Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> پروفیسر سعید بُھٹا >> دیس دیاں واراں >> للیریاں منگسیاں دی وار دا متن

للیریاں منگسیاں دی وار دا متن

سعید بُھٹا
July 23rd, 2008
1
وچار: دھن رانی چنھاں جتھے گھوڑا مُنس پرکھیے۔ حاکم دیون نیاں ویہتے وسیے۔ چندل چنھاں تلوار دے قد تے ویتری ہوئی ہے۔ تلواریں گھڑیندن لوہار۔ مریندن وریام۔ زبانی منگتیاں دے چڑھیاں ہوئےَن۔ چار گھر چنھاں دی کدھی تے کماں دے کڈُھو، پاڑیاں دے میلو۔ کیہڑے کیہڑے؟ موہلے کے بھٹی۔ نور کے سنگرا۔ مُتلی کے سپرا۔ بہاب للیرے دے پُتر۔ بہاب للیرے دیاں پُتراں ہتھیاراں نپیاں، پگڑے ولّیاں، پنجاب دا مال کھاون لگ پئے۔ اُتوں آن کے دیوان کیاں دھرتی چاں بُلائی۔ آپ ساون مل ہووے ملتان دی گدی تے، پُتر ہوس مولراج اوہنوں ڈِھی جاوے جھنگ دی گدی۔ آٹیوں وال پیا کڈھے۔ شینہہ تے بکری رل کے چرے دیوان کے راج اچ۔ شہرے رجوکے، شرِشتے دے پُتر توں، مِہرو کے رجوکیاں توں ترائے سو روپیہ چٹی مار لے مولراج۔ شہرا کیہ کرے؟ ترائے سو روپیہ تراکے آ نکلے بہاب للیرے کیاں تے۔
بہاب کیاں دا کیہ چالا ہا؟ مجھیں دا علم پکا کے ڈاچیاں دا قاعدہ شروع چاں کرین۔ کیہیاں ڈاچیاں؟ گوندلاں دی بار دیاں ڈاچیاں نوں اُل کے وگائن پنڈ دادن خان دے جاپوِن۔ منڈی آلے پتن توں اَینو دیاں ڈاچیاں وگائن دورٹے بھنگسیں دے جاپوِن۔ ہیرو گھل دیون جا بیلیا اَینو دیاں ڈاچیاں ہیر آ۔ اَینو دیاں ڈاچیاں، مگھیا نے دیاں کاٹھیاں۔ ماجھی سالم دیاں سانگاں۔ کابل دے میوے، دھنی دے پہریوے۔ جموں دی صورت، جھنگ دی سیرت۔ بجلی دے ہاتھی، چِلّی دے توتے۔ سوئن دے گھوڑے، ویاہ دیاں مجھیں۔ بھاگ ناڑی دے داند۔ راوی دے رپھڈ، ساندڑ دے گھچڈ۔ چنھاں دا جھیڑا، ویہت دا رویڑا۔ وِچنھ دی دھریس، کچھی دی سانوری۔ سندھ دی لُڈی، دندے دے باگھے۔ بروے پہاڑ دیاں اولاساں تے اَینو دیاں ڈاچیاں ہکو جیہیاں ہن۔ ایہہ تاں اینو دی ڈاچیاں دی تعریف کرے۔ اگوں میراثی نوں تعریف کرنی آ جاوے۔
آپے کھیڈاں کھیڈدا، پاک سچا سبحان
پیدے کیتا سو یار نبی
ؐ، اُمت محمدؐ نوں شان
اُمت دا سردار، پیغمبراں وچ امام
منصب پنجتن پاک نوں، کیتوس بخش احسان
غوث قطب سبھ اولیے، پہنچے سمجھ قرآن
ہمت حضرت شاہ تے، کافر مار گردان
اوہناں دا ترٹا جہل کفار دا، پڑھ کلمہ مسلمان
ہک سخی نزدیکی رب دے، بہشت وچ مکان
راٹھ پالیندے بول نوں، دیندے سر قربان
اوہ ریڈھ نہ چھوڑن کہیں تے، بِک پوِن پہلوان
ورثہ تلوار للیریاں، گانے ہتھ وریام
شہابل، محمد تے گُھنے خان کے، ہاٹھیں موہر اگوان
نورا جیویں کندر دا، رسالو گھر سلطان
ایدل، بیگ برابری، جانے مُلک جہان
احمد، محمد، ایدل دے، تلوار بہادر خان
عمر، نور، بہبل کے، پِڑ فتوح میدان
پچھانہہ قدم نہ ہٹدے، لڑ پون للیریاں دا کام


2
ڈھاڈھی اٹ وَکھانا، اگے داتیاں
آپ کریسی بھانا، سچّا مہربان
پربت جیویں اعواناں، ٹِبی للیریاں
وچ مِرجے کا تھانہ، راٹھ نوں دھاک وی
وگے ڈھول مِرجانا، لہنے دے پوترے
اپنے ناں اگھانا، مہر نزابتا
کرم جیویں بھلوانا، موکھا نہ ڈولیے
جیویں بگا نسوآنا، سو دِلا، بہاب دا
شاشو ملک کسمانا، بہاول دے وَڑترے
جل، مل، مراد، پٹھانا، جکا، نواب دا
شہابل کیاں نوں کریں کلاناں، چاوا، وساوا نیں خیر دے
اوہناں ہیرو گھل سُجانا، اینو دیاں ڈاچیاں
لے پیڑا چنگا دھانا، موکھا تے دِلا، بہاب دا
جہانا، یارا، شہرا جوان سترانا، مالم جھنگ اچ
اگے ڈاچیاں بار دھنگانا، اِین دیوان دی
ٹھم ٹھم ٹُرن تھرانا، باغیں نی بتکاں
کُھرے گھڑے دھرکھاناں، مِثل طباخ دی
گِچاں جیویں کماناں، نار لپیٹیَن
وانگ کونجاں کڈھن واناں، سُر تنبور دی
سوہے جو زیور گہنا، پتھر دیاں گیلیاں
نک مُہار سُہانا، نتھوں نی بیگماں
اوہ سونا کھٹن کھاناں، ہتھ سرکار دا
کنڈاں اُپّر پلانا، عماریے ہاتھیاں
چیہن بھار لدانا، بیڑے رڑے دے
نہیں نہاری دانا، لکھیا نیں توڑ دا
جنڈ کری، ون، لانا، کھاون بھنّ کے
ہڈیں پوے جھورانا، دِلے نوں ویکھ کے
سُجھنے پدھ لویانا، قضئیے تے دُکھ دا
اوہناں سوٹے مار چلانا، گلیوں نکھیڑےَن
ملسی جوئیا چراک رانا، رکھن اُڈیک وی
چڑھیا کٹک ٹوانا، نالے واہر دے
پچھانہہ ہٹ نہ جاناں، لڑائی تے بھیڑ توں
کھٹ موکھا آیا ہئی ناناں، پیڑا ہئی خیر نال
3
وچار: پنج چور جاون تاں اگانہہ تھل دے ٹبے نال وگ ڈاچیاں دا چردا ودا ہے۔ گُھٹ کے چھیڑو دوئیں ڈاچیاں چُن کے نپ لین۔ دریا لگھا کے کھولیاں آلے تے آون۔ ڈاچیاں کُنڈ کے سٹین۔ جہانا، شادو دا کول بہہ رہے۔ چار اسوار چودھاں پیادے پچھوں کُھرا لئی آون۔ ڈاچیاں وی چھوڑ لین تے جہانے نوں بنھ لین۔ جتھے مونداں دا شرینہہ ہے۔ گُلام، آہلے دے کُھوہ کیتے ہوئن، اوتھے جاکے جہانے نوں اپُٹھیاں سرواہیاں مرین۔ جہانا حال حال کرے۔ للیریاں تے خبر پے جاوے۔ ڈاچیاں وی کھس لین، جہانا وی کھس لین۔
کُوک موکھے، دِلے، جہانے دی، تھل اچ واہراں کیتیاں سائیاں
اپڑے مگرومگری، واہ جواناں دیاں دھائیاں
اوہناں عمر آلیوں ڈاچیاں لئیاں چھوڑ، دھن جنیدیَن مائیاں
جہانے نوں گئن ویڑھ، مار جھل سرواہیاں
جہانے کیتی حال حال، خبراں للیریاں تے آئیاں
اوہلا ویندن لاہی، جُوہاں ویکھ پرائیاں
مِلسن مِرجے دے پوترے، بھر لیسن سوائیاں
ڈھول فرید پِرہایے دا، واہ چھُٹیاں گھائیاں
فرید ہاٹھاں دا سرخرو، کیہی رِیس پرہائیاں
ملیا بہاول، نزابتا، چاوا، وساوا، جکا، نواب دا،
شینہاں وانگ کلائیاں
پلھا، دُلا، ریحانا، مانک، زیادا، حشمت تے سیئی،
ول ڈاچیاں اگے لائیاں
ماہلڑا، قاسم، کلاسم، ریحانا، ماجھی، رولی تے جوئیے،
ملیا وسیبا دھائیاں
موکھے، دِلے، جلے، مَل دتیاں وکھالیاں،
اسوار کھٹ گئے دُہائیاں


4
وچار: ڈاچیاں چاں دیون شہرے نوں۔ ''لے بیلیا! توں تاں لے جا۔ جیہڑی ہوئی پچھے اساڈے نال ہوسی۔'' کلیار ڈاچیاں کھسا کے جاون ساہیوال۔ ساہیوال دے وسدے بن کے۔ ساہیوال دا لکھیا لے کے مولراج دی کچہری اچ فریاد، فریاد کرین۔
کلیار فریادی مولراج تے، سٹ ہتھوں کاسے
بہن نہ دیندے بہاب کے، پُور ڈاچیاں دے کھاپے
ہک آپ لُکیندن ہتھیں، دوآ لیندن ساٹے
کُھرے لے جانے ہاں مگروں، اُلٹا کریندن ہاسے
وِلا ٹُریندا ہے نزابتا، لا گلیں کاپے
ہکے توں سیدھ للیریاں، ہکے بہو پاسے
دہشت تیری اِین دی، لاہ دتے جھاکے
اساڈیاں باہاں سونپ نیلی، چراہاں ہو کُھلاسے
ہکے بہاول ویسائیں ٹُرکے، اوتھے بے وسواسے
کُوک کچہری دِلے دی، سارے جھنگ وچ تاتے

5
وچار: مولراج کیہ کرے؟ قہری تے خفگی دا خط چاں لکھے کمال خان منگسی تے۔ کمال خان دا تھانہ ہووے بڑانا۔ پنجاہ اسوار دا جتھے دار ہووے۔ ''ابی ابی للیرے بنھ کے ایتھے لے آ۔''
کاوِڑ کیتی ہے مولراج، ڈاڈھے لِکھس جواب ترکھیرے
ونج آکھو کمال خان نوں، جھیڑا خط منگسیاں دے ڈیرے
توں پنجاہ اسوار دا جتھے دار، نوکر رکھ دِتن بتھیرے
تینوں جان بسینْوا بہایا، ٹھِلھاں تایے مریندے ہو پھیرے
تُساں ڈکے وی لک مٹیلا، ہک ڈر نہ کھاون للیرے
توہیں چاڑھنا جمال خان نوں، چُن اسوار نال چنگیرے
تساں بنھ لیاونے بہاب کے، آن حاضر کرئیو میرے
موکھا، دِلا، جہانا آیم ہتھ وی، چُک لیساں اکھیڑے


6
وچار: کمال خان کیہ کرے؟ جمال خان نوں چاڑھے پنجاہ اسواراں نال للیرے بنھن کان۔
تیاری کیتی ہے منگسیاں، گھت گھوڑیاں تے کاٹھیاں
اوہناں پیر رکیبے دِتن، مار چڑھن پلاکیاں
اوتھوں ہتھیارِن سمھلے، واگاں نپ عراقیاں
کراری فوج دیوان کی، سیدھ لیندن یاکیاں
اپڑے ہکے پل اچ، آن منگیاں ڈاچیاں
اساں ابی ابی لینیاں، مولراج اسانوں آکھیاں
موکھا، دِلا، جہانا بنھنے، چُک لیساں باقیاں


7
وچار: دُوئے للیرے اِداں اُداں ہو جاون۔ نزابتا مل پوے۔
نزابتے آکھیا ''تحمل کرو خان جی، گھوڑے بنھو تھاناں
لیؤ وی روز نہاریاں، رات رہو آراماں''
''اسیں سردار لیے دے، مُگل دریٹ دراناں
بِھیڑا پوے سرکار نوں، سد موہرے لائے اگواناں
اسیں راٹھ مریلے سیدھے، جیہڑے باہر لاہماں
تساں زمیں لئی ہے لُٹ کے، جھنگوں بے فرمانا
تسیں مجھیں اُتڑیندے ہو دَند کے، ڈک وِرکی ماناں
قلعہ بنایا اٹک دا، ٹِبی یاکی خانہ''
''گیرا مگر ان حق دا، نہ رہے ملک زیاناں
توں پُتر کمال خان دا، تینوں ہبھے خصمانہ
بجھن نال سوختہ، گاہل وڈا طعنہ
ویکھ مزاج توں اپنا، کر ٹھڈھا جامہ
دینہہ ٹُرسائیں نال وی، نظریں ویکھ پروانہ''

8
وچار: موکھا ہتھ آجانیں۔ بے دریغ پچھوڈکیاں۔ اُتوں تُپکاں دیاں موہریاں مرین۔ برک نکل جاوے۔ ''کیہ دِلیا تے جلیا بھرا بھراواں تے اپڑدن۔''
دتا زور منگسیاں، بنھ لیا نیں موکھا
سر تے اوگ دیوان دا، ہتھ حکم دا سوٹا
شینہہ نوں سنگل گھت کے، آن کیتا نیں اوکھا
موکھا جوان قطاراں دا، جیویں واگھ پیروکا
للیرے مِنتاں رہن کرکے، نزابتے کوئی نہ چھوڑیا ہوٹا
ویلا ہتھ نہ آوسیا، جیویں دینہہ کلوکا
پچھوتاوسیا کمال خان، آکھیا یاد اجوکا
بدھے نہ جاسنی بہاب کے، بھر دیسائیں پوتا
ڈاڈھی لانہہ سکھاں دی، پہاڑ ٹکر چوٹا
سد بھراواں نوں آکھیا، دے ہاہ دا ہوکا
ہوڑیاں نہ رہندائے خان منگسی، ذات انوکھا


9
نارد مارُو گاویا، کل جھنڈ کھلاری
بیر بونجا تے جوگنیں، رل مارن تاڑی
جِدے خفگی پوے سرکار نوں، چڑھے جمال خان قہاری
ہک واء نیں ڈاڈھی انھیر دی، دوآ طبیعت کاہلی
نہ منیندا آکھیا، نہ ہاڑا زاری
موکھے نوں کیتس تنگ، اوس حال حال پکاری
''اپڑو دِلیا تے جلیا، جند نکلن ہاری''
جلا آیا ہے بھرا تے، جیویں باز بدھی تاری
اوس دھریک میانوں کڈھی آ، بہہ اُستاد دوکان ہلکاری
اوہ گھڑی لالُو واہد دی، رج کھاوے ماس نہاری
اوس ہل ہِلر نہ کیتی آ، تک کنڈ اچ ماری
ذرا نہ اڑی سو جان اچ، وڈھ مگر کیاڑی
دوئی اتوڑتی دِلے سو ماری، پھٹ دوویں کاری
تربوز جیویں بزار دا، چیر سٹیا دو پھاڑی
اُڈ بُڑے گئے سو میجھ دے، رت وہس نگالی
کُرنگ منگسی دا بھویے تے، رُوح اُتلی پالی
سکھنا پیا ہے پنجرا، پنچھی وداع اُڈاری
جن ساتھوں ترٹھا کرہیوں، سٹ جوں بھاری
ایہہ بنیاد نوکراں دی، جند ویچ وہاری
منگسی بنھ نہ جاتے بہاب کے، چالیوں بازی ہاری
راتیں وِساہ جما کے، لیندا روز دیہاڑی
دینہہ پمدا گل، سد کٹک ہوشیاری
دُوئی دِلے ماری ہے گھوڑی نوں جوڑ کے، لاہ دتیوس گھاری
تریئی محمد خان سپاہی نوں ڈھال اچ، کھا ڈھٹھا بھنوالی
پیا تراہ سپاہ نوں، شینہہ دتی وکھالی
جھل بُوٹے دِسنے للیرے، دھروڑ لگھن جھاڑی
بھُل گیا نیں راہ جھنگ دا، اُتر گئی خماری
شیخنوں لے نیں سُونہے، رتیوں نپ ونگاری
مارے منگسی دیاں خبراں مولراج تے، پہر دینہہ برخاست کچہری
''صاحب لڑدیاں لڑدیاں اساں، ڈاڈھی رات گزاری
راشک نی جٹ تلوار دے، لین نہ دیندے واری
کُجھ نہ دیندے کٹک، گھل پلٹن بھاری
خونی نکا ڈائن کڑانا، ٹبی ہے کارن ہاری''


10
وچار: پگ ہووے محمد کے ناویں تلوار ہووے گُھنے کے ناویں۔ للیرے مارکے منگسی نوں چاں تکین زیادے دا بُرج۔ بہاولا ہووے بھوچریں۔ بہاولے ال بندہ گھل دیون۔ ''بیلیا! رات تیری دینہہ ہورناں دا ہے۔ زیادے دے بُرج اپڑدا ہو۔'' بہاولے آکھیا، ''اوہ تاں مار کے منگسی نوں ٹُر گئن۔ جے میں ٹُر جاواں تاں ٹِبی کھڑیندی ہے۔'' گُناہ دی گڈھڑی بنھ کے للیرا سر تے چاں رکھے۔ دیوان کیاں کار داراں نوں مل کے ملنا چاں کرے مولراج دا۔
واہ تماشن تیرے، توں صاحب ہیں آپ کلتار دا
بھوچریں ویسرا بہاولا، کِڑاؤ سو پار دا
''بہاب کیاں پربت گیڑیا، منگسی ماریا سرکار دا
رات تیری دینہہ ہورناں، گلوتریں اپڑ تکرار دا''
''اگے ہاسے وسنیک جن، کھٹیا کھادھا پار دا
ٹبی بیٹھے ہاں مل کے، بنّا بھٹیاں نال ہٹھاڑ دا
ویروں جھٹ آرام دا، ڈٹھا ہے پر پرار دا
ماملے ساڈے سر تے، اوہ دعویٰ رکھن ہزار دا''
بیٹھا ہے نِیت بہاولا، واہ جِیرا زمیندار دا


11
ڈِٹھن سیک بہاولے، ڈاڈھے مُگلاں دے تائ
جوں جوں پمدے سو کم، آوندے سو یاد بھرا
خیرے آکھیا ''ڈھوڈھے ہتھ نہ آوسوں، جے قدم گیائے چا
چٹی دیسائیں بھر کے، بدھے لیسائیں چُھڑا''
''مینوں پیار دِلے دا کوئی نہیں، چنگے کم بہاب دے، اگے کھلوندے موں آ''
پہلا سلام حاکم راء دا، بہاولے واڑے کیتا سو آ
پنجھی روپیے من کے، بنا لیس سجن ہمراہ
توں میریاں کیہیاں نال وی، جیہڑا لگا دوا
لگھیا کلری دے کولوں، ملیوس حسن سنگرا
''توں بھی کماں دا کڈُھوہیں، کائی دس صلاح''
''بھنیاں نوں ونجن نہ دیندے، مِل پون مُگلاں دا راہ''
وگدا آیا فروکیں، ساتھ دتا سو چوہڑ شاہ
سید کچہری دا بھومیا، دین دُنیا وساہ
جوڑ جواب سوال، ہکے گِن صلاح
آملے امیر وی چند نوں، طمع گھت پنجاہ
رکھ کے مونہہ منشیاں دا، صاف کیتا سو راہ


12
راضی کیتے سو کاردار، حاکم راء تے امیر چند
لکھ گھلیساں مولراج ال، تیرے حق دا چنگ
پُچھ کے وار سوار دا، ٹِپ بہاولا ٹُریائے جھنگ
پہلی رات مُکھیانی، فذِر ملیا سو مہر مہمند
''کِدے وگیا ہیں بہاولا، کیوں جھلن ٹُریائیں بند
تساں امبر پاڑیائے، دھرتی گئی ہے کمب
بھنّی اِین دیوان دی، ڈر آیا نہ سنگ
ہٹ پچھانہہ تے ٹُر جا، داء لگیاں لیساں ونگ''
''مہر سوڑا نہ کر وِچلا، کیوں کیتائی دل تنگ
تسیں باہلے ہو گھر شبیگ کے، آپو اپنی ونڈ
توں بیٹھا ہیں پگ تے، تیری سرداری لئی منگ
جتھے اسانوں توہیں لوڑیا، اُتھّوں نہ دتی کنڈ
کم بندے دے شاہد، جیویں روپیے نوں رند
سر پر ملنا مولراج نوں، جیہڑی کرے خداوند''
13
وچار: مہر مہمند نوں بہاولے آکھیا، ''تیریاں ستاں پیڑھیاں اساتھے سرداری کیتی ہے۔ جے توں پگ تے بیٹھا ہیں تاں تیری پگ منی ہے۔ اج کم پیا ہے ساتھ تے حمایت کر۔'' مہر آکھیا، ''توں نہ میری رعیت نہ میں تیرا سردار نہ تیرا ساتھ دینا ہاں۔'' بہاولا جاوے جھنگ۔ جے بزار اچ جاوے تاں کراڑ وی آکھن: خُونی للیرا آیا ہے۔ ایس نال دینہاں مولراج کیہ کریندا ہے؟ سپاہ وی آکھن: خُونی للیرا آیا ہے۔ دینہہ مولراج ایس دے نال کیہ کریندا ہے؟ کچہری دے وچ للیرا گناہاں دی گڈھڑی آپ توں دُور چاں سٹے۔ جوں سلام کیتوس تاں مُولراج آکھیا:
بھگوان وی آندا ہے بہاولا، کیوں چہ وچ ماریا ہئی دھرک
جتھے سُنیوم بہاب کے، اُتّھوں لیساں میں نپ
نزابتے تے تینوں گھتساں مٹھن کوٹ اچ، تد آوسنے مت
موکھا، دِلا، جلا تے ملا دیساں منگسیاں، خون لیسن وٹ
''جی میں تاں حاضر ہاں تیرے، دلوں نہ بیٹھا ہاں جھک''
''اوئے گل کرینا ہیں بہاولا، کتھوں ہویا ان حق''
''کول نہ کناں دا دوس ہے، اکھیں دا ڈٹھا سچ
جلے چِھکی ہے ویکھن کان، لوہے کیتس جھٹ
ہتھوں گئی سو چھُٹ کے، کوسیوں ہوئیس پھٹ
جلا ایہہ دوا کر جاندا، جاتا سو مرولی تے ٹک
جا دینہہ اُبھاریا نیں گوندلیں، تیرا ویکھ کے تپ''


14
''نہ اوئے تساں ہبھناں ماریائے جان، ساریاں گِن کے پک
تہاڈا مغز وی گیا ہے ترک کے، میتھے نہ پئی ہے تک
جاہو پُچھو لنگڑیال تے کاٹھیے، اوہ کریساں میں اٹ
تہاتھوں نپیساں میں گادھیاں، جنگھی نپیسو ترٹ
تد چوری جاسی چنھاں توں، جتھے ہے وی ہٹ''
اکھے ''عقل اساتھے اپنا، وڈیاں دی اسانوں مت
اوہو وسے چنھاں تے، جیہڑا اپنا کھاوے رکھ
اسیں لُکنے ہاں ریڈھ تے، وِن کھوہوں نہ ڈُنگیا ککھ
سد پُچھ جگیرے تے بھوچرے، سِنّی پھوسی دھری نہ لت
جے چوری گیائی چنھاں توں، تیرے کیہ آوسی ہتھ
ادھ وی ماملا جھنگ دا، ادھ فروعی ابت
ماہل نہ ہوندی سکھنی، جے لوٹا لئیے کپ
نوکر تیرا ہے ماریا، سرداری نہ جاندی او گھٹ
توں سردار تے اسیں رعیت، اگے دھرینے آں کھٹ
چٹی لے تقصیر دی، رکھ اساڈی وی پت
اگلیاں بدیاں توں بخش، پچھے لکھا لے خط
ضامن لے مہر مہمند، جے پوے اساتھوں وی وت''
''جا فصل چوا بہاولا، آن دے نزابتا ڈھک''


15
وچار: مولراج آکھیا، ''تینوں کُجھ نیہموں آہدا۔ توں ساہواں آیا ہیں۔ اگے بہاب کے میں بدھے ہان چاں تُسیں چوری کریندے ہائے۔ راجیاں دی زمین تے لُک جاندے ہو۔ نزابتا لکھ کے دے گیا ہا جے بہاب کے نس جاون تاں بہاب کیاں باہاں میتھوں لئیں۔ اوہ وی نس گیا تے بہاب کے وی نس گئے۔ توں جا تے اوہ ایتھے آوے۔'' موسل تے کاردار دیوان کے ٹبی توں ہٹالے تے آپ بہہ رہے۔ بندہ گھل دیوے چاچے نزابتے آل کہ توں مل پویں تاں اسیں سارے چھُٹ جانے ہاں۔
گھل بندہ دیوے بہاولا، جا چاچے نوں مِل
تینوں یاد کیتا ہے مولراج، توہیں کیوں لائی ڈِھل
اسانوں کم پیا توہیں جیندیاں، تارُو ہاتھ تے سِل
سر پر مر وی جاونا، خانہ ڈھو توں دِل
زمیاں ہتھ نہ آوندیاں، باجھ لائیاں ٹِل


16
وچار: اوتھوں نزابتا ٹُرپوے۔ چاچا، بھترئیا وداع ترابی دیاں گلاں کرین۔ چاچا دیوے بھتریے نوں مت۔ بھترئیا دیوے چاچے نوں مت۔
ساہواں ٹریائے نزابتا، ویکھ اپنا پہرا
''اللہ نوں سونپیا ہیں چاچا، ساڈا کیہڑا چارا
جے بہن آدرے مولراج، کر آویں توں پکا کارا
جیہڑا پیریں ٹُردا ہے مال، ول دیسائیں سارا
پورا کرنا جھنگ دی زِمیوں، جے چایا قرض اُدھارا''
''میں تاں ویندیاں بجھنا، آپ جاتم ظاہرا
پیو دادے دا راہ ہے، میلا نہ کریائے کھاہڑا
کتھے ہے ٹھوبا، بہاب، کتھے سکندر، دارا
میرا طمع لیائے لاہ کے، دلوں کنڈ وسارا
جنیائے چاچا گیا ہے مکے، ڈھاہ آوسی گناہ بھارا
جے مینوں پون دیواراں، مدینے کیتس چارا
مِرجے دا پروار ہے، چُھٹ جاوے گناہاں توں سارا
پکے نولاں دے منگو، بہندا لُگا لیارا
دو بیلیوں کڈھیائے ڈاچیاں، اُبھے سٹ مہارا
آوسن فریادی جھنگ اچ، حال حال کُکارا
مینوں دیسی طلبیاں مولراج، دہشت بنھ وکھالا
پاٹے جاندن سِیپ کے، مل ویسی پاڑا''


17
مولراج آکھیا، گھت نزابتا، مَل گئے ہو ہوڑے
تینوں چڑھیناں گیٹیاں، ہتھوڑیاں موہرے
سد گھل موکھا، جلا، دِلا تے مل، آ ویکھن کولے''
''پتراں سنے وی ترکہ، جے جاندوں لوڑے
میرے وس نہیں بہاب کے، نہ رہندے ہوڑے
ساہواں آیا ہاں تینوں، سر چا کے تھورے
لکھی قلم درگاہ دی، کون اوس نوں موڑے''


18
وچار: ہتھوڑیاں تے گیٹیاں نزابتے نوں چڑھ جاون۔ فرانشیشیاں دے حوالے ہو جاوے۔ اٹھویں پہر مولراج بھوہرے چ ٹُبکیاں دیوائے۔ ''کڈھ موکھے دیاں باہاں۔ کڈھ جلے دیاں باہاں۔ کڈھ ملے دیاں باہاں۔ کڈھ دِلے دیاں باہاں۔'' نزابتا آکھے، ''آپ وی حاضر ہاں۔ پُتر وی حاضر ہین۔ بہاب کے نہیں امدے۔'' چور چوراہے بہاب کے بندہ گھل دیون۔ ''جے چاچا توں اوکھا ہیں تاں اسیں مل پوائیں۔'' نزابتا آکھ گھلے، ''سونے دی چاکھڑی، پٹ دیاں لاہاں، جھُوٹے پیا لیندا ہاں۔'' اگلے قیدیاں توں پچھے '' کون ہیں؟'' اکھے، ''نول ہاں۔'' اکھے، ''کتنیاں لیاریاں نی؟'' '' چار لیاریاں ہین۔'' نزابتا آکھ گھلے، ''چار لیاریاں متوکیاں جھُگیاں ہیٹھ بہندیاں ہین۔ اوہ لُکا لیائے۔ جے جھنگ نوں تیسو تاں آپے مولراج چھوڑ دیسی۔'' خلقت بہاولے ال مونہہ چاں کیتا۔ بہاب کے ودے ہان کانڈی آلے۔ نزابتا بدھا پیا ہے جھنگ۔ توں ایتھے کیہڑیاں اچ ہیں؟ سخی سید جلال دے تھاپنے جھل کے ملتان تک وگے۔
روڑیوں ساون ہے آوندا، جنھاں آسرا پاک سُبحان دا
ٹُریا ہے نِیت بہاولا، لما پدھ ملتان دا
سورے بَلی بہادر، راکھا دین ایمان دا
تھاپنے سید جلال دے، تھم روشن سخی جہان دا
جے رسالو ہوم اکٹھا، چاڑھاں ڈنگر دربار نشان دا
کم للیرے دے چنگے، دیون، تلوار تے سخن زبان دا
ویندیاں عرضی سو گھتی، حاضر توڑ سلام دیوان دا
''کیوں مگر لگا ہیں بہاولا، تُساں گھتیا امبر طوفان دا
میتھوں نیاں نہ چُکدا، تپاس جھنگ دی لاہم دا''
''صاحب اسیں جواہیں کِدے، کوئی بُوہا دس پینام دا
توں سردار سلامتی، بھار بھارا ہے تیرے احسان دا
اساں نال کڑپ کریندا ہے مولراج، آن گوڈا ملیا سامھ دا
اوہ سردار تے اسیں رعیت، وسیوا کرے دھیان دا''


19
''اج پروانے گھلن مُولراج، اج کاگت ڈٹھے
اوہو کم کریندے ہو بہاولا!، اوس نوں لگدن پِھکے
ہک بندے ہو ڈھال بہاب کی، بھج چڑھدے ہو چخے''
''جی تسیں سردار برابری، دوہاں دے ٹالے ہکے''
کُھل متھا گیا دیوان دا، اسوار مطبل مٹھے
چک روپیہ چار سو، خط مولراج ال لکھے
مہر سنے وی سونپنی، جنایوس وچے
میتھوں نُونہہ ڈھکیندے بہاب کے، نہ جاندِم چِکے
اوہ بہن جاگھے اپنی، آوس سِکے
پہلوں چھوڑنا نزابتا، خط ویکھنے پچھے
بہاولے نوں دیونا سِرپا، ہکے تریہہ روپیے چِٹے
چاچے نوں دیہو آبرو، جیس دے سر لُڈِکّے
سٹھ چھُڑایا مہر مہمند، چالھی گھروں سو دتے
آیا ہے جن بہاولا، کم چنگے مِتھے


20
لڑن جواناں دے وس ہے، واچن میر چوغطے
بہاولے پڑھیا ہے شکرانہ، رسالو کے ہوئن اکٹھے
ٹبی بیٹھے ہاں آن کے، وگا ماہلڑے سچے
ٹھوبے توں پچھے ڈاڈھے، دینہہ نزابتے دَھکے
ادھی لگائی سو بدھیاں، ادھی ویراں دے متھے
آیوس جھٹ آرام دا، پُتراں بھترئیاں ہتھیار سو نپے
مجھیں نوں بُڈن مہنا، للیرے ویراں توں نہ ہٹے
کلمہ پڑھیے نبی
ؐ دا، جڑھ کُفر دی پٹے

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels