Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> پرکھ پڑچول >> پنجابی دے اُگھے صوفی شاعر علی حیدر

پنجابی دے اُگھے صوفی شاعر علی حیدر

کمل کاہلوں
May 26th, 2009
5 / 5 (1 Votes)

علی حیدر دی شاعری دا اک ہور گن اوس دی ساڈی پرانی رہتل نال اک سرتا ہے۔ حیدر آپنی تخلیق وچ جتھے شرع اتے قرآن دی گل کردے ہین، اوتھے پران اتے پنڈت نوں وی اکھوں پروکھے نہیں کردے۔ اوہ جدوں رسول نبی دی گل کردے ہن، اودوں موہن، بندرابن وی اوہناں دی قلم توں نہیں وسردے۔

م۔مار وے ڈھولی میں ویکھاں،کوئی عشق دا ترکھڑا تال ولے

علی حیدر دی شاعری وچ عشق وی ہے اتے برہا وی۔ ایہہ شاعر عالم سی، اس لئی اس دی ورتی بولی وچ عربی، فارسی دے لفظ آپ مہارے آ گئے ہن۔

علی حیدر مغل ویلے دے صوفی شاعر سن۔ اوہناں دا جنم سن1690ء وچ ضلع ملتان دے قاضیاں نامی پنڈ وچ ہویا۔ اوہناں دے والد دا ناں محمد امین سی۔ صوفی سادھکاں وچ گورو دی جو اہمیت قائم ہے تے مرید آپنے مرشد نوں جس شدت نال پیار کردا ہے، اوس توں ایہہ صاف صاف پتہ لگدا ہے کہ علی حیدر نے آپنے مرشد نوں آپنا ڈھولن وی منیا ہے تے آپنا مددگار، دستگیر تے رہنما وی۔

اک شاعر دے طور تے علی حیدر پنجابی دے سرکڈھ صوفی سن۔ اوہناں دا تصوف اسلامی روحانیت دیاں حداں اندر قید ہے اتے صوفی سادھنا نوں اسلام دے ان بن انوکول ثابت کرن دا شعوری اپرالا کردے ہین۔ اوہناں دی تخلیق وچ مڑمڑ قرآن دی اک آیت دا حوالہ دتا گیا ہے، جس دا مطلب ہے کہ اﷲ بندے دی شہہ رگ توں وی نیڑے ہے۔ اوہ جس عقیدت نال رسول پاک نوں یاد کردے ہین، اوسے عقیدت نال مہان صوفی سنتاں حضرت منصور، حضرت بابا فرید، حضرت ذکریا وغیرہ نوں یاد کردے ہن۔

اوہناں حضرت محمد ہوراں نوں بڑی عقیدت نال یاد کیتا ہے تے اوہناں کولوں وار وار مدد منگی ہے۔ ہورناں صوفی سادھاں وانگ علی حیدر دا روحانی سفر وی گورو دی مہربانی نال ہی شروع ہوندا ہے۔ علی حیدر دا یقین سی کہ:

دل دا گھونگھٹ مشکل کھلدا، مدد باجھ نہ کھلدا اے۔
ولولیاں نال بھرپور علی حیدر دی شاعری نوں فقیر لوک شوق نال گاؤندے ہین:

مویاں نوں چا جوائیں توں، اس بندڑی نوں جند گھت ولے،
لگی سٹ نوں سٹھ کریندا ای، حیدر یار دا ستھ ولے

علی حیدر دی شاعری وچ صوفی ازم ظاہری طور وکھدا ہے۔ عشق دی راہ تے تردے علی حیدر جدوں جذباتی ہو کے آپنے دل دیاں ڈونگھائیاں وچوں شاعری دے بول کڈھدے ہین تاں اس حالت وچ اوہ رب دے پریم دا دیوانہ ہونا لوچدے ہین۔

تصوف دے سفر تے ترن لئی ہر صوفی دا طریقہ اکو ہے تے اوہ طریقہ ہے، عشق۔ ایسے کارن علی حیدر وی آپنے یار نوں رجھاؤن لئی پورا واہ لاؤندے ہین:

سوزن پلک نگاہ دے دھاگے، زخم اساڈڑے سیونا ایں،
حیدر جند پیارے اتوں میں، صدقڑے کر دیونا ایں

علی حیدر نے وی عشق نوں اﷲ دی ذات کہیا ہے۔ آپ نے وی آپ نوں معشوق اتے رب نوں عاشق دے طور تے چتریا ہے۔ آپ دی شاعری وچ اوس پیارے رب لئی لاڈ ہے، پریم ہے، مان اتے رحم ہے، اک نہورا اتے بھروسہ ہے۔ عشق دی اس جذب دی کیفیت وچ اوہ لکھدے ہین:

رگ رگ میری تے لوں لوں میرا دھڑ دھڑ دھاڑ کریندی رگ
انہد ذکر محبوب میرے دا افضل ذکر کریندی رگ

علی حیدر دی شاعری وچ دو سراں ظاہر ہین، جو اندروں مخالف وی ہن تے اک دوجے دیاں پورک وی ہین۔

اوہناں دی روحانیت بندیائی لئی پنجاب دی لوک کتھا ہیر رانجھا نوں آپنا مڈھ متھ کے ہیر نوں روح تے رانجھے نوں رب دے روپ وچ ظاہر کردی ہے، اوتھے بھارتی بندے دا جیون اوہناں دی شاعری وچ کٹ کٹ کے بھریا ہے۔

علی حیدر دیاں ان گنت کراماتاں ملتان اتے اوس دے لاگلے علاقے وچ مشہور سن۔ وکھ وکھ کھوجیاں نے علی حیدر دی موت دا ویلا 1785 عیسوی نوں منیا ہے۔

علی حیدر ربی عشق وچ رنگیا فقیر سی۔ اوہدی شاعری وچ عشق تے صوفی مت دیاں رمزاں کٹ کٹ کے بھریاں ہین۔ ایہناں کارناں کرکے ہی اوس دیاں تخلیقاں صوفیاں دیاں مجلساں وچ ودھیرے مشہور ہین۔

صوفیت پریم بھگتی دا راہ ہے۔ ایہہ کھڑا ہی رب جاں مرشد دے عشق دے مڈھ اُتے ہے۔ منصور نے کہیا سی : اﷲ دی روح عشق ہے۔ اﷲ نے آدم وچ آپنے سبھ گن پیدا کیتے تاں جو اوہ اوہدے راہیں آپنے آپ نوں پیار کر سکے۔ بہت سارے صوفی درویشاں نے وچار ظاہر کیتے ہن کہ زمین دی تخلیق دا وڈا کارن عشق ہے۔ ایسے لئی علی حیدر دی شاعری وچ وی عشق ہے، عشق ہے، مستی ہے۔ اس وچ اک مٹک ہے، دلیری اتے ہلاشیری ہے۔ اس دی شاعری نوں جے کوئی اک وار پڑھ لیندا ہے، وار وار اس نوں پڑھن لئی مجبور ہو جاندا ہے۔ اس دی شاعری سدابہار پھل وانگ ہے، جس دی تازگی اتے خوشبو نوں ویلا مدھم نہیں کر سکیا۔ ایتھے ایہہ کہنا ٹھیک ہووے گا کہ شاعری آپ مہاری ہے اتے ربی عشق کارن آپنے آپ پھٹی جاپدی ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels