Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> جیون کتھا >> جیون کتھا: پڑھیار سیاست دا پندھ

جیون کتھا: پڑھیار سیاست دا پندھ

November 5th, 2008
این ایس او دا بوہتا کم تے منڈے کُڑیاں دے سٹڈی سرکل کرنا تے دوجے کالجاں وچ ایس نوں اُسارنا ہی سی۔ یونیورسٹی وچ وی اک اک ڈیپارٹمنٹ وچ مُنڈے کڑیاں نوں اپنا ممبر بناؤنا تے اوہناں ڈیپارٹمنٹاں دیاں اپنیاں یونیناں یا سوسائیٹیاں دے الیکشن جتنے سن۔

نیو کیمپس وچ این ایس او دا وڈا گڑھ تے فلسفہ ڈیپارٹمنٹ ہی سے جتھے میں آپ، شجاع الحق ، عارف راجہ تے چوہدری نذیر سی۔ سمجھو مڈھ رکھن والیاں وچوں بوہتے پڑھیار فلسفہ ڈیپارٹمنٹ دے ہی سن۔ امتیاز عالم جرنلزم ڈیپاٹمنٹ وچ سی تے فیاض باقر بی اے آنرز اکنامکس دا پڑھیار سی۔ ایس توں وکھ دوجے سوشل سائنس دے ڈیپارٹمنٹاں وچ ساڈے حمائیتی چوکھے سن پر سائنس ، ریاضی تے شماریات دے ڈیپارٹمنٹاں وچ اسلامی جمیعت طلباء دا بوہتا زور سی۔ کجھ چر وچ ہی اک ہور سجن جاوید علی خان کیمیکل ٹیکنالوجی ڈیپارٹمنٹ وچوں ساڈے نال آ کے رلے تے اخیر ویلے تیکر ساڈے گروپ دا حصہ رہے ۔

ایہہ گل ویکھن نوں عجیب لگدی ہے جو سائنس تے ریاضی ورگے مضمون دے پڑھیار کھلے تے سائنسی وچاراں دی تھاں مذہبی پچھونہے کیوں ہوندے نیں ؟ پر کئی سال میں یونیورسٹی وچ ایہہ ویکھیا جو ایہہ گل اِنج ہی سی۔ شاید اوہدے کئی کارن ہین۔ اک تے ایہہ جو سائنس دے بوہتے پڑھیار پنڈاں تے نکیاں قصبیاں توں آؤندے ہین تے دوجے سماج بارے اوہناں نوں کجھ پڑھن دا موقع نہیں مِلدا۔ اوہ جو پرانے سماج وچوں سِکھ کے آئے ہوندے نیں اوہناں دی سمجھ مت اوتھے ہی رُک جاندی ہے ۔ اوہ سائنس نوں وکھرے فارمولے ہیٹھ پڑھدے ہین تے سماجی سمجھ مت نوں وکھرا رکھدے ہین۔ اوہناں نوں سائنس نوں سماج تے لاگو کرنا نہ سکھایا جاندا ہے تے نہ ہی اوہناں نوں ایہہ آپ آؤندا ہے۔

سائنس ڈیپارٹمنٹاں دے مقابلے وچ سوشل سائنساں وچ جیہڑے پڑھیار آؤندے ہین اوہناں وچ شہری تے ماڈرن سوچ والے ٹبراں توں آون والے پڑھیاراں دی گنتی چوکھی ہوندی ہے ۔ سماجی علماں نوں پڑھن والیاں وچ کجھ گنتی اوہناں دی وی ہوندی ہے جیہڑے آئے تے پنڈاں تے نکیاں شہراں وچوں ہوندے ہیں (جیوں میرے سنے این ایس دے موڈھی پڑھیار سن ) پر ایہہ کُجھ لبھ رہے ہوندے نیں، حیاتی دی نویں راہ کھوج رہے ہوندے نیں۔ ایہہ سکول کالج دیاں کتاباں توں وکھ وی پڑھائی لکھائی کرن والے ہوندے ہین (جیویں ساڈے ساہیوال دے سنگیاں دا گروپ سی) ۔ اہناں وچوں بوہتے سکولاں توں ہی تقریراں کرن تے ہور سوسائٹیاں ( جیویں ادب، ڈیبیٹنگ سوسائٹی وغیرہ) وچ حصہ لے رہے ہوندے ہین۔ ایس پچھوکڑ وچ ایہہ پڑھیار اگونہے وچاراں دی لہر وچ سوکھے رل جاندے ہین۔

یونیورسٹی وچ کجھ ڈیپارٹمنٹاں وچ اُپر والے طبقے دے پڑھیار آؤندے ہین جنہاں دا سوچن ڈھنگ یورپ تے امریکہ ورگا بوہتا ہوندا ہے ۔ اہناں وچ انگلش ، فائن آرٹس ، ایپلائیڈ سائیکالوجی تے سوشیالوجی ورگے ڈیپارٹمنٹاں دے پڑھیار ہوندے ہین ۔ ایہہ مذہبی جتھے بندیاں دے رہتلی پکھ توں ورودھی ہوندے ہین۔ اہناں دے وچار معاشی تے سماجی پکھاں توں کھبے پاسے دے ہوون یا نہ ہوون، ایہہ مذہبی مڈھ پرستی نال نہیں رل سکدے ۔ اہناں دی اپنی وکھری کوئی سیاسی جتھے بندی نہیں ہوندی ایس لئی ایہہ کھبے پڑھیاراں دے نال ووٹ پاؤن تے مجبور ہوندے ہین۔

ایس پچھوکڑ وچ جماعتیے یونیورسٹی وچ ساڈے تے الزام لاؤندے سن کہ کھبے تے بیل باٹم (اوہناں ویلیاں وچ اپرلے طبقے دے منڈے کُڑیاں وچ کھلے گھنٹی دے مُنہ طرحاں پہنچیاں والیاں پتلوناں دا رواج سی ) والیاں دی پارٹی ہے۔ حالاں این ایس او دی لیڈر شپ تے کامے پنڈاں تے نکے شہراں توں سن تے بیل باٹم وی نہیں سن پاؤندے پر پھیر وی الزام لگدا رہندا سی۔ اک حد تائیں ایہہ الزام سچ وی سی جو کھبے پاسے دے پڑھیاراں دا اُپرلے طبقے دے مُنڈے کُڑیاں نال اُٹھنا بہنا بوہتا سی تے پھیر کھبے پاسے دے منڈے کُڑیاں آپو وچ وی بوہتا کُھل کے مِلدے جُلدے سن، جیس توں پچھونہی سوچ والے پڑھیار ایہہ نتیجہ کڈھدے سن جوایہہ سب زنائی تے بدکار ہین۔

پر ایس وچ حقیت کوئی نہیں سی ۔ میرے خیال وچ (تے میری جانکاری دے مطابق ) کھبے پاسے دے پڑھیاراں دا آپو وچ کوئی جنسی رشتہ نہیں سی ، نہ ہی اوہناں اک دوجے نال ویاہ کیتے ، سگوں جدوں ویاہواں دی واری آئی تے سارے کھبے اپنے ٹبراں تے طبقیاں ول پرت گئے ، ہر کسے نے ماسی یاں چاچے دے گھر ویاہ کروا لیا۔ ایس پکھ توں ویکھئے تے اصل وچ کھبے پاسے دے منڈے کُڑیاں وی رہتلی پکھ توں اُنج ہی سن جیویں پچھونہے وچارا والے جماعتیے۔

یونیورسٹی وچ جماعتیاں دا سب توں وڈا گڑھ انسٹیٹیوٹ آف ایجوکشنل ریسرچ ( آئی ای آر ) سی۔ ایتھے سینکڑیاں دی گنتی وچ سکولاں دے اُستاد اعلیٰ تعلیم لئی آؤندے سن۔ ایہناں وچوں بوہتے پیندو تے رہتلی پکھ توں پچھڑے ہوئے ہوندے سن۔ اہناں دیاں عمراں وی بوہتیاں سن جتھے جا کے بندے دے وچار پک جاندے ہین تے اوہناں وچ گھٹ ہی بدلی آ سکدی ہے ۔ ایس لئی یونیورسٹی دے ہر الیکشن وچ جمیعت نوں جتوان وچ آئی ای آر بڑا حصہ ہوندا سی۔ اورنٹیل کالج تے اسلامیات وی جماعتیاں دے گڑھ سن پر اہناں دی گنتی اونی نہیں سی جیویں آئی ای آر دی۔

ایس پچھوکڑ وچ ویکھئے تے یونیورسٹی وچ نظریاتی ونڈ توں وکھ اِک رہتلی ونڈ وی سی۔ میں ایس بارے بہت سوچدا ہوندا ساں جو ایس دا کیہ کیتا جاوے ۔ مینوں لگدا سی اسیں ماڑیاں دے حقاں لئی لڑ رہے ہاں تے یونیورسٹی وچ ماڑے مُنڈے ساڈے لاگے نہیں لگدے ۔ اسیں حاکم میل نال لڑائی کر رہے ہاںتے اوسے طبقے دے پڑھیار ساڈا ساتھ دیندے ہین۔ ایہہ بڑی وڈھی گنجل سی جیس دا کوئی حل نہیں سی۔ شاید ایس طرحاں دے سوالاں دا جواب لبھن لئی میں پھیر پنجابی ول پرتیا ساں جیس دی گل کِتے اگے جا کے کراں گے۔

این ایس دے اک حصے نوں ہدایت دیون والے پروفیسر گروپ دا وی ایہو حال سی۔ عزیز الدین دی اگوائی وچ بنن والا ایہہ گروپ مشہور وی پروفیسر گروپ دے ناں توں ہویا۔ اہناں وچوں کئیاں دے گھر گلبرک وچ سن جیہڑی اوس ویلے اُپرلے طبقے دی کالونی کہاؤندی سی۔ اہناں وچوں کئیاں مزدوراں تے واہکاں وچ جا کے وی کم کیتا پر رہتلی پدھر تے ایہہ سن اُپرلے طبقے دی ہی ۔ ایس لئی جدوں عزیز الحق تے عزیز الدین دا بنگلہ دیش دے مسئلے تے وکھرپ ہو گیا تے عزیز الدین ہوراں بنگالیاں دے خلاف فوجی ایکشن دی نندیا کرن توں انکار کر دتا نے عزیز الحق کدی کدی بڑے دُکھ تے ہِرکھ وچ کہندے ہوندے سن ''پتہ نہیں عزیز الدین نوں کیہ ہویا۔ ۔۔ لگدا ہے اوہ کھاندے پیندے دانشوراں دی پردھانی سانبھ کے اوہناں دے ولاویں وچ پھس گیا ہے۔''

اُنج کُلی طور تے پنجاب یونیورسٹی وچ این ایس او دے آل دوالے بنن والی سیاسی جتھے بندی دی واہوا چڑھت سی۔ میں این ایس توں وکھ جتھے بندی دا ایس لئی ذکر کیتا ہے جو اسیں این ایس او دی حمایت لئی اک کافی وڈی تے اثر رکھاون والی مُنڈیاں دی ڈھانی وی نال لائی ہوئی سی۔ ایہناں وچوں بوہتے کھاندے پیندے زمیندار تے دیسی ٹائپ دے شہری مُنڈے وی سن جیویں دا راؤ عثمان یا لاہور توں چوہدری مختار وغیرہ میرا خیال ہے قمر عباس جیہڑے ساڈے کڈھے جاون توں مگروں کھبے پاسے دے یونیورسٹی پروفیسراں دے آگو بنے ایسے گروپ وچ ہی سن۔ سگوں ایس توں وکھ وی تاریخ دے شعبے وچ اک کافی وڈا دیسی مُنڈیاں گروپ سی جیہڑا ساڈے نال چلدا سی۔ ایہہ سجن این ایس او دی تنظیم ہیٹھ آؤنا نہیں چاہندے تے اسیں وی سمجھدے ساں جو اوہناں نوں تنظیمی روکاں ہیٹھ رکھنا اوکھا ہے۔ ایس لئی ایہہ سارے این ایس او دے اتحادی سن۔

پر اوہناں اتحادیاں دی حمایت تے مدد نال ہی این ایس او یونیورسٹی وچ اپنا کم کر سکدی سی۔ جمیعت طلباء نے اودوں تیکر اپنا غنڈہ بریگیڈ تے تیار نہیں سی کیتا پر پھیر وی اوہ اک پرانی تے تجربہ کار سیاسی جتھے بندی سی۔ کئیاں موقعیاں تے ایہہ این ایس او نال ڈنڈیں پٹیں وی ٹاکرا کر دی سی۔ پر اوس اویلے این ایس اوتے اوس دے اتحادی اینے تگڑے سن جو مار جمیعت والیاں نوں ہی پیندی سی۔ این ایس او دے اپنے کارکن تے بوہتے کانگری پہلوان ہی سن پر اوس دے جوٹی دار سجن مارا ماری وچ شیر سن۔ ایس لئی اوہ جمیعت نوں عام کٹاپا چاڑھ دیندے سن۔ ایسے نال ہی نبڑن لئی جمیعت نے اپنا پیشہ ور غنڈہ بریگیڈ بنایا جیہڑے اگلیاں سالاں وچ جا کے کھبے پاسے دے منڈیاں نوں من مرضی نال کُٹدا پھانٹدا رہیا ہے ۔ ایس لئی سن ستّر تیکر تے کھبے پاسے دا ہر پاسیوں پلہ بھاری سی پر پھیر ہولی ہولی جماعت اسلامی دی تنظیم تے اوہدے وسیلیاں نال جمیعت اتے چڑھدی گئی۔

این ایس او دا پہلا ٹیسٹ یونیورسٹی دا الیکشن سی جیہڑا یونیں بحال ہوون توں بعد ہویا۔ ایس وچ جمیعت ولوں حافظ ادریس (جیہڑے شاید اج کل جماعت اسلامی پنجاب دے صدر ہین) نوں صدر دا امیداوار بنایا گیا۔ این ایس او نے وڈے اتحاد دی پالیسی نوں مُکھ رکھ کے جہانگیر بدر نوں امیدوار بناون دا فیصلہ کیتا۔ جہانگیر بدر ہوریں اوس توں پہلاں ہیلی کالج آف کامرس دی یونین دے صدر رہ چُکے سن تے ساڈا خیال سی جو اوہ ہیلی کالج توں اپنے سِر ووٹ لے لین گے تے سانوں صرف نیو کیمپس، اولڈ کیمپس، لاء کالج تے اورئنیٹل کالج وچ الیکشن دی مہم کرنی پوے گی۔

ایس الیکشن وچ چشتیاں توں اک سجن ادریس کتھانے ہوریں (میں سنیا گذر گئے ہین ) ساڈے پینل توں نائب صدر دا الیکشن لڑنا چاہندے سن۔ اسیں اوہناں نوں ٹکٹ نہ دتّا تے اوہناں جا کے حافظ ادریس نال گل بات کر لئی تے دوہاں دی ہتھ ملنی دی تصویر وی چھپ گئی۔ خیر اوہناں جانا کتھے سی پھیر ساڈے ول ہی پرت آئے۔

ستر دے الیکشن لئی ادریس کٹھانے ہوراں چشتیاں توں پیپلز پارٹی دے ٹکٹ لئی درخواست دتی۔ کہندے نیں جو اوہناں دا ناں فائنل ہو کے جدوں بھٹو صاحب دے ساہمنے گیا تے اوہناں ایہہ کہہ کے کانٹا مار دتّا جو ''ایس نوں ٹکٹ نہیں دینا ایہہ حافظ ادریس نال جا مِلیا سی''۔ ایہہ کہانی سانوں پی پی پی والیاں دسّی پر پیپلز پارٹی نے کدی این ایس او دی امداد نہیں کیتی۔ جناں چر این ایس او تگڑی رہی پیپلز پارٹی دا اپنا گروپ وی کوئی نہ بنیا۔ ایہہ کہیا جا سکدا ہے جو پی پی پی نے یونیورسٹی سیاست وچ کدی لت نہیں سی ماری۔ کیوں ؟ ایس دا مینوں پتہ نہیں!

کئی سالاں توں بعد الیکشن ہویا سی تے ہویا وی بڑا بھرواں ، مقابلہ بڑا سخت سی کیوں جو جماعت اسلامی دے سارے وسیلے خرچ ہو رہے سن پر این ایس او دے پچھے کوئی سیاسی پارٹی نہیں سی۔ جماعتیے تے دوجے لکھ الزام لاون جو روس چین توں امداد آؤندی سی پر میں اوس الیکشن دی مہم دے عین سنٹر وچ ساں تے مینوں پتہ ساڈے مُنڈیاں کول نہ بساں دا کرایہ ہوندا سی تے نہ ہی سگریٹاں جوگے پیسے۔ ساڈے حمایتی پڑھیار جتھے وچوں کھاندے پیندے مُنڈے کُجھ امداد کر دیندے سن پر ایہہ بہت گھٹ ہوندی سی۔

جماعت اسلامی ایس ویلے توں لے کے اگے تیکر ( جد تائیں میں ویکھیا ) پنجاب یونیورسٹی سیاست نوں تے اوس دے الیکشاں نوں مُلکی چوناں نالوں ودھ توجہ دیندی رہی ہے۔ اوہ خرچ وی اوسے حساب نال کر دی رہی ہے۔ اوہدے مقابلے وچ کسے کھبے یا سجے پاسے دی پارٹی نے یونیورسٹی سیاست تے دھیان نہیں دتّا ایس لئی این ایس او یا دوجیاں پڑھیار جتھے بندیاں وسیلیاں وچ جماعت دا مقابلہ نہیں کر سکیاں ۔ سو اسیں الیکشن ہار گئے ۔ انج تے ایس گل دے وی کافی ثبوت سن جو لاء کالج دے پرنسپل شیخ امتیاز ہوراں گنتی وچ جھر لو پھیر کے جمیعت طلباء دے پینل نوں جتوایا۔ اوس توں اگے جمیعت دی پکڑ یونیورسٹی تے پکی ہوندی گئی جیس لئی جماعت اسلامی نے اپنے وسیلے ہور رج کے خرچ کرنے شروع کر دتے۔

جماعت اسلامی نوں یونیورسٹی سیاست وچ سرمایہ کاری دا لابھ وی بڑا ہویاہے ۔ اک تے اوہناں دے ہتھ حکومتاں نوں بلیک میل کرن دا کاری ہتھیار مِلدا رہیا تے دوجے اوہناں یونیورسٹی لیبارٹری وچوں اپنے کارکن تے لیڈر تیار کروائے۔ جماعت اسلامی دے اجوکے لیڈر، لیاقت بلوچ ، فرید پراچہ، حافظ ادریس سارے دے سارے پنجاب یونیورسٹی یونین دے پہلے سیکرٹری بنے تے پھیر صدر۔ جاوید ہاشمی ایسے لیبارٹری وچ تیار ہویا پر اوہ بعد وچ جماعت دی سیاست توں وکھ ہو گیا ۔پر اجے وی اوہ پکھ جماعت اسلامی دا ہی پوردا ہے، سگوں کہوو جو اوہ ہُن مسلم لیگ (ن) وچ جماعت دا بڑا ودھیا ٹانکا ہے۔

اسیں یونیورسٹی دے کھبی پکھ والے اُنج وی پیپلز پارٹی تے دوجیاں جتھے بندیاں تے ان جھک تنقید کر دے رہے ہاں ایس لئی وی اوہ ساڈے لاگے نہیں سن لگدیاں۔ حالاں ساڈے وچوں اک دھڑے نے (جیویں میں تے میرے لاگے دے سنگی) نے پیپلز پارٹی دی الیکشن مہم وچ وی سدھا ساہواں حصہ لیا، پر این ایس او دا اوہ حصہ جیہڑا پروفیسر عزیز الدین دے بوہتے نیڑے سی پیپلز پارٹی دی حمایت دے حق وچ نہیں سی۔ سو این ایس او تے پیپلز پارٹی یا دوجیاں کھبیاں پارٹیاں وچ وکھرپ دوہاں پاسیاں توں سی۔ پر اہناں سب گلاں دے ہوندیاں وی اج وی پنجاب پیپلز پارٹی وچ جہانگیر بدر تے پنجاب سیکرٹری غلام عباس سمیت کافی لیڈر پاکستان پیپلز پارٹی تائیں این ایس او تے ساڈی یونیورسٹی وچ چلائی پڑھیار سیاست توں ہی آئے سن۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels