Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> پروفیسر سعید بُھٹا >> کمال کہانی >> کمال دیاں گلاں

کمال دیاں گلاں

سعید بُھٹا
May 21st, 2008
3.5 / 5 (3 Votes)
س : ایہہ دسو میاں جی تُہاڈے وڈکے کِتھوں دے رہن آلے ہان؟
ک: جی اسیں ابتدا دے ای کوٹ سُلطان (تحصیل چنیوٹ، ضلع جھنگ) دے رہن آلے ہاں۔ کوٹ سُلطان تاں پچھے سُلطان بھٹی گھتیا ہے۔ گرواہاں دا ٹھٹا پہلے ہویا ہے۔ ایتھے ریحان ہوئن۔ پُھلّرون ہوئن۔ لکاں آلی مسیت اج وی کھلی ہے۔ راء سُلطان دے نانکے ہان پُھلّرون۔ اوہ لا ولد گئے تاں ایتھے راء سُلطان آیا نانکی پتی تے، بھوڑانی دے وچوں۔ اودوں ایہدا ناں کوٹ سُلطان رکھیا۔ گرواہاں ''باگھڑ'' کُھو ہ دی زمین دتی ہائی بھئی اساڈا وی دوہترا ہے، پُھلّروناں دا جوں دوہترا ہے۔ اوس ویلے لوکاں نوں لجاں ہوندیاں ہان۔ گرواہاں دا ٹھٹا اج وی نال کھلا ہے۔تھوڑی جیہی آبادی ہے۔اسیں میراثی جدّی گرواہ دے ہاں۔

س: بھٹیاں دے نیہے؟
ک: نہیں اُنج بھٹیاں دے شجرے،سدّ، پوڑیاں ایہہ ساریاں مینوں یاد ہین۔شجرہ بھٹیاں دا وی میرے کول ہے۔جدّی اسیں گرواہ دے ہاں۔ایتھے ای میرا پیو دادا رہندے ہان۔پیو میرے دا ناں کرم ہے۔ دادے میرے دا ناں میاں خواجہ ہے۔ایہہ بڑے کارکُن ہوئن۔کم تند تانی دا کریندے ہائن۔محنت نوں اچھیاں جاندے ہان۔بڑے بختاں دے وچ ہوئن۔ بڑیاں دُھوڑاں ہوئیَن ایہناں دِیاں۔ اللہ دی قُدرت ایسی بنی ،پیو میرے شادی کیتی۔ وڈے بھرا میرے دا ناں جمال ہا۔ پِتریر دا ناں لال۔ مُڑ میرا بھرا دتا۔ مُڑ پِتریر میرا مِٹھا۔ ایہہ تُہاڈے دادے میئیں امیر بخش ہوراں ناں رکھے ہان۔ اساڈیاں وڈکیاں د ے مُرشد حضرت میاں کرم بخش بھُٹا ہوریں ہائن۔ میرا ناں تُہاڈے بزرگاں ہی کمال رکھیا ہا۔ میرا جمّنا 1917-18 دا ہے کیوں جو پیو میرا کتیں دی بیماری اِچ فوت ہویا ہا۔

س: کتیں آلی بیماری 1918ء وچ آئی؟
ک: اِنجیں ہوسی۔ وِساکھ اِچ میں جمیا ہام۔ میں اجے بہندا ای ناہم جوں پیو تے چاچا فوت ہو گئے۔ اسیں یتیم ہوگیاسے۔ ماواں اساڈیاں رنڈنِیں ہو گئیاں۔

س: چاچا کدوں مویا؟
ک: میرا پیو تے چاچا بخش ہکسے راتیں موئے ہان۔اللہ تعالیٰ جنت بخشے اساڈیاں ماواں نوں۔جے اسانوں نوکریاں تے لیندیاں بھٹیاں دیاں تے تاں کاہیں اج ایتھے پُہنچنا ہا۔اوہناں سانوں پڑھایا۔ میں دُوئی جمات پڑھدا ہام تے میں پہلی نظم لِکھی۔

س: پڑھدے کِتھے ہائے؟
ک : کوٹ سُلطان اِچ۔

س: سکول اِچ یا مسیت اِچ؟
ک: سکول اِچ۔ ایس سکول دے وِچ اوس ویلے پنج پڑھائیاں جاندیاں ہان۔ میں دُوئی چوں فیل ہویوم۔ مُڑ اوسے دُوئی دے وِچ بہایا گیا۔ اوس ویلے میں مانیٹر ہو گیوم۔ مُڑ میں پنجویں تائیں مانیٹر رہیوم۔

س: تُسیں پڑھیائے کِتویں تےکر؟
ک: جی میں پنجویں چوں ہٹ آیا ہام۔ اُستاد ماریا ہا۔

س: اُستاد بہشتی دا ناں یاد ہے نیں؟
ک: (نِمھا جیہا ہس کے) اوہ جی اللہ یار سیال ہا۔

س: اگے نظم دی گل کرن لگے ہائے۔
ک: دُوئی دے وِچ میں ایہہ نظم لِکھی:
میں سوراں رب رحمان، خُداوند پاک نوں
رازق رب یزدان، ہے مخلوقات دا
اوس بھیجیا پاک قُرآن، محمد مُصطفٰے
حُر آیا وِچ مدان، تے نعرے مار کے
اِنج دی اِک نظم بنائی۔ پتہ اوس ویلے مینوں ایہو کجھ ہا کہ سُبحان میں ص نال لِکھدا ہام۔

س: شاعری دا شوق تُہانوں کیویں لگا؟
ک: ماما میرا دِینا ناں ہاوس۔ اوہ کُجھ شاعری کریندا ہا مگر ایڈا چنگا شاعر نہ۔ اوہدے کولوں مینوں شوق لگا بھئی میں ای لِکھاں۔ اوہنوں میں اُستاد جاندا ہام۔ جیس ویلے اُستاد ماریا تاں مُڑ میں نِکل کے مسیتی جا پیوم۔ میاں رمضان موچی اوہ اُستاد ہان ساڈے۔

س: اوتھائیں کوٹ سُلطان وِچ؟
ک: جی آ۔ اوہ مییں عُمر کے سدِیندے ہان۔ کئیں پِیڑھیاں گُزر گئیاں ملوان گتی کریندیاں۔ میئیں رمضان کول میں قُرآن شریف پڑھیوم ناظرے۔ اوس ویلے مولوی منور دِین صاحب آ گئے منگلیاں دے چک (ضِلعے سرگودھے دا پِنڈ۔) میں مُڑ اوہناں دا جا مُرید ہویوم۔

س: مولوی منور دِین کِتھوں دے رہن آلے ہان؟
ک: ایہہ بوچھالاں (ضِلع چکوال) دے ہان۔

س: فوت ہوگئن؟
ک: جی آ۔ ڈھیر سال ہو گئن۔

س: کوئی اوہناں کتاب وی لِکھی؟
ک: اوہناں جی توحید دا ڈنکا اساڈے علاقے وِچ ماریا ہا۔ میں اوہناں دا مُرید ہویوم۔ اوتھے مُڑ میں کُجھ فقیری وی سِکھی ہے۔ ذِکر اذکار۔ توحید وی سمجھی ہے۔ سورہ فاتحہ جیویں میں بیان کریناں اِنج تھوڑے عالم کریسن۔ اوہناں دے کول قُرآن سِکھیا۔ عقیدہ سمجھیا۔ مُڑ میں نظماں لکھن لگ پیوم۔ مُڑ میں بہوں نظماں کرن لگ پیوم۔ ''کلمے دی شرح''، ''اعتقاد مُشرکین مکہ''، ''جنگ بدر''، ''جنگ 1965''، ''جھنڈا اِسلام۔'' جھنڈے اِسلام دے وِچ میں جناب مُحمدمصطفےٰ توں لَے کے ایوب تیکر جرنیل گِنوائے ہین۔ ہور چیزاں بہوں سارِیاں لِکھیاں ہان۔

س: مولوی منور ہوراں کول کِتنا عرصہ رہیائے؟
ک: انج میں رہیا نہیں۔ جُمعے دے جُمعے ویندا ہام۔ پہلی نظم مُڑ میں اوتھے پڑھی ہے۔ میں ٹھُلھا (موٹا) ہام۔ پیو مینوں گھیلا سدیندا ہا۔ اوہ گھیلا، کمال دے اُتے چڑھ گیا۔ میں گھیلو مشہور ہام۔ جیس ویلے میں ایہہ نظم پڑھی:
غیبوں کا وِرثہ نبیوں کو ہوتا تو آدم نہ کرتے قریبی شجر کی
اگر نار گُلزار کا عِلم ہوتا تو عِزت نہ بڑھتی جلیل القدر کی
اوس ویلے مولوی صاحب آکھیا، ''ایہنوں کمال دِین سدیائے۔ مت کوئی گھیلا سدے۔'' تاں اوہ بلا میرے مگروں لتھی۔ نہیں تاں میں انجانو تھاہر تے جاواں ہام تے اوہ پُچھن ہا ناں تیرا؟ میں آکھاں، ''گھیلا۔'' اوہ جُگت سمجھدے ہان۔ ڈھیر بندے کَوّڑِی پوندے ہان۔ مُڑ میں شاعریاں کرن لگ پیوم۔ ایہناں شاعریاں اِچ مُڑ مینوں بہوں سار کمائی مِلی۔ زمیندار وی چاہن لگ پئے۔ دُوئے بندے وی۔ مولوی وی۔ اج وی اللہ دا فضل ہے جِتھے جاواں بندے عِزت دی نظر نال ویہدِن۔ نظم سُندِن۔

س: تُسیں مولوی منور توں اڈ کِسے ہور کول وی پڑھے ہو؟
ک: نہیں جی۔ اوہناں دے بعد میں کِسے ہور اُستاد کول نہیں گیا۔

س: تُہانوں پنجابی دے کئی شاعراں دا کلام زبانی یاد ہے۔ ایہہ شوق کیویں لگا؟
ک: پہلوں مینوں شوق لگا ''پوڑی نواب مظفر خان'' دی دا۔ کرم دِین میراثی ہا شاہ پور دا۔ اوس توں جا میں لِکھوائی۔

س: کرم دِین ایتھے آوندا ہا اساڈے عِلاقے وِچ؟
ک: اساڈا لگدا بندہ ہا۔ اوہ وی آوندا ہا اسیں وی جاندے ہاسے۔

س: ایتھے چنھاں تے پربھ ہاسوں؟
ک: نہیں جی اوہ اودوں دا ہا۔ سانوں مِلن آوندا ہا۔ اوہدے کولوں میں نواب دی پوڑی لِکھی۔ مُڑ مینوں ''نادر دی پوڑی'' دا شوق لگا۔ ایہہ میں میراثیاں حاجی عُثمان (تحصیل چنیوٹ)آلیاں توں منگی۔اوہناں نہ دتی۔مُڑ میں گیوم چک ڈوگھڑے (تحصیل چنیوٹ) اوتھے اساڈے مسیر ہوندے ہائن۔ اوتھے ولی محمد سیہُل قوم پاولی دا، اوس تے ''پوڑی نادر دی'' یاد ہائی۔ اوس آکھیا، ''تیرا مُونہہ پڑھن آلا کوئی نہیں۔ توہیں جیہے اُستاد نوں لعنت گھتیندِن۔'' میں چُپ کر گیوم۔ میں میراثیاں میئیں گہنے کے گھر آگیوم۔ اوہناں مینوں آکھیا، ''بچیا! پوڑی نواب دی سُنا۔'' میں پڑھن لگ پیوم۔ سوتے دی نماز پڑھ کے ولی محمد گھر پیا ویندا ہا۔ اوس گلی وِچ آواز سُنیا تاں ہٹ آیا۔ بہہ رہیا۔ جیہڑے ایلے پوڑی سُنیوس، اوہ اُٹھیا تے اوس آ کے تھبا بھریا۔ اوس آکھیا، ''مینوں غلطی لگی ہائی۔ میں سمجھیا ایس بندے پڑھنا کوئی نہیں۔ تیرا مُونہہ اِنجیں بھولا جیہا ہے۔'' اوس مُڑ ''نادر دی پوڑی'' دِتی۔

س: ایہہ پاکستان بنن توں پہلے دی گل ہے؟
ک: بہوں پہلے دی۔ میں اودوں لَوّا ہام۔ مُڑ میں رتے (تحصیل جھنگ) گیوم۔ اوتھے غُلام اکبر شاہ سید ہا۔ محمد وارث دا نانا۔ اوس توں میں ''ذوالفقار علی
ؑ دی'' لِکھوائی۔

س: ''ذوالفقار علی دی'' کیہ ہے؟
ک: جیس ویلے مرحب حضرت علی نال لڑائی کریندا ہے:
بھڑک تیغ حیدر دی جاوت میانوں
مِثل برق دِید اے لسکار نِکلی
ایس طرز دی چلی جاندی ہے۔

س: ایہہ کیہدی شاعری ہے؟
ک: فِدا ہِک میراثی ہویا ہے مُلتان دا۔ فِدا تے گدا دو بھرا ہوئن۔ ذاکر ہان۔

س: ایہہ تُساں ساری یاد کر لئی؟
ک: اودوں شوق وی اِنج ہا تے دماغ وی اللہ ایسا دِتا ہا کہ میں اوتھوں ٹُریوم رتیوں۔ کوٹ سُلطان دے پیا آوندا ہام۔ شادی پور دے آوندیاں پکا لئی۔ کاغذ پاڑ سٹیا۔ ''نادر دی پوڑی'' میں بارھاں دینہاں اِچ یاد کیتی ہائی۔

س: ''نادر دی پوڑی'' ولی محمد کول لِکھی ہوئی ہائی؟
ک: نہیں جی۔ اوہ تاں ان پڑھ بندا ہا۔ اوہنوں زبانی آوندی ہائی۔ اوہدے پیو نوں چھ وِیہاں اَٹ یاد ہائی۔ اگوں اوس تے 70 اَٹ یاد ہائی۔ جیہڑی میں لِکھی۔ اِنجیں ہار ڈھیر چِیزاں ہن، جیہڑیاں بندیاں توں لئیاں۔ میں ہُن گِن وی نہیں سکدا۔ ''کبِت نواب مُظفر دے'' بُوٹے بھٹ توں لئے۔

س: اوہ کِتھوں دا ہا؟
ک: وسنال ہن نال بوچھالاں دے، اوتھوں دا ہا۔ اساڈے علاقے وِچ بہوں آوندا ہا۔ ہُن نِمانا مر گیا ہویا ہے۔ بس ایس طرز نال ایہہ چیزاں میں لئیاں ہان۔ جیہڑے ''سدّ'' ہین بھٹیاں دے، ایہہ مینوں گوش کیاں ناہن دِتے۔ اوہناں دے بنے ہوئے۔ ایہہ سُن سُن کے یاد ہوئن۔

س: میئیں باز نال کیہ تعلق ہا تُہاڈا؟
ک: بھٹیاں دا میراثی ہا۔ ایہہ بھٹیاں کول بہوں ویندا ہا۔ گلاں اوہدے کولوں سُنیاں ہین۔ پڑھیا اوہدے کول میں کُجھ نہیں۔

س: اوہدے نال نیہے رہے؟
ک: نال میں رہیا کوئی نہیں۔ بندہ ایس مزاج دا ہا اللہ جنت بخشے۔ دو گلاں دا شُکریہ ادا کریناں۔ ہِک ایس حسد نہیں کیتا۔ دُوآ جِتھے جِتھے رہیا ہے میئیں باز، ایس قدر بنائی ہے اپنی قوم دی۔

س: میاں باز گل کیہو جیہی کریندا ہا؟
ک: ہِک اوہدی وِچ ایہہ صِفت ہائی، کِسے دی پِھٹک نہیں بنائی۔ دُوآ گِلہ نہ کریندا۔

س: تُہاڈے کولوں بڑیاں سُچیاں کہانیاں سُنیاں ہن۔ ایہہ تُساں کِدوں لئیاں ہن؟
ک: پیو دادے دیاں گلاں وِچوں میرے ہتھیں کُجھ نہیں آیا۔ میں تاں اودوں بال ہام، جدوں اوہ موئے۔ ماما میرا جیہڑا ہے، اوس نوں گلاں تے کہانیاں یاد ہان۔ اوہدے کولوں میں سُن کے پکائیاں ہن، ''اکبر بادشاہ دی''، ''راجپُوتاں دی''، ''راجے پورس دی''، ''راجے کرنال دی۔'' باقی دِیاں ایدوں آدوں۔ بھٹی کوٹ سُلطان دے بڑے دانا ہان۔ راٹھاں دِیاں گلاں بہوں کریندے ہان۔ راٹھاں دِیاں گلاں یا بھٹیاں کولوں سُنیاں یا میئیں باز توں۔

س: آہدِن کوٹ سُلطان دے وِچ بندے بڑی مِٹھی سوہنی تے ٹھہا کے گل کریندن؟
ک: بھٹیاں نوں راٹھاں دِیاں گلاں بہوں یاد ہان۔ جپے، چدھرڑ، لک، ماہنی، لالی۔ جیہڑیاں گلاں میں کریناں ہاں، اوہناں تھوں سُنیاں ہین۔ اوہناں دی دانائی دی ہِک گل سُنائیں؟

س: جی سُناؤ۔
ک: راء ملک، راء شہادت دا رتے گیا۔ اودوں ہٹیا تاں سردارے آلے تے رات پے گئیوس۔ اوتھے دِھی پرنی ہوئی ہاس، اوہناں تے رہ پیا۔ اوہناں دودھ دِتا۔ دودھ داگُھٹ بھر کے آکھیوس ساڈی حمیل مجھ دا ہے ایتھے کیویں آیا ہے؟ اوہناں دسیا: اساڈی مجھ مر گئی ہا تاں تُہاڈے گھر دیاں دے گھلی ہے۔

س: تُساں ایہناں بندیاں دِیاں گلاں سُنیاں؟
ک: جی آ۔ کچی گل تاں ہوندی جوں نہ۔

س: تُہاڈا پھیرا ٹورا کیہڑے کیہڑے علاقے وِچ رہندا ہے؟
ک: میں ویہت، چنھاں تاں بہوں بھنویا ہاں۔ راوی تے کدی کم نال ای جویندا ہے۔ اُنج میری عادت نہیں عام بُوہے تے جاون دی۔ جیہنوں سِک ہووے اوہدے کول جانا ہاں۔

س: جیس تُہانوں ہِک واری مِلنا ہے سِک تاں اوہنوں رہنی ہوئی۔
ک: (ہس پَیندے نیں۔)

س: تُساں زِندگی اِچ کئی میراثی ویکھے ہوسن۔ کوئی چنگا تاثیر آلا، جیہڑا تُہانوں چنگا لگا ہووے؟
ک: میری نظر اِچ تاں باز جیہا کوئی نہ۔

س: گوش کے میراثیاں وی چنگے ''سدّ'' لِکھے ہین؟
ک: میں تُہانوں ایہناں دی گل سُنیندا ہاں۔ ولیاں دا میراثی ہا۔ گھوڑی آلے دے بھٹی منگیوا لَے گئے کوٹ موہلے دے۔میاں باز آہدا ہے: اسیں وی جا نِکلیا سے پیو پُتر۔ بھٹی دربار لیندے ہان اوس ویلے۔ صاحب میراثی وی آ گیا ولیاں آلا۔ سارنگی اوہدے کول ہا۔ عالم جھنڈے دے آکھیا، ''ہلا بھائی سد سُنا۔'' اوس سارنگی تے سد شُروع کیتے۔ ایدوں روٹی آ گئی۔ سد اکھے لکاں تے لالیاں دے سُنا۔ اوس شُروع کر دِتے:
راٹھ ساون دے بدل ہین، چڑھ آئیاں ہین گھٹاں
محرم امام ہے، پِڑ نیتی ہے اٹھاں
سمو، سمائل نوں پوِن تلواریں، جیویں آہرن تے سٹّاں
حاکم جپے دیاں امبر بھوندیاں ہین، کُنڈے اودھ ولٹاں
ٹاہ ٹاہ اوہ وی بزار ہے، ہڑتال ہوئی ہے ہٹاں
پِڑ تاں لالیاں ہے، سمو خان، سمائل تے لکاں
مارے جواناں دے بُت دھرتی ہیٹھ،
جیویں سٹے ہین بھار سوداگراں، پِڑ خالی پئیاں ہین چھٹاں
اِتنے نوں روٹی آ گئی عالم دی وی۔ ''روٹی کھا۔'' اوس آکھیا، ''ہِک واری محرم تے سمو، سمائل دا متھے پئے لگدِن۔ روٹی رکھو۔'' اوہناں آکھیا، ''کھاوندا ای رہیں تے سُندا ای رہیں۔'' بھٹی پہلا گرانہہ بھن کے مُونہہ اِچ گھتیا۔ میراثی آکھیا ہے:
آویں او حاکم، سمائل وی جاوے
سمائل پِڑ بنھ کھلوتا، جیس نوں لڑن دے دعوے
تلوار حاکم جپے دی ہے، وڈھ کوپر، سِر اگانہہ ماس جِگر دا کھاوے
آہدا حاکم ایہہ ہئی مُراد، خان، سمائل، جیہدے سِر تے بنھدا ہاؤں، نِت وَیراں دے دعوے
مارے سمو، خان، سمائل توں پِچھے، مہر داد دو دلیلیں ہے،
دُھکھ رات وِہاوے
ایتھے میراثی آیا ہے عالم ڈھٹھا ہے۔ اوہدی جِند نِکل گئی۔ اپنے مارے یاد آ گئے۔

س: پوڑی تے سد اِچ کیہ فرق ہے؟
ک: جیہڑی زمین یا چال رکھدے ہین نا شاعر، اوہدا فرق ہے۔ پوڑی دو پواں سدیندے ہاں، جیہدا آدھی دے وِچ ردیف (قافیہ) ہووے۔
نواب صاحب دِل تکڑی، کر کے بولیا
توہیں گل نہ کیتی پکڑی، مرزا قُطب دِین
ہووے کسب جنھاں دا ترکڑی، کیہ لڑ جاندے
ایہہ وی اٹ ہے پوڑی دی۔ ایس طرز دی وی چلدی۔
اول دِلّی تَوَراں کر اپنی پائی
وت لئی چوہاناں کُجھ مُد وسائی
وت لئی سی غوریاں گھت تلوار کُٹائی
ایہہ دو طرزاں ہین پوڑی دِیاں۔ ہِک دا اخیر تے ردیف (قافیہ۔) ہِک دا آدھی وِچ۔ جیہڑا سد ہے نا ایہہ ڈھولا ہے۔ کیوں جو ایہنوں ڈکا کوئی نہیں۔ کر کے مسلت تے دھا پیڑا وگے
بھٹی پین بلوچاں نوں جیویں ساون مینہہ ارڈاوٹ دا ہے بدل سار دا گجے
متھا محمد یار تے لطف، کریم دے دا ہے، شینہہ چھُٹ گئے ہین بگے
سد تے ڈھولا ہِک شے ہے۔ پوڑی دے وِچ قافیہ نہیں کُھتھا جاندا۔

س: تُسیں جدوں کہانی سُناوندے ہو تاں ڈھیر سارے شاعراں دے شعر سُناوندے ہو جیویں حافظ برخوردار، علی حیدر، نجابت، مُراد بھٹی، شاہ عظیم، وارث شاہ۔
ک: حافظ برخوردار دی شاعری مینوں بُہت پائے دی لگدی ہے۔

س: تُساں کیویں یاد کیتی؟
ک: میرے کول ہِک کتاب وی ہوندا ہا۔ نالے میں قِصیاں آلیاں کولوں بہوں پکائے ہین۔
س: قِصیاں دی رِیت کیہ ہوندی ہا؟
ک: ایہہ جیہڑے دو تاریاں تے قِصے گا کے سُنیندن۔ اوہناں دے کولوں۔

س: اگے ایتھے رواج ہا، کیویں گاوندے ہان؟
ک: عام طور تے میئیں گوش کے وی سارنگی تے حافظ دا مرزا گاوندے ہان۔ مُسلی وی آہدِن۔

س: کیہڑے کیہڑے قِصے زیادہ گاوندے ہان؟
ک: مرزا گاوندے ہان۔ ہیر چوغطے دی۔

س: چوغطہ رجوعے دی جُوہ دا؟
ک: جی آ۔ ہیر چوغطے دی تے میئیں وارث شاہ دی۔ ''مشری دا قِصہ'' اکبر شاہ سید دا ہا۔ ڈھول بادشاہ دا قِصہ۔ آپو آپ شاعراں لِکھے ہین۔ بندیاں نوں اگے شوق ہوندا ہا۔

س: حافظ برخوردار بارے پئے دسدے ہائے؟
ک: اصل وِچ اوس فقر اچ گل کیتی ہے۔ ایہہ گل تاں بہوں اُچی ہے۔ آہدا ہے:
حُجرے شاہ مقیم دے ہِک جٹی عرض کرے
مطلب ہے شاہ مُقیم ہمیشاں قائم رہن آلا بادشاہ خُدا ہے۔
پنجے مرن گواڈھنیں، پنجاں نوں تاپ چڑھے
دَہ لطیفے ہین اِنسان دے اندر۔ پنج عالم امر دے ہین۔ رُوح تے نفس دا مُقابلہ ہے۔ پنج چیزاں نفس دِیاں ہین، جیہڑا عالم دُنیا ہے۔ عالم ارواح دے وِچ پنج چیزاں جیہڑیاں آوندیاں ہن: رُوحی، اخفی، خفی، سر تے قلب۔ ایہناں دا مُقابلہ اگ مِٹی، پانی، ہوا تے نفس نال ہے۔ ایہہ فقیر جاندِن۔ جے رُوح نفس نوں ڈھا لئے تاں اِنسان دا پرواز فرشتیاں توں اُچا ہے تے جے ڈھے جاوے تاں مُڑ نیچی توں نیچی مخلوق چوں اُٹھاونا ہے۔ پنج گواڈھنیں مرن یعنی نفس مریوے تاں رُوح جاگے۔ پنجاں نوں تاپ چڑھے یعنی ذِکر وِچ آ جاون۔
کُتی مرے فقیر دی، جیہڑی ٹوں ٹوں نِت کرے
ایہہ زبان کُتی فقیر دی ہے۔ ایہدے وِچوں بکواس نِکلنے بند ہو جاون۔
ہٹی سڑے کراڑ دی، جِتھے ڈیوا نِت بلے
ایہہ پیٹ ہٹی کراڑ دی ہے۔ ایہنوں حرام حلال نال واسطہ کوئی نہیں۔ ایہنوں رجن نال واسطہ ہے۔
سُنجیاں ہوون گلیاں، تد مرزا سیر کرے
تاں رب آوندا ہے۔ اِنج دی شاعری ہے ایہہ۔

س: میاں کمال دِین بال کِتنے ہین تُہاڈے تے کیہ کریندن؟
ک: چھڈو پرانہہ کچیاں گلاں نوں۔ کائی ہور پُچھو۔

س: اپنی شاعری ای سُناؤ؟
ک: ہِک دِن مینوں خیال آیا کمال توں کیہ شے ویں۔ ایویں تیرا ناں کمال رکھیا نیں:
ز۔زاری سُن کمال دی، اے قادر جل جلال
مینوں حِرص دُنیا دے گھیریا، لکھ گاٹے پئے جنجال
میرے کپر پئے جہاز دا، توہیں کرنا ہیں آپ خیال
میں کشتی ٹھیلی ہے کچ دی، توں آپے لئیں سمھال
توں بخشن ہار غفور ہیں، میں اوگن ہار کنگال
پُر دفتر بدیاں والڑے، جیہڑے وزنوں پئے پتال
میرا راہ شیطاناں مَلیا، مینوں چڑھنا پار مُحال
نہ ظاہر کریں پر عیب دے، فن، مکر تے کوڑ پلال
اے محرم راز قدیم دے، چاں نظر مِہر دی بھال
توڑے چِرکا آیا ہاں دُور توں، پر توں میرا لجپال
میری ہر ہر حرکت عیب ہے، بس ایویں ناں کمال

س: میاں کمال دِین بُہت مہربانی۔ تُساں بڑیاں کمال دِیاں گلاں دسیاں ہن۔
ک: اللہ راضی ہونیں۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Visitors Comments

Name:Haji Muhammad Yaqub
Date:18th November

Comment: Mian Muhammmad Saeed Bhutta is a loard of my native village. I proud on him because he introduce my village in variety and social thoughts. I am a devotee of Hazrat Hafiz Diwan.
Remember me in prayers.


Thanks Bhutta Sahib


Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels