Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> پروفیسر سعید بُھٹا >> دیس دیاں واراں >> للیریاں اعواناں دی وار دا متن

للیریاں اعواناں دی وار دا متن

سعید بُھٹا
July 23rd, 2008
1
وچار:چار گھر چنھاں دی کدھی تے تلوار بہادر سدائن۔کیہڑے کیہڑے؟ ودھیانے بھٹی۔ خیرو کے جپے۔ حمجانے سپرا۔ مرجے کے للیرے۔ چار گھر مجھیں دے کھنُّو۔ ریڈھاں دے لُکّو۔ کیہڑے کیہڑے؟ عمرے کے گُھگھ۔ سجاولے کے لودھرے۔ کھنجرے کے ممبڑ۔ بہادر کے اعوان۔ سجاولا اعوان چوراں دا پیر، چوراں دا گور سدائے۔ مجھیں دے پُور کھپائے۔ ہُڑیال دی دندی، گینڈے دے کُھسّے پرت کے ماجھے دیاں مجھیں نوں گھتے۔ ڈبیں، ترگڑیں، مرالیں جا سٹے۔ اوتھوں ہملانیاں، کملانیاں دیاں مجھیں اُل کے سٹے دورٹے بھنگسیں کے جاپون۔ ڈک تے ڈوکے گھتے۔ مجھیں کیہ کرین؟ حال حقیقت کُل چاں لکھین۔ کل آکے مِل پوے دِلے للیرے نوں کُل تے کلری توں ہیٹھ مارُو بیلے دے وچ۔ اوتھے آ کے ٹکانا چاں کرے۔ اُبھا پیٹے راجیاں دے پے جاوے۔ لما پیٹے ساون مل دے پے جاوے۔ ٹھٹی تے سرو آلا سِیں ہو جاوے۔ جیہڑا اودوں بدی کرکے آوے اوہ سونا پیا اُلارے۔ جیہڑا ایدوں بدی کرکے جاوے اودے سونا پیا اُلارے۔
سجاولا اعوان جاکے مولراج دا سلام چاں کرے۔ ''صاحب سلام ہے۔ '' ''کیسا سلام؟ '' ''توں سردار ہیں۔ میں رعیت ہاں۔ میں چوری کریناں ہاں۔ '' ''کیسی؟ '' ''نہ بھنناں جُھگا۔ نہ لُکیناں گاں۔ نہ راہزنی کریناں۔ میں چوری مجھیں کریناں۔ میتھے چوری ظاہر ہو جاوے سو روپیہ لے لیا کر بدھا نہ کر ۔ ''جاں پنج چوریاں ہو جاون سجاولے اعوان تے۔ اوتھوں چھوڑ کے سمائل ہرل دے کوٹ جا کے بہہ رہن بہادر ے کے۔ اوتھوں وگے سجاولا اعوان پکے نولاں دے منگو چوں دویے مجھیں لُکالے جاوے۔ نول کُوک پوِن للیریاں تے۔ مولراج دی کچہری اچ فریاد فریاد کرین۔ ''کیسی فریاد؟ '' ''صاحب ! میریاں مجھیں بہاب کے للیرے لُکا لے گئن۔ '' طلب نکل آوے۔ ''کہاں سے دِلا بہاب دا؟ '' اگے لگ لیا دِلے پچھے لگ لیا دھونس۔ جوں دِلے سلام دتا۔ مولراج آکھیا، ''مجھیں دے چاں۔ '' اکھے ، ''کیہندیاں مجھیں؟ '' ''نولاں دیاں۔ '' نول وی آکھن: دِلے تے ہین۔ مولراج وی آکھے: دِلے تے ہین۔ دِلے دی مُکر جیویں محل نوں جندرا چڑھ پوندا۔ انجیں گاہ پوندیاں پوندیاں تر یئیا دیہاڑا ہویا تاں دِلے آکھیا، ''مجھیں پے گئیاں۔'' ویہاں دینہاں دا عرصہ لکھ کے چاں دیوے یا مجھیں لبھ دیساں یا مجھیں بھر دیساں۔
دہ دینہہ لگھے تاں ممندا ناں سبانا وسنیک ہا ٹِبی دا۔ جوں ممندا تے سجاولا لڑے۔ممند نوں سجاولے مارے سوٹے۔ ممندا مُڑ ٹِبی تے آگیا۔ اگے بیٹھا ہا دِلا للیرا۔ ممندے آکھیا، ''سلاما لیکم۔ '' اکھے ''ولیکم۔ '' دِلّے آکھیا، ''خیر تاں ہئی۔ '' ''خیر تاں کائی نہیں۔ میری تاں اعوان عزت لاہ لئی ہے۔ ''دِلے آکھیا، ''جے توں ہوندوں ایتھے تینوں اعوان سوٹے ناہن مارنے۔ اعوان متھے لگ گیا اُلاہما ڈاڈھا دیساں۔'' ایتھے ممندا سارا کُھل گیا۔ ممندے آکھیا، ''مجھیں دی دے گل۔ '' ''کیہڑیاں ؟'' اکھے، ''نولاں
دیاں۔'' دِلے آکھیا، ''دہ دینہہ لگھن۔ دہ دینہہ رہندن۔ اج تایے کُجھ نہیں بنیا۔'' اکھے، ''تینوں سگویاں وکھیناں ۔ سمائل ہرل دے کوٹ، بہادر کے منگو اچ سگویاں چھڑیاں ودیَن۔''
دِلا پیر پیا سوریندا۔ منتاں پیا منیندا۔ پنج اسوار سکھاں دے، دہ پیادے دِلے چونویں لے کے، ڈک کے منگو اعواناں دا، دویے سگویاں تے چار وِگویاں دِلے ہور نکھیڑ لئیاں۔ دویے چاں دتیوس نولاں نوں مولراج دے ہتھوں۔ جیہڑیاں چار ہان دِلے ہیٹھ چاں دتیاں۔ اوہناں مجھیں دیاں ہاویاں توں سجاولا اعوان مُڑ کندر کی آکے بہہ رہے عمرے تے لکھے کول۔ اوتھے سجاولے مجھیں آن چتاریاں۔ ''جیہڑیاں دویے ہان توہیں حق لئیَن۔ جیہڑیاں چار ہین میں منگناں توں دے چھڈ۔ '' دِلے آپو آپ اڑُنگ چھوڑیاں۔ سجاولا منگے مجھیں دِلا سر تے نہ آنے۔ دوویں چوراں دے پِیر تے چوراں دے گور سدائن۔ ہک دُوئے توں مجھیں منگن کس وجہ دے نال۔
تیرا ہی نام ستارا، کدی نہ ڈولیا
صاحب اپن اپارا، کھیڈاں کھیڈدا
پیدا یار پیارا، جد پیغمبر
کیتا نور توں ظاہرا، قدرت اپنی
موتی جیویں چمکارا، دریتیم نوں
کوئی انت نہ شمارا، صفتاں تیریاں
دُلدُل ذوالفقار تے نعرہ، حضرت شاہ تے
کافر مار ہٹارا، ہانک امیر دی
حسنـ
ؓ حسینؓ پیارا، شان خاتونؓ نوں
چوغطہ میر پُکارا، کرے سوال بھی
دیسی آپ دیدارا، بہسی تخت تے
اُمت دا چُھٹکارا، نبی کریم
ؐ نوں
جھڑے گناہ ہی بھارا، کلمہ دین دا


2
جیہڑے کھاوندن ونڈ کے، اوہناں نوں جس سُہانا
بیٹھیاں دِلے نوں ویکھ کے، آ کُوکے ممندا ناں سبانا
تُدھے جیندیاں دِلیا، مینوں سوٹے مارے اعواناں
ہک واء نیں ڈاڈھی ہنیر دی، وِیل اُچی ماناں
دِلے آکھیا، ''ٹبے آکے بہہ رہو، تیرا وطن ٹکانا
پُچھ سوٹے لیساں سجاولا، کنڈی زور مرجانا''


3
دھیرک دتی ہے للیرے، خوش ہویا سیال
مجھیں نولاں آلیاں منگیندیاں ہان، کیہ کیتی ہا چال
بیلی آکھیا ''ویہاں دینہاں دا عرصہ، لکھ لیا سرکار''
''تینوں وکھیناں سگویاں، سِنگوں نپ سمھال
چرن وی کوٹ سمائل دے، ہَلیاں چھڑن برال''
دِلے پیادے لین چونویں، سکھاں دے پنج اسوار
دویے سگویاں چار وگویاں، اُپر چوٹے دے نال
ممند ریڈھ لیا ہے کڈھ کے، پھوک دِتی سو بال
کھیہن سبانے توں وِچھڑی، کل چھنڈے وال


4
آ دتا کل وکھالا، دِلے مہر نوں
سجاولا جوان کرارا، میں بھی ویکھنا
کریساں ہبھو چارا، جھٹ ہک اجِھک جا
کر ویدا پکا کارا، رات دیوار دا
اعوان دے سر نگارا، مارُو ہے وجیا


5
داتیاں اگے منگتا، پڑھ ڈھاڈھی اٹ وکھانے
کھیہن اعوان للیرے، کھوہ منگن لہنے
نارد دے گھر شادیاں، کل کرے ٹکانے
''چُن نپیساں کیلیاں، چُھڑا دیساں راہنے''
''متھے لگوں سجاولا، سار کھاسی کھانے''



6
''ساڈا وطن درآمد جبی، مُڈھ پربت جاگ
اسیں جدوکے آئے چنھاں تے، ناں اپنے جاپ
اساں کھوہ نہ چھوڑیا کہیں تے، ریڈھ کڈھے آپ
میریاں پُچھ ویاہ توں خبراں، جا نیلی واٹ
میں دوپرا بھنّاں گلوتریں، نتھوکیں ہاں رات
مینوں دھمی مٹیلے دے اُتدوں، دینہہ مارو چاس
میتھے بکن لک بھلوانے، اوہ گوندل راٹھ
میریاں چور منیندے نی منتاں، پُچھ ویندے گھات
لے جاواں سائیاں ویکھدیاں، ایہہ میتھے کرمات
ہک دیہاڑے دِلیا، ٹِھل ویساں تارُو ہاتھ''


7
وچار: توں دِلا للیرا بنیا وتدا ہیں۔ میرا کھوہ لئی وتنا ہیں۔ ہک دیہاڑے ہاتھ تے تارُو ٹِھل ویساں۔
''میں کرڑے وار جمیا، گِن رکھن ناں دِلا
گُھٹی گھتی نیں گھول کے، میدانوں کدی نہ پیا پِلا
بہوں گُھسائیے ویر توں، سر چائیے کر بسم اللہ
میرا باپ بہاب تے دادا گُھنا، ہٹن عار اسانوں گِلہ
اسیں سلطان، رسالو دے پوترے، ورثہ تلوار اساڈا ظِلّا
اساں جتھے دُشمن تکیا، ٹپ کوٹ مریسایے کِلّا
اساڈی چِھکّی نہ راٹھ کمان وی، پِیر چاڑھیا ہے چِلّا ''


8
''اساں کھادھا مال سرکار دا، قبول کیتا پھاہ
جتھے مجھیں چنگیاں، گھت دیندا ہے پاہ
جھاگے سمندر دریا، کہ لیندا واہ
میں مول لیاوساں گھر وی، نال نفعے لاہ''


9
''نہ اوئے پُھوک سنداری دا مانگواں، ٹِھل پوے بندہ
بندہ بُڈا ہتھ نہ آوندا، تول دِپے سندا
لڑے ہاں نال وی کاٹھیاں، پیو دادا چنگا
ویر کمُتا وٹویے، ادھ سپراواں دا ونڈا
مُگل وی مار پچائن، کر اُجاڑا تنگا
ویہت نوں دتیاں وکھالیاں، جا ڈٹھائے دندا
ہڈ شریک بھرا وی، رسالو تے منگا
رج کھلوتے ہاں آپ اچ، برابر کنڈا
ہو ٹُرے وی نِسُّل چنھاں تے، ہُن لتھی سنگا
بُرے نی ویر سجاولا!، نہ چِھک توں تندا
مجھیں مِرجے کیاں ماہنو کھاونیاں، کم ہوسیا گندا''


10
وچار: مِرجے کیاں مجھیں دا ناں لینا ہیں۔ رت دے گُھٹ۔ ورہو دیاں گندلاں۔ اکی خون مجھیں دے متھے تے لکھے کھلن۔ گاں دا ریڈھ ہووے چنھاں دی کدھی تے کنونی نوں کُھرک۔ مجھ دا ریڈھ ہووے پِھپھر دے ٹوٹے۔ کلیجے نوں دھمک۔ گاٹے دی رت۔ عمر نوںورہیوں۔
''دِلیا! کدھیوں مجھ دی چوری، ہڈوانیاں دی جھولی
پاڑا مِکدائے، اُٹھ کڈھیے کھوڑی
جیندی مجھ کھسیوے زوری، اوہدے پنجر نوں موری
اوس دا رُوح اُداسی ہے، نیندر پمدی ہے تھوڑی
کھڑِتراں دا حال نہ کوئی ہے، جا پُچھ دھنا تھوری''


11
''مجھیں نہ ڈھیندیاں، مانگویاں تے جھیڑیاں
بیگانیاں دیریاں تے، سانگ سہیڑیاں
ہیگاں پیڑیاں، مجھیں ڈھیندیَن اپنے ہیڑیاں
ریڈھ کھہیڑیاں، چُن نکھیڑیاں، پربت گیڑیاں
پچن اوہناتھے، جنھاں نوں کون آکھے کیہڑیاں
ہکے ناداں دیاں گھت، نشانی چھیڑیاں
ہکے کڈھن حاکم بنھ، کوٹیں ویڑھیاں ''


12
''مجھیں کڈھیَن وٹنے، چاڑھ اڑیکے
اوہناں دے ول سِنگاں نوں،کر سدھے سیکے
اوہناں دے کل متھے تے، راند نارد دے پیٹے
وگاں تے چردیاں، بھار رکھن پیکے
ہکے چھڑن اولیاواں، کرمات میلکھ ویکھے
مجھیں تاں ہتھیں نبیڑیَن، گھر ہوون لیکھے
کیچے لِیّا چنھاں تے، جا وسیے ویہتے
چوغطیا میلکھ نوں ان سہنا، جہانیاں کول چویکے''


13
''مجھیں کُبّے نور دے، چینی دے بھانڈے
چھنڈیاں پُھوکیاں تے پُوجھیاں، کٹورے باتل دے مانجے
کھڑیاں، کھسیاں تے گئیاں، دے جاون لہنگے
منگو ڈیرا برابری، پراہنے بہندے''
چوغطیا ہکس دیاں چِکیں دویے، تد چور نی رہندے


14
وچار : جیہڑا کھڑا کے مجھ لُکا لئے دویے، اوس دے نیڑے کوئی نہیں ویندا۔ کسے للیریاں نوں آکھیا، ''ایہہ مناتے چرائی چھوڑ دیؤ۔ '' ''کیوںـ؟'' ''سجاولا اعوان بکدا ودا ہے تے بک گیا نیں۔'' چرائی للیریاں نہ چھوڑی۔ کیتے ہوئے قول سجاولا اعوان پالے، ریڈھ تے آلُکے۔ ریڈھ دا لُکنا دینہہ لتھے پراہنے داپُچھنا مشکل کم ہے۔ ایکھن بہاب کے منگو تے آوے سجاولا اعوان۔
بِکن راٹھ چنھاں تے، کل اُٹھی ہے جاگ
جِدے ٹکر ویر دی، للیری چِھڑے ِمہاگ
اوہناں نوں ڈکا کدی نہ گھتیا، لوہے دا راج
ایدل، بیگ تے مہر رسالو کے، میلکھ جانے پنجاب
مجھیں نوں سُجھے کان اعوان دے، کھن رکھے لاگ
اوس چُن منگو چوں نپیاں، چندل تے بھاگ
اوس دتیاں آن وکھالیاں، بھویے ملی باز
مجھیں پرت کے ویکھن سائیاں، کر ڈِنگے کھاڈ
مجھیں آہدیَن: نہ سوٹے مار سجاولا، نہ دے عذاب
اسانوں ملسن سایے للیرے، گن لیسن حساب
نزابت، دِلا، سجاولا تے جکا، جنھاں دودھ پیتے سواد
جلا، مل، مراد، پٹھانا، چاوا، وساوا، خیر دے،
جنھاں نوں تلوار دی لاج
اوس پتن جا رِنگائیاں، گھت سنگیں واگ
کہ پالے قول سجاولا، گھت گیا فساد


15
وچار: ہلکآ کے منگو چوں مجھیں کڈھے سجاولا اعوان۔ کیہیاں مجھیں؟ بھاگ تے چندل۔ بھاگ مجھ کیہو جیہی ہائی؟جیویں سلھیٹیاں اچ ہیر۔ ٹمن دے برچھے ہاٹھ اچ ہوندن۔ جیویں رُکھاں چوں توریاں آلی ٹاہلی۔ ٹِھلھاں چ کڑانا ہے۔ بھاگ مجھ ایہو جیہی ہائی۔ دِلے دی ہینہہ نال بجھدی ہائی۔ کولی دا وال ہا۔ بھاگ مجھ دا چوونا ساون ماہ دا ہڑھ۔ بھاگ دودھوں کدی ناہی سُکدی۔ جیویں پھتو دا سر، سراں دے وچوں سوکا کدی نہ آیا۔ بھاگ مجھ نوں دودھ دا سوکا کدی نہ آیا۔ دھمی چھیڑواں دیاں کُوکاں۔ جھلاں دیاں تریلاں۔ مجھیں دیاں گُنکاں۔ چوراں رسیاں دیاں تُنکاں۔ پچھلی راتیں کیفاں دیاں پِنکاں۔ پنجے چیزاں برابر ہو کھلوون۔ سُبیا، بھبھاسیا، بھیرمی، اَلاپ تے دیگا دھاراں نالوں کھڑا کے مجھیں نوں، چھیڑو ٹبی تے چڑھ کے، بانہہ سر تے دھر کے، چھیڑو حال حال۔ اگلیاں آکھیا، ''کیہ ہا کیہ؟'' چھیڑو آکھیا:
نارد پیدھے کپڑے، کل گاوندی چاہنگاں
بھاگ تاں یاد کریندی دِلیا!، اُڈیک چندل رانداں
اوہناں کچیوں مجھیں کڈھیاں، مار سوٹے ڈانگاں
جیویں قہر اُستاد شاگرداں، نال جنبی کامباں
ہتھ سخت پڑتھیے شیشا، پئے جنتے ڈانڈاں
ستروں دے سترانیاں، مُگلاں بدھیَن بانداں
اوہناں پیا وقت قہر دا، ہار ترٹن مانگاں
چڑھ ٹبیاں تے چھیڑو کُوکدے، امام منبر بانگاں
سایے سُنیندے کن دھر، فرضاں دیاں تانگھاں
نپے ہتھیار للیریاں، ہتھ سیلھے سانگاں
اوہناں کیتے اکٹھ مقابلے، اکٹھ اپرانداں
مجھیں سُجھیں پیاں نہ ڈھیندیاں،باجھ وجھیں ٹانگاں
ٹِھلسن تارے کدھیاں دے، دریا اُچھلّیا کانگاں


16
وچار: دھاراں لین آلیاں نوں نیزے برابر بھویے ترامے دی ہو جاوے۔ اگلیاں مجھیں دیاں تعریفاں۔ ایہہ مجھیں جنھاں پُھٹی، توریا دے کے لئیَن۔ منڈی دیاں مجھیں ہو لے سنگ۔ اگوں چک پچھوں لت۔ نہ کائی اوہ مجھ نہ پربھاں تے لج۔
مجھیں دیاں دھاراں، نسری دیاں ڈلیاں
ماکھی دے گُھٹ، مغز نوں تریاں
اوہناں دا مُشک کستوری، آپ چِکڑ بھریاں
سوہن دریاواں، ترگش وچ سریاں
نارد چھیڑُو ہے، کل متھے دھڑیاں
مجھیںنوں لکھن خون، وچ لہو دے پلیاں
ہکے سیک تلوار دا، ہکے اوگاں تے چریاں
اپڑے سایے، چُک لیندین وریاں
مجھیں نوں چور تے کٹک پلوتا، دینہہ ڈٹھن پریاں
چوغطیا جنھاں دا مال مجھیں، گھر موہرا نیں گلیاں


17
وچار: موہرا گلیاں للیریاں نوں ہو جاون۔ پہر دینہہ دے کُھرے اُتے واہر چاں کرن۔
وگے نی ڈھول للیرے، اوہناں کیتیاں واہراں
پَیڑیاں دے وچ کٹیاں، اوہ کرن ریاڑاں
سبیا، بھبھاسا تے بھیرمی، الاپ دیگا دھاراں
پربت بچے کُونجاں، وچھوڑے اُداس پُکاراں
ساون وسے مینہگلا، چیتر کھوہ بہاراں
نماشیں وی بھان جنھاں دے، کلاونت، بھپالاں ستاراں
سائیاں نوں نہ وسرن، مجھیں دیاں دھاراں
تروٹاں جیویں کیفیاں، تھڑک ورہیوں شتاراں
بہاول، جکا، جلا، مل، مراد، پٹھانا، چاوا، وساوا ہن خیر دے،
آہدن پِیچے دودھ حلال کر، ہتھ رکھ ہتھیاراں
کھڑک وریاماں دے جگ اچ، ناں سخیاں دتاراں
تِس دینہہ راہے حشمت تے مہر نزابت نوں، ڈک گھتیاں نیں واہراں
قاسم، یارا، ماجھی، نیکا، اروڑا، لال، ابھولا، بھرا ہاٹھ قطاراں
کیوں کاہلا پیا ہیں دِلیا!، نت واہراں دیاںکاراں


18
وچار: پرھیں للیریاں دی حشمت، نزابتا،خیرا کھوکھر، چوہڑ شاہ سید۔ پرھیںآکے دریا دی من تے واہر ڈکی چاں۔ پچھے ہا دِلا۔ دِلے آکھیا، ''واہر خُدا دی کیوں کھلو رہے ہو؟'' پرھیں آکھیا، ''مجھیں لے گیا ہے سجاولا اعوان۔ اوہ کندر کی پیا وسدا ہے۔ اوہ وی جَن بھروانا اسیں وی جَن بھروانا۔ جے پار لگھ کے لڑاہاں ہک گھر لڑ کے مر جانے ہاں۔ ناں خدا دا من پچھانہہ بھَوں۔ مجھیں لے لیسایے۔ '' چوراں دا علم دِلے تے یاد ہا۔ دلے آکھیا، ''اعوان سانوں مُڑ لُکنا ہے۔ کیوں؟ مجھیں گِندا ہے دویے۔ پچھے اپنیاں کر یسی ترکڑیاں۔ اعوان ہے ساڈیاں ویسراں کرکے، راہ اعوان دی سہیلی ہے۔ پچھے ٹھاواں لُکنا ہے۔'' موکھا وی بہاب دا۔ دِلا وی بہاب دا۔ مَلا وی بہاب دا۔ جلّا وی بہاب دا۔ دِلا تے جلّا سنویں سنج سوتے نال منگو چاں اُٹھین۔ وارے جاویے اوہناں جواناں توں جیہڑے کیتے ہوئے قول پالین۔ دوئی راتیں اعواناں دا پیڑا تیاری چاں کرے۔ سجاول، بہادرے دا، ریحانا، بہادرے دا، احمد ، متے دا پتریر بھرا۔ چوتھا چور چِتو دا چِتو ہستاناں واگھ وراہ۔
جنھاں پیر محی الدین ہے، تِڑ لائے سچیاراںدے پیڑے
اوکھی دے ویلے پکرے، جتھے مجھیں ہاتھ گُھمن گھیرے
لوہا پت جواناں دی، چا جانن للیرے
ڈھاڈھی گاون ڈھولے تے پوڑیاں، پرِھیں چُکن گُھنے کے دیرے
اوہناں نوں پئیاں کِڑاں ، ہوک منگو نیں چھیڑے
''دیواں سڈھا نذر سید جلال دا، رب سجاولا میلے''
کر صلاح تیاری اعواناں، ہیرو پھیرے
سجاول،ریحانا تے احمد، واگھ وراہ، ہبھے کجاک چنگیرے
اوہناں تکیا منگو بہاب کا، آبھویں چوپھیرے
اوہناں نوں لتھا چن دریا تے، پچھلی رات انھیرے
پیڑا ڈِٹھا جلے، بہاب دے، کنیوں آ اُتیرے
کلوکی اُڈیک ہے سجاولا، راہ ویہنے آں تیرے
گھروں چِھڑے ہاں منتاں من کے، جُملے پیر جٹھیرے


19
وچار: ٹبی تے کُل دے سنھ اِچ چوہکن جھلار ہریاں دی۔ پچھلی راتیں اعوان آ لُکن۔ موہر ہووے دِلا پچھے ہووے منگو دے نال جلا۔ جلے دے پیڑا نِگہ پے گیا۔ جاوے دلے تے۔ ''مجھیں نوں چور لُکے کھلن۔'' دلے آکھیا، ''ہور ہتھ کڑاہ چ کون گھتدا ہے۔ ہے وی اعوان سجاولا۔ ''جلے آکھیا، ''اوہ ہین چار یا پنج۔ آکھیں تاں چُپ چُپاتا ٹبی توں واہر کرا لے آواں۔'' دِلّے آکھیا، ''ہوو بہاب دے پُتر، گُھنے کے للیرے، مِرجے کے للیرے، لمے دیاں جٹاں آر حال حال کریناہیں۔ ہے وی سجاولا ایہہ رب دتا ہے۔ کدایے نہیںجاندا۔'' کنیوں آکے دِلے بُلا گھتیا۔ ''سجاولا ہیں اعوان؟'' اکھے ، ''توں دِلا ہیں للیرا۔'' ''للیانی، مرولیاںآلیاں نوں لُک لُک ڈٹھا ہئی۔ اج نُونہہ جاندا۔'' اکھے، ''توں وی لکھنانیاں، چچکانیاں، راہگوآنیاں دے کھوہ کھوہ ڈِٹھن۔
ہاں وی سجاولا لے وی جاونیَن۔'' لوہے دا مارنا، لوہے دا تاونا، لوہے دا چاونا، کال اچ ان دا بھنواونا۔ دِلا بُلائے چاں۔ جلاہل ہِلر کُجھ نہ کرے۔ اعوان نوں ماریوس سیلھا۔ اعوان چِھکے تلوار جلے نوں مارے۔ موڈھے تے اتوڑتی ہتھ کرین۔
جنھاں دے ایمان آراستے، آوندن آ رلّا
دِلے نالوں لگھدے، دوویں مَل تے جَلّا
گانے ہتھ وریام ہن، ناں راٹھیں بھلا
اوہناں دا مُڈھ رسالو، ذات بر وڈا ہلا
سیلھا جلے مہر دا، سُدھا گھڑیا سار صیقلّا
اوہدا چھڑ اٹھارھاں آگلیں، پھل پنج ہتھلا
اوہ دُشمن کرھیںپنجاہ توں، ڈک گھتے ٹھلا
اوس نوں جہنور پون فولاد دے، بند پِتلی چھلا
ماریوس سجاولے نوں مل کے، تک مگر تے پار دوسلّھا
پوند کیتی ہیل سجاولے، اگدوں لیوس مہلا
ماریوس جلے نوں جوڑ کے، پھٹ سوجھ اولّا
مارن آلا کیہ کرے، سار وہے کُللّا
چوغطیا جنھاں دے جاندے نی ساہ کُھٹ، آپ بھڑے اللہ


20
وچار: جھل کے سیلھا اعوان بھیںآوے۔ پہاڑ تے جبی دی لاج ہووس سجاولے اعوان نوں۔ بھیںآوے بہاب کے للیریاں تے جیویں ساون تلے اُتے بدل
نیوں ویندا ہے۔
توں داتا جگ منگتا، نام تیرا گایا
دِلے ڈٹھا ہے سجاولا، چڑھ مگروں بُلایا
جیویں سجن ملدن سجناں، کر دل سدھرایا
پلے سچ اعوان دے، بھیں چنگا آیا
تیگ ہتھ ملک دے، بہہ اُستاد بنایا
دانا تے رُک فولاد دا، اجدھات رلایا
اوہدی کنڈ چیڑی پھل موکلا، واڈھ نواں کِلایا
اوہدی گھڑتڑ ٹاک بنوں دی، تاء لوہا کمایا
سجاولے کر بسم اللہ نپیا، زور ہمت چایا
ماریا سو جلے مہر نوں، سر وچ ٹکایا
دوآ اتوڑتی، مدھانی وِڈھ پایا
ہاتھی جیویں مہاوت، مار کُھونڈ جُھکایا
جیویں سہاگن بھر مانگ، ہا سیس گُندایا
تریئی ماری سو دِلے مہر نوں، بھرا بھاء ونڈایا
ڈاڈھی دھمک للیرے، بھمب ٹھِلھ ہلایا
جن گُجری گڈوا کمبیا، کر ناز وکھایا
پھٹ چَیٹرا وانگ وی پاڑچھے، رت نگال وہایا
ہک ہک ہتھ دوہاں نوں، اعوان چنگا لایا
ہوٹا نہ چھڈیا سجاولے، سار آپ گُھسایا
حیاتی دِلے تے جلے مہر دی، رب ساہ ودھایا
من پہلن مجھ دِلے عزرائیل نوں، اوہ دینہہ لگھایا
21
وچار: سجاولے اعوان دو جلے نوں تریئی دِلے نوں ماریوس۔ رکھ گھتے بہاب للیرے دے پُتر۔ دِلا للیرا کیہ کرےـ؟ پہلن مجھ اوہ عزرائیل دی نذر چاں کرے۔ اوہ دیہاڑا عزرائیل گُھسا جاوے۔ ایہہ سجاولا تلواریں مارے، پر چنگے بھرا اوہے ہوون، جیہڑے جَولیاں چھکین۔ احمدا ،متے دا پتریر ہووے سجاولے دا ، مارے سیلھا دِلے نوں وچ پٹ دے۔
داتیاں اگے منگتا، میر اکھر پڑھیا
سیلھا، متے، احمدے دے دا، ہتھ ثابت پھڑیا
اوہدا چھڑ جنجوعیاں دی ڈھاک دا، پھل جھامرے گھڑیا
ماریوس دِلے مہر نوں، پٹ ساہواں جڑیا
ہڈوں گیا گُھسا کے، وچ ماس دے تریا
تھما جیویں محل دا، کاریگر دھریا
کیتا بھیڑ اعواناں، دینہہ ڈاڈھا نیں چڑھیا
چنگا متے دا احمدا، کول بِھرا دے لڑیا


22
وچار: کنڈ ویہلی کرکے اعوان لگا جاوے جیویں شینہہ انگاڑی بھنّ کے لگا جاندا ہے۔بھیں بھیں کے للیریاں دِھروںویہدا لگا جاوے۔اُتلی منی ایدل کا منگو چِھڑیا کھلا ہا۔ منگو دے نال یارا،حشمت دا،کندا،مالی دا کھلے ہان۔ کُوک سیہان کے ایدل کے
للیرے اپڑن۔ بھرا بھراواں تے چاڑھ کے بھاجیاں گھتدے ہن نیوندر تھالاں دے ویلے۔
ویہدے نی بیر تماشے، چیہل ہسن ہارے
منگو ورو برابری، جُڑ آئن سارے
کندا کرے برابری، شُتری سٹ نگارے
سیلھا ہتھ اچ تولیا، حشمت دے یارے
بھرا بھراواں تے امدن، بھیڑ پیاں ونگارے
پہلوان علی
ؓ دے لشکروں، کر آیا نعرے
یارے پہلا ملک سجاولے نوں، دوآ احمدے نوں مارے
جوڑے وچ بھروہل، کاتب ٹھوک اُتارے
ترینگل جن کرسان دا، ترُپ گھتے کھلواڑے
جگ سلھاں مہر دیاں، واہ سیلھے مارے
لج وی حشمت، دلاور دی، اوہ محمد نوں تارے
ایدل کے دھنی تلوار دے، راٹھ وڈے کرارے


23
وچار: ایہہ تاں یارے مارے سیلھے۔سیت ہک ہوئی تاں دِلے بُلایا۔''کیہ گل نیں جلیا تے یاریا؟'' ''تیری ایکھن کیہ گل ہے؟''دلے آکھیا،''تلوار سر اچ ہے۔سیلھا پٹ اچ ہے۔''جلے آکھیا،''ترائے تلواریں سر اچ ہین۔سر بھمدا پیا ہے۔''دِلے آکھیا،''اعوان دے ہتھیاراں نال اساں بھراواں چوں کوئی مر گیا تاں اعوان
سونے دا ہس گھڑا کے چنھاں دی کدھی تے گل پائی وتسی۔جے سر نوں پٹی چِھک کے چاں بنھو۔اعوان نوں مُڑ بھل بھوینے ہاں۔''بنھ کے پٹیاںامیر بھٹی دی جھلار توں ہیٹھ جا ملن ڈیڈھ کوہ پدھ کرکے۔
لڑن جوان میدان اچ، نیت نفل ثواب دے
شینہہ بھن انگاڑیاں اُٹھدے، بیٹے خان بہاب دے
پٹیاں بدھیاں وانگ پھٹیاں، نوکر خاص نواب دے
کپڑے چھیبر مینہ دے، رنگ اُتے سوہے کاج دے
اوہ دَلاں نوں امدن ساہمنے، پرت ہاٹھاں نوں جھاگدے
گھر جاون کُوڑ سجاولا، دے سوٹے چندل تے بھاگ دے
سیلھا جلے مہر دا، نُقل کرے کباب دے
ماریوس سجاولے نوں مل کے، بھنّ پُٹھی تے گُھٹ سواد دے
جن گھتیا وجھ مُہانے، بھنوا موہرے دِتس جہاز دے
اوہ کھیوا گیا اعوان وی، کیفی جن شراب دے


24
وچار: سیلھیاں دے نال اعوان کھیوا ہو جاوے جیویں فجر دے ویلے پوست دا ڈوڈا کھا کے توتا کھیوا ہو جاوے۔دِلا کنی لئی امدا ہووے۔ ونگارے سجاولے نوں۔سجاولا ساہویاں تلواریں آ جھلے۔بھیں کے لڑنا بھیں کے دیونا کسے دا کم ہے۔گل لگ اعوان آجھلے تلواریں۔
میر صراف جہان تے ،تول آدم نوں گھتدن رند
تلوار وی دِلے مہر دی، اُستاد آندی چنڈ
اوہ گھڑی دوکان لوہار دی، مُل صیقلی گر جھنگ
اوہ کھاوے ماس نہاریاں، رج کُوت نسنگ
اوہ دھرِیک میانوں کڈھی آ، انھیرے شم
واڈھ نواں پان بجلی، لاٹ کڈھے لمب
اوس پھٹ کیتا دو پھاڑیاں، ادھو ادھ ونڈ
ساہویں آ جھلی اعوان وی، نہ دتیوس کنڈ
دوئی ماری سو موڈھا تک کے، جا اڑی سو تند
جن رام جپیندی باہمنی، نھا نکھتی ہے گنگ
آ دھرکیں لتھا ہے چِھیٹکا، ازل سٹیس ونگ
ڈھٹھا سرے میدان دے، جا دھرتی ڈنڈ
اعوان سُتا وانگ مسافراں، مل بھبھوت ملنگ
سجاولے دا جھگڑے روح مجھیں تے، بھویے اچ کُرنگ


25
وچار: روح اسماناں تے مجھیں مجھیں کریندا جاوے۔کُرنگ بھویے تے مجھیں مجھیں پیا کرے۔مرِیندے بھرا تے ریحانا، بہادرے دا مارے تلوار دِلے نوں وچ سر دے۔پھل اگانہہ جا پوس۔مُٹھ ہتھ اچ رہوس۔ آخر دا وداع کرکے بھرا کولوں بھجے ریحانا،بہادرے دا۔
بہہ آپے کھیڈاں کھیڈدا، آپ کردا بھانا
تلوار وی آیا نپ کے، بہادرے دا ملک ریحانا
اوس لئی دوکانوں ویکھ کے، فولاد پُرانا
ماری سو دِلے نوں وچ سر دے، پھل دھرتی جا ڈولانا
ریحانے دوس نہ کوئی ہے، اوہ تاں گھڑی لوہار ایانا
جن ترُٹاّ زور تیر انداز دا، گُھس گیا لکھانا
مل گیونیں ویکھدیاں، ویہدی ساتھ پرانا
دِلا، جلا، یارا تے کندا، چارے مُگلاں دا تھانہ
اوہ ڈڑھے نی احمدے ملک نوں، آہرن ٹک وداناں
تختہ جیویں بیار دا، تچھ گھتیا دھرکھاناں
اوس رکھی ہے جند لُکا کے، وڈھ کیتا نیں کاناں
مارے سجاولے دیاں خبراں، سُکھ مجھیں نوں بھانا
اگدوں بھنویَن جوگنیں، کل دیس مُکاناں
چَگ گاہ لیا للیریاں، گھر بیٹھیاں لہنا

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels