Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> پرکھ پڑچول >> پِیرو گُرو وکھاوسی ایوں دِکھے ناہیں

پِیرو گُرو وکھاوسی ایوں دِکھے ناہیں

مقصود ثاقب
November 17th, 2008

اُنیہوِیں صدی دی پنجابی شاعر --- پِیرو پریمن

کافی، شبد، شلوک دے پکے شاعر-- ایہہ پکے اسیں کلاسیکل لئی ورتدے پئے آں، جیویں سنگیت وِچ کلاسیکل نُوں پکا آکھِیدا اے پکا گانا، پکا سنگیت --- سگواں اِنجے اسیں آپنی کلاسیکل شاعری تے آپنے کلاسیکل شاعراں نُوں پکی شاعری تے پکے شاعر آکھ سکدے آں --- جے سمجھ ہُنگارا بھردی ہووے تے اسیں گل چھوہندے پئے ساں کافی، شبد، شلوک دے پکے شاعراں-- بابا فرید، بابا نانک-گورُو صاحبان، مادھو لال حُسین تے بابا بُلھے شاہ ساریاں ای آپنی نر ہوند پاسے دھر کے نار ہوند وِچ بات کیتی اے، ایہا رنگ سانوں ایہناں توں مگروں سچل سرمست تے خواجہ غُلام فرید ہوراں وِچ وی نظر آوندا اے۔ اگے آ گئے قِصہ رِیت دے سبھ تھیں چوکھا جگ دُھمے شاعر --- تاں ایہناں دِیاں عاشق جوڑیاں بارے کہانِیاں دے سرناویاں وِچ اِک تاں ناری پاتر نر پاتر توں پہلاں آوندا اے جیویں ہیر رانجھا، سوہنی مہینوال تے سسی پُنوں --- تے دُوجا ایہہ لِکھتاں اِکلے ناری پاتراں دے ناواں توں ای وجِیاں نیں ہِیر، سوہنی تے سسی کر کے۔ جے نال نر ناں دی لوڑ وی پئی اے تاں لوکاں ایہناں نال لِکھیاراں دے ناواں دا وادھا کیتا اے جیویں ہِیر دمودر، ہِیر وارث، ہِیر مُقبل، ہِیر چراغ اعوان، ہیر احمد کوی، ہیر احمد گُجر، ہِیر گُرو گوبِند سِنگھ، ہیر بھگوان داس تے کِنیاں ای ہور ہِیراں۔ اِنج ای سوہنِیاں تے سسیاں دے ناواں نال لِکھیار ناں آوندے نیں -- گِنان دی لوڑ نہیں ---- تُسیں سارے پہلاں ای جاندے او۔ اِک مِرزا صاحباں ای ہے جیہڑی شروع زمانے وِچ تاں صاحباں دا قِصہ اکھواندی سی پر بعد دے زمانے وِچ صاحباں نُوں پِچھانہہ کر کے مِرزا اگے آن کھلوتا۔ (ایہدے کارن اِک تاں پِیلُو تے حافظ برخوردار دی لِکھی اندر نیں، دُوجا کالونی گیر وارے پنجاب نال ہوئی ورتی وِچ۔ جیویں وی ہے نجم حُسین سیّد ہوراں ایہناں کارناں دی پچھان دا اُپرالا کر وکھایا اے۔) ساڈی پکی شاعری دی تریجی موٹی وِنک واراں نیں ایہناں اُتے وی اسیں نظر پاوندے آں تاں سانوں ناری ہوند ای کلا یا کال رُوپ وِچ نارد نُوں ونگاردی تے مار دھاڑ کرواندی وکھالی دیندی اے۔

ایہہ تراوِیں جھات ثابت کردی اے جو پنجابی سُلیکھ دا وڈا دھارا اِنسانی ہستی نُوں نار ہوند مَندا اے، نر ہوند نہیںـ (ایتھے ایہہ دسدے چلئیے جو اسیں نار ہوند یا رُوپ مؤنث لئی ورتدے پئے آں تے نر ہوند یا رُوپ مذکر لئی۔ ) گل ہے اِنسانی ہوند دے تت دی تے ایہہ تت اکہرے معنیاں وِچ جِند اے تے بھرویں معنیاں وِچ رُوح۔ رُوح جِند دِیاں بے انت سکتاں دا ناں اے۔ جِند نِری جِند ہو کے تاں انساناں پشواں تے پنچھیاں وِچ وی سانجھی اے، پر اِنسانی وجود وِچ ایہدا وسیرا جِند رُوپ دے نال نال رُوح دے رُوپ وِچ وی اے۔ ایہہ دوویں رُوپ نار رُوپ نیں۔ پنجابی شاعری ایہناں دوواں رُوپاں نُوں مُڈھ بنا کے بندے دی گل کردی اے ایس کر کے ایہدے وِچ نار ہوند یا نار رُوپ پردھان اے۔ ایہہ خبرے نار پردھان زمانے دا چیتا اے جیہڑا تواریخ تھلیوں بندے دے اندرے اندر ٹُردا آیا اے تے پنجابی شاعری تائیں اپڑ کے ایہہ اُچیچا مُکھ توں پردہ لاہ کھلوتا اے۔ نار پردھان وارا مَل مالکی توں پاک وسیبا گِنیا جاندا اے۔ اسیں ایتھے ایہدے ویروے وِچ نہیں پیندے، پر ایہدے اشارے نُوں پلے ضرور بنھ سکدے آں۔ پکی پنجابی شاعری بندے نُوں نار ہوند آکھ کے چلدے وسیب وِچ اوہدے جیونے نُوں ماپیاں گھر وڈی ہوندی کُڑی نال تشبیہہ دیندی اے، جِس اوڑک ووہٹی بن کے سوہرے گھر جانا ہوندا اے۔ پیکا گھر تے سوہرا گھر دو رمزاں نیں۔ سُکھالی پڑھت راہیں اہناں نُوں ایہہ دُنیا تے موت توں مگروں والی دُنیا وِچ وی ونڈیا جا سکدا اے۔ پر اصل وِچ ایہہ دو ویہاراں دی رمز وکھالی نیں۔ اِک ویہار اوہ جیہڑا مَل مالکی اُتے چلدا پیا اے تے دُوجا ویہار جیہڑا مَل مالکی توں بِنا پُرانا بہشت واسا اے تے بندے دی رُوح دا کن اے، ایہہ بندے ہتھوں گواچ تاں گیا اے پر بندے دی رُوح وِچ آد جُگ توں رکھی ایہدی کنی سدا جاگدی رہی اے۔ ایہہ بندے دی نِت دی سدھر اے۔ ایہدا سانگا وی ایسے جگ نال اے۔ ایتھے ای ایہنوں اُساریا تے سِرجیا جا سکدا اے۔ ایس کر کے سُفنے دی شکل وِچ نِت آپنی لوڑ محسوس کرواندا رہندا اے۔ پنجابی دے پکے شاعر آکھدے نیں بندے دا ایہہ سُفنا پُورا ہو سکدا اے پر ایہدے لئی اوہنوں مَل مالکی دے ویہار توں مرنا پونا اے، اوہ گُن کمانے پونے نیں جیہڑے اوہدی ایس ویہارُو جیونے توں نجات کراؤن، اوہ ایہدے توں خلاصی نُوں موت نہ سمجھے سگوں ووہٹی بن کے اوس قُدرتی جیونے وِچ جا وسے جیہڑا سنجوگ دا جیونا اے۔ ویہارُو جیونے توں مرن اصل وِچ وجوگ چالے چھڈ کے سنجوگ چالے اپناون دا آہر اے۔ سنجوگ دے یا قُدرت نال ملاپ دے چالے سانوں سارِیاں عِشق کہانِیاں وِچ لبھدے نیں۔ پکے شاعراں دے جیون اُتے وی جھات گھتیے تاں اوہدے وِچوں وی سانوں اوہناں دے قُدرت نال سنجوگ دے پاندھی ہوون دی ای دس پیندی اے۔ جے اوہ ویہارُو تے مَل مالکی نال جُڑی تیر میر دی حیاتی گُزارن والے ہوندے تاں اج دُنیا اوہناں نُوں رُوح دے طبیباں دا درجہ نہ دیندی۔ اوہناں کولوں نِجی مالکی دے سِر اُتے اُسرے ویہار دے پائے پواڑیاں دا دارُو منگن نہ جاندی۔ پکے شاعراں جے عِشق نُوں جگ دا مُول آکھیا اے تاں اوہناں ایہدی پچھان وی کیتی اے، ایس مُول نُوں اپنایا وی اے تے لوکاں لئی عِشق کہانِیاں دی سِرجنا کر کے ایسے مُول نُوں اپناون دی دُھونی وی دُھکھائی اے۔ پنجابی دے پکے شاعراں دے آپنی نر ہوند نُوں تیاگ کے، چھڈ کے نار ہوند راہیں گل کرن دا اِک ویروا ہور وی اے۔ ایہہ ہے اہناں شاعراں دا بھوئیں وال یعنی جاگیردار ویہار دے دھونس دھکے تے کرنہار خلقت دے کم دی کھوہ دھرو اُتے پلدی زورا ور نَر میں نُوں رد کے ہِینیاں ماڑیاں نال جُڑن۔ جِس ویہار وِچ کامے کرتے جَنے دی واہ نہیں اوتھے جَنی دا کیہ حال ہو سکدا اے ایہدا اندازہ اسیں آپنے ہُن دے ویہار نُوں پڑتال کے وی لا سکدے آں۔ لوکائی توں اوہدی کیتی کھوہ کے نِجی مالکی وِچ ڈھالن والے ویہار تے اوس نُوں چلاون والے طبقے وجوگ تے دُوئی دے پالنہار نیں۔ وجوگ تے دُوئی اِنسان دے اِنسانی پدھر اُتے اِک دُوجے نال سانجھا ہوون، اِنسان دے اِنسان نال بے غرض نرول اِنسانی رِشتے اُسارن دے راہ دا سبھ توں وڈا ڈکا اے، ایہہ ڈکا تدوں ای نِکل سکدا اے جدوں کرنہار میلاں دا کم، اوہناں دی کیتی محنت اوہناں دے آپنے واسطے چُوری بنے، اوہناں کولوں کھسیج کے وست بن کے مالکی دا رُوپ نہ دھارے۔ کرنہار جِیاں دے ہتھوں نِکل کے اوہناں دے سِر اُتے پہاڑ بن کے نہ سوار ہووے۔ دُوئی تے وجوگ دی مار تھلے آئے ماڑیاں تے ہِینیاں دی سبھ تھیں تھلڑی پرت دی بولی بولنا تے اوہدی ہوند دا لہجہ اپناء کے گل کرنا اوہدے پکھ اُتے تگڑے پیریں کھلونا وی اے۔ ایہہ ہِینیاں تے ماڑیاں توں اِک رنگ دی منگ وی اے بئی آپنا آپ پچھانو، آپو وِچ جُڑو، اِک واج ہووو تے آپنی سانجھی ہستی تے سانجھی کرت وِچ نکھیڑا پاون والے دھرو واناں دے برخلاف اُٹھ کھلووو۔

پنجابی پکی شاعری دا ایہہ ہوکا پنجاب واس خلقت نُوں تھاؤں تھائیں اپڑدا سی، اوہناں دِیاں آپ آکھِیاں دا رُوپ دھاردا سی۔ پیر پیر اُتے اوہناں دی اگوائی کردا سی۔ ککھ جوڑ کے نابرِیاں دے لنبُو بالن وِچ بھائیوال بَندا سی۔ پکے شاعراں دی ایہہ سد واہک وسوں دِیاں نابرِیاں پِچھے وی ہوندی سی تے دُھر اندرِیں وی۔ پنجاب دی لوک تواریخ نُوں پھولن دا کوئی آہر کرے تاں ایہہ سارا سچ نِتر کے ساہمنے آ سکدا اے۔ تاں وی ایہدے موٹے موٹے نشان تاں ویکھے ای جا سکدے نیں۔ دُلے بھٹی دے رُوپ وِچ، سِکھ لہر دے رُوپ وِچ، احمد خاں کھرل دی شکل وِچ۔ باقی جبرو، نظام، جیونا موڑ، غدری بابے، بھگت سِنگھ تے اہناں نال رل کے جاناں وارن والے ڈھیراں لوک راتو رات تے پیدا نہیں سن ہو پئے۔ پھیر اہناں دے ایس آہر وِچ کیویں ہو سکدا اے جو جَنِیاں دا سِیر نہ ہووے۔ ایہہ اصل وِچ پکی شاعری راہیں اُلیکی سوچ دے پِیڑھیو پِیڑھی اندرے اندر ٹُرے آون دا ای سِٹہ سن۔ پنجاب نُوں پنجاب دی آپنی اکھ توں ویکھن دی لوڑ اے۔ ایہہ اکھ ہے پنجاب دی لوک وسوں دی آپنی زبان پنجابی، پنجابی دا پکا سُلیکھ۔ پنجابی بولی تے پنجابی سُلیکھ راہیں لوک پنجاب نُوں کھوجیاں لوک ہِتاں لئی جاناں وارن والے ناواں وِچ وی وادھا ہو سکدا اے تے اوہناں جنِیاں دا وی پتہ لگ سکدا اے جیہڑیاں ایس گھول وِچ جَنیاں دِیاں بانہہ بیلی بنِیاں۔

(چلدا)

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels