Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> سعادت حسن منٹو >> سعادت حسن منٹو : برقعے

سعادت حسن منٹو : برقعے

سعادت حسن منٹو
December 28th, 2008
5 / 5 (1 Votes)
ظہیر نے جدوں تھرڈ ایئر وچ داخلہ لیا تے اک دن اوہنوں جاپیا پئی اوہنوں عشق ہو گیا اے تے عشق وی بڑا دھڑلے دا، جیہدے وچ بندہ کئی واری جانوں وی ہتھ دھو بیہندا اے۔
اوہ کالجوں بڑا چائیں چائیں پرتیا۔ تھرڈ ایئر وچ اوہدا پہلا دن سی۔ جیویں ای اوہ اپنے کمرے وچ وڑن لگا اوہنے اک کڑی ویکھی جیہڑی تانگے توں لہہ رہی سی۔ اوہنے تانگیوں لہندیاں ہزاراں کڑیاں ویکھیاں سن، پر اوہ کڑی جیہدے ہتھ وچ کجھ کتاباں سن، سدھی اوہدے دل وچ لہہ گئی۔
کڑی نے کوچوان نوں کرایہ دتا تے ظہیر دے گوانڈھ دے مکان وچ وڑ گئی۔ ظہیر سوچیں پے گیا پئی اوہنوں اینا چر اوہدے ایتھے رہن دا پتہ کیویں نہیں لگا۔
اصلوں ظہیر آوارہ منڈہ نہیں سی۔ اپنے آپ وچ ای رہندا سی۔ سویرے اُٹھے ۔۔۔۔۔ کالج گئے، لیکچر سنے۔ گھر پرتے، کھانا کھاہدا ۔۔۔۔۔ لک سدھا کیتا تے ہور کسے کم وچ رُجھ گئے۔
اُنج تے کالج وچ کئی کڑیاں سی۔ اوہدیاں جماعتناں، پر ظہیر نے کدی کسے نال گل بات نہیں سی کیتی۔ گل ایہہ نہیں پئی اوہ بڑا سڑیا ہویا بندہ سی، اصل وچ اوہ ہر ویلے پڑھائی وچ رُجھا رہندا سی پر اوس دیہاڑے جدوں اوہنے تانگے توں کڑی نوں لہندیاں ویکھیا سی تے اوہ پولیٹیکل سائنس دا سجرا سبق اُکا ای بھل گیا۔ خواجہ حافظ دے سارے نویں شعراں دے معنے اوہدے ذہنوں نکل گئے تے اوہ صرف اوہناں ہتھاں بارے سوچن لگا جیہناں وچ کتاباں سن ۔۔۔۔۔۔ پتلیاں پتلیاں گوریاں اُنگلاں، اُنگلی وچ مُندری، دوجا ہتھ جیہنے کوچوان نوں کرایہ دتا سی، اوہ وی اُنج ای سوہنا سی۔
ظہیر نے اوہدا منہ ویکھن دا جتن کیتا پر نقاب اینی موٹی سی پئی اوہنوں کجھ نہ نظریں پیا۔ کڑی کاہلی کاہلی نال دے مکان وچ وڑ گئی تے ظہیر واہوا چر کھلوتا سوچدا رہیا پئی اینا نیڑے ہوندیاں وی اوہنوں اوہدی ہوند دی سُوہ کیوں نہ لگی۔
گھر جا کے اوہنے ماں نوں پہلا سوال ای ایہو پچھیا ،''ساڈے گوانڈھ وچ کون وسدا اے؟''
سوال نے اوہدی ماں نوں حیرانی وچ پا دتا۔ ''کیوں؟''
''بس ایویں ای پچھیا سی۔''
اوہدی ماں نے آکھیا ۔ ''مہاجر نیں ساڈے وانگوں۔''
ظہیر نے پچھیا۔ ''کون نیں؟ کیہ کردے نیں؟''
ماں نے دسیا۔ ''پیو وچاریاں دا گزر گیا اے۔ ماں اے اوہ عمر ہتھوں مجبور اے۔ ہن تن بھیناں تے اک بھرا اے۔ بھرا سب توں وڈا اے۔ پیواں بجا ای اے۔ تے ماواں بجا وی ۔۔۔۔۔۔۔ بڑا ای چنگا منڈا اے۔ اپنا ویاہ وی ایسے لئی نہیں کروایا پئی اینا بھار اوہدے موڈھیاں تے اے۔''
ظہیر نوں تن بھیناں دے بھار نال کوئی موہ نہیں سی، جیہڑا اوہناں دے بھرا دے موڈھیاں تے سی۔ اوہ بس اوس کڑی بارے جاننا چاہوندا سی جیہڑی ہتھاں وچ کتاباں لئی گوانڈھیاں دے گھر وڑی سی۔ ایہہ تے پکی گل اے پئی اوہ ایہناں تناں بھیناں وچوں ای اک سی۔
کھانا کھا کے اوہ پکھے ہیٹھاں لما پئے گیا۔ اوہدی عادت سی پئی اوہ ہاڑ وچ کھانے مگروں اک گھنٹہ سوندا ضرور سی۔ پر اوس دیہاڑے اوہنوں نیندر نہ پئی۔ اوہ اوس کڑی بارے سوچدا رہیا۔
کئی دیہاڑے لنگھ گئے۔ اوہ فیر نہ ٹکری۔ کالجوں پرت کے اوہنے سینکڑے واری کوٹھے تے دھپے کھلو کے اوہنوں اڈیکیا۔ پر اوہ نہ پرتی۔ ظہیر دل چھڈ گیا، اوہ بڑی چھیتی دل چھڈ جان والا بندہ سی۔ اوہنے سوچیا ایہہ سب بے کار اے، پر عشق کہندا ایہہ بے کاری ای سب توں وڈی شے اے۔ عشق وچ عاشق دا سب توں پہلاں ایسے شے نال واہ پیندا اے۔
ایس لئی ظہیر نے دل وچ متھ لیا پئی پہاڑ وی ٹٹ پوے، اوہ نہیں گھابردا تے اپنے عشق تے پکا رہوے گا۔
بڑے دناں مگروں جدوں اوہ سائیکل تے کالجوں پرے رہیا سی، اوہنے اپنے اگے اک تانگہ ویکھیا جیہدے وچ برقعہ پائی اک کڑی بیٹھی سی۔ اوہدا گویڑ سولاں آنے ٹھیک نکلیا کیوں جے ایہہ اوہو ای کڑی سی۔ ٹانگی رکیا۔ ظہیر وی سائیکلوں لتھا۔ کڑی دے اک ہتھ وچ کتاباں سن، دوجے ہتھ نال اوہنے کوچوان نوں کرایہ دتا تے تُر پئی پر کوچوان نے ہاک ماری ۔۔۔۔۔ ''او بی بی جی ۔۔۔۔ توں ایہہ کیہ دتا اے۔۔۔۔۔۔۔''
بڑا کھروا سبھاء سی اوہدا۔ کڑی رکی۔ پچھانہہ بھوں کے کوچوان نوں برقعے دی نقاب وچوں ویکھیا ۔۔۔۔۔ ''کیوں ۔۔۔۔۔ کیہ گل اے؟''
کوچوان ہیٹھاں لتھ آیا تے تلی تے اٹھیانی وکھا کے آکھن لگا۔ '' ایہناں اٹھ آنیاں نال کم نہیں سرنا۔''
کڑی نے پتلی کنبدی واج وچ آکھیا۔ ''سدا اٹھ آنے ای دینی آں۔''
کوچوان بڑا واہیات بندہ سی۔ آکھن لگا ''اوہ تیرے نال رعایت کردے ہوون گے'' ۔۔۔۔۔۔ پر ایہہ سن کے ظہیر نوں وٹ چڑھ گیا۔ سائیکل چھڈ کے اوہنے اگا ویکھیا نہ پچھا تے اک گھسن کوچوان دی ٹھوڈی ہیٹھاں جڑ دتا۔ اوہ حالے سنبھلیا ای نہیں سی کہ اک ہور گھسن اوہدی سجی پُڑپُڑی تے اینا کس کے ماریا پئی اوہدے تور بھوں گے۔
ایہہ کر کے ظہیر نے اوس گھابری ہوئی کڑی نوں آکھیا ''تسیں جاؤ میں ایس حرام زادے نوں سجھ لینا۔''
کڑی نے کجھ آکھنا چاہیا، خورے شکریہ دے لفظ سی، جیہڑے اوہدے بلھاں تے آ کے پرت گئے تے اوہ چلی گئی۔ دس قدم ای تے سن پر ظہیر نوں اوس کوچوان نال نبڑن وچ پوے ویہہ منٹ لگ گئے۔ بڑا ای چبل کوچوان سی۔
ظہیر بڑا راضی سی پئی اپنی معشوق ساہمنے اوہنے بڑا جگرا وکھایا۔ اوہنے کوچوان نوں چنگی پھینٹی لائی سی تے ایہہ وی ویکھیا سی پئی اوہ کڑی اپنے گھر دی چق نال لگی اوہنوں پچھوں ویکھ رہی سی۔ ایہہ ویکھ کے ظہیر نے دو گھسن ہور کوچوان دی ٹھوڈی ہیٹھاں دھر دتے سن۔
ایہدے مگروں سر توں پیراں تائیں ظہیر اوہدے عشق وچ ولیا گیا۔
اوہنے ماں کولوں ہور پچھ دس کیتی تے پتہ لگا پئی اوس کڑی دا ناں یاسمین اے۔ تن بھیناں نے۔ پیو مر گیا اے، ماں جیوندی اے۔ تھوڑی بہت جائیداد اے جیہدے کرائے نال اوہناں دا گزارہ چلدا اے۔
ظہیر نوں ہن اپنی معشوق دا ناں پتہ لگ گیا سی۔ اوہنے یاسمین دے ناں کئی چٹھیاں کالج وچ بیٹھ کے لکھیاں تے پاڑ سٹیاں۔ فیر اوہنے اک دیہاڑے اک لمی چٹھی لکھی تے پکا کر لیا پئی اوہدے تیکر ضرور اپڑاوے گا۔
بڑے دناں مگروں جدوں ظہیر کالجوں پرت رہیا سی اوہنے یاسمین نوں تانگے وچ ویکھیا۔ اوہ لتھ کے گھر جا رہی سی پئی اوہ کاہلی نال اگے ودھیا، جیب چوں چٹھی کڈھی تے ہمت کر کے اوہدے ول ودھا دتی ''ایہہ تہاڈے کجھ کاغذ تانگے وچ رہ گئے سن۔''
یاسمین نے اوہ کاغذ پھڑ لئے۔
''شکریہ''
ایہہ آکھ کے اوہ چلی گئی۔ ظہیر نے سکھ دا ساہ لیا۔ پر اوہدا دل دھک دھک کر رہیا سی۔ کیوں جے اوہنوں نہیں سی پتہ پئی اوہدی چٹھی دا کیہ حشر ہوون والا اے تے اوہ حالے ایس حشر بارے سوچ ای رہیا سی پئی اک ہور تانگہ اوہدے سائیکل کول رُکیا۔ اوہدے وچوں اک برقعے والی کڑی لتھی۔ اوہنے کوچوان نوں کرایہ دتا۔ ایہہ ہتھ جیہدے نال کرایہ دتا سی بالکل انج دا سی جیویںاوس کڑی دا سی جیہنوں پہلی واری ظہیر نے ویکھیا سی۔
کرایہ دیون مگروں ایہہ کڑی وی اوسے مکان وچ چلی گئی، جتھے یاسمین گئی سی۔۔۔۔۔ ظہیر سوچدا ای رہ گیا۔ اوہنوں پتہ سی پئی تن بھیناں نیں۔ ہو سکدا اے پئی ایہہ یاسمین دی نکی بھین ہووے۔ چٹھی دے کے ظہیر نے سمجھیا پئی اوہنے ادھا میدان مار لیا، پر دوجے دیہاڑے جدوں کالج جاندیاں اک نکے جہے بال نے کاغذ دی اک کُتر پھڑائی تے اوہنوں پک ہو گیا پئی پورا میدان ای مار لیا گیا اے۔ لکھیا سی۔
''تہاڈا محبت نامہ ملیا۔ جو جذبات تسیں لکھے سن، اوہدے بارے کیہ آکھاں ۔۔۔۔۔۔ میں ۔۔۔۔۔ میں۔۔۔۔۔ ایس توں ودھ کجھ نہیں آکھ سکدی ۔ مینوں بس اپنی نوکر ای سمجھو۔''
ایہہ رقعہ پڑھ کے ظہیر دیاں وراچھاں پاٹن آ گئیاں۔ کالج وچ کوئی پیریڈ نہ پڑھیا۔ سارا ویلا باغ وچ گھمدا رہیا تے ایس چٹھی نوں پڑھدا رہیا۔
تیجے دیہاڑے اخیر اوہ ظہیر نوں تانگے وچ کرایہ دیندی نظر آئی۔ سائیکل اک پاسے لا کے اوہ اگے ودھیاتے یاسمین دا ہتھ پھڑ لیا۔
''حضور تہاڈے ایہہ کاغذ تانگے وچ رہ گئے سی۔''
یاسمین نے کاوڑ نال بھرے جھٹکے نال ہتھ چھڈایا تے جھڑک کے آکھیا۔
''بدتمیز کسے تھاں دا ۔۔۔۔۔ شرم نہیں آؤندی تینوں۔۔۔۔۔۔۔''
ایہہ کہہ کے اوہ چلی گئی۔۔۔۔۔ تے ظہیر دی موہ بھجی چٹھی دے ورقے سڑک تے رُلن لگ پئے۔ اوہ بڑا حیران سی پئی جیہڑی کڑی نے آکھیا سی مینوں اپنی نوکر سمجھو، اوہدے وچ اینی آکڑ کیویں آ گئی۔ خورے ایہہ وی کوئی ادا ہووے۔
دن لنگھدے گئے۔ پر ظہیر دے دل تے دماغ تے یاسمین دے ایہہ اکھر ہر ویلے گونجدے رہے۔ بدتمیز کسے تھاں دا ۔۔۔۔ شرم نہیں آؤندی تینوں۔۔۔۔۔ پر ایہدے نال ای اوہنوں رقعے دی گل وی چیتے آؤندی جیہدے وچ لکھیا سی ۔۔۔۔۔ ''مینوں اپنی نوکر ای سمجھو۔''
ایس وچکار ظہیر نے کئی چٹھیاں لکھیاں تے پاڑیاں۔ اوہ چاہوندا سی پئی چونویں اکھراں وچ یاسمین نوں آکھے پئی اوہنے بدتمیز کہہ کے اوہدی محبت نوں ہینا آکھیا اے، پر ایہو جہے لفظ اوہنوں لبھدے نہیں سن۔ اوہ چٹھی لکھدا سی پر جدوں پڑھدا تے اوہنوں جاپدا پئی ایہہ ٹھیک نہیں اے۔
اک دن اک منڈا آیا تے اوہدے ہتھ اک لفافہ پھڑا کے نس گیا۔ ہوا بھرن والا پمپ اک پاسے رکھ کے اوہنے لفافہ کھولیا۔ اک نکا جہیا رقعہ سی۔ جیہدے وچ ایہہ کجھ سطراں لکھیاں سن۔
''تسیں اینی چھیتی مینوں بھل گئے۔ محبت دیاں اینیاں پھوتاں مارن دی لوڑ ای کیہ سی فیر۔۔۔۔۔ چلو تسیں بھاویں بھل جاؤ، تہاڈی ایہہ نوکر تہانوں نہیں وسار سکدی۔''
ظہیر چکرا گیا۔ اوہنے ایہہ رقعہ گھڑ ی مڑی پڑھیا۔ ساہمنے ویکھیا تے یاسمین تانگے تے چڑھ رہی سی۔ اوہ نسا۔ تانگہ ترن ای لگا سی۔ اوہنے یاسمین نوں آکھیا۔
''تیرا رقعہ مل گیا سی ۔۔۔۔۔۔ رب دا ناں ای توں اپنے آپ نوں نوکر نہ لکھیا کر مینوں دکھ ہوندا اے۔''
''بدتمیز کسے تھاں دا ۔۔۔۔۔ تینوں شرم نہیں آؤندی۔ میں اج ای تیری ماں نوں کہنی آں پئی ایہہ مینوں چھیڑدا اے۔''
تانگہ چل پیا تے اکھوں اوہلے ہو گیا۔ ظہیر رقعہ ہتھ وچ پھڑی سوچدا ای رہ گیا پئی گل کیہ اے۔ فیر اوہنوں خیال آیا پئی معشوقاں دا سبھاء ای انج دا ہوندا اے۔ لوکائی ساہمنے انج دیاں گلاں اوہناں نوں نہیں بھاؤندیاں۔ رقعے چٹھیاں راہیں ساری گل بات ہو جایا کردی اے۔
دوجے دیہاڑے اوہ اک لمی چٹھی لکھی تے جدوں اوہ کالجوں پرت رہیا سی، اوہنے تانگے وچ یاسمین نوں ویکھیا۔ اوہنے اُتر کے کرایہ دے دتا سی تے گھر ول جا رہی سی۔ اوہنے اپنی سائیکل اوہدے نیڑے روکی تے اپنی چٹھی اوہدے ہتھ وچ پھڑا دتی۔ اوہنے کجھ نہ آکھیا۔ برقعے دی نقاب وچوں اک جھات ظہیر تے ماری تے چلی گئی۔
ظہیر نوں جاپیا پئی اوی نقاب وچوں مسکا رہی سی۔ ایہہ اک چنگی گل سی۔ دوجے دن جدوں اوہ سویرے سائیکل کڈھ کے کالج جان لگا تے اوہنے یاسمین نوں ویکھیا۔ خورے اوہ تانگے نوں اڈیک رہی سی۔ سجے ہتھ وچ کتاباں سن۔
میدان خالی سی۔ بازار وچ کوئی آ جا نہیں سی رہیا۔ ظہیر نوں موقع لبھ گیا سی۔ اوہنے ہمت نال کم لیا تے اوہدے کول اپڑ کے اوہدی بانہہ پھڑ لئی۔ عاشقاں وانگ آکھن لگا۔
''توں وی عجیب کڑی ایں۔ چٹھیاں وچ محبت جتاؤنی ایں تے جدوں گل کرداں تے گاہلاں کڈھدی ایں۔''
ظہیر دی گل حالے مُکی ای سی پئی یاسمین نے چھتر لاہ لیا تے دھڑا دھڑ اوہدے سر تے ورھاؤنا شروع کر دتا۔ ظہیر تربھک گیا۔
یاسمین نے اوہنوں بڑیاں گاہلاں کڈھیاں، پر اوہ بھاجڑ دے وچ سُن نہ سکیا۔ ایہہ سوچدیاں پئی کوئی ویکھ نہ لوے۔ اوہنے اپنے گھر ول منہ کیتا۔ سائیکل چکی تے اپنیاں کتاباں سٹینڈ تے رکھ کے کالج چلا ای سی تے تانگہ آ گیا۔ یاسمین اوہدے وچ بیٹھی تے چلی گئی۔ ظہیر نے سکھ دا ساہ لیا۔ اینے وچ اک ہور برقعے والی کڑی آ گئی، اوسے گھر وچوں جتھوں یاسمین نکلی سی۔ اوہنے ظہیر ول ویکھیا تے اوہنوں سینت ماری۔ پر ظہیر ڈریا ہویا سی۔
جدوں کڑی نے ویکھیا پئی ظہیر اوہدی سینت نہیں سمجھیا تے اوہ اوہدے کولوں لنگھی تے اک رقعہ سُٹ کے چلی گئی۔
ظہیر نے اوہ رقعہ چکیا۔ لکھیا ہویا سی۔
''توں کدوں تیکر مینوں انی ای بیوقوف بناؤندا رہویں گا۔ تیری ماں میری ماں نوں کیوں نہیں ملدی ۔۔۔۔۔ اج پلازہ سینما وچ مل ۔۔۔۔۔ پہلا شو ۔۔۔۔۔۔۔ تن وجے۔۔۔۔۔۔۔''
''پروین''

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels