Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> سعادت حسن منٹو >> سعادت حسن منٹو: ٹوبہ ٹیک سنگھ

سعادت حسن منٹو: ٹوبہ ٹیک سنگھ

سعادت حسن منٹو
July 1st, 2009
3.5 / 5 (3 Votes)

ونڈ توں دو تن ورھے مگروں پاکستانی تے ہندوستانی سرکاراں نوں خیال آیا پئی اخلاقی بندی واناں وانگوں پاگلاں دا وی وٹاندرہ ہونا چاہیدا اے مطلب جیہڑے مسلمان پاگل ہندوستان دے پاگل خانیاں وچ نیں اوہناں نوں پاکستان تے جیہڑے ہندو تے سکھ پاکستانی پاگل خانیاں وچ نیں اوہناں نوں ہندوستان گھل دتا جاوے۔

گل خورے ماڑی سی یاں چنگی پر دانیاں تے سیانیاں دے فیصلے موجب دوہاں پاسے اُچی پدھر تے کانفرنساں کیتیاں گئیاں تے اخیری اک دن پاگلاں دے وٹاندرے لئی متھیا گیا۔ چنگی طرحاں پرکھ پڑچول کیتی گئی۔ اوہ مسلمان جیہناں دے سنگ ساک ہندوستان وچ ای سن، اوہناں نوں اوتھے ای رہن دتا گیا تے باقیاں نوں سرحد تے گھلا دتا گیا۔ ایدھر پاکستان وچ کیوں جو نیڑے تیڑے سارے ہندو، سکھ چلے گئے سن، ایس لئی کسے نوں رکھن رکھاؤن دا سوال ای نہیں سی۔ جنے ہندو، سکھ پاگل سن سارے دے سارے پولیس دی راکھی وچ بارڈر تے اپڑا دتے گئے۔

اودھر دا تے کوئی پتا نہیں پر ایدھر لہور دے پاگل خانے وچ جدوں ایس وٹاندرے دی خبر اپڑی تے بڑیاں سوادی کانا پھوسیاں ہون لگیاں۔ اک مسلمان پاگل جیہڑا باراں ورھیاں توں نت ''زمیندار'' اخبار پڑھدا سی، اوہدے کولوں اک بیلی نے پچھیا: ''مولبی ساب! ایہہ پاکستان کیہ ہوندا اے؟'' تے اوہنے بڑا گوہ کر کے دسیا: ''ہندوستان وچ اک اجہی تھاں جتھے اُسترے بن دے نیں''۔ ایہہ جواب سُن کے اوہدا بیلی راضی ہو گیا۔

انج ای اک سکھ پاگل دوجے نوں پچھن لگا: ''سردار جی سانوں ہندوستان کیوں گھلن لگے نیں ۔۔۔۔ سانوں تے اوتھوں دی بولی نہیں بولنی آؤندی''۔
دوجا مسکایا: ''مینوں تے ہندوستوڑیاں دی بولی آؤندی اے ۔۔۔۔ ہندوستانی بڑے شیطانی، آکڑ آکڑ پھردے نیں۔''
اک دن نہاؤندیاں اک مسلمان پاگل نے ''پاکستان زندہ باد'' دا نعرہ اینے زور نال ماریا پئی اوہ تلک کے فرش تے جا ڈگا تے بے سُرت ہو گیا۔

کجھ پاگل اجیہے وی سن جیہڑے پاگل نہیں سن۔ اوہناں وچوں بہتی گنتی اوہناں قاتلاں دی سی جیہناں دے رشتے داراں نے، افسراں نال مک مکا کر کے اوہناں نوں پاگل خانے گھل دتا سی تاں جے پھاہے لگن توں بچ جان۔ اوہناں نوں کجھ سُرت سی پئی ہندوستان کیوں ونڈیا گیا اے تے پاکستان کیہ اے۔ پر اصل گل دا اوہناں نوں وی کوئی پتہ نہیں سی۔ اخباراں توں کجھ پتہ نہیں سی لگدا تے پہرے دار سپاہی ان پڑھ تے عقلوں ویہلے سی۔ اوہناں دیاں گلاں توں وی کجھ سُر نہیں لگدی سی۔ اوہناں نوں اُکا ایہو پتہ سی پئی اک بندہ محمد علی جناح اے، جیہنوں قائد اعظم آکھدے نیں۔ اوہنے مسلماناں لئی اک وکھرا دیس بنایا اے، جیہدا ناں پاکستان ۔۔۔۔ ایہہ ہے کتھے، ایہدے چوفیرے کیہ اے، ایس بارے اوہ کجھ وی نہیں جاندے سن۔ ایسے پاروں اوہ پاگل جیہناں دا دماغ پوری طرحاں نہیں سی چلیا ہویا، اوہ ایس رولے وچ سن پئی اوہ پاکستان وچ نیں یاں ہندوستان وچ، جے ہندوستان وچ نیں تے پاکستان کتھے اے!
جے اوہ پاکستان وچ نیں تے ایہہ کیویں ہو گیا پئی کجھ چر پہلاں ایتھے ای رہندیاں اوہ ہندوستان وچ سن!

اک پاگل تے پاکستان تے ہندوستان، اتے ہندوستان تے پاکستان دے رولے وچ انج پھسیا پئی اوہ ہور پاگل ہو گیا۔ جھاڑو دیندیاں اک دیہاڑے رُکھ تے چڑھ گیا تے ٹاہن تے بیٹھ کے دو گھنٹے تقریر کردا رہیا، جیہڑی ہندوستان تے پاکستان دے نازک مسئلے تے سی۔ سپاہیاں نے اوہنوں ہیٹھاں لتھن لئی آکھیا تے اوہ ہور اُتانہہ چڑھ گیا۔ ڈرایا دھمکایا تے اوہنے آکھیا: ''میں ہندوستان وچ رہناں اے نہ پاکستان وچ ۔۔۔۔ میں تے ایسے رُکھ تے ای رہنا ایں۔''

بڑیاں اوکھیاں ہو کے جدوں اوہ دورہ مٹھا پیا تے اوہ ہیٹھاں اُتر آیا تے اپنے ہندو، سکھ متراں نال جپھیاں پا پا رون لگ پیا۔ ایس خیال نال پئی اوہدے سنگی اوہنوں چھڈ کے ہندوستان چلے جان گے اوہدا جی اودر گیا سی۔

اک ایم ایس سی پاس ریڈیو انجینئر، جیہڑا مسلمان سی تے دوجے پاگلاں توں اڈ باہرا، باغ دے اک اچیچے حصے وچ سارا دن چپ چپیتا ٹہلدا رہندا سی، اوہدے وچ ایہہ بدلی آئی پئی اوہنے سارے لیڑے لاہ کے دفعدار دے ہتھ پھڑائے تے الف ننگا ہو کے سارے باغ وچ ننگ دھڑنگا پھرن لگ پیا۔

چنیوٹ دے اک موٹے مسلمان پاگل نے جیہڑا مسلم لیگ دا چنگا کاما رہ چکیا سی تے دیہاڑی وچ پندراں توں سولاں واری نہاؤندا ہوندا سی، اکو دم ایہہ عادت چھڈ دتی۔ اوہدا ناں محمد علی سی۔ ایس لئی اک دن اوہنے اپنے جنگلے توں ایہہ اعلان کر دتا پئی اوہ قائد اعظم محمد علی جناح اے۔ اوہدی ویکھا ویکھی اک سکھ پاگل ماسٹر تارا سنگھ بن گیا۔ ایس جنگلے وچ خون خرابہ ہون دے ڈر توں دوہاں نوں خطرناک پاگل متھ کے وکھو وکھو بند کر دتا گیا۔

لہور دا اک وکیل گبھرو جیہڑا محبت وچ ناکام ہو کے پاگل ہو گیا سی، جدوں اوہنے سنیا پئی امبرسر ہندوستان وچ چلا گیا اے تے اوہنوں بڑا ہرکھ لگا۔ اوسے شہر دی اک ہندو کڑی نال اوہنوں پیار ہویا سی۔ بھاویں اوہنے اوہدے پیار دا کوئی مُل نہیں سی پایا، پر اوہ پاگل ہو کے وی اوہنوں نہیں بھلیا سی۔ اس لئی اوہ سارا دن اوہناں سارے ہندو تے مسلمان آگواں نوں گاہلاں کڈھدا سی جیہناں نے رل کے ہندوستان دے ٹوٹے کر دتے ۔۔۔۔۔ اوہدی محبوبہ ہندوستانی بن گئی تے اوہ آپ پاکستانی۔

جدوں وٹاندرے دی گل چھوہی گئی تے وکیل نوں کئی پاگلاں نے سمجھایا پئی اوہ دل بُرا نہ کرے، اوہنوں ہندوستان گھل دتا جاوے گا۔ اوس ہندوستان جتھے اوہدی محبوبہ رہندی اے۔ پر اوہ لہور نہیں چھڈنا چاہوندا سی۔ کیوں جو اوہدا وچار سی پئی امبرسر وچ اوہدی وکالت نہیں چلے گی۔

یورپین وارڈ وچ دو اینگلو انڈین پاگل سن۔ جدوں اوہناں نوں پتہ لگا پئی ہندوستان نوں آزاد کر کے انگریز چلے گئے نیں تے اوہناں نوں بڑا ہرکھ لگا۔ اوہ لُک چھپ کے گھنٹیاں بدھی اک دوجے نال ایس اہم مسئلے تے وچار وٹاندرہ کردے رہندے پئی پاگل خانے وچ اوہناں دی حیثیت ہن کیہ ہووے گی۔ یورپین وارڈ رہوے گا یاں مکا دتا جاوے گا۔ ''بریک فاسٹ'' لبھیا کرے گا یاں نہیں۔ اوہناں نوں ڈبل روٹی دی تھاں ''بلڈی انڈین چپاتی'' تے نہیں زہر مار کرنی پوے گی۔

اک سکھ سی جیہنوں پاگل خانے داخل ہویاں پندراں ورھے ہو گئے سن۔ ہر ویلے اوہدے مونہوں ایہو عجیب جہے لفظ نکلدے سن: ''اوپڑ دی گڑ گڑ دی انیکس دی بے دھیانا دی منگ دی وال آف دی لالٹین۔'' دنیں سوندا سی نہ راتیں۔ پہرے داراں دا آکھنا سی پئی پندراں ورھیاں دے لمے چر وچ اک گھڑی لئی وی اوہنے اکھ نہیں لائی۔ لما وی نہیں پیندا سی۔ کدی کدائیں کندھ نال ڈھاسنا لا لیندا سی۔

ہر ویلے کھلوتے رہن نال اوہدے پیر سُج گئے سن۔ پنیاں وی پھُل گئیاں سن، پر جُثے دی اوس پیڑ مگروں وی لما پے کے جھٹ آرام نہیں کردا سی۔ ہندوستان، پاکستان تے پاگلاں دے وٹاندرے بارے جدوں پاگل خانے وچ گل ہوندی دی تے بڑے گوہ نال سُنندا سی۔ کوئی اوہدے کولوں اوہدا وچار پچھدا تے بڑے پکے منہ نال جواب دیندا: ''اوپڑ دی گڑ گڑ دی انیکس دی بے دھیانا دی منگ دی وال آف دی پاکستان گورنمنٹ۔''

فیر مگروں، آف دی پاکستان گورنمنٹ، دی تھاں آف دی ٹوبہ ٹیک سنگھ گورنمنٹ، نے لے لئی اتے اوہنے دوجے پاگلاں نوں پچھنا شروع کر دتا پئی ٹوبہ ٹیک سنگھ کتھے اے، جتھے دا اوہ وسنیک اے۔ پر کسے نوں وی نہیں پتہ سی پئی اوہ پاکستان وچ اے یاں ہندوستان وچ۔ جیہڑے دسن دا جتن کردے اوہ وی ایس رولے وچ پھس جاندے پئی سیالکوٹ پہلاں ہندوستان وچ ہوندا سی پر ہن سنیا اے پئی اوہ پاکستان وچ اے، کیہ پتہ لہور جیہڑا ہن پاکستان وچ اے کل ہندوستان چلا جاوے یاں سارا ہندوستان ای پاکستان بن جاوے تے ایہہ وی کون دل تے ہتھ رکھ کے دس سکدا سی پئی ہندوستان تے پاکستان دوویں ای کسے دن مڈھوں ای غائب ہو جان۔

ایس سکھ پاگل دے کیس جھڑ جھڑ کے بہت ورلے ہو گئے سن۔ کیوں جے نہاؤندا بہت گھٹ سی ایس لئی داڑھی تے سر دے وال آپوں وچ جم گئے سن جیہدے پاروں اوہدی صورت بڑی ڈراؤنی ہو گئی سی۔ پر بندہ بیبا سی۔ پندراں ورھیاں وچ اوہنے کدے کسے نال جھیڑا نہیں سی کیتا۔ پاگل خانے دے پرانے ملازم اوہدے بارے جاندے سن پئی ٹوبہ ٹیک سنگھ وچ ڈھیر بھوئیں دا مالک سی۔ چنگا کھاندا پیندا زمیندار سی تے اکو واری دماغ پٹھا ہو گیا۔ اوہدے سنگ ساک موٹے موٹے سنگلاں نال بنھ لیائے تے پاگل خانے داخل کرا گئے۔

مہینے وچ اک واری اوہ ملاقات لئی آؤندے سن تے اوہدی سکھ ساندھ پچھ کے چلے جاندے سن۔ لمے چر تائیں انج ای ہوندا رہیا۔ پر جدوں پاکستان، ہندوستان دا رولا بنیا تے اوہناں دا آؤن بند ہو گیا۔

اوہدا ناں بشن سنگھ سی پر سارے اوہنوں ٹوبہ ٹیک سنگھ آکھدے سن۔ اوہنوں ایہہ اُکا ای نہیں پتہ ہوندا سی پئی دن کیہڑا اے، مہینہ کیہڑا یاں کنے ورھے لنگھ گئے نیں۔ پر ہر مہینے جدوں اوہدے ملاقاتی آؤندے تے اوہنوں اپنے آپ ای پتہ لگ جاندا سی۔ ایس لئی اوہ دفعدار نوں آکھدا پئی اوہدی ملاقات آ رہی اے۔ اوس دیہاڑے اوہ مل مل نہاؤندا، پنڈے تے واہوا صابن گھساؤندا تے سر تے تیل لا کے کنگھی واہوندا۔ اپنے اوہ کپڑے کڈھوا کے پاؤندا جیہڑے اوہنے کدے نہیں ورتے ہوندے سن تے بن ٹھن کے ملاقاتیاں کول جاندا۔ اوہ اوہدے کولوں جو وی پچھدے تے اگوں چپ رہندا یاں کدی کدائیں ''اوپڑ دی گڑ گڑ دی انیکس دی بے دھیانا دی منگ دی وال آف دی لالٹین'' آکھ دیندا۔

اوہدی اک دھی سی جیہڑی ہر مہینے اک اک اُنگل ودھدی پندراں ورھیاں وچ جوان ہو گئی سی۔ بشن سنگھ اوہنوں پچھاندا ای نہیں سی۔ جدوں اوہ بالڑی سی اودوں وی پیو نوں ویکھ کے روندی سی، جوان ہوئی تے فیر وی اوہدیاں اکھاں وچ ہنجو ای رہندے سن۔

پاکستان تے ہندوستان دا قصہ شروع ہویا تے اوہنے دوجے پاگلاں کولوں پچھنا شروع کر دتا پئی ٹوبہ ٹیک سنگھ کتھے اے۔ جدوں تسلی جوگ جواب نہ لبھا تے اوہدی اچوائی دنوں دن ہور ودھدی گئی۔ ہن ملاقات وی نہیں آؤندی سی۔ پہلاں تاں اوہنوں اپنے آپ ای پتا لگ جاندا سی پئی ملن والے آ رہے نیں، پر ہن جیویں اوہدے دل وی واج وی بند ہو گئی سی جیہڑی اوہنوں اوہناں دے آؤن دی دس پا دیندی سی۔

اوہنوں بڑی تانگھ سی پئی اوہ لوک آؤن جیہناں دا اوہدے وچ موہ سی تے اوہدے لئی پھل، مٹھیائیاں تے کپڑے لیاؤندے سن۔ اوہناں کولوں جے اوہ پچھدا پئی ٹوبہ ٹیک سنگھ کتھے اے تے پکی گل اے اوہ اوہنوں دس دیندے پئی پاکستان وچ اے یاں ہندوستان وچ کیوں جے اوہدا خیال سی پئی اوہ ٹوبہ ٹیک سنگھ توں ای آؤندے نیں جتھے اوہدیاں پیلیاں نیں۔

پاگل خانے وچ اک پاگل ایہو جہیا وی سی جیہڑا اپنے آپ نوں رب آکھدا سی۔ اوہدے کولوں جدوں اک دیہاڑے بشن سنگھ نے پچھیا پئی ٹوبہ ٹیک سنگھ پاکستان وچ اے یاں ہندوستان وچ تے اوہنے عادت موجب قہقہ ماریا تے آکھن لگا: ''اوہ پاکستان وچ اے نہ ہندوستان وچ۔ کیوں جے اسیں حالے حکم ای نہیں دتا۔''

بشن سنگھ نے ایس رب دا بڑا ترلا پایا پئی اوہ حکم دے دیوے تاں جے ایہہ سیاپا تے مُکے، پر اوہ رب بڑا رُجھا ہویا سی کیوں جے اوہنے ہور کئی حکم دینے ہوندے سن۔ اک دیہاڑے اَک کے اوہ رب تے ورھ پیا: ''اوپڑ دی گڑ گڑ دی انیکس دی بے دھیانا دی منگ دی وال آف واہے گورو جی دا خالصہ اینڈ واہے گورو جی کی فتح ۔۔۔۔۔۔ جو بولے سو نہال، ست سری اکال۔''

ایہدا مطلب خورے ایہہ سی پئی توں مسلماناں دا رب ایں ۔۔۔۔۔ سکھاں دا رب ہوندا تے میری ضرور سُن لیندا۔

وٹاندرے توں کجھ دیہاڑے پہلاں ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک مسلمان جیہڑا اوہدا متر سی، ملاقات لئی آیا۔ پہلاں اوہ کدے نہیں آیا سی۔ جدوں بشن سنگھ نے اوہنوں ویکھیا تے اک پاسے ہو گیا تے پرتن لگا، پر سپاہیاں نے اوہنوں ڈک لیا: ''ایہہ تینوں ملن آیا اے ۔۔۔۔ تیرا متر فضل دین اے۔''

بشن سنگھ نے فضل دین تے اک جھات پائی تے بُڑ بُڑ کرن لگ پیا۔ فضل دین نے اگانہہ ہو کے اوہدے موڈھے تے ہتھ رکھیا: ''میں بڑے دناں توں سوچ رہیا سی پئی تینوں مل آواں پر ویہل ای نہیں لگا ۔۔۔۔۔۔ تہاڈے سارے جی خیریں میریں ہندوستان چلے گئے ۔۔۔۔۔۔ میرے کولوں جو سریا اوہ میں کیتا ۔۔۔۔۔ تیری دھی روپ کور ۔۔۔۔۔۔۔''
اوہ کجھ آکھدا آکھدا رک گیا۔ بشن سنگھ کجھ چیتے کرن لگا : ''دھی روپ کور!''
فضل دین نے رک رک کے آکھیا : ''آہو ۔۔۔۔۔۔۔ اوہ ۔۔۔۔۔۔ اوہ وی ٹھیک ٹھاک اے ۔۔۔۔۔۔ نال ای چلی گئی اوہناں دے۔''

بشن سنگھ چپ رہیا۔ فضل دین نے بولنا شروع کیتا: ''اوہناں نے مینوں آکھیا سی پئی تیری سُکھ ساندھ پچھدا رہواں ۔۔۔۔۔۔ ہن سنیا اے توں ہندوستان چلیا ایں ۔۔۔۔۔ بھائی بلبیر سنگھ تے بھائی ودھاوا سنگھ نوں میرا سلام آکھیں ۔۔۔۔۔۔ تے بھین امرت کور نوں وی ۔۔۔۔۔۔ بھائی بلبیر نوں آکھیں فضل دین راضی خوشی اے ۔۔۔۔۔ دو بھوریاں جیہڑیاں اوہ چھڈ گئے سن، اوہناں وچوں اک نے کٹا دتا اے ۔۔۔۔۔ تے دوجی نے کٹی دتی سی پر اوہ چھ دناں دی ہو کے مر گئی ۔۔۔۔۔ تے ۔۔۔۔۔ میرے جوگی جو سیوا ہووے، مینوں دسیں، میں ہر ویلے تیار آں ۔۔۔۔ تے آ تیرے لئی بھورا مرونڈے لیائیاں۔''

بشن سنگھ نے مرونڈیاں دی گتھلی نیڑے کھلوتے سپاہی نوں پھڑا دتی تے فضل دین نوں پچھیا: ''ٹوبہ ٹیک سنگھ کتھے اے؟''
فضل دین نے کجھ حیرانی نال آکھیا: ''کتھے اے ۔۔۔۔۔ اوتھے ای جتھے سی۔''
بشن سنگھ نے فیر پچھیا: ''پاکستان وچ یاں ہندوستان وچ؟''
''ہندوستان وچ ۔۔۔۔ نہیں نہیں ، پاکستان وچ۔'' فضل دین تھوڑا گھابر جہیا گیا۔
بشن سنگھ بُڑ بُڑ کردا چلا گیا: ''اوپڑ دی گڑ گڑ دی انیکس دی بے دھیانا دی منگ دی وال آف دی پاکستان اینڈ ہندوستان آف دی دُر فٹے منہ!''

وٹاندرے دیاں تیاریاں پوریاں ہو گئیاں سن۔ ایدھروں اودھر تے اودھروں ایدھر آؤن والے پاگلاں دیاں لسٹاں اپڑ گئیاں سن تے تبادلے دا دن وی متھیا گیا سی۔

کڑاکے دا جاڑا سی جدوں لہور دے پاگل خانے توں ہندو، سکھ پاگلاں نال بھریاں ہوئیاں لاریاں پولیس دے راکھی دستے دے نال چلیاں۔ متعلقہ افسر وی نال سن۔ واہگہ بارڈر دے دوویں پاسے دے سپرنٹنڈنٹ اک دوجے نال ملے تے مڈھلی کاروائی پوری ہون تے وٹاندرہ شروع ہو گیا جیہڑا ساری رات ہوندا رہیا۔

پاگلاں نوں لاریاں چوں کڈھنا تے اوہناں نوں دوجے افسراں دے حوالے کرنا بڑا اوکھا کم سی۔ کجھ تے باہر ای نہیں نکلدے سن۔ جیہڑے نکلن لئی راضی ہوندے سی، اوہناں نوں سانبھنا اوکھا ہو جاندا سی کیوں جے اوہ ایدھر اودھر نس جاندے سن۔ جیہڑے ننگے سن اوہناں نوں لیڑے پوائے جاندے تے اوہ لیرو لیر کر چھڈ دے ۔۔۔۔ کوئی گاہلاں بک رہیا اے۔ کوئی گا رہیا اے۔ آپوں وچ لڑ جھگڑ رہے نیں۔ رو رہے نیں وِلک رہے نیں۔ کن پئی واج نہیں سنی جاندی سی۔۔۔۔۔۔ پاگل زنانیاں دا رولا وکھ سی تے جاڑا اینا لوہڑے دا سی پئی دنداں تے دند وج رہے سن۔

پاگلاں دی وڈھی گنتی ایس وٹاندرے دے حق وچ نہیں سی، کیوں جے اوہناں نوں سمجھ نہیں سی آؤندا پئی اوہناں نوں اپنی تھاں توں اکھاڑ کے کتھے سُٹیا جا رہیا اے۔ کجھ اک جیہڑے سوچ سمجھ سکدے سن، ''پاکستان زندہ باد'' اتے ''پاکستان مردہ باد'' دے نعرے مار رہے سن۔ دو تن واری فساد ہوندا ہوندا رہ گیا کیوں جے کجھ مسلماناں تے سکھاں نوں ایہہ نعرے سن کے کاوڑ چڑھ گئی سی۔

جدوں بشن سنگھ دی واری آئی تے واہگہ دے اوس پاسے دا متعلقہ افسر اوہدا ناں رجسٹر وچ لکھن لگا تے اوہنے پچھیا: ''ٹوبہ ٹیک سنگھ کتھے اے ۔۔۔۔۔ پاکستان وچ یاں ہندوستان وچ؟''

افسر ہس پیا: ''پاکستان وچ۔''

ایہہ سن کے بشن سنگھ چھال مار کے اک پاسے ہو گیا تے نس کے اپنے باقی رہ گئے سنگیاں کول اپڑ گیا۔ پاکستانی سپاہیاں نے اوہنوں پھڑ لیا تے دوجے پاسے لے جان لگے، پر اوہنے تُرنوں نانہہ کر دتی : ''ٹوبہ ٹیک سنگھ ایتھے اے ۔۔۔۔۔ '' تے اُچی اُچی رولا پاؤن لگا : ''اوپڑ دی گڑ گڑ دی انیکس دی بے دھیانا دی منگ دی وال آف ٹوبہ ٹیک سنگھ اینڈ پاکستان۔''

اوہنوں بڑا سمجھایا گیا پئی ویکھ! ہن ٹوبہ ٹیک سنگھ ہندوستان وچ چلا گیا اے ۔۔۔۔۔ جے نہیں گیا تے اوہنوں بڑی چھیتی اوتھے گھل دتا جاوے گا، پر اوہ نہ منیا۔ جدوں دھگانے اوہنوں دوجے پاسے لے جان لگے تے اوہ وچکار اک تھاں تے انج اپنیاں سُجیاں ہوئیاں لتاں تے کھلو گیا جیویں ہن کوئی طاقت اوہنوں اوتھوں نہیں ہلا سکے گی۔

بندہ کیوں جے بیبا سی ایس لئی اوہدے نال ہور دھکا نہ کیتا گیا۔ اوہنوں اوتھے ای کھلوتا رہن دتا گیا تے وٹاندرے دا باقی کم ہوندا رہیا۔

سورج نکلن توں پہلاں آکڑے کھڑے بشن سنگھ دے مونہوں اک دھاڑ ورگی چِیک نکلی ۔۔۔۔ ایدھروں اودھروں کئی افسر نسے آئے تے ویکھیا پئی اوہ بندہ جیہڑا پندراں ورھے اپنیاں لتاں تے کھلوتا رہیا سی، مُودھڑے منہ پیا سی۔ اودھر کنڈیالیاں تاراں دے پچھے ہندوستان سی ۔۔۔۔ ایدھر انج ای تاراں دے پچھے پاکستان۔ وچکار بھوئیں دے اوس ٹوٹے تے جیہدا کوئی ناں نہیں سی، ٹوبہ ٹیک سنگھ پیا سی!


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels