Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> جیون کتھا >> جیون کتھا: 'راگی منڈے دی وار'

جیون کتھا: 'راگی منڈے دی وار'

September 12th, 2008
جدوں اپنے پنڈوں شہر ساہیوال (اودوں منٹگمری کہاوندا سی) جان دا چیتا آوے تے نجم حسین سید دی نظم راگی منڈے دی وار کلبل کرن لگ پیندی ہے۔ اوہناں ساڈے ورگے لوکاں تے ایہہ نظم لکھی سی جو کیویں پنڈاں دے چنگے بھلے چنڈے چنڈائے کسبی منڈیاں نوں شہر جاکے بھوں چڑھندے ہین تے کیویں پھیر اوہناں دی پچھلی کیتی کتری تے لیک پھردی ہے، یاں کیویں اوہناں دا ڈنگ کڈھ کے بے سرت کیتا جاندا ہے۔

ایہہ نہیں کہ پنڈوں شہر جاون دا چاء نہیں سی، وڈا چاء سی۔ شہر تے شہر میں جدوں پنڈ تے ساہیوال دے وچکار کٹور والا اڈہ تے اوتھوں شروع ہوندی پکی سڑک ویکھی سی تے عجب نشہ چڑھ گیا سر نوں۔ اڈے دیاں تن چار ٹٹیاں بھجیاں دوکاناں تے ٹھنڈے پکوڑے، پرانیاں ڈھلیاں جلیبیاں تے سوڈے دیاں جعلی بوتلاں دی جو دھاک پئی سی اوہ پیرس دے شانزالیزے دے وڈھے بازار دی وی نہیں سی پئی۔

 

 گورنمنٹ ہائی سکول

میں ساہیوال دو قسطاں وچ گیا یاں ایہہ کہہ لوؤ جو ساہیوال دوجی واری پھسیا۔ پہلاں تے نویں جماعت وچ گورنمنٹ ہائی سکول وچ داخلہ لے لیا جیہڑا اوس ویلے ضلعے دا نمبر اک سکول ہوندا سی۔ ہوسٹل وچ رہنا شروع کردتا۔ پر ہوسٹل دے بہتے ہی رجے ہوئے سپرنٹنڈنٹ قاضی صاحب دی ہر دوپہر نوں ماہواں دی دال تے چھلتر ورگیاں دو روٹیاں پینڈو منڈے نوں شہر وچ نہ رکھ سکیاں۔ گل روٹی دی نہیں سی، بس اپنے پنڈ توں باہر کتے دل ہی نہیں سی لگدا۔ ایس لئی سرٹیفیکیٹ کٹوایا تے جاوے علاقے دے ہائی سکول گنوں وچ جیہڑا پنڈ توں پنج میل دور سی تے بہتا پینڈا وچوں وچ پیلیاں دیاں ڈنڈیاں تے کرنا پیندا سی۔ پر مینوں ایہہ منظور سی ہوسٹل توں اک کلہ دور گورنمنٹ کالج وارا نہیں سی کھاندا۔ بس ایس پھیرے وچ میں دو مہینے ہی شہر وچ کڈھ سکیا ساں۔اجے راگی منڈے نوں بھوں نہیں سن چڑھے۔

پر دوجی وار کوئی واہ نہیں سی۔ دسویں توں بعد کالج صرف ساہیوال وچ ہی سی، سگوں اودوں تے پورے ضلعے ساہیوال وچ (اوکاڑہ پاکپتن تے دیپالپور وی اوہدیاں تحصیلاں سن) اک ہی کالج سی تے سارے علاقے دے، سگوں لائل پور تیکر دے منڈے ساہیوال کالج وچ پڑھدے سن۔ کالج بڑا سوہنا سی تے ہوسٹل وی بڑا شاندار۔ ہوسٹل دی اٹھنی بہنی زمیندارہ تے پینڈو سی۔ ہوسٹل وچ پنڈاں وانگوں رانیاں تے میاں لوکاں دی آپو وچ کھیہ بکھیہ چلدی رہندی سی۔

 

 گورنمنٹ کالج ساہیوال

پر کالج دی دنیا پنڈ نالوں بہتی وکھ سی۔ ایتھے خاکی پینٹ ، شرٹ تے نیلا بلیذر پاونا لازمی ہندا سی۔ کالج دا پرنسپل ملک انور انگریزاں ہار ڈندا ہتھ وچ پھڑی سارا دن ہوسٹل تے گیٹ وچکار سڑک تے ٹہل ماردا رہندا سی، تے جے کسے ہوسٹل دے منڈے نوں دھوتی بنھے پھڑ لوے تے دس روپے جرمانہ ٹھوک دیندا سی۔ اودوں دس روپئے بڑی رقم ہوندی سی کیوں جو لیکچرار دی تنخواہ تن سو ساڈھے تن سو روپئے ہوندی سی۔ دھوتی بنھن تے پتلون نہ پاون تے ایڈا وڈا جرمانہ نشان سی جو کیویں دھگانے نال پینڈو منڈیاں نوں ''بابو'' بناونا ہے۔ ایہہ شروعات سن راگی منڈے دے بھوں چڑھن دیاں۔

مینوں پہلی واری پتلون پاونا نہیں بھلیا۔ جدوں میرے بھنوئیے مشتاق مرحوم نے مینوں پہلی واری پتلون پوائی تے مینوں لگا میں سارے دا سارا ننگا ہوگیاں۔ انج لگدا سی میرے چتڑاں تے کوئی ڈھکن والی شے نہیں۔ ہن سوچنا کہ دھوتی وچ وی کافی ننگ ہوندا ہے تے پینڈو ننگ توں ایڈا ڈردے نہیں۔ کیوں جو شہراں والیاں دے غسل خانیاں وچ نہاون دے الٹ اوہ کھالیاں یا کھوہاں تے اکدوجے دے سامنے نہاوندے نیں۔ بہتی عمر دیاں زنانیاں تے کھالیاں تے ادھ ننگیاں لیڑے کپڑے دھوندیاں عام دسدیاں ہین۔ پر پھیر مینوں پتلون وچ ننگ کیوں لگا؟ خورے ایس لئی جو اوپری دنیا وچ وڑن لئی بندے نوں ننگا ہونا پیندا ہے، اپنا پہناوا لاہ کے غیر دا چولا پاونا پیندا ہے، ایس نال ننگ دا احساس ہوندا ہی ہے۔ ایہہ وکھری گل ہے جو کجھ چر مگروں ایہہ احساس مک جاندا ہے تے پرانے پہناوے توں سنگ آون لگ پیندی ہے،۔بندے دی پرانی کھل دی تھاں نویں کھل چڑھ جاندی ہے۔

اسیں ہوسٹل وچ نوکراں کولوں لکھ حقے بھروا کے پینڈو محفلاں لائیاں پر ''بابو'' بنن دا جن ایڈا کچا نہیں سی جو اوہ ہوسٹل دے اندر دھوتیاں بنھ کے تے حقے چھک کے کیلیا جا سکے۔ میلے دے پنگھوڑے چڑھے نوں بھوں چڑھن توں ڈکیا نہیں جا سکدا ۔ ڈکیا جاوے وی کیویں جو اسیں اپنے گھر توں سکھیا پڑھیا سی اوہدی کوئی قدر نہیں سی۔ وارث شاہ تے مولوی غلام رسول نوں پڑھے ہوون نال وی اسیں ''ادب'' وچ ان پڑھ تے کورے ساں ۔ ساڈی پنجابی جانکاری دی کوئی وٹک نہیں سی۔ہن سانوں ولی دکنی توں فیض تائیں جاننا سی، ہن سانوں وڈزورتھ تے شیکسپیر نوں رٹا لاونا سی ، پنگھوڑے تے ننگیاں بہہ کے بھوں چڑھاونے سن۔

میں کدے کدے سوچنا جو ساڈی اپنی حیاتی تے ساڈی پنجابی قوم دی حیاتی کیہہ ہوندی جے سانوں اپنی ریت نوں رد کے ، اپنے پڑھے لکھے تے ہونجا پھیر کے نویں سرے توں اک ہور زبان وچ تھاں نہ بناونا ہوندا۔ جے سانوں سکول وچ وی اوہو زبان تے ادب پڑھایا جاندا جیہڑا اسیں گھر پڑھدے ساں تے پھیر کیہہ فرق پیندا؟ جیویں امریکی یاں انگریز نوں گھر تے سکول دی زبان وچ لیک نہیں کھچنی پیندی تے پنڈوں شہر آ کے ننگیاں ہوکے پورا پہناوا نہیں بدلنا پیندا تے کیہہ ساڈے اپنی تے سانجھی سوچ وچ کوئی فرق پیندا؟

ایس سوال دا کوئی سدھا جواب تے نہیں لبھا کہ اسیں کیویں ہینے لوک ہو چکے ہاں تے کیویں ایہہ گھاٹ ساڈی نجی تے سانجھی ہوند نوں ٹک لا گئی اے۔ کوئی ایہو جیہا جواب جیس نال میں اپنے سمکالی لوکاں نوں سمجھا سکاں جو ڈاکٹری آون نال یاں ایٹم بم بناون نال نہ کوئی بندہ پورا ہوندا ہے تے نہ ہی قوم۔ میں بس ایہہ کہہ سکنا ہاں جو چین جاپان توں لے کے یورپ امریکہ تائیں کوئی اجیہا ملک یاں قوم نہیں جیس نے اپنے ماں بولی چھڈ کے پڑھتا ودھائی ہووے یاں بہتی ترقی کیتی ہووے۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels