Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> پروفیسر سعید بُھٹا >> دیس دیاں واراں >> نورے چدھرڑ دی وار1 دا متن

نورے چدھرڑ دی وار1 دا متن

سعید بُھٹا
July 23rd, 2008
متن


1
وچار: چودھری جھامب، وِجھل دے تے پگ ہوئی ہے۔ بارھاں پتر ہوون چودھری جھامب، وجھل دے دے۔ کیہڑا کیہڑا؟ ہسو وی جھامب دا، نِدو وی جھامب دا، وریو وی جھامب دا، خانُو وی جھامب دا، عیسیٰ وی جھامب دا، موسیٰ وی جھامب دا، جِندا وی جھامب دا، پھتا، طاہردا، طاہر وی جھامب دا، تاجا، حمین دا، حمین وی جھامب دا، نورا سلیمے دا، سلیما(سلے+ما) وی جھامب دا۔ چودھری جھامب موت دا پیالہ پی جاوے۔ بترٹ چدھرڑِکی پے جاوے۔ ڈولا جاوے۔ چدھرڑِکی بارھاں چوں ترییے تے پگ آ جاوے۔ ترییے نوں خدا یُمن چاں بخشیا۔ اودوں آ گئی طاہر تے اودوں آ گئی سلیمے تے۔ ٹکے دلی ادا ہوندا ہان۔ چھیویں مہینے نواب چڑھدے ہان۔ ٹکے اُگاڑے جاندے ہان۔ دلی دے دفتر تے ناں چڑھیا ہویا ہووے تاجا تخت پور، خون پور دھوکھِر۔ دھوکھِر، بُونگا تے کُل سلیمے نوں ڈھہِی جاوے۔ ڈپھر کے تے بیر آلا ونڈ تاجے نوں ڈھہِی جاوے۔ کلری ونڈ طاہر نوں ڈھہِی جاوے۔
جوں بھرنا لہور دا پے گیا۔ انائی لگ جاوے۔ بھرا ہمت اچ ہوون۔ سلیما کمزور ہو جاوے۔ سلیمے پتی سٹ گھتی۔ بھراواں چا لئی۔ آپ اچ تاں بھرا نبھا جاون۔ پچھے پِتریر ہو جاون۔ طاہر دے گھر پھتا ہووے۔ حمین دے گھر تاجا ہووے۔ سلیمے دے گھر نورا پیدا ہووے۔ کیہا نورا؟ دھاڑ وی نورے دی۔ پاسنا وی نورے دا۔ نورا جوانی آ چڑھیا، مدیں آ چڑھیا۔ اپنا ہوکا تے اپنی دُہائی نورے آ پھیری۔ جتھے کتھے نورا آکھے، ''بھراواں او! پتی دیہو چاں۔'' بھرا آکھن، ''تیرے پیو سٹی ہے۔'' نورا آکھے، ''پیو سٹی ہے پتی میں منگناں ہاں، دیہو چاں۔'' کیے دیہاڑے ہوون سجن ونڈی گئے۔ برادری ونڈی گئی۔ قبیلے ونڈی گئے۔ تاجے کا قبیلہ پنڈی آلے بھٹی، بھٹیاں دی وی رُت۔ طاہرانا قبیلہ کھیوے آلے ماہنی، ماہنیاں دی وی رُت۔ سلیمے کا قبیلہ رشید پوریے سیال، جیہے رشید پوریے سیال ٹکیاں توں تدہاں پے سمھلن، جیہے سلیمے کے تداہیں پے سمھلن۔ نورے کول کیہ برکت؟ چار نورے ہوریں بھرا ہائن۔ کیہڑا کیہڑا؟ نورا، سلیمے دا، سلطان، سلیمے دا، مرجا، سلیمے دا، صادق، سلیمے دا۔ پنج نورے دے پتر۔ کیہڑے کیہڑے؟ یار بیگ، نورے دا، خضر، نورے دا، دُلّا، نورے دا، لکھا، نورے دا، جسرت، نورے دا۔ جیویں یار بیگ پگڑا بدھا، خضر وی پگڑا بدھا، جسرت وی پگڑا بدھا۔ چھیواں بھترئیا سلطان دا پتر دولت ناں ہاس۔ دو جنجوعے پُتریلے ہاس کلو تے پیر خان۔ ہُن نورے ہتھ پکے چاں گھتے۔
کیے دیہاڑے ہوون لہور دے اچوں نواب دی آمد ہو پوے۔ پہلا دروازہ لہور دا چنیوٹ، چنیوٹ آ کے نواب دے دھونسے دوں، دوں آ کیتی۔ پھتوہل خان ماہنی ورتے زُعم چ ہووے۔ پھتے، طاہر دے نوں وی لے لے۔ تاجے، حمین دے نوں وی لے لے۔ کرملی، مسن دے نوں وی لے لے۔ جا کے نواب دا سلام چاں کرین۔ کچہری لگی ہوئی ہے۔ نواب بولیا: ابے پھتوہل خان ماہنی، پھتا، طاہر دا، تاجا، حمین دا، کرملی، مسن دا، علاقے اچ خیر ہے۔ چدھرڑاں آکھیا، ''صاحب! تیرے راج بھاگ نوں علاقے اچ خیر ہے۔'' پھتوہل خان ماہنی بولیا: جناب لحاظ پئے کریندن۔ اوڈُھر پئے کریندن۔ خدا تینوں دتی زمین۔ تیرے کیتی سو حوالے۔ زمین نوں وڈا دُکھ ہے۔ نواب آکھیا، ''نواباں دیاں ہون زمیاں۔ ٹکے ادا ہوون دلی۔ کیا دکھ ہے زمین نوں؟'' پھتوہل خان ماہنی آکھیا، ''ہک نورا چدھرڑ ہے۔ نہ وسدا ہے نہ وسن دیندا ہے۔'' نواب آکھیا، ''کتنے نورے دے لشکر ہن۔ کتنے کوٹ ہن۔ کتنے قلعے ہن۔ کائی ایڈی بلا ہے نورا؟'' پھتوہل خان ماہنی آکھیا، ''نہ کوئی کوٹ ہیس، نہ کوئی قلعہ ہے۔ دو پیڑھی جیڈے ہیس ٹھٹے۔ پنج ہیس پتر۔ ہک ہیس بھترئیا۔ دو جٹ مار خورے رکھے ہوئیس۔ جو کوئی لُنڈا، جو کوئی ادھروکڑ، جو کوئی بدخواہ، اوہدے کول ہے۔ ہکے ٹھٹا لُٹ لے ویندا ہے ہکے بلیدا گُھٹ لے ویندا ہے۔ نہ وسدا نہ وسن دیندا۔'' نواب آکھیا، ''جے میں اوس نوں اپنے پوتے تے اپنے بلے چاں لایے مت کوئی تہانوں گھاٹا آوے۔'' نواب بولیا: ابے آباد خان، سٹھ اسوار دا جتھے دار ہووے۔ اوس آکھیا، ''جی۔'' نواب آکھیا، ''جا نُورا سَنے پُتریں بنھ لے آ۔'' چڑھ بہے آباد خان۔ مغلاں دی آمد، دریا دی آمد، جنج دی آمد، منگتے دی آمد کوئی کوئی ڈکیندا ہے۔ بھویے دور، بھویے دور، ''کہاں نورا، سلیمے دا، کہاں نورا، سلیمے دا؟'' نورا گھر نہ ہووے۔
نورے دا پتر یار بیگ کماں تے ٹُریا مل پوے۔ دیرے لوا دیوے۔ ہٹیاں حوالے چاں کرے۔ دودھ، پٹھے، خاطر داری یار بیگ کیتی۔ دینہہ لہہ گیا۔ اتوں نورا آ گیا۔ نورے آکھیا، ''یار بیگا! کیہ گل ہے۔ کیوں لتھا ہے جتھا؟'' یار بیگ آکھیا، ''بڑی گل ہے۔ نواب آ لتھا ہے چنیوٹ۔ پرسوکے دادکے چڑھ گئن۔ اوتھوں چاں چاڑھیا نیں۔'' نورے آکھیا، ''او یار بیگا! پتر وی بیٹھے ہو۔ بھترئیے وی بیٹھے ہو۔ پُتریلے وی بیٹھے ہو۔ جھیڑے نوں لا بیٹھے ہاں ہتھ۔ بانہہ دیؤو بَلی۔ ٹکے دیؤو بَلی۔ ہبھے بیٹھے ہو کیہ کریئے؟ بول کھاں یار بیگ وڈا توں ہیں۔ تیری کیہ صلاح ہے؟'' یار بیگ آکھیا، ''بابا! نواب کانگ دا پانی ہے لگھ ویسی۔'' ''توں بول خضر تیری کیہ صلاح ہے؟'' خضر آکھیا، ''بابا! توں ہمتال ہیں۔ اوہناں تے پگ ہوئی تاں کیہ۔ ساتھے پگ ہوئی تاں کیہ؟ کیہا جھیڑا گھتیا ہئی؟'' نورے آکھیا، ''توں بول دولت بھترئیا تیری کیہ صلاح ہے؟'' دولت آکھیا، ''چاچا! میتھوں پُچھنا ہے نا نواب سُتا پیا ہے چنیوٹ۔ پٹھان سُتا پیا نیں ایتھایے۔ دادکے وی سُتے پین چنیوٹ۔ چنیوٹ جا کے کڈھ ڈیہیے۔ مار گھتیے یاں مر رہیے۔ گل ہک پاسے لگے۔'' نورے آکھیا، ''دو تکرار ہن۔ مینوں نواب پھاہ دتا تاں وی تہاڈا پیر جم گیا۔ جے مینوں دلی بنھ کے لے گیا۔ پچھے تُسیں کریسو دعویٰ۔ اوہ تہانوں کُھوہ سٹیسن۔ تسیں آکھسو اساڈا پیو وی ایسے راہ تے مویا ہا۔'' سٹھ روپیہ لے کے نورا پٹھان دے اگے رکھے۔ پٹھان آکھیا، ''یہ کیا؟'' نورے آکھیا، ''صاحب نذر۔'' پٹھان آکھیا، ''کیسی نذر؟'' نورے آکھیا، ''خان صاحب! ایتھوں بنھیں پچھوڈکیاں، اتوں ماریں کورڑے۔ مینوں ایتھے وی موت حرام دی دسدی پئی ہے۔ اوتھے وی موت حرام دی ہے۔'' پٹھان دانا ہا۔ پٹھان آکھیا، ''نوریا سٹھ وی ویندا، جٹ وی ویندا۔ کچہری ویندیاں تیرا کوئی ضامن نہ ہو سی۔'' اگے چڑھ بیٹھا نورا، پچھے چڑھ بیٹھا جتھا۔ چنیوٹ گئن۔ کچہری لگی ہوئی ہے۔ چوکیدار بولیا ''نواب صاحب! نورا، صدر سلیم دا، نذر دولت سلام۔'' نواب بولیا:
آبے ہِتیارا، مارا خورا، توں نورا پاپی
نہ وسیں نہ وسن دیویں، آباد کر نہ جاتی
بُرد کرینایے ماملا، تروڑ رکھنا ہیں باقی
تینوں گھلیساں لہور، پا پنجرے پھاسی

2
وچار: نورا حیران ہو گیا۔ ہک میرا بُت ہے ست ایس ناں رکھ لین۔ نہ میں ڈٹھا ہویا نہ ایس مینوں ڈٹھا ہویا۔ ایہہ میرے ناں نواب دلی نہیں پئے رکھے۔ ایہہ ایہناں شریکاں، بھراواں پئے دسن۔ شریکاں، بھراواں ہوندیاں طعنے پچاون، سوختے پچاون، راٹھاں دے پتراں دا کم نہیں۔ نورے آکھیا:
تہانوں پون مہماں، نت چوتھی چُنڈے
دہشت تپ تہاڈا، ککھ کوئی نہ ڈُنگے
راکھے گھر بہایو، گولے تے لُنڈے
پچھوں آن مُبھارکھاں، کر خوشیاں پُھنڈے
کہ نواباں دے پتر، غُنڈے


3
وچار: پچا جاون، گُھسا جاون، داناواں دا کم ہیں۔ ''ہور کر، ہور کر۔'' نواب آکھیا، ''کچہری برخاست، پرسوں سلیمان دی ماڑی حاضر ہو جویائے۔ تہاڈا جھیڑا بھن چھوڑیساں۔'' سلیمان دی ماڑی جھیڑا جاوے ٹِپی۔ سلیمان دی ماڑی نواب صاحب آ گئے۔ آوندیاں نال پھتوہل خان ماہنی جھیڑے دی مِثل نواب اگے رکھی۔ اتوں نورا سلام آ کرے۔ نواب نوں چنیوٹ آلے جواب دی کاوِڑ ہائی نورے دے اُتے۔ جیس ایلے نورے دری تے پیر رکھیا نواب وج کے بولیا نورے دے اُتے۔
تپ کچہری نواب دی، جواب کیچے ڈر تے
تیری خاطر نوریا، آپ آئیم چڑھ کے
کُوکاں تیریاں سُنیاں توڑ لہور دی چھڑکے
اٹھیا ملک فریادی، ظلم تیرا جر کے
گھتیا بترٹ چنھاں نوں، جیوڑا تھڑکے


4
وچار: ''بیٹھ جا چنھاں کے وگڑے ہوئے ایتھے بیٹھ جا۔'' جواب جوں ہے گرم دا سرد تے سرد دا گرم۔ نورے ہتھ چاں جوڑے۔ نورے آکھیا:
زمیں فرش خدا دا، مگلاں دا حکام
حصہ منگناں اپنا، چوکی دھرت انعام
ترییے ترہایے پگ ہے، بارھاں پتیاں جھام
ٹکیاں نوں پَھر نہ آوندا، دیواں لُٹ ملتان؟
کہ توں سردار سلامتی، آپو اپنا دام


5
وچار: نورے آکھیا،'' نواب صاحب! تریئی پتی میری ہے۔ دلی دا دفتر چاں ویکھ۔ جے ایہناں دے پیوواں نوں سِرپا آئن۔ جے ایہناں دے پیوواں نوں کنگن آئن تاں میرے پیو نوں وی آئن۔ جے تریئی پتی نیہوں دیندا۔ بارھاں پتیاں آلے قائم بیٹھن۔ گِن کے دتی جا۔ نواب تکیا پھتے تے تاجے نوں ''تُسیں کیہ آہدے تے ایہہ کیہ آہدا؟'' اوہناں دی واری آ گئی۔
گِن پھتا تے تاجا نی بولے، ماہنی رکھ گواہ
صاحب جیہڑی پیو پُتریلے کر گئے، ٹرے اوسے راہ
جے بھرنا پیا لہور دا، بیٹھے سٹ بھرا
دفتر چاں سمھالیو، دلیوں آئے سِرپا
اساں زمیں لئی تول کے، دوڑے مُل وکا
کہ کھٹ کے ہور بنا لے، آپو اپنی جاہ


6
وچار: ''نواب صاحب! تروٹاں بھریاں۔ جنگل آباد کیتن۔ اودوں کڑانا حد تے ہے ایدوں سلیمان حد تے ہے۔ توں سردار ہیں ہک جنگل لکھ کے دتی جا۔ آباد کر لئے۔ آباد کیتی ہوئی کیوں منگدا ہے؟'' نواب آکھیا، ''کچہری برخاست پرسوں پیش ہوون۔'' خلقت آپو آپ ٹر پئی۔ پھتوہل خان ماہنی کچہری دا بھومیا ہویا ہے۔ پھتے، طاہر دے نوں وی لے لئے۔ تاجے، حمین دے نوں وی لے لئے۔ کرملی، مسن دے نوں وی لے لئے تے ماڑی دُوئے دروازے چوں لگھ کے آ کے نواب دا گوڈا نپ لین۔ ''نواب صاحب! ہکے اسانوں بہا ہکے اسانوں ٹور۔'' نواب آکھیا، ''تسیں کیویں بہندے ہو؟'' چدھرڑاں آکھیا، ''ہزار روپیہ نذر لے تے نورا مار۔'' نواب آکھیا، ''لکھ دیہو۔'' جیس ایلے ہزار لکھن لگے۔ اُتے مہراں لگن لگیاں پھتوہل خان ماہنی آ گیا۔ ''ترائے ہزار کر کے لکھو۔'' پھتے، طاہر دے آکھیا، ''ترائے کیوں لکھینا ہیں؟'' پھتوہل خان آکھیا، ''یار بیگ ہیس پتر، دولت ہیس بھترئیا۔ اوہ نورے دے نال مارے تاں نورا ماریا۔ تسیں نورا مار گھتسو۔ اوہ تہانوں مار گھتسن۔'' سمجھا کے پھتوہل خان آکھیا:
کوئی گُھلن پہلوان میدان اچ، شریک پگ توں کھہندے
جے پوہنے پدھ لمیرے، کھلو آپن رہندے
ترائے ترائے تسیں سردار، تلکے نیہے سماندے
پہلوں مارو نورا، تد لے مُل وی مہنگے
وت سمیٹو دولت تے یار بیگ، تد ہو بہندے
بھر بیڑا ٹھیلو پُور دا، جا لگسی ٹاہنگے
اج تھڑکیا ہے نطقوں، وت پچھوتاندے


7
وچار: کچہریاں اچ کھوٹ تے دھروہ پہلے دینہہ دا لگا آوندا ہے۔ کوئی نورے دے کن اچ کُنکیا ہے ''توں مری گیا ہیں؟'' ''کیوں؟'' اکھے، ''اوہ تیرے مارن دا ہزار روپیہ چٹی لکھ کے دے آئن۔'' اوہ اپنے دیرے تے گیا۔ نورے نوں پتراں بھترئیاں پچھیا ''بابا! توں گیا ہایے کچہری۔ توہیں کیویں کیتیاں۔ بھراواں کیویں کیتیاں۔ نواب کیویں سنیاں؟'' نورے آکھیا، ''یار بیگا!''
جھیڑا سمجھ نواب، وڑ تمبو نوں گیا
نورے دلوں پچھاتا، گل جیویں کیویں پیا
لے وڈھی طمعے لوبھیا، کول ماہنی سو رہیا
دولت آکھیا: یار بیگ دے آکھے لگ ، کیہ مُل لے لیا
بدھے ہتھیں مریاسے، دینہہ شریکاں نوں ڈھیہا
جے گھتسی بند لہور دی، کھا جاسی لیہا
جے پتیوں کیتوس تارک، پچھے جیون کیہا
اگدوں لڑ پواہیں، صلاح پکی ایہا


8
وچار: ایہہ تاں منصوبہ کر کے سیں جاون۔ جیس ایلے جھیڑیاں دیاں نُکراں مِک جاون، نیندراں کسیاں ہو جاندیَن۔ کوئی وقت رات دا یار بیگ نوں جاگ ہوئی۔ ویکھے نہیں تاں نورا بیٹھا ہے۔ یار بیگ آکھیا، ''بابا! کیوں بیٹھا ہیں؟'' نورے آکھیا، ''یار بیگا! نیندر تہانوں یاد ہے۔ دینہہ ہوونا ہے نواب اساڈے اُتے ہلا کراونی ہے۔ پتر اوہ جیہڑے سکھ بہین۔ پتر اوہ جیہڑے نیے تے ٹُرین۔ پتر اوہ جیہڑے ڈھٹھے چھپر چین۔ بھیڑے پتر نالوں چھپڑ کھٹایا چنگا ہے۔'' یار بیگ آکھیا، ''بابا! ایس نواب دے نال شہادت خان لکھیرے کمالیے آلے دا بڑا سانگا ہے۔'' نورے آکھیا، ''یار بیگا! اج دی گھڑی شہادت خان جھیڑا سانگا جانے یاں نہ جانے۔ یار بیگا! دن بھلے تاں متر وی بھلے۔ سجن کورا بھانڈا ہوندا ہے کھڑکا کے چھوڑیے۔ چڑھ پؤ یار بیگا! جا کمالیے۔'' یار بیگ آکھیا، ''میں نہیں جاندا۔'' ''کیوں؟'' ''نکراں ملیاں ہوئیَن۔ پچھے پے جاوے لڑائی۔ میلکھ آکھسی کِدے ہاؤں؟ میں آکھساں مینوں بابے کم گھلیا ہویا ہا۔ میں نہیں جاندا۔'' نورے آکھیا ''جا دولت نوں جگا لے آ۔'' دولت آیا۔ نورے آکھیا، ''دولت۔'' اکھے، ''جی۔'' ''توہیں کمالیے جاونا ہے۔'' دولت آکھیا، ''چاچا! پنجاں پتراں ہوندیاں توں مینوں ٹکی رلے کھوینا ہیں۔ تیرے پتر آہدن: دولت اچ کیہ خوبی ہے؟ توں آہنا ہیں جتھے دولت بھترئیے کم آونا ہے اوتھے پنجاں پتراں کم نہیں آونا۔ جتنے تایے نواب لتھا پیا ہے تیتھوں پاسے میں کدایے نہیں ویندا۔'' سلطان ہووے سلیمے دا پتر، نورے توں وڈا۔ ایس نوں نورا خط لکھ دیوے۔ نیے دیاں پریتاں کم آوندیَن۔
سانگوں جھیڑا جھیڑیے، دریا ٹھلیے کانگ
نورا گھلے دولت تے یار بیگ، نال بھرا سلطان
آکھیں شہادت خان نوں، میرے دُعا سلام
لہوروں نواب ہے کڑپیا، دہشت سر ودان
گِن بھراواں چاڑھیا، دھوکھِر کر قتلام
اگانہہ وی عمل چھڑیسن، سانگوں ایس جہان
دشمناں تے رنج نہ ہوونا، سجناں تے ارمان


9
وچار: خط جا دیوے سلطان، سلیمے دا۔ زبانی آکھیوس، ''اجیہا تاں بھرا دیندا ہائیا سلام۔ ہکے جاسیں مریندے تے ہکے جاسیں پُورِیندے تے۔ چوگرد کٹک تے وِچلے سنھ اچ اسیں ویڑِھی گئے ہاں۔'' شہادت خان آکھیا، ''میں کیہ کراں؟'' اکھے، ''چڑھ میرے نال۔'' شہادت خان آکھیا، ''میں نہیں آوندا۔'' ''کیوں؟'' اکھے، ''اوہ وی تراہے گھر تساں جیہے امید آلے ہین۔ میتھوں بے حیائی تے بے ملاحظی نہیں ہوندی۔'' سلطان چپ کر گیا۔ سیت ہک ہوئی تاں شہادت خان آکھیا، ''سلطان! مونہہ بھیڑا نہ کر، جیہڑا تساں سلیمے کا مطلب ہے خط اِچ پورا ہو ویسی۔''
خط لکھے نواب آل، شہادت خان جھیڑا
دُعا سلام تے سونپنی، دعویٰ ایہہ بتھیرا
توہیں نورا نہیں ونجاونا، نہ آکھنا کیہڑا
چُن قطاراں چوں کڈھیے، ایہہ جوان چنگیرا
اکھ مہار سو ادب دی، ایہہ سلامی ہے تیرا
ہک دینہہ کم وی آوسیا، جے پدھ پوی لمیرا
اوہ تاں دشمن نی ایس دے، ایہہ سجن ہے میرا
اوہ ان حق کر جاندے، ایہہ ماسی ویڑھا
آپے سمجھ پچھان کے، بھن چڑھنا ای جھیڑا


10
وچار: خط لے کے آ جاوے سلطان، سلیمے دا۔ نورا خط لے کے ٹر پیا۔ جاوے نہیں تاں نواب سُتا پیا ہے۔ چوکیاں کھلوتیَن۔ مہتابیاں پئیاں بلدیَن۔ شمعدان پے بلدن۔ دے کے وڈھی کھر اڈھی سُتے پئے نواب نوں دے کے مروڑا پٹ جگایا۔ نواب جاگیا۔ نورے خط اگے سٹ گھتیا۔ نواب خط پڑھیا۔ نواب دی ویسر نکل گئی۔ نواب آکھیا، ''یہ بات شہادت خان آلی کہیں سکھائی؟'' نورے آکھیا، ''جی اپنے مطلب سکھائی۔'' نواب دوآ خط چاں کڈھیا۔ نواب آکھیا، ''نوریا! اللہ نہ مارے تاں بندہ کیکن مارے۔ ایہہ ویکھ تیرے مارن دا ہزار روپیہ وڈھی لکھ کے دے گئن پھتوہل خان ماہنی، پھتا، طاہر دا، تاجا، حمین دا، کرملی، مسن دا۔ دینہہ ہوونا نہیں تاں تیرے اُتے ہلا چاں کراونی ہا۔'' نورے آکھیا، ''بیڑا ٹھِل جاوی اول تاں تیتھے پیا ہا جھیڑا، جھیڑا بھندوں۔ توں ہاؤں سردار میں ہاؤس تیری رعیت۔ دُنیا دے پیا سیں طمعے۔ مینوں کیتا اویچڑا۔ آہدن: بندے دا مُل لکھ روپیہ۔ لکھ تاں لیندوں۔ میرا تاں توہیں مُل ونجا چھڈیا ہے۔ ہک ہزار لیا ای میرے مارن دا۔ چار ہزار لے لئے مینوں مارن دے۔'' نواب آکھیا، ''لکھ دے۔'' نورے وی چونہہ ہزاراں دا خط لکھ کے دے چھوڑیا۔ اوہ گِن جاون ہور، نورا گِن جاوے ہور۔
دینہہ کچہری لگی۔ نواب آکھیا، ''ابے پھتوہل خان ماہنی، پھتا، طاہر دا، تاجا، حمین دا، کرملی، مسن دا، نورا، سلیمے دا۔ دلیوں چڑھیا ہاں نہ کوئی شطرنج کھیڈن آلا لدھا ہے۔ نہ کوئی گبنچھا کھیڈن آلا لدھا ہے۔ نہ کوئی چوپِڑ کھیڈن آلا لدھا ہے۔'' ہور تاں کوئی رہیا بولنوں۔ نورے آکھیا، ''جی چِھڑ جانے ہاں ڈھگیاں نال۔ کوڈیاں ہوندیَن تاں چنگی گل ہے نہیں تاں گکڑے بھن مون چِتا کھیڈ دے ہاں۔ اسیں کیہ جنایے شطرنج کھیڈ، اسیں کیہ جنایے گنجپھا۔ چنھاں دا بولن، چنھاں دا ہڈھاون، کوئی چوپِڑ دا ہتھ کھیڈ پوسایے۔'' چوپِڑ جاوے وِچھ۔ نواب تے نورا بیلی بن بیٹھے۔پھتوہل خان ماہنی تے پھتا، طاہر دا بیلی بن بیٹھے۔ تاجا، حمین دا تے کرملی، مسن دا کول چالا دسن لگ پئے۔ سو سو روپیہ بازی چاں لین۔ ہک وی داء تے برسے دی بازی نواب تے نورے جت لئی۔ دوئی وی داء تے برسے دی بازی نواب تے نورے جت لئی۔ آہدن: نورے نوں حضرت شاہ علی دا ہتھ پِھریا ہویا ہا۔ متھیوں آئی ہوئی شے کائی ناہی ڈکیندی۔ تریئی بازی دے وچ نورے ڈالاں سٹ گھتیاں۔ نورے آکھیا، ''صاحب! شریعت وچ شرط لینی حرام ہے، پر چھوڑنی وی حرام ہے۔ لے لئیے واسطے خدا دے چاں دِپے۔ کجھ گناہ دور ہو جاندا ہے۔ توں تاں سردار ہیں شرط لیسیں یاں نہ لیسیں۔ جھیڑا وی رکھ۔ چوپڑ وی رکھ۔ مینوں تاں اگے پتی نہیں پئے دیندے۔ ایہہ ڈیڈھ سو روپیہ مینوں لے کے دتی جاہو۔'' نواب آکھیا، ''ابے! پھتوہل خان ماہنی، پھتا، طاہر دا، تاجا، حمین دا، کرملی، مسن دا، نورا شرط دے پیسے منگدا ہے۔ شتاب دسو۔'' پھتوہل خان ماہنی آکھیا، ''صاحب! ایہہ کیہ جانے کچہریاں اچ بہہ۔ ایہہ کیہ جانے کچہریاں اچ الا۔ جے میں جاناں ہا نواب دے گوڈے کول شرط پیا لینا ہاں۔ گلیاں دے وچوں دَہ اُٹھ پھدھائی لے آواں ہا۔ جے میں جاناں ہا نواب دے گوڈے کول شرط پیا لینا ہاں کھیوے شہر چوں چار تھیلیاں چوائی لے آواں ہا۔'' نورے آکھیا، ''اُٹھاں نوں پونی وٹو مار لے جانی۔ کھیوے نوں پونی کھرل لٹ لے جانی۔ شرط دے پیسے کتھوں تریسیں؟'' پھتوہل خان ماہنی آکھیا، ''اُٹھ وی میں ہاں دے مریون، کھیوا وی میں ہاں دا لٹی جاوے۔'' نورے آکھیا، '' اوروں سن! اماں حوا تے باوے آدم مال ونڈ نہیں دتا۔'' چڑھ جاوے ماہنی نوں کاوڑ۔ مارے پڑتھے وچ ہتھ چِھک کے تلوار نواب دے ہتھ اچ چاں دیوے۔ ''صاحب! ہزاراں توں نہ دیواں۔ لکھاں توں نہ دیواں۔ ایہہ تلوار تیرے ہتھوں گہنا ہے۔'' جیس ایلے تلوار نواب دے ہتھ آئی تلوار بھاہ بھاہ کیتی ہے۔ نواب آکھیا، ''واہ واہ گیٹیاں واہ واہ بنھال ہے۔'' تلوار مڑ پھتوہل خان لے لئی۔ اوہ سلاہون لگ پیا۔ نال بیٹھا ہا کرملی، مسن دا، اوہ سلاہون لگ پیا۔ گھوڑے دی تعریف، گبھرو دی تعریف ودھا کے کرنی، پت ودھا دیندی ہے۔ نورے دے مونہہ تے اُگھڑنا، شینہہ دے مونہہ تے اُگھڑنا۔
سَوڑا بیٹھا ہا نورا، سلیمے دا۔ کجھ منگن، کجھ دے کے مروڑا تلوار نورے کھس لئی۔ نورے آکھیا، '' تلوار دیونی ہائی پھتوہل خان نواب دے ہتھ۔ وت لینی ہا میں۔ تلوار تاں تساں سلھا سلھا کے اودایے غرق چاں کیتی ہے۔ تلوار میں تایے تاں آون دیہو۔ سونے رُوپے دا ہس گھڑا کے کلھوٹی دے گل چاں گھتیے اوہ وی سوہنی پئی لگدی ہے۔ جے سونے روپے دا ہس گھڑاکے گداں دے گل چاں گھتیے اوہ وی سوہنا پیا لگدا ہے۔ تلوار ترھیں کوڈیاں دی وی نہیں۔ نہ کوئی واڈھ ہِس۔ نہ کوئی کُھرا ہس۔ تلواریں ہوندیَن دو قسم دیاں۔ ہکے ہوندیَن شاہ ولایت دیاں ہکے ہوندیَن بجلی دیاں۔ بجلی دیاں تلواریں نہیں گھڑیندیاں، بجلی دا پانی چڑھیا ہوندا ہے۔ تلوار کسے کم دی نہیں۔'' پھتوہل خان آکھیا، ''توں تلوار بہادر کدو کا بنیا وتنا ہیں۔ تیتھے تلوار دا قدر وی یاد نہیں۔'' نورا کیہ کرے؟ بُکل وچوں چاں کڈھے کھبی باہی۔ ''ایدوں ویکھ بھائی۔ ترائے سو پھٹ بانہہ دے اُتے کھلا ہے۔ تلوار میان چوں کڈھی ہے۔دُ شمن کول ہویا ہے، اوہدے سر اچ ماری ہے۔ دشمن کول نہیں ہویا، اپنی رت چکھا کے میان اچ تھیکی ہے۔ توں آہناہیں تلوار چنگی ہے۔ میں آہناں تلوار بَھیڑی ہے۔ میں تاں تلوار ازمیناں۔'' گھتے ہتھ پھبا کے، مارے تلوار پھتوہل خان ماہنی نوں، سری نواب دے اگے۔ دوئی تلوار مارے تاجے، حمین دے نوں، سری نواب دے اگے۔ تریئی مارے کرملی، مسن دے نوں، سری نواب دے اگے۔ چوتھی تلوار ہک پیر شطرنجوں تے ہک اتانہہ۔ نورے تلوار پھتے، طاہر دے اُتے تول کے، پھتے منت تے منت، ہاڑے تے ہاڑا کیتا۔ پھتے آکھیا:
ایڈا امبر پاڑیا ای، چار کیتے نی حصے
ایڈا پربت تول کے، پیر رکھسیں کتھے
نورے آکھیا:
اوہ کم سمیٹیا نہ آکھیے، جے رہ جاوے تندا
جیہڑے تلواروں نکھتے ودھ کے، پگ اوہناں دا ونڈا
نت نت دی شرکت نالوں، پرے مٹ جاوے دھندا


11
وچار: مارے تلوار پھتے طاہر دے نوں، سری نواب دے اگے۔ سریاں تویے تویے پئیاں کرین۔ لوتھاں، وحدہ۔۔۔' وحدہ'، پئیاں کرین۔ نواب دی کچہری آہی، عطراں دیاں خوشبویے، عنبراں دیاں خوشبویے پئیاں آون۔ جیس ایلے چار سریاں تے چارے دھڑ آپو آپ جا پئے۔ نواب دے فرشتے چھوڑ گئے۔ نواب آکھیا، ''کیا کم کیا نورے، سلیمے دیا۔'' نورے آکھیا، ''تہاڈی بیع بُری۔ اساڈی لے بُری۔ جے توں کائی بنھسیں نواباں آلی بیع نہ توں اسمان دی چھپاکی ہیں، نہ توں زمین وچ وڑ جاسیں۔ میں ہکا شرط بدھی تینوں نال رلیساں۔'' نواب آکھیا، '' یہ کیوں ماریا ہے۔ یہ کیوں ماریا ہے؟''
نیت بندے دا مُل، بیج مُل گڈیا چایا
مُل بندے دا لکھ، توہیں ہزار بنایا
نہ اوہناں بھار سیہاتا، نہ میرا وایا
رل بہن نہ دیندا ماہنی، ساتھ رلایا
ہٹ دیرا چنیوٹ کر، نذرانہ لے سوایا


12
وچار: نورے آکھیا، ''ایتھوں چڑھ۔ چنیوٹ جا لہہ۔'' نواب چڑھ وگیا ماڑی تے۔ نورا کھلوتا ہا ہیٹھ۔ نورے نوں دلیل گئی۔ ہے کٹک، جیہڑا چونہہ ہزاراں دا خط لکھ دتا ہویا ہے۔ ایس میتھوں منگیونا۔ ایکھن جاندے نواب نوں نورا چِک ملیا۔ نورا منگے خط۔ نواب خط کیویں دیوے؟
چدھرڑاں نوں جھیڑا زمین دا، نواب بنائی ہے کھچ
نورا وی کیتا ہِس مارنا، ہزار وی بیٹھا ہے وٹ
اُنھ حیاتی پاڑیوں کڈھیا، سامل ہوئے ہتھ بھج
چڑھیا نواب ماڑی تے، نورا منگے خط
بھیں چیتا گیا نواب دا، جیبوں کڈھیا سٹ
کھادھا اوہ آکھیے، جیہڑا جاوے پچ
13
وچار: آدھی جاندے نواب نوں نورا چِک ملیا۔ نورے آکھیا، ''صاحب! جیہڑا چونہہ ہزاراں دا خط ہے اوہ دے کے جاونا۔'' جوں نواب جیب اچ ہتھ ماریا خط سٹ گھتیا۔ نواب آکھیا، ''ہٹ جا چنھاں کی آفات۔ تیرا سلام معاف۔'' نورا باہر نکل آیا۔ نورے آکھیا، ''او یار بیگ، خضر، جسرت، دولت، کلو تے پیر خان، واگاں ولّو تے چڑھو۔'' یار بیگ آکھیا، ''پیو توں گیا ہاؤں کچہری توہیں کیویں کیتیاں۔ نواب کیویں سنیاں۔ بھراواں کیویں کیتیاں؟'' نورے آکھیا، ''پگاں دے کرنے دعوے آپوں اُچیاں بھراواں دے نال۔ کجھ اج کیتیاں، کُجھ چوہیں دیہاڑیں، کجھ دہیں دیہاڑیں۔ ایہہ جھیڑے سوکھے ہتھیں نہیں بھجدے۔ ہُن واگاں ولو تے چڑھو۔'' آ نکلن دھوکھِر۔ دھوکھِر پٹنے۔ کُل پِٹنے۔ منگینی پِٹنے، کھیوے پِٹنے، جھنگ پِٹنے۔ چنیوٹوں جا کے نواب سنتری گھل دیوے چونہہ ہزاراں کان، تے نورا جواب کر وکھائے۔
نورے آل آیا ہے سنتری، پیسے کر تیار
ہنڈیاں دے شاہاں دیاں، شتاب چنیوٹ تار
صاحب! تلکے پین سُنجے، رنڈنیں ہوئیَن چار
اوہ جاسن دلی فریادی، اوتھایے ہوسی نروار
تے ٹکے تپاس لکھ دے، آپ بنیم مختار
دلیوں آیوس خیر نال، دیساں نال پیار
نواب ڈٹھے پیسے خواب اچ، اُگھڑ گئی نیندر شتاب
چڑھیا نواب لہوروں، نہ اُروار نہ پار


14
وچار: ایہہ تاں چار مار گھتے نورا۔ میراثی نوں تعریف کرنی آ جاوے۔ کچہری وی تعریف، چوپڑ دی تعریف، تلوار دی تعریف، وِہونی کیہ گانوے؟
ڈوگھے اچ مُگلاں دے، نواب لائی کچہری
دیپک راگ کوقت دا، فرمائش کیتی سو بھاری
نارد پاسنا مرداں، جوگنی کل کھلاری
اوہناں جھیڑا پتی دا، بیٹھے میز کھڈاری
اندر بِھیڑ اتوں بھائی، نظر ویہدے گہری
دیندے ہک دُوئے نوں، آپو اپنی واری
آئی وی ہتھ نورے دے، تلوار نورے ماری


15
چوپڑ کیتی، کھیڈ گئے سیانے
چوپڑ ہک بجھارت ہے، کوئی کر کے آس پچھانے
اُچی ہے دلیل بندے دی، ڈھاہے کے جا حیرانے
نورا شرط دے پیسے منگے، تلوار بنائی نیں گہنے



16
پاہڑیوں تکھی تلوار، ماہنی رِیجھ گھڑائی
راند دوکان تے، کل سرن چڑھائی
اوہ چمکے وانگ وی بجلی، میلکھ بہوں سلاہی
چوہیں توں واری پنجویں، ہتھ نورے دے آئی
''میں سکھنی کدی نہ تھیکیا، ضرور رت چکھائی''
ماری سو پھتوہل خان نوں، خوب لالی چائی
دوئی ماری سو تاجے، حمین دے نوں، تریئی کرملی نوں،
چوتھی پھتے نوں ساہویں، مونہہ راٹھاں دے آئی
آپ گھتیا نیں جھیڑا، آپ ہتھ چُکائی
ڈریے راٹھاں دی لے توں، آپے ہوسی کائی
کُھڑپنیاں تے جوگنیاں لے ٹُریاں وائی
سچ آکھے بہرام ڈھاڈھی، سچے لائی


17
وچار: ایہہ تاں چارے بُرج ڈھاہے نورا، سلیمے دا۔ پگ بنھ بہہ چدھرڑکی دی۔ پھتوہل خان ماہنی دا پتر محبت خان دایاں دے گھر پیگھے اچ رہ جاوے۔ سیال ابدال جوانی چڑھیا۔ مدیں آ چڑھیا۔ شراباں دے گُھٹ کیفاں دیاں پِنکاں، گھوڑیاں تے چڑھن، محبت کول پیدھے آن ہوون۔ پھتوہل کھاتو (خاتوں) محبت دی ماں تے نورے دی پتریر بھین۔ پھتوہل کھاتو آکھیا، ''میتھے امرتی دا بیج ہے۔ مت کوئی ایس دے کنیں بلیل چاں گھتے، تیرا پیو تے ماما نورے مار گھتے۔'' منع کر دیوے۔ محبت خان دو تلوار بہادر چاں کول رکھے۔ کیہڑاکیہڑا؟ عمرا ناں ویہنی، گاگڑ کاوا۔ جو چنگا گھوڑا، جو چنگا ہتھیار اوہناں نوں دیوے۔ چلھے دی غیرت نائی تے میراثی نوں بہوں ہوندی ہے۔ دلاورا ناں میراثی محبت دا ست پیڑھیا جدی میراثی۔ اوس آکھیا، ''محبت خان! جٹ کھوئے تے کیوں بدھے ہوئے نی۔'' محبت آکھیا، ''ایہناں تلوار دا بِیڑا چایا ہویا ہے۔'' میراثی آکھیا، ''جتھوں ٹکی کھاویں ٹکر دتا کر۔ پہلا پیالہ شراب دا دتا کر۔ ہک ویلے دھیان دی کن اچ گل سنی کر۔ اوتھے تلوار مریساں نہ اسمان جھلیسی نہ زمین جھلیسی۔'' میراثی دی نوکری لگ گئی۔ میراثی آکھیا، ''تلوار دی لوڑ پوسی نہ پوسی، گھر کھاونا آیا ہے۔ ایہہ تاں رج کے کھوسایے۔''
ہک دیہاڑے محبت خان شکار چڑھیا۔ اگوں تتر اُڈیا۔ محبت خان آکھیا، ''او عمرا! او گاگڑا! او دلاورا! مارو تیر۔'' گاگڑ تیر ماریا تیر چُک گیا۔ محبت خان کیہ کم کیتا۔ ہک وی گھوڑے نوں چابک۔ دوآ وی، تریئیا وی۔ گاگڑے آکھیا، ''میرے گھوڑے نوں چابک کیوں ماریا ہئی؟'' ''او گُڈے! ماریں تیر جاوے گُھس۔ تیتھے کیہڑی امید ہے؟'' احمق دی گل سینے اچ لت۔ گاگڑ آکھیا، '' توں کیہ لگیں، راگ کیہ لگے۔ توں کیہ لگیں باز کیہ لگے۔ کیوں؟ توہیں تاں ویر لینا ہا پیو تے مامیاں دا۔'' ''میرا پیو تے مامے کہیں مارن؟'' ''اوہ بیٹھن اج تایے رواٹ وی کہیں نہیں کیتا۔'' ''پک۔'' اکھے، ''ماں توں جا پچھ۔'' محبت خان نوں شکار بھل گئے۔ باز بھل گئے۔ لگا آیا اکھے، ''اماں! میرا پیو تے ماما کاہیں مارن؟'' اکھے، ''اپنی موتے موئن۔'' محبت چِھکی تلوار ''دس اماں! نہیں تاں میں سر کپیناں۔'' ایس جاتا پک لے آیا ہے۔ ''آپ اچ بھرا بولے ہان۔ نورے دے ہتھوں مری گئے ہان۔ جیندا تیر لگ پوے۔ جیندی تُپک لگ پوے۔''
نورا بیٹھا ہا۔ اگے یار بیگ، خضر، جسرت، دولت، کلو تے پیر خان بیٹھے۔ نورے آکھیا، ''او یار بیگا! طاہرانا میراثی آوندا پیا ہے۔ ایہدی خاطر تواضع کرنی۔'' میراثی آیا۔ اوس آکھیا، ''السلام علیکم چودھری نور خان۔'' نورے آکھیا، ''ولیکم۔'' چودھری آکھیا، ''بہو۔ ٹکی کھا۔ حقہ چِھک۔'' میراثی آکھیا، ''نہ چِھکنا حقہ۔ نہ کھاونی ٹکی۔ کل ٹریا ہام منگینیوں۔ راتیں ہاس کھیوے۔ جیہڑا محبت ماہنی ہے اوہ ویر چتاری بیٹھا ہے۔ اج کہ بھلکے تیرے سر تے۔'' نورے آکھیا، ''چھڑی کِڑ دیون آیا ہیں۔ توں اسانہہ جیڈا سر ہایے کائی مت دیویں ہا۔'' میراثی آکھیا، ''ساری رات اللہ دی متیں دتیَن۔ ماہنی کائی نہیں منی۔'' ایہہ گل کر کے میراثی منگینی لگا گیا۔ نورے کیہ کیتا؟ پیر وی چاں سدے۔ مرشد وی چاں سدے۔ برادری وی چاں سدی۔ اوہ آئے۔ اوہناں پچھیا، ''کیہ گل؟'' نورے آکھیا، ''تُساں ساری چنھاں میرا ناں رکھیا ہویا ہا پاپی، ہِتیارا، مارا خورا۔ ہُن مڑ محبت لیندا پیا ہے ویر تساں آکھنا ویکھ رنڈن سوانی تے چھوہر نال متھا چاں لآیوس۔ ہن کیہ کراں؟'' کسے آکھیا، ''پیر مرشد میلا لے جا۔'' کسے آکھیا، ''دھیاں دھیاہنی میلہ لے جا۔'' نورے آکھیا، ''ہبھے رکھو چاں۔ میں آپ جاناں۔ اگانہہ بیٹھی ہے بھین۔ میں تاں چلھے تے جا کے، چار گلاں نیویاں کر کے، رو ڈُسِک کے میں تاں ٹھپ کرا آوساں۔''
نورا لیلاں گھوڑی تے چڑھ کے جاوے کھیوے۔ پچھیوس ''محبت خان ہے؟'' اگلیاں آکھیا، ''شکار چڑھ گیا ہے۔ اوس دا اپنا جن، اپنی بار، کدی آ نکلدا ہے۔ کدی دہ دہ دیہاڑے اودایے رہندا ہے۔'' نورے سوچیا۔ جتنے تایے بھنئیا تے میں مونہہ دروہیں نہ ہوویے نہ کسے بندے کھیوے دے نپنی واگ نہ کسے دیونا حقہ۔ میلا (میل) ہووے تاں قدم اگانہہ لگا جاواں۔ نورے بار نوں مونہہ چاں دھریا۔ ویکھے نیں پبنے گھوڑے۔ براتاں لین آلے نال وگے آوندن۔ جیس ایلے نورے بار دے وچوں مونہہ کڈھیا۔ کسے آکھیا، ''واہ واہ گھوڑی، واہ واہ اسوار۔'' جھبونپ کے محبت خان ماہنی آکھیا، ''ایہہ تاں نورا ہے۔ لہہ آؤ نوکراں، نفراں او۔ ڈھوڈھیندے آہے اسمان تے خدا دتا ہے زمین تے۔ شابش۔'' نورے آکھیا، ''گلاں کرنیاں ہان ہور، آ کرنیاں پئیَن ہور۔'' 'ویری ڈٹھے ویریاں، مونہہ کوڑھے اکھیں گہریاں' سَوڑیاں آکے نورے آکھیا:
جیہدا ہووے دیونا، نہ وٹا لاوے
میں حصہ منگناں اپنا، بھرا بنھن دعوے
کرے پیار اوہناں دا، بھر تھبا کلاوے
بھریا تھبا نہ آکھیے، چونہہ چوں ہک جاوے
جے توں منگیں پھتوہل، کتھوں آوے؟
کہ گھل دے بندہ، جیہڑا توڑ لیاوے


18
وچار: نورے آکھیا، ''نہ اپنی عمر ونجا نہ میری ونجا۔ نہ تیرے گیاں پھتوہل خان آوندا ہے۔ نہ میرے گیاں آوندا ہے۔ واسطہ خدا دا من تے کھلو رہو۔'' ماہنی آکھیا:
سُجھے جو جیندا دیونا، ہس قرض پرایا لاہیے
ویری جو پج نہ ہگھیے، لا گلیں کیویں وِساہیے
مردے نوں مول نہ چھوڑیے، دھروہ تیگ قندھار گاہیے
مرد اوسے نوں آکھن، جے چائیے تاں توڑ نبھایے


19
نورے آکھیا گل کلوکی، توہیں اج سمبھالی
گھوڑے یا منسیا، رگ نانے ہاری
واگ مروڑی چودھری، جیویں باز بدھی تاری
دھرت بلائی ہے گھوڑیاں، وچ ساندڑ باری
پہلی سانگ تاں ویہنی، تک کنڈ ابھاری
نورے سنے جوان نوں، تلواری ماری
خیریں آیا ہے چودھری، پیر کیتی ہے یاری


20
وچار: ہٹ کے نورے تلوار ماری ہے ویہنی نوں۔ ویہنی دا سر کپی گیا۔ گھوڑے دی ترکل کپی گئی۔ ایکھن کٹک ایتھائیں کھلو رہیا۔ نورا لگا آیا دھوکھِر۔ گھوڑی بنھ کے چپ چپاتا ہو کے سَیں پوے۔ یار بیگ آیا تاں آکھیوس، ''بابا! گیا ہایے بھین، بھنے دِھر۔ آ کے سُتا وی پیا ہیں۔'' کہیں آکھیا، ''ویر دی خیر کر آیا ہئی۔ عمرا ویہنی وی مار آیا ہے تے اوس دی گھوڑی وی مار آیا ہے۔ ایہہ تاں نواں ایارا رکھ آیا ہے۔'' چڑھ جاوے یار بیگ نوں کاوِڑ۔ ''بیڑی ٹِھل جاوی۔ ہرلیں وی تیرا ویر۔ کھرلیں وی تیرا ویر۔ گھر اچ وی تیرا ویر۔ دس تاں سہی کوئی اساڈا سجن وی ہے؟ جے بھرا مارے ہانی تاں ماہنی ناہیا مارنا۔ جے ماہنی ماریا ہائیا تاں بھرا ناہنی مار نے۔'' نورے آکھیا، ''یار بیگا! سلیمان دی ماڑی دی توں مینوں مت پیا دینا ہیں۔''
چدھرڑاں نوں جھیڑا زمیں دا، پتیاں دا نروار
اپٹھا ترینگل ہے ماہنیاں، اُچی نظر شتار
بہن نہ دیون رل کے، پھیٹی گھتن ریہار
ہوڑیم پھتوہل خان نوں، وسدیاں نہ اجاڑ
ترلا لیا ہے جند دا، مار وی گھتے موں چار
پاٹے پتھر نہ سیپدے، جتھے ویہہ جاوے تلوار
جیندیاں دے جلجلے، موئیاں دے نجھن کار
سنیا آکھاں، اکھیں ڈٹھا، طمع گہنے دی سار


21
پہلا راج ماں پیو دا چنگا، جیہڑا سر تے چھتر جُھلارے
دوآ راج بھیناں بھراواں، کنڈی زور بھارے
پتر سپتر جیندے ہوون، نویں بخت لیارے
ساد سواد اقبال جوں اکٹھا، ہک دوئے توں وارے
جے گھروں بھرا وکھرے ہوون، ہکو جیڈ ونڈارے
کنا مار تلوار تے حصے، نکھڑن بھرا پیارے
راج پیارے نی راجیاں، ویر دُپریار
لڑائی تے جوڑ نہ کوئی، سَے بُڈدے ڈِٹھن تارے


22
وچار: جیس ایلے یار بیگ جواب دتا نورے نوں۔ نورے کیہ کیتا؟ اپنے سر توں پگ لاہ کے یار بیگ دے سر تے دھریوس چاں۔ ''لے یار بیگا! ویر کرنا ہئی تاں ویر کر۔ جے خیر کرنا ہئی تاں خیر کر۔'' پیغمبر دی کچہری چوں حکم آ گیا یار بیگ دے سر تے پگ دا۔ پہلا کم یار بیگ چاں کیتا کہ باہمن تے میراثی دوویں چاں سدیوس۔ یار بیگ آکھیا، ''جا ہو کھیوے۔'' ''کیوں؟'' ''خضر خان دی دھی، یار بیگ دی بھترئیی، نورے دی پوتری، محبت خان، پھتوہل خان ماہنی دا پتر۔ میتھوں جھنگ دا ویر نہیں چیندا۔'' جاون باہمن تے میراثی۔ محبت خان ماہنی کچہری لائی بیٹھا ہے۔ وچ کچہری جا کے ''مبھارکھ مبھارکھ۔'' اگلیاں آکھیا، ''کیہ ہا کیہ؟''
چدھرڑاں گھلیا میراثی، ہتھ کیسر ٹِکّا
نیاں محبت خان نوں، گھر بیٹھیاں دتا
توں دوہترا اسیں نانکے، جان ہووے ہِکا
رُجھ گیاسے ویر اچ، کیہ وٹیا ڈٹھا
پتر سُپتر وی آکھیِن، جیاں نوں حصہ
مڑ بہاں رل کے، ہٹا کاوِڑ متا


23
وچار: محبت خان کیہ کم کیتا؟ منجیاں گھتا دتیوس باہمن تے میراثی نوں۔ راتیں جو کوئی بھرو دا پوترا ہا، سارے چاں سدیوس۔ اوہناں آکھیا، ''کیوں سدیا ہے؟'' محبت خان ماہنی آکھیا، ''اوہ بیٹھن باہمن تے میراثی ٹِکّا لے کے۔ تہاڈی صلاح تے گل رکھی ہے۔ جے آہدے ہو ٹِکّا لیناں۔ آہدے ہو تاں نیہموں لیندا۔'' ماہنیاں آکھیا، ''توں وی آہمو ساہمنا ساک آکھ گھل۔'' محبت خان ماہنی آکھیا، ''میں تاں چونہہ خوناں چ لیا ہے۔'' ماہنیاں آکھیا، ''یار بیگ تے اسیں اگے قبیلہ ہاں۔ پرنا دتیوس تاں پرنا دیسائیں۔ گلے نوں گلہ، واد نوں واد۔''
پچھے خان محبت، سد ماہنی ذات
چدھرڑاں گھلیا میراثی، جناوت سیاپ
دسو صلاح کھاں تسیں، کیہ گھلیے آکھ
سانوں وٹا کیہڑا، گھر اُچا ڈماک
مبھارکھ یار بیگ نوں، آہمو ساہمنے ساک
پوند چنگا ہویا تیتھوں، گن ماہنیاں کیتا آپ


24
وچار: میلکھ آکھے، ''واہ یار بیگا!'' یار بیگ چپ چاں وٹی۔ تریئیا دیہاڑا ہویا تاں نورے آکھیا، ''یار بیگا! جیہڑا کم آپ کریے، مڑ پچھو تاویے کیوں؟'' یار بیگ آکھیا، ''توں ہیں پیو میں ہاں پتر۔ جیہڑا میں ایہہ ہکارا ساک دتا ہے نالے اوہناں وٹا لا گھلیا ہے، ایہہ ساک توڑ نہیں چڑھدے۔ جے میں ہن جواب دیواں تاں میلکھ آکھسی پچھوتاناہے۔''
خوشیاں ہوئیاں دھوکھِر، شدیانے وجے
چنن گھلیا ہے ماہنیاں، دینہہ ڈھہے وڈے
سنیا یار بیگ، گل دل نہ لگے
ہن دیواں پرتا، میلکھ کملیاں سدے
جیویں رب رضا دی، کون بُجھے اگے


25
مشکل کچہری دا بولنا، کوئی بول وی جانے
دشمن دا مونہہ بند کر، اپنا عرض وکھانے
دانا وی آکھیے، جیہڑا کم بھلک دے جانے
سگھڑ اوس نوں آکھیے، کر کے آس پہچانے
کم برابر اوہے چڑھدے، جیہڑے رب بھانے


26
وچار: دھوکھِر خوشیاں ہو جاون۔ مبھارکھاں ہو جاون۔ میلکھ آکھے، '' واہ یار بیگ۔'' کیے دیہاڑے ہوون اوہو نواب راندی دا راندی، پھڑپھوٹی دا پھڑپھوٹی۔ اگے لئی پیلی من وت لے لئے اولی من۔ پتیاں آلا کُھوہ، ککر شیخن دے اُتے آ کے نواب دے دھونسے دوں دوں آ کیتی۔ نورا چڑھیا امدا ہا عنایت پور تے میاں مہرن دیاں دھہریڑاں کول ستاں اسواراں نال۔ ستاں اسواراں توں باجھ نورا نہ چڑھدا۔ کون کون ہوندے ہان؟ ترائے پتر، چوتھا بھترئیا، دو جنجوعے، ستواں آپ۔ جیس ایلے نورے دے کناں تے دھونسے دا الاء پیا۔ نورے آکھیا، ''او یار بیگا! ایہہ کیہ ہے؟'' یار بیگ آکھیا، ''پیو کوئی فقیر فقرا پِندا ودا ہوسی۔'' نورے آکھیا، ''نہیں اوئے! مینوں پرسوں کہیں دسیا ہے نواب چڑھیا امدا ہے۔ اگے لئی ہاس پیلی من وت لے لئی اولی من۔ بھیں آؤ سلام کریے۔'' یار بیگ آکھیا، ''نہ پیا ہے کم نہ جاون دتا ہے۔ لِنگ تے لِنگ دَھر کے سُتے پئے ہاں۔'' نورے آکھیا، ''اوہناں پتراں چوں کجھ نہیں لبھدا، جیہڑے بوٹیاں دے مڈھ لُکدے ودے ہوون تے آکھن میری کدن تاریک (تاریخ) ہے۔ پتر اوہے جیہڑے نواب دے گوڈے کول بیٹھے ہوون۔ اتوں آیاں ہویاں سبھ سلامی پئی ہووے۔ بھَیں آؤ۔ یار بیگا! سلام پہلا۔'' جیویں نواب نوں نورے سلام کیتا نواب چاء چاء کیتی۔ دریاں گھتا دتیاں۔ منجیاں گھتا دتیاں۔ ویکھ کے چاء چاء نورے دی، محمد شاہ نوتھینہہ دا سردار، بھاری گدی دا سائیں، روبرو بیٹھا ہووے۔ سیداں دے ان سہنے، سیداں دے گُھٹ، سیداں دیاں شرکتاں۔ اساڈے علاقے اچ ترائے گھر زمیندار ہن۔ ماہنی کھیوے دے، سلیمے کے چدھرڑ، نوتھینہہ دے سید۔ محمد شاہ، نواب نال مشورہ کر کے محبت خان ماہنی نوں خط چاں لکھائے۔ جیس کچہری چ تیرا پیو تے ماولے نورے مارن، اوسے کچہری چ نورا سَنے پُتریں مریندا ہے۔ جے توں آکھیں کیتن ساک تے چائن قرآن شریف۔ تیل نال بانہہ چاں چوپڑیے تے تِلاں دی کلھوٹی چ چاں گھتیے۔ جتنے تل بانہہ نال چمبڑن اوتنے قرآن چا کے ویری مارنا آیا ہے۔
پیر منصوبہ اٹھایا غم دا، ستی کل جگا
سلام محبت خان دا، وِسرے یاد انا
نورا سنے پتریں، کچہری روہ ودھا
ویکھ کے خط چڑھنا، پیو دا ویر اُگا


27
وچار: خط گیا محبت خان تے۔ گل تاں ٹھیک ہے۔ کل کیتن ساک۔ چائن قرآن شریف۔ خط دے پچھلے پاسے محبت خان لکھیا۔
پہلوں ونج آکھیں بندگی، ہتھ قدمیں لا
سجن تینوں کر جاندا، عاقبت دا خیر خواہ
اسیں سمیٹے ہاں آپ اچ، نیت جگ سُنا
پانی دے وچ سوٹا، گھلیا پیر وگا
سیتے ڈلے ادھروڑن، آپو آپ جدا
پرتے توں رنج نہ ہوونا، عاقل وڈا دانا


28
وچار: خط آیا محمد شاہ تے۔ آکھیوس: نیت وی ظاہر کیتی۔ ہتھ کجھ نہ آیا۔ جے کچہری چوں دوویں گھر خیریں جاون تاں میری عمر گُل ہو جاسی۔ جے لڑکے مر گیا دوآ گھر تاں پچھے ٹُردا وتسی۔ جے دوویں گھر لڑکے مر گئے تاں نوتھینہہ سِدھاں ہو ویسن۔ خط دے پچھلے پاسے محمد شاہ مڑ خط چاں لکھے۔ چار طعنے چار سوختے۔ کیبر چھک کے مڑ لکھیوس چاں۔
نہ لہنا ہووے نہ دیونا، خوناں دا ہاوا
پتر بنایا کپتر، ویکھ وڈا لاوا
پتر نورے دا یار بیگ، مٹا دِتوس دعویٰ
کیتے ساک وی آہمو ساہمنے، چار خون وِڑاوا
کنکوں بنے نہ جودر، کیہ کرے کراوا
تیرے سانگوں وٹا جھلیا، میلکھ بناوا
بنیوں نورے دا چیلمی، نپ بیٹھوں پاوا
دُنیا چھوڑ فقیر توں، دم اللہ باوا


29
وچار: محمد شاہ لکھ گھلیا۔ جیہا ساک دتا ہئی تیہا لیا ہئی۔ ایس گل نالوں تراشی لے کے خنگاہ مل بہو۔ محبت خان تے خط گیا۔ اوس آکھیا، ''گل سچی ہے۔'' جیہڑی بھیہر اج ماہ ملی آلی خنگاہ تے پئی ہے ایہہ ماہنیاں آلی بھیہر ہے۔ ایہہ پئی ہوندی ہا برج تے۔ پبن گھوڑے چُھٹے ہوندے ہان۔ بھیہر تے چوب لگ جاوے ہا، گھوڑے تھاناں تے دڑُو آ مریندے ہان۔ چارے کم مقدار ہین۔ کیہڑے کیہڑے؟ کیف دی شتار، کنجری دا یار، باہری دا شکار، پبنی دا اسوار۔ محبت خان کھیوے شہر اِچ ہوکا چاں دیوایا۔ ترائے روپے اسوار۔ پنج روپے پیادہ مارلیساں، جیہڑا پتن توں اوہراں نہ ملیا تاں۔ محبت خان گھوڑے تے چڑھ بہہ۔ بھرا، بھتریے، رعیت، وسیبا سلامی پئی ہووے۔ کوئی سانگ رلیندا آوے۔ کوئی ڈھال جھپیندا آوے۔ چڑھی، چڑھی۔ خان کتھے جاونا ہے؟ محبت خان آکھیا، ''نواب لتھا پیا ہے پتیاں آلے کُھوہ تے۔ میں پیا ویناں۔ اگانہہ ہین نورا، یار بیگ، خضر، جسرت، دولت، کُلّو تے پیر خان۔ جیندی ڈُھکدی نے آؤ۔ جیندی نہیں ڈُھکدی نہ آؤ۔'' پیر سوریندا کھلو رہے تے دُعا خیر چاں آکھو۔ '' جے ماما مار کے میں آواں کھیوے، سو دا کڑاہ، نیاز پنجاں تناں دی آ ونڈیساں واسطے اللہ تعالیٰ دے۔'' جیہڑے دانا ہان اوہ حیران ہو گئے۔ چپ کر گئے۔ جیہڑے اساں ورگے مگھے ہان اوہناں آکھیا، ''جیہڑا ودھیا پیا ہوسی مڑ مڑ کھوسائیں پئے۔'' پھتوہل کھاتو بیٹھی ہا ماڑی تے اوس آکھیا، ''کیہے بھیہریں تے دھونسے چاں وگوائے سو۔'' اوہناں آکھیا، '' پار ہے پتیاں آلا کُھوہ۔ اوتھے لتھا پیا ہے نواب۔ اگانہہ ہین نورا، یار بیگ، جسرت، خضر، کلو تے پیر خان۔ اگوں آکھیا سو سو دا کڑاہ، اللہ واسطے نیاز پنجاں تناں دی آن ونڈیساں۔'' پھتوہل کھاتو ماڑی توں لہہ آوے۔ پتر نوں چاں سدے۔ جھبو نپ کے گلاں کرین۔ نوکریں، نفریں آکھیا، ''پچھانہہ بھوں اللہ بھاویں جن گھر آوسی۔'' محبت جھبو واگاں کھس لے تے زار و زار چلیاں جاون چدھرِڑ دیاں۔
تیاری کیتی ہے ماہنیاں، کر اکٹھ تیارے
واہرو ڈھول وگایا، مار نگارے
اج سد محمد شاہ دا، خط پڑھ اتارے
دیہو حاضری نواب دی، پتن پسارے
اج میل محبت خان دا، تھال چیکو کھارے
ساہ جواناں دے پُج گئے، ازل کیہ کرے کارے


30
کھیوا تخت ہے ماہنیاں، خان محبت بدھی ہے پگ
سیال دا چھوہ نہ بُڈے کہیں تے، جوانی چڑھیا مد
چدھرِڑ نفراں نوں ہوڑیا، ویر نہ ودھے شد
میرا آکھیا ایہہ کیہ جاندے، ایہہ پیکی رگ
اگے خان پھتوہل ماریا، محبت سنیا اج
اوہناں نوں چڑھاں مار تے، ڈِکار پیواں رج
محبت دھنی تلوار دا، یار بیگ جواناں دی حد
گاگڑ کاویں دسیا، تیرا پیو تے ماولے، نورے مارے گج
اپٹھا چاں گیڑیساں، کاٹھ جاسن بھج
ویر لئیں پھتوہل خان دا، ماہنی بناں تد
سو روپیہ پیر دا، نیاز دیساں جگ


31
وچار: جے پتن دے نیڑے آیا محبت خان تاں آکھیوس، ''دادا دلاورا! توہیں تلوار نورے مامے نوں مارنی۔'' میراثی آکھیا، ''پربھا! واء ہئی، سودا ہئی۔ تلوار نورے نوں نہیں وگدی۔'' محبت خان آکھیا، ''توہیں ساری عمر گھر لُٹیا تے کھادھا۔ جے توہیں تلوار مامے نورے نوں نہ ماری ملھیاں دے کھتیاں اُتے، اڑھکاں واہڑیاں دے پچھے خوار کر کے مریساں۔'' میراثی پیا ماریا ہا کُوڑ۔ کُوڑدا مارنا، کوٹھے دا بھجنا۔ میراثی آکھیا، ''مریساں تلوار۔'' پتیاں آلے کُھوہ دے نیڑے آیا تاں محبت خان دے دھونسے دوں دوں آ کیتی۔ نواب آکھیا، ''کیا ٹھٹ کیا ہنگامہ؟'' محمد شاہ آکھیا، ''جیہڑے تیرے کول بیٹھن کوئی چونہہ ڈلیاں آلا، کوئی پنجاں ڈلیاں آلے۔ جے چڑھی چاں کریں چنھاں دیاں گبھرواں دا نتارا ہو ویسی۔'' نواب وی چڑھ بیٹھا ہے۔ چدھرڑ وی چڑھ بیٹھن۔ سید وی چڑھ بیٹھن۔ آ کے ہاٹھ ہو گئی نورے دے کول۔ محبت خان ماہنی ہک وی گھوڑے نوں چابک، دو آوی گھوڑے نوں چابک، تریئیا وی چابک۔ گھوڑا تولیندا اگانہہ لگا جاوے۔ نورے آکھیا، ''او یار بیگا! خضر، جسرت، دولت، کلو، پیر خان ٹورو کوئی گھوڑی سدھی۔'' یار بیگ آکھیا، ''پیو! گبھرو سیال ابدال ہے۔ تین ایہناں گلاں چ کاہیں گھتیا ہے۔'' نورے آکھیا، ''نہیں او یار بیگا! جیہڑا ایس میرے کول آکے چابک ماریا ہے۔ ایہہ تاں میرے سینے چ تراڑ تراڑ لگا ہویا ہے۔'' نورے کیہ کیتا؟ لیلاں گھوڑی تے چڑھ کے، جا کے محبت دے کول ہک وی گھوڑی نوں چابک، دو آ وی چابک، تریئیا وی چابک۔ گھوڑی تولیندا اگانہہ لگا جاوے۔ محمد شاہ نواب نال صلاح کیتی۔ چڑھی اسواری تے نورا نہیں مریندا۔ نواب نوں لے کے تمبو چ وڑ جاوے۔ ترائے سِرپا کڈھی لے آیا۔ ہک چاں دھریوس ماہنی دے سر تے۔ دوآ چاں دھریوس نورے دے سر تے۔ تریئیا دھرے یار بیگ دے سر تے۔ ''چدھرڑاں تے ماہنیاں او! سرپاواں دا نروار پُچھو۔ جیہڑا نورے نوں دتا سو، چدھرڑکی دا سردار کر کے دتا سو۔ جیہڑا سِرپا ہے یار بیگ نوں، دانائی دا کر کے دتا ہیس۔ نواب میتھوں پچھیا ہے ایہہ دوویں گھر لڑکے دو تک ہو گئے ہان۔ ہن کیہ حال ہے؟ میں آکھیا ہے یار بیگ پاٹا ہویا سی چھوڑیا ہے۔ نواب آکھیا۔ یار بیگ جیہا دانا، یار بیگ جیہا اتھابر نہ اگے ہویا ہے نہ ہوونا ہے۔ تسیں آپ اچ رس کے کھلو گئے ہو۔ اج نواب دے ہتھوں نیت خیر وی آکھو۔ جپھیاں وی پائیو۔ ٹِکیاں وی کھاؤ۔'' نیت خیر اکھا کے، جپھیاں پوا کے، ٹِکیاں کھوا کے، محمد شاہ آکھیا، ''اج تہاڈے دل ہک ہوگئن۔ اج چوپِڑ لٹک دیسی۔'' چوپِڑ گھتن لگے تاں محبت خان آکھیا، ''او دادا دلاورا! توہیں چوپڑ کھیڈ دیاں تلوار مامے نوں مارنی۔''
میراثی بھان چاں بھنیا۔ پنجھی چھبی روپیاں دی پوشاک کر لئیوس۔ پندرھاں سولھاں روپے میراثی جیب اچ چاں گھتے۔ تلوار مار کے گیوس کھیوے، اتنیاں مبھارکھاں ڈِھی ویسن۔ جے ایتھائیں مری گیوس تاں جِدے لہنا گیا اودایے دیونا گیا۔ میراثی پہلی گوچھی سپاہیاں دی کول آیا۔ اکٹھے پنج روپے دتیوس۔ اوہناں آکھیا، ''بھارا زمیندار ہے لہور جیڈی تھاہر دا۔'' لئی لئی توڑ کچہری لے گئے۔ جے اگانہہ جاوے نہیں تاں چوپِڑ پئے کھیڈدن۔ اَٹ پٹن بزار کھلے ہوئن۔ ڈھال تلوار نورے دے مگر کھلی ہے۔ فرشی پکھا نواب دا میراثی چا کے جھلن لگ پیا۔ جے نورا گیٹی رکھن لگے تاں سر نورے دا ویہلا ہو جاوے۔ محبت خان آکھیا، ''او دادا دلاورا! گھت کھاں سُوٹا۔'' میراثی آکھیا، ''واء ہئی، سودا ہئی۔ پِرمی میرے کول نہیں تیری کھوہ نہ مرسی۔'' محبت آکھیا، ''جیہا تیہا ہئی۔'' جوں نورا ڈالی لین لگا تاں میراثی ہُبلی لے کے تلوار نورے نوں دے ماری۔ مار کے تلوار میراثی کُھری چاں کیتی۔ بوٹیوں پار، جھاڑیوں پار، دریاؤں پار، وہندا کھیوے۔ مہریٹیاں نوں آکھیوس،'' مبھارکھ ہے نیں ۔ میں نورے نوں تلوار مار کے آیا ہاں۔'' مہریٹیاں آئیاں پھتوہل کھاتو کول۔ ''اسیں مُکان آئیاں کھلیاں۔ تیرے بھرا نورے نوں دادا دلاورا تلوار مار کے آیا ہے۔ اساڈی مُکان جھل۔'' پھتوہل کھاتو آکھیا، ''میرا بھرا مری جاوے۔ ماہنی خیر نال آون۔ نہ میں اوہدی بھین نہ اوہ میرا بھرا۔''
مہریٹیاں ٹرن مُکاناں، جھل توں نورے دی بھین
''ماہنی آون خیر نال، کیویں کراں بھرا دے وین''


32
دلاورا دیوے مبھارکھاں، مار آیا ہاں چودھری نور
''سے واری ماریا سنیا، میلکھ بنایا ہے کوڑ''
وائیاں نہ رہندیاں گُجھیاں، جوگنی بھنیاں دور
کھیوے چڑھیا چن خوشی دا، ویکھے میلکھ ضرور


33
دھروہ نو تھینہہ جمیا، کھیوے سلیم مت
ماہنی ماہنو کھاونے، کسب جنھاں دا ہچ
میراثی ویندا چھوڑیے، اساڈے کیہ آوندا ہتھ
ماریے محمد شاہ نوں، گھتیا جیں بترٹ
نہ اوئے سید نوں کجھ نہ آکھنا، مہابا نبی دا تک
ہکے بھریے گُھٹ نواب دا، لہوروں نہ چڑھے وت


34
وچار: ماہنی محبت خان نوں آکھن، '' توں جا کھیوے۔ سو دا کڑاہ ونڈ۔ چدھرڑ جانن تے اسیں جانیے۔'' محبت خان آکھیا، ''ہک ہِکڑی توں باجھ میں نہیں جاندا۔'' پبن پِیڑ کے محبت نوں پچھانہہ کھلرین۔ ایدوں آ کے یار بیگ سد مارے محبت نوں۔ محبت ونگارے یار بیگ نوں۔ اودوں بھجدا آیا خضر، نور دا۔ خضر آکھیا، ''یار بیگا! تھنے دا بِیڑا چا یا ماہنیاں دا بِیڑا چا۔'' یار بیگ آکھیا، ''وڈا وی میں ہاں۔ ملویر پھوپھیر وی میں ہاں۔ محبت جانے تے میں جاناں۔'' امدیاں یار بیگ دے تلوار ماری محبت نوں۔ یار بیگ آکھیا محبت نوں، ''توں گھوڑے تے ہیں۔ میں ہیٹھاں پیا ہاں۔ تیرا میرا کیہ ہے؟'' محبت گھوڑے توں لہہ آیا۔ اودوں بھجدا آیا خضر۔ خضر آکھیا، ''کیہ کیتیائی یاریا!'' یار بیگ ہُبلی لے کے، سینے دا زور، پباں دا زور محبت نوں ماریوس تلوار۔ اودے محبت پیا پھڑ کے، اودوں یار بیگ پیا پھڑ کے۔

یار بیگ آکھیا ''چدھرڑ آئے نی بھیڑ کر، دھروہ ملیا سجاناں
جاناں نہ پایے محبت خان، تپا وت ونڈی کھیویانا''


35
بھجن آلے ڈھوڈھ لے یار بیگا، سُنسیا جگ کہانی
اسیں پچھانہہ قدم نہ ہٹدے، راشک ذات وی ماہنی
نِکڑے ہوندیاں کدی نہ ہٹیا، پچھ ویکھ میرے ہانی
اساں کھیوا رکھیا تلوار تے، ساندڑ بار وی مانی


36
وچار: دوآ بندہ گیا کھیوے۔ ست چدھرڑ ستر ماہنی لڑکے غرق ہوگئن۔ پھتوہل کھاتو آکھیا، ''اٹھئیو مہریٹیاں او! اج پیکا ساہورا وین کراں۔''
ہُل ون بھیناں ہُل، پتر نہ ڈھیندے مانگویں، بھاویں لکھ کروڑیں مُل
پتر نورے دے یار بیگ، خضر، جسرت، دولت، کلو تے پیر خان،جیویں چمبے، گلاب دے پُھل
جنھاں دے نوکر وچھیندے چاننیاں، اوہ دھرتی پئے رُل
ست چدھرڑ تے ستر ماہنی، گئے ہک ترکڑیں تُل
ہُل ون بھیناں ہُل، جیہے پِٹنے دھوکھر تے کھیوے، جیہے کلری تے کُل

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels