Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> سعادت حسن منٹو >> سعادت حسن منٹو :یقین

سعادت حسن منٹو :یقین

سعادت حسن منٹو
December 25th, 2008
1 / 5 (1 Votes)
ایدھروں مسلمان تے اودھروں ہندو حالے تیکر آ جا رہے سن۔ کیمپاں دے کیمپ بھرے پئے سن جیہناں وچ تل دھرن نوں سچیں تھاں نہیں سی لبھدی۔ پر فیر وی اوہناں وچ ہور بندے تُنے جا رہے سن۔ کھابے دی تھوڑ تے صفائی ستھرائی دا کوئی پربندھ نہیں ۔۔۔۔۔ بیماریاں لگ رہیاں نیں، اینی سُرت کیہنوں سی ۔۔۔۔۔۔ ہفڑا دپھڑی پئی ہوئی سی۔
48ء دا مُڈھ سی ۔۔۔۔۔۔ خورے مارچ دا مہینہ۔۔۔۔۔ ایدھروں اودھروں دوواں پاسیوں رضا کاراں راہیں اغوا کیتیاں زنانیاں تے بالاں دی برآمدگی دا نیک کم چھوہ لیا گیا سی۔ سینکڑے بندے، زنانیاں، مُنڈے تے کُڑیاں ایس نیک کم وچ سِیر پا رہے سن ۔۔۔۔۔ میں جدوں اوہناں نوں کم کردیاں ویکھدا تے اکھاں ٹھر جاندیاں۔۔۔۔۔ مطلب آپوں بندہ ای بندے دے بھیڑے کاریاں دے نشان مٹاؤن وچ رُجھا ہویا سی۔ جیہڑیاں عزتاں لُٹ چکیاں سن اوہناں نوں ہور لُٹ توں بچاؤنا چاہوندا سی۔ کاہدے لئی؟ ایس لئی پئی اوہدی پگ نوں ہور داغ نہ لگن۔۔۔۔۔ ایس لئی پئی اوہ چھیتی توں چھیتی رت نال لبڑیاں اُنگلاں چٹ لوے تے اپنے ورگیاں دے نال بیٹھ کے روٹی کھاوے، ایس لئی پئی اوہ بندیائی دا سوئی دھاگہ لے کے جدوں تیکر دوجیاں دیاں اکھاں میٹیاں نیں، عزتاں دے پھٹ سیں دیوے۔
کجھ پلے نہیں سی پیندا ۔۔۔۔۔۔ فیر وی ایہناں رضا کاراں دے جتن آدر جوگ جاپدے سن۔
اوہناں نوں سینکڑے اوکڑاں جھلنیاں پیندیاں سن۔ ہزاراں کھیکھن کرنے پیندے سن۔ کیوں جو جیہناں نے زنانیاں تے کڑیاں چُکیاں سن، نسے پھردے سن۔ اج ایتھے کل اوتھے۔ ہن ایس محلے تے اگلی گھڑی دوجے محلے تے فیر آنڈھ گوانڈھ وی اوہناں دا ہتھ نہیں ونڈاؤندا سی۔
عجیب کتھاواں سُنن نوں لبھدیاں سن ۔۔۔۔۔ اک افسر نے مینوں دسیا پئی سہارنپور وچ دو کڑیاں نے پاکستان وچ اپنے ماپیاں کول جاون توں نانہہ کر دتی۔ دوجے نے دسیا پئی جدوں جالندھر وچ اسیں دھگانے اک کڑی نوں کڈھیا تے جیس ٹبر کول اوہ سی اوہناں نے اوہنوں ایویں توریا جیویں اوہ اوہناں دی نونہہ اے تے کسے دور دراڈے پینڈے نوں جا رہی اے۔ کئی کڑیاں نے راہ وچ ماپیاں توں ڈردیاں آپ ہتیا کر لئی۔ کئی دکھ جھلدیاں جھلدیاں کملیاں ہو گئیاں سن۔ کجھ ایہو جہیاں وی سن جیہناں نوں شراب دا جھس پے گیا سی۔ ہن اوہناں نوں تریہہ لگدی تے پانی دی تھاں شراب منگدیاں تے ننگیاں گاہلاں کڈھدیاں۔۔۔۔۔!
میں ایہناں برآمد کیتیاں کڑیاں تے زنانیاں بارے سوچدا تے میرے دماغ وچ اُکا ودھے ہوئے ڈھڈ آؤندے ۔۔۔۔۔۔ ایہناں ڈھڈاں دا کیہ ہووے گا؟ ایہناں وچ جو کجھ بھریا اے اوہدا سائیں کون اے؟ پاکستان یاں ہندوستان؟
اوہ نو مہینیاں دی کھیچل ۔۔۔۔۔۔ اوہدا مُل پاکستان تارے گا یاں ہندوستان ۔۔۔۔۔۔؟ یاں فیر ایہہ سارا کجھ ظالم فطرت دے لیکھے لگ جاوے گا؟ پر اوہدی کتاب وچ کوئی صفحہ خالی وی رہیا ہووے گا؟
لبھیاں زنانیاں آ رہیاں سن ۔۔۔۔۔۔ لبھیاں زنانیاں جا رہیاں سن۔
میں سوچدا سی پئی ایہناں زنانیاں نوں اغواء کیتیاں ہوئیاں کیوں آکھیا جاندا ہے ۔۔۔۔۔۔ اوہناں نوں کدوں اغوا کیتا گیا سی۔۔۔۔۔ اغوا تے بڑا رومانٹک جہیا لفظ اے جیہدے وچ بندہ تے زنانی دوہیں رلتی ہوندے نیں۔ ایہہ تے اک ایہو جہیا ٹویا سی جیہنوں ٹپن لگیاں دوہاں روحاں دیاں تاراں کھڑک پیندیاں نیں۔۔۔۔۔ پر ایہہ اغوا کیہو جہیا اے پئی اک نمانی پھڑ کے کوٹھے وچ سُٹ لئی۔
پر اوہ زمانہ ایہو جہیا سی پئی منطق، دلیل تے فلسفہ بے کار شیواں سن ۔۔۔۔۔ اوہناں دناں وچ جیویں لوک ہاڑ وچ وی بوہے باریاں نوں کُنڈے مار کے سوندے سی انج ای میں وی اپنے دل تے دماغ دے سارے بوہے باریاں نوں کُنڈے مار دتے سن بھاویں اوہناں نوں کھلا رکھن دی لوڑ اوس ویلے بہتی سی۔۔۔۔۔ پر میں کیہ کردا ۔۔۔۔۔۔۔ کجھ سجھدا ای نہیں سی۔
لبھیاں زنانیاں آ رہیاں سن ۔۔۔۔۔۔ لبھیاں زنانیاں جا رہیاں سن۔
ایہہ درآمد برآمد جاری سی ۔۔۔۔۔۔ پورے وپاری سبھاء دے نال!
تے صحافی، لکھاری تے شاعر اپنے قلم چُکی شکار تاڑدے پھردے سن۔ افسانیاں تے نظماں دا ہڑھ آیا ہویا سی۔ قلماں دے پیر اکھڑ اکھڑ جاندے سن۔ اینا شکار سی پئی سارے گھابر گئے سن۔
اک افسر مینوں ٹکریا۔ آکھن لگا ۔۔۔۔۔''توں گواچیا کیوں رہنا ایں۔۔۔۔۔''
میں جواب نہیں دتا۔
اوسے نے مینوں اک دن کتھا سنائی۔
گواچیاں زنانیاں لبھن لئی اسیں کھجل ہوندے پھردے آں، اک شہر توں دوجے شہر۔ اک پنڈ توں دوجے پنڈ ۔۔۔۔۔ فیر تیجے پنڈ ۔۔۔۔ فیر چوتھے۔ گلی گلی محلے محلے ۔۔۔۔۔ تھاں تھاں ۔۔۔۔۔ بڑا اوکھیاں ہو کے لبھت لبھدی اے۔
میں تینوں اک گل دسن لگا سی۔ اسیں بارڈر دے اوس پار سینکڑے پھیرے مار چکے آں۔ عجیب گل ایہہ اے پئی میں ہر پھیرے اک بُڈھڑی نوں ویکھناں۔ اک مسلمان بڈھڑی۔۔۔۔۔ مندے حال گواچی گواچی۔ رُنیاں اکھاں۔ کھیہ مٹی ہوئے وال تے پاٹے لیڑے۔ اوہنوں تن من دی سُرت ای نہیں سی۔ اوہدی تکنی توں جاپدا سی پئی کسے کھوج وچ اے۔۔۔۔۔
مینوں ۔۔۔۔۔۔ بھین نے دسیا پئی ایہہ بڈھڑی دکھ نال کملی ہو گئی اے، پٹیالے دی وسنیک اے۔ ایہدی اکو اک کڑی سی جیہڑی گواچ گئی۔ اسیں بڑا لبھیا پر کجھ نہ بنیا۔ خورے بلویاں وچ ماری گئی اے۔ پر ایہہ بڈھڑی نہیں منندی۔۔۔۔۔!
دوجی واری میں ایس کملی نوں سہارن پور دے لاری اڈے وچ ویکھیا۔ اوہدا حال پہلاں نالوں وی مندا سی۔
بُلھاں تے پپڑیاں جمیاں ہوئیاں سن۔ وال سادھواں وانگ بنے ہوئے سن۔ میں اوہدے نال گل کیتی تے واہ لایا پئی اوہ اپنی کھوج چھڈدیوے۔ ایس لئی میں بڑا کرڑا دل کر کے آکھیا۔
''مائی تیری دھی وڈھی گئی سی۔''
کملی نے میرے ول ویکھیا۔
''وڈھی گئی ۔۔۔۔۔۔۔ نہیں نہیں ۔۔۔۔۔۔''
اوہدے لہجے وچ فولادی یقین بول رہیا سی ۔۔۔۔۔۔ ''اوہنوں کوئی نہیں وڈھ سکدا ۔۔۔۔۔۔۔ میری دھی نوں کوئی قتل نہیں کر سکدا ۔۔۔۔۔۔''
تے اوہ چلی گئی ۔۔۔۔۔۔
اپنی ادھ پچدھی کھوج وچ ۔۔۔۔۔۔!
میں سوچیا ۔۔۔۔۔۔۔ اک کھوج تے اُتوں ادھ پچدھی ۔۔۔۔۔۔ پر کملی نوں کیوں اینا یقین اے پئی اوہدی دھی ول کوئی کرپان نہیں اُٹھ سکدی، کوئی تیز چھرا اوہدی دھون ول نہیں ودھ سکدا ۔۔۔۔۔۔۔۔
اوہ امر سی؟۔۔۔۔۔۔۔ یاں فیر اوہدی ممتا امر سی؟ ۔۔۔۔۔۔۔ ممتا تے خیر ہوندی امر اے ۔۔۔۔۔ فیر کیہ اوہ اپنی ممتا نوں بھال رہی اے؟ ۔۔۔۔۔۔۔ کیہ اوہدے کولوں ایہہ گواچ گئی اے۔۔۔۔۔۔؟
تیجے پھیرے میں فیر اوہنوں ویکھیا ۔۔۔۔۔۔ ایس واری اوہ اُکا ای لیراں لیراں ہوئی پئی سی۔ ادھ ننگی ۔۔۔۔۔۔۔ میں اوہنوں اپنے کولوں لیڑے دتے ۔۔۔۔۔ اوہنے نہ قبولے ۔۔۔۔ میں اوہنوں آکھیا ''مائی میں سچ آہناں تیری دھی پٹیالے ای وڈھی گئی سی۔''
اوہنے فیر اوسے فولادی یقین نال آکھیا۔ ''جھوٹھ بکدا ایں توں۔''
میں اپنی گل منواؤن لئی آکھیا۔
''میں سچ آکھداں۔ بڑا رو پٹ لیا اے توں ۔۔۔۔ چل ہن میرے نال، تینوں پاکستان لے چلاں گا۔''
اوہنے میری گل ای نہ سنی تے بڑ بڑ کرن لگی ۔۔۔۔۔ بڑ بڑ کردیاں اوہ تربھک گئی ۔۔۔۔ ہن اوہدے لہجے وچ یقین فولاد توں وی ودھ پکا سی۔
''نہیں میری دھی نوں کوئی قتل نہیں کر سکدا۔''
میں اوہدے کولوں پچھیا ۔۔۔۔۔۔۔ کیوں ۔۔۔۔۔۔۔۔؟
بڈھڑی نے ہولی ہولی دسیا ۔۔۔۔۔۔۔ ''اوہ سوہنی اے ۔۔۔۔۔۔ اینی سوہنی پئی کوئی اوہنوں قتل نہیں کر سکدا ۔۔۔۔ اوہدے منہ تے چپیڑ تیکر نہیں مار سکدا ۔۔۔۔۔۔۔''
میں سوچیں پئے گیا ۔۔۔۔۔۔ کیہ اوہ سچیں اینی سوہنی سی۔ ہر ماں نوں اپنے جمے چند دا ٹوٹا جاپدے نیں۔ پر ہو سکدا اے پئی اوہ کڑی سچیں اینی سوہنی ہووے۔
پر ایس بھیڑے وچ کیہڑا سوہپن اے جیہڑا بندے دے کھردرے ہتھاں توں بچیا ۔۔۔۔۔ ہو سکدا اے کملی اپنے من نوں دھرواسہ دے رہی اے ۔۔۔۔۔۔ اپنے آپ توں دوڑن دے لکھاں راہ ۔۔۔۔۔ دکھ ایہو جہیا چورستہ اے جیہڑا اپنے دوالے لکھاں سگوں کروڑاں سڑکاں دا جال بُن لیندا اے۔
بارڈر دے اوس پار کئی پھیرے ہوئے۔
ہر واری میں اوس کملی نوں ویکھیا ۔۔۔۔۔ ہن اوہ ہڈیاں دا ڈھانچہ بن گئی سی۔ اکھوں وی رہ گئی سی ۔۔۔۔۔ ٹھڈے کھاندی پھردی سی ۔۔۔۔۔ پر اوہدی کھوج جاری سی ۔۔۔۔۔ بڑے جوش نال اوہدا یقین اوسے طرحاں ای پکا سی ۔۔۔۔۔ پئی اوہدی دھی جیوندی اے ۔۔۔۔۔ کیوں جے اوہنوں کوئی مار نہیں سکدا ۔۔۔۔۔۔
بھین نے مینوں آکھیا ''ایس بڈھڑی نال متھا لاؤنا فصول اے۔ ایہدا دماغ چل گیا اے۔ چنگا ایہو اے پئی توں ایہنوں پاکستان لے جا تے پاگل خانے داخل کروا دے ۔۔۔۔۔۔''
مینوں چنگا نہ لگا پئی میں اوہدی ایس ادھ پچدھی کھوج جیہڑی اوہدے جیون دا اکلا سہارا سی ۔۔۔۔ میں اوہدے کولوں کھوہنا نہیں چاہوندا سی ۔۔۔۔۔ میں اوہنوں اک کھلے ڈلھے پاگل خانے وچوں جتھے اوہ میلاں دا پینڈا کر کے اپنے پیراں دے چھالیاں دی تریہہ بجھا سکدی سی۔ چُک کے اک نکی جہی چار دیواری وچ قید نہیں کرنا چاہوندا سی۔
اخیرلی واری میں اوہنوں امرتسر وچ ویکھیا ۔۔۔۔ اوہدا مندا حال ویکھ کے میرے ہنجو وگ پئے ۔۔۔۔۔۔ میں متھ لیا پئی میں ایہنوں پاکستان لے جاواں گا تے پاگل خانے داخل کروا دیواں گا۔
اوہ فرید چوک وچ کھڑی اپنیاں ادھ انھیاں اکھاں نال ایدھر اودھر ویکھ رہی سی۔
چوک وچ واہوا رونق لگی سی۔ میں بھین دے نال اک ہٹی تے بیٹھا اک گواچی کڑی بارے گل کر رہیا سی۔۔۔۔۔ جیہدے بارے سانوں سُوہ لگی سی پئی اوہ بازار صبونیاں وچ اک ہندو بنیئے دے گھر وچ اے۔ ایہہ گل بات مُکی تے میں اُٹھیا پئی ایس کملی نوں کُوڑ کڑل مار کے پاکستان جاون لئی منا لواں۔ اینے چر وچ اک جوڑا اودھروں لنگھیا۔۔۔۔۔۔۔ زنانی نے گھنڈ کڈھیا ہویا سی ۔۔۔۔۔ نکا جہیا گھنڈ ۔۔۔۔۔ اوہدے نال اک سکھ گبھرو سی بڑا چھیل چھبیلا ۔۔۔۔۔ بڑا سوہنا تکھے نین نقش اوہدے۔
جدوں ایہہ دوویں اوس کملی دے کولوں لنگھے تے گبھرو تربھک گیا۔ دو پیر پچھانہہ ہٹ کے زنانی دا ہتھ پھڑ لیا ۔۔۔۔۔۔ ایویں پئی اچن چیتی کڑی نے اپنا نکا جہیا گھنڈ چک دتا۔ لٹھے دی دھوتی ہوئی چٹی چادر تے چوکھٹے وچ مینوں اک ایہو جہیا گلابی چہرہ نظریں پیا پئی جیہدا سوہپن دسنوں میری جیبھ آتر اے۔
میں اوہناں دے بہت نیڑے سی ۔۔۔۔۔ سکھ گبھرو نے ایس حسن دی دیوی نوں اوس کملی ول سینت ماردیاں ہولی جہی آکھیا۔
''تیری ماں۔۔۔۔۔۔''
کڑی نے گھڑی دی گھڑی اوس کملی ول ویکھیا تے فیر گھنڈ کڈھ لیا تے سکھ گبھرو دی بانہہ نپدیاں آکھن لگی۔
''چل۔۔۔۔۔۔۔''
تے اوہ دونویں سڑک توں بھورا پرانہہ ہو کے کاہلی وچ اگانہہ نکل گئے۔ کملی نے ہاک ماری ۔۔۔۔۔۔۔''بھاگ بھریئے ۔۔۔۔۔۔ بھاگ بھریئے۔۔۔۔۔۔۔''
اوہ بڑی بے چین سی ۔۔۔۔۔۔ میں کول جا کے پچھیا۔
''کیہ گل اے مائی؟''
اوہ کنب رہی سی۔ ''میں اوہنوں ویکھیا اے۔ میں اوہنوں ویکھیا اے۔''
میں پچھیا ''کیہنوں۔۔۔۔۔۔۔؟''
اوہدے متھے دے ہیٹھاں دو ٹویاں وچ اوہدیاں اکھاں دے بے نور ڈھیلے ہل رہے سن ۔۔۔۔۔! ''اپنی دھی نوں ۔۔۔۔۔ بھاگ بھری نوں۔۔۔۔۔۔''
میں فیر اوہنوں آکھیا ۔۔۔۔۔۔۔ ''مائی اوہ کدھرے مر کھپ گئی اے۔''
اوہنے چیک مار کے آکھیا۔ '' جھوٹھ بکدا ایں توں۔''
میں ایس واری اوہنوں پورا یقین دواؤن لئی آکھیا۔ ''میں رب دی سونہہ چک کے آکھداں۔ اوہ مر گئی اے۔''
ایہہ سندے سار ای اوہ کملی چوک وچ ڈھیہہ گئی۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels