Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> سعادت حسن منٹو >> سعادت حسن منٹو : "باسط"

سعادت حسن منٹو : "باسط"

سعادت حسن منٹو
January 18th, 2009
1 / 5 (1 Votes)

باسط تے اُکا ای راضی نہیں سی، پر ماں دے ساہمنے اوہدی کوئی پیش نہ چلی۔ پہلاں تے اوہنوں اینی چھیتی ویاہ دی تانگھ ای کوئی نہیں سی۔ فیر اوہ کڑی وی اوہنوں چنگی نہیں سی لگدی جیہدے نال اوہنوں پرناؤن تے اوہدی ماں تلی کڑی سی۔ اوہ بڑا چر ٹالدا رہیا، جنے بہانے گھڑ سکدا سی اوہنے گھڑے۔ اخیر اک دن اوہنوں ماں دیاں سدھراں اگے سر سٹنا ای پیا۔ اصل وچ نانہہ کردیاں کردیاں اوہ آپ وی اک گیا سی۔ اوہنے اخیر دل وچ سوچیا "ایہہ بک بک مُک ای جاوے گے چنگا اے۔ ہون دیو ویاہ۔ کوئی لوہڑا نہیں آؤن لگا ۔۔۔۔۔۔۔ میں نبھا لواں گا۔"

اوہدی ماں بڑی راضی ہوئی۔ کڑی والے اوہدے ساکاں وچوں سن تے چر ہویا اوہنوں زبان دے چکے سی۔ جدوں باسط نے ہاں کیتی تے اوہ تاریخ پکی کر لئی کڑی والیاں ول گئی۔ اوہناں اگوں ٹال مٹول کیتی تے باسط دی ماں نوں بڑا وٹ چڑھیا۔ سعیدہ دی ماں "مین اینا اوکھیاں ہو کے باسط نوں منایا اے۔ ہن توں تاریخ نہیں دے رہی۔ ویاہ ہویا تے ایسے مہینے ہووے گا نہیں تے فیر کدی وی نہیں۔ تے ایہہ گل سولاں آنے پکی اے۔ سمجھی!"

تڑی نے کم وکھایا۔ کڑی دی ماں اخیر من گئی۔ ساریاں تیاریاں پوریاں ہوئیاں۔ ویہہ نوں ووہٹی گھر سی۔ بھاویں اوہ باسط نوں پسند نہیں سی، پر اوہ اوہدے نال نبھاؤن دا فیصلہ کر چکیا سی۔ اوہنے بڑا موہ وکھایا۔ اوہنوں اُکا ای پتہ نہ لگن دتا پئی اوہ اوہدے نال ویاہ لئی راضی نہیں سی تے ایہہ پئی اوہ دھگانے اوہدے سر مڑھی گئی اے۔

نویں ووہٹیاں عام طور تے بڑا سنگدیاں نیں۔ پر باسط نوں لگا پئی سعیدہ لوڑوں ودھ ای سنگدی سی۔ اوہدی سنگ وچ ڈر وی جاپدا سی جیویں اوہ باسط توں ڈردی اے۔ شروع وچ تے باسط نے سوچیا پئی ایہہ سنگ لتھ جاوے گی پر اوہ تے ودھدی ای گئی۔ باسط نے اوہنوں کجھ دیہاڑیاں لئی پیکے گھل دتا۔ پرتی تے اوہدی ڈر بھری سنگ واہوا ای لتھ گئی سی۔ باسط نے سوچیا پئی اک دو واری پیکے جاوے گی تے ٹھیک ہو جاوے گی۔ پر اوہدا گویڑ غلط نکلیا۔ سعیدہ فیر ڈری ڈری رہن لگی۔

باسط نے اک دیہاڑے پچھ لیا "سعیدہ توں ڈری ڈری کیوں رہنی ایں؟"

سعیدہ ایہہ سن کے تربھک گئی: "نہیں تے ۔۔۔۔۔۔ نہیں تے۔"

باسط نے بڑے موہ بھجے ڈھنگ نال آکھیا "گل کیہ اے ۔۔۔۔۔ رب دی سونہہ مینوں بڑی اچوائی ہوندی اے ۔۔۔۔۔۔ تینوں ڈر کیس گل دا اے ۔۔۔۔۔ میری ماں اینی چنگی اے۔ تیرے نال اوہدا سساں والا ورتارا وی نہیں اے۔ میں وی تینوں اینا پیار کرداں ۔۔۔۔۔ فیر توں انج دی صورت کیوں بنائی رکھدی ایں پئی جاپدا اے جیویں تینوں کوئی ڈر اے!" ایہہ آکھ کے اوہنے سعیدہ دا منہ چُمیا۔

سعیدہ چپ رہی۔ اوہدیاں اکھاں ہور ڈریاں لگن لگیاں۔ باسط نے اوہنوں پیار کیتا تے آکھیا "تینوں ہر ویلے ہسدی رہنا چاہیدا اے ۔۔۔۔۔ لے ہس ہُن ۔۔۔۔۔۔۔ ہس میری جان!"

سعیدہ نے ہسن دا جتن کیتا، باسط نے پیار نال اوہنوں تھاپڑیا : "شاباش ۔۔۔۔۔۔ انج ای ہر ویلے مسکاؤندی رہیا کر!"

باسط دی ایہہ محبت تے ظاہر اے اُکا ای دو جعلی سی۔ کیوں جو سعیدہ لئی اوہدے دل وچ کوئی تھاں نہیں سی۔ پر اوہ صرف اپنی ماں لئی چاہندا سی پئی سعیدہ نال اوہدی نبھ جاوے ۔۔۔۔۔۔ اوہدی ماں اپنی ہار نوں کدی نہیں جر سکدی سی۔ اوہنے حیاتی وچ کدی ہار دا منہ تکیا ای نہیں سی۔ ایس لئی باسط پورا واہ لیا رہیا سی پئی سعیدہ نال اوہدی نبھ جاوے۔ ایس لئی اوہنے اپنے اندر سعیدہ لئی بڑے خلوص نال جعلی محبت پیدا کر لئی سی۔ اوہدی ہر سوکھت دا اوہ خیال رکھدا سی۔ اپنی ماں اگے سعیدہ دے جُھوٹے سوہلے وی گاؤندا سی۔ جدوں اوہنوں لگدا پئی اوہدی ماں بڑی راضی اے پئی اوہنے باسط نوں بڑی چنگی تھاں پرنایا اے تے اوہ اندروں راضی ہو جاندا۔

ویاہ نوں اک مہینہ ہو گیا سی۔ ایس وچکار سعیدہ کئی واری پیکے گئی۔ باسط نوں ایہدے تے کوئی اعتراض نہیں سی۔ اوہ سمجھدا سی پئی ایتھے اوہدی ڈر والی سنگ لتھ جاوے گی۔ پر انج نہ ہویا۔ ایہہ دنو دن ودھدا ای گیا۔ ہن تے سعیدہ وحشی ہوئی جاپدی سی۔ باسط حیران سی پئی گل کیہ اے۔ ایس بارے اوہنے ماں نال کوئی گل نہ سانجھی کیتی کیوں جو اوہنوں پک سی پئی ماں اوہنوں اگوں سناؤندی :"بکواس نہ کر۔ مینوں پتہ سی توں اک دن ایہدے وچ کیڑے کڈھیں گا۔"

باسط نے سعیدہ نوں ای آکھیا : "میری جان! توں مینوں دسدی کیوں نہیں ایں؟"

سعیدہ تربھک اٹھی : "جی؟"

اوہدے تربھکن تے باسط نوں انج لگا جیویں اوہنے سعیدہ دی کسے دکھدی رگ نوں چھیڑ دتا ہووے۔ سبھاء ہور مٹھا کر کے اوہنے آکھیا ۔۔۔۔۔۔ "میں پچھیا سی پئی توں تے ہور ڈری رہن لگ پئی ایں، اخیر گل کیہ اے؟"

سعیدہ نے کجھ ٹھہر کے جواب دتا : " گل تے کوئی وی نہیں۔ میں کجھ بیمار آں"

"کیہ بیماری اے، توں مینوں کدے دسیا ای نہیں۔"

سعیدہ نے چُنی نوں اُنگل دوالے ولدیاں آکھیا : "امی میرا دوا دارو کر رہی اے۔ چھیتی ٹھیک ہو جاواں گی۔"

باسط دا دھیان سعیدہ ول ہور ودھ گیا تے اوہنے ویکھیا پئی اوہ روز لُک چھپ کے کوئی دوائی کھاندی اے۔ اک دیہاڑے جدوں اوہ اپنے جندرا وجے ٹرنک وچوں دوائی کڈھ کے کھان لگی تے اوہ اوہدے کول اپڑ گیا۔ اوہ تربھک گئی تے پھکی دی کھلی ہوئی پُڑی اوہدے ہتھوں ڈگ پئی۔ باسط نے پچھیا "ایہہ دوا کھانی ایں؟"

سعیدہ نے تھک نگلدیاں جواب دتا "ہاں جی ۔۔۔۔۔۔ امی نے حکیم کولوں منگوائی سی۔"

"کجھ فرق پیا ایہدے نال؟"

"ہاں جی!"

"تے کھا ۔۔۔۔۔ جے آرام نہ آوے تے دسیں۔ میں ڈاکٹر کول لے چلاں گا۔"

باسط چلا گیا۔ اوہنے سوچیا "چلو چنگا اے کوئی دوا دارو تے ہو رہیا اے۔ رب کرے چنگی ہو جاوے۔ میرا خیال اے ایہہ ڈر نہیں اے۔ بیماری اے ۔۔۔۔۔ ہٹ جاوے گی انشاء اللہ!"

اوہنے سعیدہ دی ایس بیماری بارے پہلی واری ماں نوں دسیا تے اوہ آکھن لگی ۔۔۔۔۔ "بکواس اے۔ رب دے فضل نال چنگی بھلی اے۔ کیہ تکلیف اے اوہنوں؟"

باسط نے آکھیا : "مینوں کیہ پتہ امی ۔۔۔۔۔ ایہہ تے سعیدہ ای دس سکدی اے تینوں۔"

باسط دی ماں نے بڑی لاپرواہی نال آکھیا : "پچھاں گی میں اوہنوں" ۔۔۔۔۔۔۔۔ جدوں سعیدہ کولوں پچھیا تے اوہنے آکھیا :"کجھ نہیں خالہ جی، سر پیڑ رہندی سی۔ امی نے حکیم کولوں دوائی منگوا کے دتی سی۔ اصل وچ باسط صاحب بڑے وہمی نیں ۔۔۔۔۔ ہر ویلے کہندے رہندے نیں پئی توں ڈری رہنی آں ۔۔۔۔۔۔۔ ڈر بھلا کاہدا!"

باسط دی ماں نے آکھیا : "بکدا اے۔ اوہدیاں فضول گلاں ول دھیان نہ لایا کر۔"

کجھ دناں مگروں باسط نے سعیدہ بہت ای گھابری ہوئی جاپی۔ اچوائی اوہدے لوں لوں توں نظر آؤندی سی۔ نماشیں اوہنے باسط نوں آکھیا : "امی نال ملن نوں جی کردا اے ۔۔۔۔۔۔۔ مینوں اوتھے چھڈ آؤ!"

باسط نے آکھیا : "نہیں سعیدہ! اج تیری طبیعت ٹھیک نہیں اے!"

سعیدہ کھیہڑے پے گئی : "تسیں مینوں چھڈ آؤ۔ ٹھیک ہو جاواں گی۔"

باسط نے نانہہ کر دتی : "اوتھے ٹھیک ہو سکدی ایں تے ایتھے وی ٹھیک ہو سکدی ایں جا آرام نال پے جا!"

باسط دی ماں آ گئی۔ باسط نے آکھیا: "امی ویکھو سعیدہ اڑی کر رہی اے۔ طبیعت ایہدی ٹھیک نہیں، کہندی اے مینوں امی کول لے چلو۔"

باسط دی ماں نے بڑی بے پرواہی نال آکھیا: " بھلکے چلی جاویں ناں سعیدہ!"

سعیدہ نے ہور کجھ نہ آکھیا تے چپ کر کے باہر ویہڑے وچ چلی گئی۔ کجھ چر مگروں باسط باہر نکلیا۔ سعیدہ ویہڑے وچ نہیں سی۔ اوہنے ایدھر اودھر بھالیا پر اوہ نہ لبھی۔ باسط نے سوچیا اُتے کوٹھے تے ہووے گی۔ اُتے گیا تے غسل خانے دا بُوہا وجا ہویا سی۔ کھڑکا کے اوہنے واج ماری:

"سعیدہ!"

کوئی جواب نہ ملیا تے فیر واج ماری : "سعیدہ!"

باسط نے پچھیا : "کیہ کر رہی ایں؟"

ہور ماڑی واج وچ جواب آیا : "نہا رہی آں۔"

باسط ہیٹھاں آ گیا۔ سعیدہ بارے سوچدا باہر گلی وچ نکلیا۔ موری ول دھیان پیا تے اوہ خونوں خون ہوئی پئی سی تے ایہہ غسل خانے ولوں آ رہیا سی جیہدے وچ سعیدہ نہا رہی سی۔ باسط دے دماغ وچ اُتے تھلے کئی وچار ڈگے، فیر ایہہ گردان شروع ہو گئی: "دوا ۔۔۔۔۔۔ خون ۔۔۔۔۔۔ خون ۔۔۔۔۔ دوا ۔۔۔۔۔۔۔ ڈر ۔۔۔۔۔۔۔۔ دوا ۔۔۔۔۔۔۔خون ۔۔۔۔۔۔۔۔ڈر!"

فیر اوہنے ہولی ہولی سوچنا چھوہیا۔ سعیدہ دی ماں تاریخ نہیں دیندی سی۔ اوہنے آکھیا سی اک دو مہینے ٹھہر جاؤ ۔۔۔۔۔۔ سعیدہ دا گھڑی مُڑی ماں نوں ملن جانا ۔۔۔۔۔ اوہدا ہر ویلے ڈری رہنا ۔۔۔۔۔۔۔ دوائی کھانا تے اچیچا اج ودھیرا ای ڈر۔

باسط سارا معاملہ سمجھ گیا۔ سعیدہ نوں ڈھڈ ہویا سی۔ جدوں اوہ ووہٹی بن کے اوہدے کول آئی سی تے اوہدی ماں نے واہ لایا سی پئی حمل ڈگ جاوے۔ اج اوہو ای ہویا۔ باسط نے سوچیا "میں اُتے جاواں۔ جا کے سعیدہ نوں ویکھاں ۔۔۔۔۔۔۔ اپنی ماں نال گل کراں؟"

ماں بارے سوچیا تے خیال آیا پئی اوہ ایہہ ہرکھ جر نہیں سکے گی۔ اوہ اپنے پُتر دیاں اکھاں ساہمنے ہینا ہونا کدے وی نہیں سہے گی۔ کجھ کھا کے مر جاوے گی۔ اوہ کوئی فیصلہ نہ کر سکیا۔ اپنے کمرے وچ گیا تے سر پھڑ کے بیہہ گیا۔

کئی واری اوہنوں سعیدہ دا خیال آیا پئی رب جانے اوہ کیہڑے حال وچ ہووے۔ اوہدے دل دماغ تے کیہ بیتی ہووے گی تے کیہ بیت رہی ہونی ایں۔ کیویں ایڈی وڈی گل لکاوے گی۔لوکی سیہان نہ لین گے؟ جیویں جیویں اوہ سعیدہ بارے سوچدا، اوہدے اندر ہمدردی دا جذبہ ودھدا جاندا۔ اوہنوں سعیدہ تے ترس آؤن لگا : "نمانی۔ خورے بے سُرت پئی اے یاں سُرت وچ اے۔ سُرت وچ ای خورے کیہ بیتی ہونی اے اوہدے تے ۔۔۔۔۔ اوہ ہیٹھاں آ سکے گی؟"

کجھ چر مگروں اُٹھ کے ویہڑے وچ گیا تے سعیدہ ہیٹھاں آئی۔ رنگ پیلا پھٹک ہویا سی۔ لوتھ ای جاپدی سی۔ تُرنا اوکھا ہویا سی۔ لتاں کنب رہیاں سن۔ لک وچ جیویں جان ای نہیں سی۔ باسط نے اوہنوں ویکھیا تے اوہنوں بڑا ترس آیا۔ اندروں برقع چک لیایا تے اوہنوں آکھن لگا۔ "چل تینوں چھڈ آواں!"

سعیدہ نے بڑا جگرا وکھایا۔ باسط دے نال تُر کے باہر سڑک تیکر آ گئی۔ باسط نے تانگہ کرایا تے اوہنوں اوہدی ماں کول چھڈ آیا۔ باسط دی ماں نے پچھیا : "سعیدہ کتھے اے؟"

باسط نے آکھیا "بڑی کھیہڑے پئی سی میں اوہنوں چھڈ آیاں۔"

باسط دی ماں نے اوہنوں جھڑکیا "بکدا ایں، کھیہڑے پین کیوں دتا۔ انج ای اوہدیاں عادتاں وگاڑ لویں گا تے فیر مینوں آکھیں گا پئی مندی تھاں رشتہ کیتا سی۔"

باسط نے آکھیا "نہیں ماں، سعیدہ بڑی چنگی کڑی اے۔"

اوہدی ماں مسکائی: "میں آکھیا نہیں سی تینوں پئی اوہ بڑی نیک کڑی اے۔ تینوں ضرور چنگی لگے گی۔" فیر کجھ چر چھالیا کٹن مگروں ابڑواہے باسط نوں پچھیا، "تے باسط، ایہہ اُتلے غسل خانے وچ لہو کیوں سی؟"

باسط بوندل گیا : "اوہ۔۔۔۔۔۔۔ کجھ نہیں ماں۔ میری نکسیر پھٹی سی۔"

ماں نے بڑی کاوڑ نال آکھیا "بد بختا! گرم شیواں نہ کھایا کر ۔۔۔۔۔۔ جدوں ویکھو جیباں مونگ پھلی نال بھریاں ہوندیاں نیں۔"

باسط کجھ چر اپنی ماں نال گلاں کردا رہیا۔ اوہ اٹھ کے گئی تے باسط اُتے غسل خانے وچ گیا۔ پانی پا کے چنگی طرحاں دھوتا۔ اوہنوں اندروں بڑی ٹھنڈ سی پئی اوہنے اپنی ماں نال سعیدہ بارے کوئی گل نہیں کیتی تے نہ ای سعیدہ نوں پتہ لگن دتا پئی اوہدا بھیت کھل گیا اے۔

اوہنے فیصلہ کر لیا سی پئی سعیدہ دا بھیت سدا لکائی رکھے گا۔ اوہ واہوا بھوگ چکی سی۔ باسط دی وچار وچ اوہنوں کیتی دا پھل مل گیا سی۔

ہور سزا دین دا کوئی فائدہ نہیں سی۔ "رب کرے اوہ چھیتی چنگی ہو جاوے۔ ہن اوہدے منہ تے اوہ ڈر وی نہیں رہوے گا۔" اوہ ایہہ سوچ ای رہیا سی پئی ہیٹھاں اوہدی ماں دے چِیکن دی واج آئی۔ باسط لوٹا رکھ کے ہیٹھاں نسا۔ سارے کمرے ویکھے۔ ڈیوڑھی وچ گیا تے اوہدی ماں فرش تے مُودھی پئی سی، مری ہوئی۔ اوہدے ساہمنے کوڑے والے لکڑ دے ڈبے وچ اک بڑا نِکا جہا ادھا اک بنیا بال کپڑے وچ لپیٹیا پیا سی۔

باسط نوں بڑا ہرکھ لگا۔ اوہنے پہلاں اوس بال نوں چکیا۔ کپڑے وچ چنگی طرحاں ولہیٹیا تے اندر جا کے کالی ڈبے وچ بند کر دتا۔ فیر ماں نوں منجی تے پایا تے اوہدے سرہانے بیٹھا کنا ای چر روندا رہیا۔

سعیدہ نوں خبر ملی تے اوہنوں وی اپنی ماں دے نال آؤنا پیا۔ اوہ انج ای پیلی پھٹک سی۔ پہلاں نالوں وی ودھ کملائی ہوئی۔ باسط نوں بڑا ترس آیا۔ اوہنے آکھیا: "سعیدہ! جو رب دا بھانا۔ تیری طبیعت ٹھیک نہیں۔ رونا چھڈ تے اندر جا کے پے جا!"

اندر جان دی تھاں سعیدہ ڈیوڑھی وچ گئی۔ جدوں پرتی تے اوہدا منہ ہلدی وانگ پیلا سی۔ باسط چُپ رہیا۔ سعیدہ نے اوہدے ول ویکھیا تے اوہدیاں اکھاں وچ ہنجو سن۔ ایہہ ہنجو دس پا رہے سن پئی اوہ باسط دا شکریہ ادا کر رہی اے ۔۔۔۔۔۔۔ باسط نے بڑے موہ نال آکھیا : "بہتا رونا چنگا نہیں ہوندا سعیدہ ۔۔۔۔۔۔۔ جو رب نوں منظور سی ہو گیا۔"

دوجے دن اوہنے بال نوں نہر دے کنڈے ٹویا کڈھ کے دب دتا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels