ توں بے پرواہ قدرت اپنے کمیں رُجھی سی۔ پکھو اوسے طرحاں ای چہکدے سن۔ پھل اوسے طرحاں کھڑدے سن تے ماکھی دیاں جلھیاں مکھیاں اوسے پرانے ڈھنگ نال ہولی ہولی اوہناں تے رس چُوسدیاں سن۔

جدوں پہاڑاں تے ٹھاہ دی واج گونجدی تے پکھو تربھک کے اُڈن لگدے جیویں واجے دیاں تاراں تے پٹھا ہتھ وجن نال بے سوادی ہو جاندی ہے۔ ستمبر دی اخیر اکتوبر دے مڈھ نال بڑے گلابی سبھاء وچ رل رہی سی۔ انج جاپدا سی پئی گرمیاں تے پالیاں وچکار صلح ہو رہی ہووے۔ نیلے نیلے اسمان تے پنجی ہوئی روں وانگوں پولے پولے تے ہولے ہولے بدل انج تردے پھردے سی جیویں سیر تے نکلے نیں۔

پہاڑی مورچیاں وچ دوہاں پاسے دے سپاہیاں نوں بڑی اُچوائی لگی سی پئی گل کسے پاسے توڑ کیوں نہیں چڑھ جاندی۔ اََ ک کے اوہناں دا جی کردا سی پئی ویلے کویلے اک دوجے نوں شعر سناؤن۔ کوئی نہ سنے تے ایویں ای گنگناؤندے رہن۔ پکی بھوئیں تے مُودھے یاں سدھے پے رہندے سن۔ تے جدوں حکم ہوندا سی، اک دو فائر کڈھ دیندے سن۔

مورچے دوہاں پاسے ای بڑیاں راکھویاں تھاواں تے سن۔ گولیاں شاں شاں کردیاں آؤندیاں تے پتھراں دی ڈھال نال وج کے ڈھے جاندیاں سن۔ دوویں پہاڑیاں جیہناں تے ایہہ مورچے سن اکو جہی اُچان دیاں سن۔ وچکار اک ہری بھری وادی سی جیہدی ہک تے اک نالا ناگ وانگوں ول کھاندا جاندا سی۔

ہوائی جہازاں دا کوئی ڈر نہیں سی۔ توپاں نہ ایہناں کول سن تے نہ ای اوہناں کول ایس لئی دوہاں پاسے بنا کسے دھڑکے دے اگ بال لئی جاندی سی۔ اوہدے وچ دھواں اُٹھدا تے ہوا وچ رل مل جاندا۔ رات نوں کیوں جے اُکا ای چُپ چان ہوندی سی ایس لئی کدی کدائیں دوہاں مورچیاں دے سپاہیاں نوں اک دوجے دے کسے گل تے لائے ہوئے ٹھٹھے وی کنیں پے جاندے سن۔ کدی کوئی لہر وچ آ کے گاؤن لگدا تاں اوہدی واج رات دی چُپ نوں توڑ دیندی سی۔ بول جدوں پہاڑیاں وچ گونجدے تے انج جاپدا جیویں پہاڑیاں وی مگرے مگر گا رہیاں ہون۔

چاء دا دور مُک گیا سی۔ پتھراں دے چلہے وچ چیڑ دے کولے بُجھ ای گئے سن۔ ہوا وچ ہلکی جہی نمی سی۔ ہوا وچ پھلاں دی مہک نہیں سی جیویں رات نوں اوہناں اپنے عطر دان بند کر لئے ہون، پر چیڑ دے مُڑھکے مطلب بروزے دی بو سی پر اوہ وی بہتی بھیڑی نہیں سی لگدی۔ سارے کمبل لئی سُتے پئے سن، پر انج پئی ہولی جہی سینت تے وی اٹھ کے لڑن مرن نوں تیار ہو سکدے سن۔ جمعدار ہرنام سنگھ آپ پہرے تے سی۔ اوہدی راسکوپ گھڑی تے دو وجے تے اوہنے گنڈا سنگھ نوں جگایا تے پہرے تے لا دتا۔ جی کردا سی پئی سوں جاوے، پر جدوں پیا تے اکھاں وچوں نیندر اونی دور سی جنے اسمانیں تارے، جمعدار ہرنام سنگھ پیا اوہناں نوں تکدا رہیا ۔۔۔۔۔۔ تے گنگناؤن لگ پیا۔
جُتی لینی آں ستاریاں والی ۔۔۔۔۔۔ ستاریاں والی ۔۔۔۔۔ وے ہرنام سنگھا
                                ہو یارا، بھاویں تیری مہیں وِک جائے
تے ہرنام سنگھ نوں اسمان تے ہر پاسے تاریاں والیاں جُتیاں کھلریاں جاپیاں، جیہڑیاں جگ مگ کر رہیاں سن۔۔۔۔۔
جُتی لے دؤں ستاریاں والی ۔۔۔۔۔ ستاریاں والی ۔۔۔۔۔ نی ہرنام کورے
                                ہو نارے، بھاویں میری مہیں وِک جائے

ایہہ گا کے اوہ مسکایا۔ فیر ایہہ سوچ کے پئی نیندر نہیں آؤنی، اوہنے اٹھ کے سارے جگا لئے، نار دی گل نے اوہدے دماغ وچ بھاجڑ پا دتی سی۔ اوہ چاہوندا سی پئی کوئی پُٹھی سدھی گل چھڑ پوے جیہدے نال ایس بولی دی ہرنام کور دا رنگ بجھ جاوے۔ ایس لئی گلاں باتاں چھوہیاں گئیاں پر رہیاں اکھڑیاں اکھڑیاں۔

بنتا سنگھ جیہڑا سب توں نکا تے سوہنی واج والا سی، اک پاسے ہو کے بیٹھ گیا۔ باقی سارے ویکھن نوں تے اپنیاں سوادی گلاں کرن تے اواسیاں لین وچ رُجھے سن۔ کجھ چر مگروں بنتا سنگھ اک دم اپنی مِٹھی واج وچ ہیر گاؤن لگ پیا

ہیر آکھیا جوگیا جھوٹھ بولیں، کون رٹھڑے یار مناؤندائی
ایسا کوئی نہ ملیا میں ڈھونڈ تھکی جیہڑا گئیاں نوں موڑ لیاؤندائی
اک باز توں کانگ نے کونج کھوہی ویکھاں چُپ ہے کہ کرلاؤندائی
دکھاں والیاں نوں گلاں سُکھ دیاں نی قصے جوڑ جہان سناؤندائی

فیر جھٹ اک مگروں اوہنے ہیر دیاں ایہناں گلاں دا جواب رانجھے دی بولی وچ گایا

جیہڑے باز توں کانگ نے کونج کھوئی صبر شکر کر باز فناہ ہویا
اینویں حال ہے اس فقیر دا نی دھن مال گیا تے تباہ ہویا
کریں صدق تے کم معلوم ہووے تیرا رب رسول گوہ ہویا
دنیا چھڈ اداسیاں پہن لتاں سید وارثوں ہن وارث شاہ ہویا

بنتا سنگھ نے جیویں اک دم گاؤنا شروع کیتا سی اوسے طرحاں اکو واری چپ کر گیا۔ انج جاپدا سی پئی جیویں خاکی پہاڑیاں نے وی اداسیاں پا لئیاں ہون۔ جمعدار ہرنام سنگھ نے کجھ چر مگروں کسے ان ڈٹھی شئے نوں گاہل کڈھی تے لما پے گیا۔ اکو واری رات دے اخیرلے پہر ایس اداسی وچ کتا بھونکیا۔ ساریاں دے کن کھلو گئے۔ واج نیڑیوں ای آئی سی۔ جمعدار ہرنام سنگھ نے بیٹھدیاں آکھیا: ''ایہہ کدھروں آ گیا بھونکو؟''

کتا فیر بھونکیا۔ ہن اوہدی واج وی نیڑیوں ای آئی سی۔ جھٹ اک مگروں دور جھاڑیاں وچ کھڑکا ہویا۔ بنتا سنگھ اٹھیا تے اوہناں ول گیا۔ جدوں پرتیا تے اوہدے نال اک آوارہ جہیا کتا پُوچھل ہلاؤندا آ رہیا سی۔ اوہ مسکایا: ''جمعدار صاب! میں 'ہو کمز اودھر' بولیا تے آکھن لگا، میں آں چپڑ جھُن جھُن!''

سارے ہسن لگ پئے۔ جمعدار نے کتے نوں پچکاریا : ''ایدھر آ چپڑ جھُن جھُن!''

کتا پوچھل ہلاؤندا ہرنام سنگھ کول چلا گیا تے ایہہ سمجھدیاں پئی خورے کجھ کھان دی شئے سُٹی اے پتھراں نوں سُنگھن لگا۔ جمعدار ہرنام سنگھ نے تھیلا کھول کے اک بسکٹ کڈھیا تے اوہدے ول وگاہ ماریا۔ کتے نے اوہنوں سُنگھ کے منہ اڈیا، پر ہرنام سنگھ نے جھکاویں دے کے چک لیا: ''ٹھہر جا، کدھرے پاکستانی تے نہیں!''

سارے ہسن لگ پئے۔ سردار بنتا سنگھ نے اگے ودھ کے کُتے دے لک تے ہتھ پھیریا تے جمعدار ہرنام سنگھ نوں آکھن لگا : ''نہیں جمعدار صاب، چپڑ جھُن جھُن ہندوستانی اے۔''
جمعدار ہرنام سنگھ ہسیا تے کُتے نوں آکھن لگا ''نشانی وکھا اوے''
کتا پوچھل ہلاؤن لگ پیا۔
ہرنام سنگھ بھورا کھل کے ہسیا: ''ایہہ کوئی نشانی نہیں، پوچھل تے سارے ای کتے ہلاؤندے نیں''۔
بنتا سنگھ نے کتے دی ہلدی ہوئی پوچھل پھڑ لئی: ''مہاجر اے وچارہ!''

جمعدار ہرنام سنگھ نے بسکٹ سٹیا جیہڑا کتے نے جھپٹ لیا۔ اک جوان نے اپنے بُوٹ دی اڈی نال بھوئیں پُٹدیاں آکھیا: ''ہن کُتیاں نوں وی ہندوستانی ہونا پوے گا یاں پاکستانی۔''
جمعدار نے اپنے تھیلے وچوں اک بسکٹ کڈھیا تے سُٹیا : ''پاکستانیاں وانگ پاکستانی کُتے وی گولی نال اُڈا دیواں گے۔''
اک نے پورے زور نال نعرہ ماریا: ''ہندوستان زندہ باد!''
کتا جیہڑا بسکٹ چکن لئی اگانہہ ودھیا سی ڈر کے پچھانہہ ہٹ گیا۔ پُوچھل اوہدی لتاں وچ وڑ گئی۔ جمعدار ہرنام سنگھ ہسیا : ''اپنے نعرے توں کیوں ڈردائیں چپڑ جھن جھن ۔۔۔۔۔۔ کھا لے، اک ہور لے!'' اوہنے تھیلے وچوں اک ہور بسکٹ کڈھ کے اوہدے ول سُٹیا۔

گلاں گلاں وچ سویر ہوگئی۔ سورج حالے چڑھن بارے سوچ رہیا سی تے چار چفیرے چانن ہو گیا۔ جیویں بٹن دبن نال اکو واری بجلی دا بلب جگ پیندا اے، اوسے طرحاں سورج دیاں رشماں ویکھدے ویکھدے ای ایس پہاڑی علاقے وچ کھلر گئیاں جیہدا ناں ٹیٹوال سی۔ ایس علاقے وچ واہوا چر توں لڑائی چل رہی سی۔ اک اک پہاڑی لئی درجناں جواناں دی جان چلی جاندی سی، فیر وی قبضہ پکا نہیں سی ہوندا۔ اج ایہہ پہاڑی ایہناں کول اے، کل ویری کول، پرسوں فیر ایہناں دے ہتھ، اگلے دیہاڑے فیر دوجیاں کول چلی جاندی۔

صوبیدار ہرنام سنگھ نے دوربین اکھاں نال لا کے آل دوالے ویکھیا۔ ساہمنے پہاڑی توں دھواں نکل رہیا سی۔ ایہدا مطلب اے چاء پک رہی اے، ایدھر وی ناشتے دی چنتا ہو رہی سی۔ اگ بالی جا رہی سی۔ اودھر والیاں نوں وی ایدھروں دھواں نکلدا نظر آ رہیا سی۔

ناشتے تے سارے جواناں نے بھورا بھورا کتے نوں دتا تے اوہدا رج ہو گیا۔ سارے اوہدے نال موہ وکھا رہے سن جیویں اوہنوں اپنا سجن بناؤنا چاہوندے ہون۔ اوہدے آؤن نال واہوا رونق لگ گئی سی۔ سارے جھٹ اک مگروں اوہنوں ''چپڑ جھن جھن'' دے ناں نال بلاؤندے تے پیار کردے۔

نماشیں نیڑے دوجے پاسے پاکستانی مورچے وچ صوبیدار ہمت خان اپنیاں وڈیاں وڈیاں مُچھاں، جیہناں نال بڑے قصے جڑے ہوئے سن، نوں مروڑے چاڑھ کے ٹیٹوال دے نقشے تے گوہ نال وچار کر رہیا سی۔ اوہدے نال ای وائرلیس آپریٹر بیٹھا سی تے صوبیدار ہمت خان لئی پلاٹون کمانڈر کولوں حکم لے رہیا سی۔ بھورا وِتھ تے اک پتھر نال ڈھاسنا لائی بیٹھا بشیر ہولی ہولی گنگنا رہیا سی

چن کتھے گوائی آئی رات وے ۔۔۔۔۔ چن کتھے گوائی آئی
بشر نے لہر وچ آکے واج بھورا اُچی کیتی تے صوبیدار ہمت خان نے کڑک کے پچھیا: ''اوئے کتھے رہیاں توں ساری رات؟''
بشیر سوالیہ نظراں نال ہمت خان ول ویکھن لگا، جیہڑا بشیر دی تھاں کسے ہور نال گل کر رہیا سی۔ ''دس اوئے!''

بشیر نے ویکھیا کجھ وِتھ تے اک آوارہ کتا بیٹھا سی جیہڑا کجھ اک دن پہلاں مورچے وچ بنا سدے پروہنے وانگ آیا سی تے اوتھے ای ٹک گیا۔ بشیر مسکایا تے کتے نوں آکھن لگا :
''چن کتھے گوائی آئی رات وے ۔۔۔۔۔۔ چن کتھے گوائی آئی؟''

کتا زور نال پوچھل ہلاؤن لگا جیہدے نال پتھریلی بھوئیں تے ہونجا جہیا پھرن لگا۔
صوبیدار ہمت خان نے اک روڑا چک کے کتے ول ماریا : ''سالے نوں پوچھل ہلاؤن توں بنا کجھ آؤندا ای نہیں۔''

بشیر نے اک دم کتے ول گوہ نال ویکھیا : ''ایہدی دھون نال کیہ بدھا اے؟'' ایہہ آکھ کے اوہ اٹھیا، پر اوہدے توں پہلاں اک ہور جوان نے کتے نوں پھڑ کے اوہدی دھون نال بنھی رسی لاہی۔اوہدے وچ گتے دا اک ٹوٹا پرویا ہویا سی جیہدے تے کجھ لکھیا سی۔ صوبیدار ہمت خان نے ایہہ ٹوٹا لیا تے اپنے جواناں نوں پچھیا : ''لنڈے نیں ۔۔۔۔ جان دا اے تہاڈے وچوں کوئی پڑھنا؟''
بشیر نے اگے ودھ کے گتے دا ٹوٹا پھڑیا : ''آہو ۔۔۔۔۔۔ تھوڑا بہت پڑھ لیناں۔'' تے اوہنے بڑے اوکھیاں ہو کے حرف جوڑ جوڑ کے ایہہ پڑھیا ''چپ ۔۔۔۔۔۔ چپڑ ۔۔۔۔۔ جھن ۔۔۔۔۔۔ جھن ۔۔۔۔۔۔ چپڑ جھن جھن ۔۔۔۔۔ ایہہ کیہ ہویا بھلا؟''

صوبیدار ہمت خان نے اپنیاں وڈیاں وڈیاں تاریخی مچھاں نوں بڑے زور دی مروڑیا : ''کوڈورڈ ہووے گا کوئی۔'' فیر اوہنے بشیر نوں پچھیا: ''کجھ ہور وی لکھیا اے بشیریا!''
بشیر جیہڑا حرف پڑھن وچ رُجھا سی، آکھن لگا : ''آہو جی ۔۔۔۔۔۔ ایہہ ۔۔۔۔۔ ایہہ ۔۔۔۔۔ ہند ۔۔۔۔ ہند ۔۔۔۔۔ ہندوستانی ۔۔۔۔۔ ایہہ ہندوستانی کتا اے۔''
صوبیدار ہمت خان نے سوچنا شروع کیتا، ''مطلب کیہ ہویا ایہدا ۔۔۔۔۔۔ کیہ پڑھیا سی تُوں ۔۔۔ چپڑ؟''
بشیر نے ولدا دتا : ''چپڑ جھن جھن!''
اک جوان نے بڑی سیانف وکھائی : ''جیہڑی گل وی اے ایہدے وچ ای اے۔''
صوبیدار نوں ایہہ گل چنگی لگی : ''آہو انج ای جاپدا اے۔''
بشیر نے گتے تے لکھیا ہویا پورا پڑھیا : ''چپڑ جھن جھن ۔۔۔۔۔ ایہہ ہندوستانی کتا اے۔''

صوبیدار ہمت خان نے وائرلیس سیٹ لیا تے کناں تے ہیڈفون چاڑھ کے پلاٹون کمانڈر نال آپ ایس کتے بارے گل بات کیتی۔ اوہ کیویں آیا سی، کیویں اوہناں کول کئی دن پیا رہیا فیر اکو واری گواچ گیا تے ساری رات غائب رہیا۔ ہن پرتیا اے تے اوہدے گل وچ رسی نظریں آئی جیہدے وچ گتے دا اک ٹوٹا سی۔ اوہدے تے جو کجھ لکھیا سی اوہ اوہنے تن چار واری دوہرا کے پلاٹون کمانڈر نوں دسیا پر اوہدے پلے نہ پیا، کوئی گل نہ بنی۔

بشیر وکھ کتے کول بیٹھا کدی اوہنوں پچکار کے تے کدی ڈرا کے پچھدا رہیا پئی دس ساری رات کتھے رہیاں تے گل وچ رسی تے گتے دا ٹوٹا کیہنے بنھیا پر کوئی جواب نہ ملیا۔ اوہ جو وی پچھدا ، جواب وچ کتا اپنی پوچھل ہلا دیندا۔ اخیر کاوڑ کھا کے بشیر نے اوہنوں پھڑ لیا تے زور دی جھٹکیا۔ کتا دُکھ نال چاؤں چاؤں کرن لگا۔

وائرلیس توں ویہلا ہو کے صوبیدار ہمت خان نے کجھ چر نقشے نوں گوہ نال ویکھیا فیر کچھ سوچ کے اٹھیا تے سگریٹ دی ڈبی دا ڈھکن کھول کے بشیرے نوں دتا : ''بشیریا، لکھ ایہدے تے گورمکھی وچ ۔۔۔۔۔ انج ای گھچ مچولے مار۔۔۔۔۔''
بشیر نے سگریٹ دی ڈبی دا گتا لیا تے پچھیا: ''کیہ لکھاں صوبیدار صاب!''
صوبیدار ہمت خان نے مچھاں مروڑدیاں سوچنا شروع کیتا۔ ''لکھ دے ۔۔۔۔۔۔ بس لکھ دے!'' ایہہ آکھ کے اوہنے جیب چوں پنسل کڈھ کے بشیر نوں دتی۔ ''کیہ لکھنا چاہیدا؟''

بشیر پنسل منہ وچ لے کے سوچن لگا۔ فیر اک دم سوال کردیاں پچھن لگا : 'سُپڑ سُن سُن ۔۔۔۔۔۔ '' فیر اپنی گل آپے ای من کے فیصلہ کر لیا: ''ٹھیک اے ۔۔۔۔ چپڑ جھن جھن دا جواب سپڑ سن سن ای ہو سکدا اے ۔۔۔۔۔ کیہ یاد کرن گے ماں دے دِینے۔''
بشیر نے پنسل سگریٹ دی ڈبی تے جمائی۔ ''سپڑ سن سن!''
''سولاں آنے ۔۔۔۔۔ لکھ ۔۔۔۔ سپ ۔۔۔۔ سپڑ ۔۔۔۔۔۔ سن سن!'' ایہہ آکھ کے صوبیدار ہمت خان زور نال ہسیا۔ '' اتے اگے لکھ ۔۔۔۔۔۔ ایہہ پاکستانی کتا اے!''
صوبیدار ہمت خان نے گتا بشیر دے ہتھوں لیا۔ پنسل نال اک پاسے ایہدے وچ موری کیتی تے رسی وچ پرو کے کتے ول ہویا ''لے جا، ایہہ اپنی اولاد کول!''

ایہہ سن کے سارے جوان ہس پے۔ صوبیدار ہمت خان نے کتے دے گل وچ رسی بنھی۔ اوہ ایس چکار پوچھل ہلاؤندا رہیا۔ مگروں صوبیدار نے اوہنوں کجھ کھوایا تے نصیحت کردیاں آکھیا: ''ویکھ مترا، غداری نہ کریں۔۔۔۔ چیتے رکھیں غدار دی سزا موت ہوندی اے!''

کتا پوچھل ہلاؤندا رہیا۔ جدوں رج گیا تے صوبیدار ہمت خان نے رسی پھڑ کے اوہدا منہ پہاڑی دی اکو اک وٹ ول کیتا تے آکھیا : ''جا۔۔۔ ساڈی چٹھی ویریاں نوں پہنچا ۔۔۔۔۔ پر ویکھیں پرت آویں۔۔۔۔۔ ایہہ تیرے افسر دا حکم اے، سمجھیا؟''

کتے نے پوچھل ہلائی تے ہولی ہولی وٹو وٹ ہو گیا جیہڑی ول کھاندی ہیٹھاں پہاڑی دی نیوان ول جاندی سی۔ صوبیدار ہمت خان نے اپنی بندوق چکی تے اک ہوائی فائر کڈھیا۔

فائر اتے اوہدی گونج دوجے پاسے ہندوستانیاں دے مورچے وچ وی سنی گئی۔ ایہدا مطلب اوہناں دی سمجھ وچ نہیں آیا۔ جمعدار ہرنام سنگھ خورے کس گل تے کھجھیا ہویا سی، ایہہ فائر سن کے ہور کھجھ گیا۔ اوہنے فائر کھولن دا حکم دے دتا۔ ادھا گھنٹہ دوہاں مورچیاں وچ بیکار فائرنگ ہوندی رہی۔ جدوں ایس شغل توں اَک گیا تے جمعدار ہرنام سنگھ نے فائر رکوا دتا تے داڑھی وچ کنگھا پھیرن لگ پیا۔ ویہلا ہو کے اوہنے جالی وچ وال چنگی طرحاں جمائے تے بنتا سنگھ نوں پچھیا: ''اوئے بنتا سیاں! چپڑ جھن جھن کتھے گیا؟''
فیر چیڑ دی سُکی لکڑ توں بروزہ نونہاں نال کھرچدیاں آکھیا: '' لگداکتے نوں گھیو نہیں پچیا۔''
بنتا سنگھ محاورے دا مطلب نہ سمجھیا: '' اسیں تے اوہنوں گھیو والی کوئی شے نہیں کھوائی سی۔''
ایہہ سن کے جمعدار ہرنام سنگھ بڑے زور نال ہسیا: ''اوئے ان پڑھا! تیرے نال تے گل کرنا پچانویاں دا گھاٹا اے۔''
اینے چر نوں سپاہی جیہڑا پہرے تے سی تے دور بین لائی ایدھر اودھر ویکھ رہیا سی، اک دم چیک پیا:
''اوہ آ رہیا اے!''
ساریاں دے کن کھڑے ہوئے۔ جمعدار ہرنال سنگھ نے پچھیا: ''کون؟''
پہرے دے سپاہی نے آکھیا: ''کیہ ناں سی اوہدا؟ ۔۔۔۔۔۔ چپڑ جھن جھن!''
''چپڑ جھن جھن! '' ایہہ آکھ کے جمعدار ہرنام سنگھ اُٹھیا۔ ''کیہ کر رہیا اے؟''
پہرے دے سپاہی نے جواب دتا: ''آ رہیا اے۔''

جمعدار ہرنام سنگھ نے دوربین اوہدے ہتھوں پھڑی تے ویکھنا شروع کیتا ۔۔۔۔ ''ایدھر ای آ رہیا اے ۔۔۔۔۔۔ رسی بنھی ہوئی اے گل وچ ۔۔۔۔ پر ۔۔۔۔ ایہ تے اودھروں آ رہیا اے ویریاں دے مورچے توں۔'' ایہہ آکھ کے اوہنے کتے دی ماں نوں موٹی ساری گاہل کڈھی۔ فیر بندوق چکی تے نشانہ بنھ کے فائر کیتا۔ نشانہ نہ لگا۔ گولی کتے توں بھورا اک پرے پتھروں دی دھوڑ اڈاؤندی بھوئیں وچ جا وڑی۔ اوہ سہم کے رک گیا۔

دوجے مورچے وچ صوبیدار ہمت خان نے دوربین نال ویکھیا پئی کتا وٹ تے کھلوتا اے۔ اک فائر ہویا تے اوہ پٹھے پیریں نسا۔ صوبیدار ہمت خان دے مورچے ول۔ اوہنے اُچی واج وچ دڑکیا: ''جی دار ڈردے نہیں ۔۔۔۔۔ چل پچھانہہ!'' تے اوہنے ڈراؤن لئی اک فائر کیتا۔ کتا رک گیا۔ اودھروں جمعدار ہرنام سنگھ نے اک ہور فائر کڈھیا۔ گولی شاں کردی کتے دے کن دے کولوں لنگھ گئی۔ اوہ چھال مار کے کن چھنڈن لگا۔ ایدھروں صوبیدار ہمت خان نے دوجا فائر کڈھیا جیہڑا اگلے پنجیاں دے کول پتھراں تے وجا۔ تربھک کے کدی ایدھر نوں نسے کدی اودھر نوں۔ اوہدے تربھکن نال ہمت خان تے ہرنام سنگھ دوہاں نوں بڑا سواد آیا تے ہسن لگ پئے۔ کتا جمعدار ہرنام سنگھ دے مورچے ول نسیا۔ اوہنے ویکھیا تے بڑے غصے نال اک موٹی ساری گاہل کڈھی تے چنگی طرحاں نشانہ بنھ کے فائر کیتا۔ گولی کتے دی لت وچ وجی۔ بڑے زور دی چیک نکلی۔ اوہنے منہ بھنوایا تے لنگڑا لنگڑا کے ہمت خان دے مورچے ول نس پیا تے ایدھروں وی فائر ہویا، پر اوہ صرف ڈراؤن لئی کیتا سی۔ فائر کڈھ کے ہمت خان گرجیا: ''جی دارا، پرواہ نہیں کری دی پھٹاں دی ۔۔۔۔۔ کھیڈ جا جان تے ۔۔۔۔۔ چل ۔۔۔۔۔۔ چل!''
کتا فائر توں گھابر کے مڑیا۔ اک لت اوہدی بیکار ہو گئی سی۔ باقی دیاں تن لتاں نال اوہنے اپنے آپ نوں دو چار پیر گھسیٹیا ای سی تے جمعدار ہرنام سنگھ نے نشانہ بنھ کے گولی ماری تے اوہنوں اوتھے ای لما پا دتا۔

صوبیدار ہمت خان نے بڑے ہرکھ نال آکھیا : ''چچ چچ ۔۔۔۔۔۔۔ شہید ہو گیا وچارہ!''
جمعدار ہرنام سنگھ نے بندوق دی کوسی کوسی نالی ہتھ وچ پھڑی تے آکھیا : '' اوسے موت مریا جیہڑی موتے کتے مردے نیں!''

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels