Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> جیون کتھا >> (وادھا کیتی گئی لکھت) جیون کتھا: کالے صاحباں دی یونیورسٹی وچ

(وادھا کیتی گئی لکھت) جیون کتھا: کالے صاحباں دی یونیورسٹی وچ

July 24th, 2009

امریکہ آکے دو بڑیاں گلاں عجیب ہوئیاں۔اک میں جیس مال وچ جاندا ساں مینوں عجیب جیہی شاہن (بدبو) آؤندی سی، کوئی شے نک نوں چڑھ جاندی سی۔ دوجی مینوں امریکی خاص طور تے زنانیاں اصلی نہیں فلماں دیاں تصویراں لگدیاں سن۔ شروع دناں وچ محلے دے اک فاسٹ فوڈ جینو (ہن اوہ چین مک چکی ہے) جا کے بہہ کے کافی پین کے ٹی ہاؤس دا ٹھرک پورا کردا ہوندا ساں۔ میں ہر کپ دے پیسے دیندا ساں تے اک دن مینوں نکی جیہی عمر دی مینیجر کڑی نے دسیا جو مینوں ہر واری پیسے دین دی لوڑ نہیں، امریکہ وچ خالی کپ دوبارہ مفت بھروایا جا سکدا ہے۔ ایہہ شاید صرف امریکہ وچ ہی رواج سی۔ ہن کجھ گھٹ گیا ہے پر اجے وی بہتیاں تھاواں تے پرانا ویہار ہی چالو ہے۔

نیویارک رہ کے نیوورک وچ نوکری کرن نال چوکھا فرق پیا۔گیلانی تے شفقت دا رہن سہن پورا امریکی سٹائل ہی سی۔ دوہاں دے بہتے یار بیلی تے گرلز فرینڈز وی بہتیاں امریکی سن۔ فیر دفتر وچ سارا دن امریکیاں نال ہی واہ پیندا سی۔ میریاں اپنیاں یاریاں دوستیاں وی واہوا بن گئیاں، اک ادھ تے بہت گوڑھی یاری وی ہوئی۔ ایس لئی امریکہ نال میری اوپریت گھٹ گئی، شاپنگ سنٹراں وچوں بو آؤنا بند ہو گئی، تے امریکی جیندے جاگدے بندے لگن لگ پئے۔

امریکہ بارے اک گل جیہڑی مینوں خاص لگی اوہ ایہہ سی جو بہتے امریکی چوکھے پچھونہے خیالاں دے سن۔ چھڑی وچار دھارا وچ ہی نہیں سگوں حیاتی دے دوجے پکھاں توں کافی پچھڑے ہوئے لگے۔ پاکستان توں آئے بھین بھراواں دا تے ہور وی بُرا حال سی اوہ تے پاکستان وچ رہن والے عام لوکاں توں کتے بہتے پچھڑے ہوئے وچاراں دے سن۔ ایہہ گل اجے تیکر وی ٹھیک ہے۔ پاکستان وچ کجھ حلقے کجھ گروپ بہت کھلے وچاراں دے ہوندے نیں پر امریکہ وچ پہلی نسل دے آؤن والے پاکستانی چوکھے قدامت پرست ہین۔ ایس لئی بہت سارے پاکستانیاں نوں اپنے پردیسی بھین بھراواں بارے کوڑا وہم ہے جو اوہ اوہناں نالوں بہتے کھلے وچاراں دے ہین۔ شاید ایس دی وجہ ایہہ ہے جو غیر سماج وچ اپنی پچھان بچاون لئی اوہ اپنیاں ریتاں تے مذہب نوں ودھیرے جپھا مار کے رکھدے ہین۔

ہارورڈ یونیورسٹی بارے وی میرا بھلیکھا جاندیاں ہی نکل گیا۔ ہارورڈ دنیا دے سب کالی نسل دیاں لوکاں دی سب توں اُچ پدھری یونیورسٹی ہے۔ ایس لئی ایتھے کھاندے پیندے کالے امریکی بہتے آؤندے ہین۔ یا فیر افریقہ تے ویسٹ انڈیز دے سوکھے گھراں دے پڑھیار۔ ایہو وجہ ہے جو افریقہ دے سارے براعظم دے حاکم میل وچ ہارورڈ یونیورسٹی دے گریجویٹاں دی بھرمار ہے۔ میرے اپنے ہم جماعتیاں وچ کجھ افریقی ملکاں وچ وزیر ہین۔ گھانا دا وزیر خزانہ، ٹونی اوسے تے یونیورسٹی وچ میرا بڑا پکا یار بیلی سی۔ ساڈے اکنامکس ڈیپارٹمنٹ وچ امریکی بہت گھٹ سن، بہتے پڑھیار، ایتھوپیا، نائیجیریا، افریقہ تے ویسٹ انڈیز ملکاں دے سن۔ شاید اوس دی وجہ ایہہ سی جو سائنس توں بعد اکنامکس دی پڑھائی سب توں اوکھی ہے تے عام پڑھیار دے وس دا کم نہیں۔

ہارورڈ یونیورسٹی وچ کالی نسل دی غلامی تے گوریاں دے ظلم دا بڑا احساس رہندا سی پر انج ایتھے دے پڑھیار تے استاد ایہو جیہے کالے صاحب سن جیہناں دا عام کالے غریباں نال کوئی واہ واسطہ نہیں سی۔ اوہناں دیاں سوچاں تے سدھراں عام گورے درمیانے طبقے دے گورے میل دے وانگ ہی سن تے ہون گیاں۔ بعد وچ وی میں کالے امریکیاں نال بہتا چر نوکری کیتی ہے تے مینوں ہمیشہ ایہہ لگا ہے جو نسلی جبر تے اپنی تھاں تے پر بندے دا طبقہ اوس دے رہن ڈھنگ نوں بہتا بناؤندا ہے۔ ایسے لئی ہارورڈ یونیورسٹی سلیبس وچ شاید دوجیاں وڈیاں یونیورسٹیاں دے مقابلے وچ بہتی پچھونہی تے قدامت پرست سی۔ اکنامکس وچ تے اوہو سلیبس سی جو باقی سرمایہ دار یونیورسٹیاں وچ پڑھیا جاندا۔

میں پنجاب یونیورسٹی وچ پڑھ کے تے فیر پڑھا کے امریکہ آیا ساں۔ ایتھے دیاں یونیورسٹیاں خاص طور تے ہارورڈ یونیورسٹی سرے توں ہی غیر سیاسی سی۔ یونیورسٹی دی یونین دے عہدیدار بندے سن تے سارا سال اوہ کتے وکھالی نہیں سن دیندے۔ جد کیفے ٹیڑیا دے ریٹ یا فیساں راتو رات ودھدیاں سن تے کوئی پڑھیار وی کُسکدا نہیں سی۔ ایہہ گل گل میرے لئی بڑی انوکھی سی کیوں جو پنجاب یونیورسٹی وچ تے نکی جہی گل تے کھپ پے جاندی سی۔ ایسے لئی میں ہارورڈ یونیورسٹی وچ تن سال پڑھائی تے چار سال سال تھیسز لکھدیاں کدی یونیورسٹی دیاں پروگراماں نال کوئی واہ واسطہ نہیں رکھیا۔ کلاساں پڑھیاں، امتحان دتے تے سدھے گھر آگئے۔

امریکی یونیورسٹیاں دی پڑھائی وی پاکستان نالوں کتے ودھ تے اوکھی سی۔ ایتھے ایف اے بی اے وچ ملا کے کل ہزار صفحے پڑھائے جاندے ہین۔ اوہ وی پڑھیار نوٹس لے کے بُتا سار لیندے ہین۔ مطلب کئی منڈے کڑیاں تے چار سالاں وچ سو صفحہ وی نہیں پڑھدے۔ ایم اے وچ وی ایہو حال ہے چنگے توں چنگا پڑھیار کل پنج چھ سو صفحے پڑھدا ہے۔ امریکہ دی پڑھائی وچ بی اے دے پہلے سال (ایف اے فرسٹ ایئر سمجھ لوو) دے پہلے چار مہینیاں دے سمسٹر وچ ہی پڑھیار نوں گھٹو گھٹو گھٹ اک ہزار صفحے پڑھنا پیندا ہے تے اگے چل سو چل۔ میں جد امریکہ دی اک یونیورسٹی وچ کجھ چر اکنامکس پڑھائی تے مینوں پڑھیاراں تے ترس آوندا سی جو اوہ اینا سب کجھ کیویں پڑھن گے۔ ایس لئی چنگے پڑھیار نوں دن رات پڑھن توں ویہل مل ہی نہیں سکدا۔ پاکستان وچ امتحاناں دے نیڑے دو سالاں بعد اک دو مہینے پڑھ کے چنگی بھلی فرسٹ ڈویژن آ جاندی سی۔ پر ایتھے تے ہر دوجے ہفتے ٹیسٹ ہوندے نیں تے سارے سمسٹراں دے گریڈ رلا کے پورے سمسٹر دا گریڈ بنایا جاندا ہے۔ فیر وی کجھ مضموناں وچ خاص طور تے اکنامکس تے شماریات وچ بہت پڑھیار فیل ہوندے نیں۔

میرے لئی اکنامکس چوکھا اوکھا مضمون سی۔ میں میٹرک توں بعد میتھیمیٹکس تے شماریات پڑھی ہی نہیں سی تے یونیورسٹی دے ایم اے تے پی ایچ ڈی وچ نوے فیصد الجبرا، جیومیٹری تے شماریات ہی سی۔ اکنامکس دے مڈھلے مضمون تے پورے میتھ وچ ہی لکھے پڑھے جاندے ہین۔ ایس لئی مینوں شروع وچ کجھ وی پلے نہیں سی پیندا۔ پہلے ہی سمسٹر وچ پرائس تھیوری (مائیکرو) تے میکرو اکنامکس صرف میتھ ہی میتھ سن۔ فیر اُتوں ایہہ وی سی جو پرائس تھیوری دا پروفیسر لی اک کورین سی جیہڑا آ کے بلیک بورڈ تے صرف میتھ دیاں اکویشناں لکھیناں شروع کر دیندا سی تے ایہہ نہیں سی دسدا جو ایہناں دے پچھے گل کیہ ہو رہی ہے۔ ایسے لئی جد مڈٹرم امتحان آیا تے میں پروفیسر نوں کہیا میری سمجھ وچ ککھ نہیں آیا میں امتحان کیہ دیواں۔ اوس مہربان ہوکے آکھیا جو میں فائنل وچ جو گریڈ لواں گا اوہو میرا کل گریڈ ہووے گا۔ خیر میں میتھ دیاں اکویشناں پچھے گل بات نوں دوجیاں کتاباں نال ملا کے پڑھنا شروع کیتا تے گل میرے پلے پین لگ پئی۔ فائنل وچ میرا گریڈ ساری کلاس توں چنگا سی پر پروفیسر مکر گیا تے اوس میرا گریڈ گھٹا کے مینوں بی دے دتا۔

مینوں گرمیاں دیاں چھٹیاں وچ پہلی نوکری اک گورے پروفیسر ڈاکٹر رابرٹ نے دتی۔ اوہ بینکاری تے اک پروجیکٹ بنا رہیا سی تے میں اوس لئی ریسرچ کرنی سی۔ اوس نے ہی مینوں کمپیوٹر سکھن تے مجبور کیتا۔ اوس ویلے صرف مین فریم کمپیوٹر ہوندے سن۔ کمپیوٹر دی مشین اک وڈے سارے کمرے وچ پھیلی ہوندی سی۔ اسیں اک مشین تے کئی سو کارڈ پنچ کرکے کمپیوٹر وچ چلاوندے ساں تے تے اوہ کافی چر وچ رزلٹ پرنٹ کردا سی۔ فیر جے غلطی نکل آوے تے ہزاراں کارڈاں نوں چھان کے غلطی والا کارڈ لبھنا بڑا اوکھا کم ہوندا سی۔

پی سی یا پرسنل کمپیوٹر بڑے بعد وچ آئے۔ ایہناں پرسنل کمپیوٹراں دی میموری دی سپیڈ تے میموری بڑی گھٹ ہوندی سی۔ میں پی ایچ ڈی دا تھیسز لکھن لئی آئی بی ایم دا اک سستا جیہا پنج سو ڈالر دا کمپیوٹر خریدیا پر اوس دی میموری اینی گھٹ سی جو چھ صفحے لکھن نال پُر ہو جاندی سی ۔ فیر میں ٹوٹیاں وچ اک اک باب لکھدا تے یونیسورسٹی دے وڈے کمپیوٹر تے لے جا کے جوڑدا۔ 1989 وچ وی وی جد میں نوکری کر لئی تے مینوں سب تو ودھیا پی سی دتا گیا اوس دی سپیڈ وی اینی سی جو میں اک نکا جیہا پروگرام چالو کرکے دفتر توں باہر کھانا کھان چلا جاندا ساں جد اک دو گھنٹے بعد مڑدا تے اوہ اجے چل رہیا ہوندا سی۔ ہن اوہو کم اک سیکنڈ توں وی گھٹ ویلے وچ ہو جاندا ہے۔

گرمیاں دیاں چھٹیاں توں بعد پروفیسر رابرٹ نے مینوں اپنا ریسرچ اسسٹنٹ مقرر کر لیا جیس دا مطلب سی جو میری فیس وی یونیورسٹی دے ذمے تے مینوں پنج سو ڈالر سکالر شپ وی ملے گا۔ کم کوئی بہتا ہوندا نہیں سی تے اسسٹنٹ دی نوکری حقدار پڑھیاراں دی مدد لئی ہوندی سی۔ پروفیسر رابرٹ چنگا استاد سی اوہ سانوں میکرو اکنامکس پڑھاوندا سی۔ اوہ تے پروفیسر لی مہربان استاد سن۔ ڈاکٹر رابرٹ یونیورسٹی چھڈ کے نیوی اکیڈمی وچ استاد بن کے جا رہیا سی تے پروفیسر لی نے اوس دی دعوت کیتی۔ دعوت تے مینوں تے اک ہور سکھ پڑھیار راجیو نوں وی سدیا۔ میں ڈاکٹر رابرٹ دا اسسٹنٹ ساں تے اوہ ڈاکٹر لی دا۔ اک کورین ریسٹورنٹ وچ کھان دے نال نال اسیں چارے چینی ساقے وی پی رہے ساں جیہڑی نکیاں نکیاں ٹھوٹھیاں وچ دتی جاندی ہے۔چینی تے کورین ایہہ ٹھوٹھی اک ساہ وچ پین نوں ہی مردانگی منندے ہین۔ خیر پروفیسر رابرٹ تے راجیو تے ڈھلے پے گئے پر میں پروفیسر لی دا ہر ٹھوٹھی تے ساتھ دتا۔ ریسٹورنٹ توں نکلن ویلے سارے مینوں پچھن لگے جو گھر پہنچ سکناں۔۔ میں کہیا تسیں مینوں کسے ریلوے سٹیشن تے چھڈ دیو میں اپڑ جاواں گا۔ خیر میں گھر جا کے سویرے سویرے ڈاکٹر لی دی کلاس وچ اٹھ وجے موجود ساں۔ ڈاکٹر لی بڑا حیراں ہوئیا تے مینوں سد کے کہن لگا توں بڑا عجیب بندہ ہیں، اگے توں میری کلاساں لئی پڑھ یا نہ پڑھ، تینوں ہمیشہ اے گریڈ ہی ملے گا۔ خیر میں بہتا چوڑ تے نہیں ہویا اپنی پڑھائی پہلے وانگوں ہی کیتی پر پروفیسر لی دی کلاساں وچ ساری کلاس فیل ہو جاوے (جیہڑا دو تن واری ہویا) پر مینوں اے گریڈ ہی ملدا سی۔

یونیورسٹی وچ پچھونہے وچاراں تے سوڑے دل دے پرفیسر وی سن۔ اوہناں وچ اک پروفیسر بوکاج سی جیہڑا سانوں اکنامکس دی تاریخ پڑھاوندا سی۔ اکنامکس دی تاریخ دے مڈھلے وچاروان فلسفی سن۔ مینوں فائدہ ایہہ سی جو میں فلسفہ پڑھ کے تے پڑھا کے آیا ساں ایس لئی مینوں سچا جھوٹا مان سی جو مینوں پروفیسر نالوں بہتا پتہ ہے۔ میں اوس دی لت وی کھچدا ساں تے پُٹھے سوال کرکے اوس نوں پریشان وی کردا ساں۔ اوس نے مڈ ٹرم وچ مینوں سی گریڈ دتا جیہڑا ایم اے پی ایچ ڈی وچ فیل ہونا منیا جاندا ہے۔ مینوں اک کلاس فیلو نے کہیا میں ایس پروفیسر نوں جاننا جے توں منہ بند نہ کیتا تے ایس تینوں فیل کردینا۔ میں سارا سمسٹر منہ بند رکھیا تے تھوڑیاں بہتیاں لیسیاں وی لائیاں۔ایس لئی فائنل وچ اوس مینوں اے گریڈ دتا۔ بعد وچ اوس نال بڑی یاری ہو گئی تے اوہ میری پی ایچ ڈی تھیسز کمیٹی دا چیئر پرسن وی بنیا۔

ہولی ہولی میں میتھ تے شماریات وچ اینی مہارت پیدا کرلئی جو میں مونٹری اکنامکس وچ سپیشلائز کیتا تے ڈویلپمنٹ ورگے مضموناں ول دھیان نہیں دتا کیوں جے میرا خیال سی جو اوہ گپ بازی توں ودھ کجھ نہیں ہے۔ پر اخیر وچ میں اک ریسٹورنٹ وچ ڈگ پیا۔ میری لت ٹٹ گئی تے میں ہسپتال چلا گیا۔ پی ایچ ڈی دے اخیری امتحان وچ وی اک پروفیسر نے ہسپتال وچ امتحان دتا۔ فیر بسترے تے پیاں پیاں میں فلسفہ تے مارکسزم پڑھنا شروع کردتا۔ مارکسزم دیاں سب کتاباں پڑھ چھڈیاں۔ایس لئی جد تھیسس لکھن دی واری آئی تے میں مارکسزم وچ کھبیا ہویا ساں۔ اُتوں اک پروفیسر نے مینوں پھسا لیا جیس نے فلسفہ پڑھیا تے نہیں سی پر اوس نوں ایس دا چاء بہت سی۔اوہ اینا کوڑا تے سخت بندہ سی جو کدے کسے نوں اوس نال تھیسس لکھن دی ہمت نہ ہوئی۔ میں جھلا اوس دے پنجے وچ پھس گیا تے سائنس دے فلسفے پکھوں ڈویلپمنٹ اکنامکس دیاں تھیوریاں دی جانچ کرن دا کم ذمے لے لیا۔

اوس پروفیسر نے مینوں اینا تنگ کیتا جو میرا روز دل کردا سی میں اوس نوں قتل کردیاں۔ ایس لئی تھیسس لکھن وچ چار سال لگ گئے کیوں جو میں وچوں کوئی سال اک کے نس گیا پر گھر والی نے دبا پایا جو میں کم مکمل کراں۔جد تھیسس پیش ہویا تے میں سوالاں جواباں وچ پاس ہو گیا تے ڈاکٹر بوکاج نے ہس کے کہیا ہن دس ایس وچ کیہ لکھیا ہویا سی۔ میرا تھیسس کمیٹی دے ممبر پروفیسراں نوں سمجھ نہیں سی آیا کیوں جے اوہ فلسفے وچ کورے سن۔ بعد وچ میرے ایڈوائزر نے تھیسس کتاب دی شکل وچ چھپوایا تے اپنا ناں پہلاں تے میرا دوجا لکھیا۔ ایہہ سراسر بے ایمانی سی پر پروفیسر ایس طرحاں دیاں بے ایمانیاں عام کردے ہین۔۔ پڑھیاراں دے کم نوں اپنے ناں نال چھاپن دیاں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels