Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> پروفیسر سعید بُھٹا >> کمال کہانی >> فتح خاں موتیاں آلا

فتح خاں موتیاں آلا

سعید بُھٹا
May 20th, 2008

    رنجیت سنگھ دا وزیر اعظم دھیان سِنگھ ہویا ہے۔ ایہدا پُتر ہیرا سِنگھ ہویا ہے۔ جیہڑی ہیرا منڈی ہے ایہدے ناں تے ہے۔ میں فوٹو وی ڈِٹھا ہے اِتنا خوبصورت ہا، جدوں بچپن وچ ہا تاں رنجیت سِنگھ کول سویندا ہا۔ اُنج وی دادکے بھرا ہن۔ ایہہ اوسے رنجیت سِنگھ دی وِڑھی دے وچوں ہین۔ فجر پنج سو روپے دیندا ہا رنجیت سِنگھ، ہیرے سِنگھ نوں۔ ایس دھیان سِنگھ دو پُتریلے بنائے ہوئے ہان۔ شیر خاں پٹھان جنڈاں آلا تھل توں تے فتح خاں ٹِوانا، ایہہ مِٹھیاں ٹوانیاں وِچوں ہے۔ دھیان سِنگھ دوواں نوں پُتر سدیندا ہا۔ مُڑ بیلپ دے ایہہ سِکھ اتنے ترکڑے ہوئن جوں ہیرا سنگھ نوں مہاراجے پوشاک دِتی ہے، اوہ پوشاک کر کے جیس ویلے ایہناں دے کول آیا ہے تاں دو واری فتح خاں موتیاں آلے دے مونہوں نِکلیا ہے بھائی، پگ بھائی نوں بڑی ٹھیہڑی ہے۔ چِیرا بھائی نوں بڑا سوہنا پیا لگدا ہے- دھیان سِنگھ تکیا ہے۔ اوس آکھیا، ''ہیرا سِنگھ! ایہدے دِل لگ گئی ہے۔ پوشاک اُتار دیس۔'' اوہ کجھ اجھکیا۔ اوہ وی گبھرو ہا نمانا۔ ایس دباکے آکھیا ہے، ''اُٹھی ائے! میں تینوں کہناں پوشاک بھائی نوں اُتار دے۔'' اوہ اندر وڑ گیا۔ اوس ہور کر کے اِنج کر کے سٹی ہے۔ اوس آکھیا، ''جِتھے شیر خاں تے فتح خاں ہوون، اسیں تے مر جائیے۔'' دھیان سنگھ آکھیا، ''قسم گورو دی توں مر وی جاویں تاں مینوں ایہہ دو کافی ہن۔''

    ایہہ فتح خاں موتیاں آلا ایس توں سدِیندا ہا، سخی ایڈُڑ ہویا ہے، رنجیت سنگھ ہک واری دربار وچ موتی تقسیم کیتے، ایسے نوں ڈھیہے۔ ایس موتی وی راہ اللہ دے اُتے دے چھڈے ہان۔ نہیں تاں موتی کِسے دے گھر پئے رہن کِسے نوں کیہ وے، موتیاں کیہ آکھنا ہے؟ اکھے فلانا لکھ تے نھاتا ہویا ہے۔ لکھ تے نھاتا ہویا اوہ سدِیندا ہا، جیہڑا لکھ تے نھا کے اللہ دے راہ اُتے دے چھڈے ہا تاں سدِیندا ہا لکھ تے نھاتا ہویا۔

رنجیت سِنگھ شادی کیتی سندھو والیاں سِکھاں آل۔ سوانی دا ناں جِند کور ہویا ہے۔ سندھو والیے طاقت پکڑن لگ پئے۔ ایس دھیان سِنگھ نوں حسد آیا۔ ایس ساک دیون اِچ ایہہ تاں ودھدے پین۔ اوس کائی کُوڑی یاں سچی تُہمت لا کے جِند کور مروا گھتی۔ اگوں زمانہ آ گیا کھڑک سنگھ دا۔ کھڑک سنگھ پہلی شادی کیتی جیس دے وچوں نونہال سنگھ ہا، کھڑک سنگھ دا پُتر۔ دوئی شادی کھڑک سنگھ سندھو والیاں آل کیتی۔ اوسے جِند کور دی بھتریئی ہوئی ہے چند کور۔ ایہہ وڈیرڑی عُمر دا ہا، اوہ نوجوان ہوئی ہے۔ ایہہ رکھدے ہان اک گڈویا۔ اسیں کروا سدیندے ہاں تے سِکھ گڈوی آہدن، جیہڑا مہاراجے نال رہے ہا دِن رات۔ اوہنوں گڈوی بھر دیونی استنجا وغیرہ واسطے۔ ایہہ گڈویا رکھدے ہان ستراں وچ نابالغ۔ طاقت مُڑ پکڑی اوہناں سندھو والیاں دربار وچ چند کور دے آون نال۔ سندھو والیے ودھدے جاون۔ اندروں ایہناں نوں حسد تاں ہا۔ کھڑک سنگھ دا گڈویا لگھ پیا ہے انارکلی دے بزار چوں۔ ہیرا سنگھ تے دھیان سنگھ پیو پُتر کھلے۔ ایہناں دوواں آکھیا، ''او گڈویا! توں ہُن بالغ ہو گیا ہیں۔ توں ہُن مہاراجے کے گھروں نِکل آ۔ توں ہُن رہن دے قابل نہیں۔'' اوہ چُپ کر گیا۔ رات نوں اوس کھڑک سنگھ نوں آکھیا، ''مہاراجیا! مینوں دھیان سِنگھ تے ہیرے سِنگھ اِنج آکھیا ہے۔'' اوس آکھیا، ''او! توں چُپ کر۔ توں میرے والاں نال رہویں گا۔'' ایہہ ایہناں دی بہوں وڈی قسم ہا۔ فجر اوتھوں اوہ گڈویا پیا لگھدا ہے۔ ایہہ دوویں پیو پُتر کھلِن۔ دوکاندار آل مُونہہ کر کے گڈویے آکھیا، ''مہاراجے کہہ دتا ہے کوئی ماں دیاں ٹنگاں مرائے پیا توں میرے والاں نال رہویں گا۔''ایہناں دوواں پیو پُتراں ہک دُوئے آل تکیا، ایہہ تاں اسانوں گاہل کڈھ گیا ہے۔

صبح دا وقت ہے کھڑک سِنگھ تے گڈویا نکلے ہن قلعے وچوں۔ کھڑک سِنگھ پیشاب کرن بیٹھا گڈویا کول کھلا ہے۔ نو نہال سنگھ، کھڑک سنگھ دا پُتر گبھرو ہویا ہے۔ ایہہ قلعے چوں اِنج نِکلدا ہے پیا۔ اگوں ایہہ دوویں پیو پُتر۔ ایہناں آکھیا نونہال سِنگھ نوں، ''پرسوں اساں اِنج اِنج آکھیا سی تے ایس گڈویے اسانوں گاہل کڈھی ہے۔'' اوس آکھیا، ''بڈھ دیو۔'' اوہ کھلا ہا جوں تلواریں شپ شپ کرن لگ پئیاں۔ اوہناں ڈھاہ دتا۔ اوہ مری گیا۔ کھڑک سِنگھ بھج کے اندر آ وڑیا۔ اندروں اوس کُنڈی چاں چاڑھی۔ ساری رات مہارانی چند کور سدیندی رہی، ''مہاراجا جی! بوہا کھولو۔'' فجر اوس حال حال چاں گھتی۔ جندرے بھن کے اندر وڑے تاں وکھیو نیں مویا پیا ہے۔ جیویں اوس آکھیا ہا میرے والاں نال رہویں گا، اوہ مر گیا۔

جیس ویلے مر گیا تاں ہُن نونہال سِنگھ اگ لاونی ہائی تے چند کور وی نال ساڑنی ہانیں۔ ایہہ ایہناں دی رسم ہے۔ اوس دیہاڑے میاں گُل محمد کلیار، وٹے دا اوتھائیں لہور ہا۔ ایہہ گل میاں باز میراثی، میئیں گُل محمد دی زبانی کریندا ہا۔ کھڑک سِنگھ مر گیا۔ نونہال سنگھ اگ لاونی ہا چند کور نوں۔ اعلان ہو گیا بھئی مہاراجے دے نال ایس نوں جلاونا ہے۔ اوہ روون کڈھ ڈڑھی۔ اوس آکھیا، ''اوہنوں رب ماریا ہے مینوں کیوں مریندے ہو؟'' حرکت وچ ہیرے سِنگھ ہوراں دی ہائی کہ مرے، سڑے تاں سندھو والیے گھٹدِن۔ وچوں ساک ترُٹ جاوے۔ اِنج پئے لگھدن بھرا اوس دے گُلاب سِنگھ تے دوئے دا ناں وی کُجھ تاں ہا۔ اوہ لگھن تاں دھیان سِنگھ آکھیا، ''اچھا بھئی مہاراجا وی مر چلیا۔ ایکھن ہُن رانی کیہ کرے گی۔ نال جرے گی کہ نہیں؟'' اوہ سُندے آوندِن۔ رانی نوں اکھیو نیں، ''سڑ توں نال۔''ـ اوہ نکلے نہیں۔ پوشاکاں تبدیل کرکر باہر سٹے۔ اوہ خیرات ہائی فقیر لوک چا لین۔ مُڑ پوشاک کرے۔ مُڑ شیشیاں اگے پِھرے۔ مڑ روندی اوہ پوشاک لاہ کے ہور کرے۔ آدم باہر کھلا ہے۔ ببان دے اُتے لاش پئی ہے کھڑک سنگھ دی۔ نال جلنا ہاس۔ اِنتظاراں ہر ہک نوں۔ آخرکار اوہ نِکلی ہے۔ اوس نوں ڈولی دے وچ چایا نیں۔ ڈولی دے وچ بہُت سارے روپے رکھے نیں، جیہڑے اوس اپنے اُتوں وار کے سٹنے ہان تے خلقت چاونے ہان۔ اگے ببان چڑھیا ہویا سمادھ اوس دے پِچھے ڈولی چَویں ہوئی ہے۔ میاں گُل محمد کلیار آہدا ہے: جیس ویلے چند کور نیوندی ہائی نا اِنج روپے چاون کان، زُلفاں اوس دیاں ایڈیاں ہائن جیویں چوگردوں چن چودھویں دا بدلاں وچ آویندا ہے، اِنج گھیرا گھتدے ہان وال۔ جیس ویلے ایتھے کر کے روپے سٹیندی ہائی تے وال ہٹدے ہائن تاں اِنج لگدا ہا جیویں کالے بدل چوں چن نِکلیا ہے۔ ایڈی خوبصورت ہا۔ مگروں باہمن ڈھولکا وگائن۔ ''راجا راج کرے پرجا سُکھ وسے۔'' پرجا رعیت نوں سدیندن۔ اوہ رووے وی تے آکھے، ''نہ راجا راج کرے نہ پرجا سُکھ وسے۔ اسیں رب دے مارے نہیں پئے مردے چوڑ سنگھ دے مارے پئے مردے ہاں۔'' نونہال سِنگھ نوں چوڑ سِنگھ سدّے۔ جیس ویلے چِخہ دے اُتے آن کے کھلاری نیں نال مُردہ پیا ہویا کھڑک سِنگھ دا۔ تیل وگایا نیں بالن تے۔ اوس ویلے اِنج پھریا ہے نونہال سنگھ۔ طواف کیتا سوں۔ چکر لا کے سلام کیتا ہے نونہال سِنگھ، ''ماتا جی سلام ہے۔'' قانون ایہناں دا اِنج ہا کہ اوس مُندری سٹنی ہا تے ایس اگ لاونی ہا۔ تریئی واری جے مُندری نہ سٹے ہا تاں اوس نوں اپنے دھرم وچوں کڈھ کے چوہڑیاں دے پیش کر دیندے ہائن۔ اوس اِنج چکر کڈھیا ہے تے ''ماتا جی سلام ہے۔'' اوس آکھیا، ''نہ تُوں میرا پُتر ہیں تے نہ میں تیری ماتا تے ایہہ یاد رکھیں راج توہیں وی نہیں کرنا تے چوڑ سِنگھا توں ایڈا ظُلم کر رہیا ہیں میرے نال۔ اوہ رب دا ماریا مر گیا ہے تے مینوں دِھنگی مریندے ہو۔'' ''نونہال سِنگھ مُڑ چکر کڈھیا، ''ماتا جی سلام ہے۔'' اوس مُڑ ایہا گل آکھی، ''میں رب دی ماری نہیں پئی مردی۔ توہیں چوڑ سِنگھ دی ماری پئی مردی ہاں۔ راج توہیں وی کوئی نہیں کرنا۔'' مُڑ جیس ایلے تریئے پھیرے تے آیا ہے تاں بھرا دوویں ساہویں چند کور نوں کھلِن۔ رو کے آکھیا نیں: چند کور! جیس ایلے توں چوہڑیاں نوں پیش کیتی جاویں گی۔ اساڈے کیہ حال ہون گے۔ اِنج بھراواں آل ڈِٹھا ہیس۔ رو کے مُندری سٹی ہیس۔ مُندری دا سٹنا اوس اگ لائی۔ میاں گُل محمد کلیار آکھدا ہا: کائی اکھ ناہی جیہدے وچ ہنج نہیں آئی۔ کوئی ایڈا غم دا دیہاڑا اوہ ہا نا کیا ہندو، کیا مُسلمان ہر ہک ڈھاہیں مار کے روندا کھلا ہے۔ ایڈا ظُلم ہویا ہے۔ اگ اِنج بھڑکی ہے۔ ڈھیر سارے پدّھ دے اُتے چھجا قلعے دا ہا، اوس چھجے دے ہیٹھ جا کے کُرسی گھتی نیں، نونہال سِنگھ دی، گرمی دی وجہ توں۔ ایتھوں ہِک ولوہنا اُٹھیا ہے۔ ولوہنے لمب کڈھ کے اوتھے چھجے نوں اگ لا چھڈی ہے۔ کوئی امکان نہ اوتھے چھجے نوں اگ لگن دا۔ میاں گُل محمد کلیار آہدا ہا: اوس دیہاڑے اساں قُدرت خدا دی ڈِٹھی ہے۔ چھجے نوں اگ لگ گئی ہے۔ ہک بورا اوتھوں ڈھٹھا ہے سِلھاں دا، ہیٹھ بیٹھے دی جِند نِکل گئی ہے۔ اجے چند کور سڑدی پئی ہے تاں نونہال سِنگھ مر گیا۔ گھبرا گیا ہے۔ گھبرا گیا ہے۔

اوس ویلے ہیرا سِنگھ مہاراجے کی فوج لَے کے جموں وِچوں ٹکے اُگاڑن گیا ہویا ہے۔ سندھو والیاں دی فوج ایتھے ہے لہور وچ۔ ایہناں سمجھیا کہ جے آکھیے نا مر گیا ہے تاں مت سندھو والیے تخت نوں جُٹ ہو جاون۔ گھبرا گیا ہے۔ بیٹھا اوتھائیں مر گیا ہا۔ اوتھوں راتو رات ہاتھی بھیجیا نیں بھکھر منکیرے۔ شیر سنگھ رنجیت سنگھ دا پُتر اوتھے ہا۔ راتو رات لیاندا نیں ہاتھی تے۔ فجر اعلان کیتا گیا ہے کہ نونہال سنگھ مر گیا ہے ہُن شیر سنگھ دربار لاونا ہے پہلا۔ شیر سِنگھ دا پہلا دربار پیا لگدا ہے شالامار باغ وچ۔ ایتھوں ایہہ تریئیں نِکلِن قلعے چوں۔ قلعے وچوں نِکل کے گھوڑیاں تے اسوار ہو کے دوویں پُتریلے دھیان سِنگھ دے نال۔ ہن شیر خاں وی تے فتح خاں موتیاں آلا وی۔ تراہے اِنج گھوڑے جولے ٹوریندے ویندِن تے ایہہ تکی جاندن شالا مار باغ نوں۔ دربار لگنا ہے۔ ایہہ آدھی راہ دی وچ پہنچن جاں ہِکے واری توپاں دی دھڑل، دھڑل، دھڑل ہوون لگ پئی ہے۔ جاں توپاں چھُٹیاں ہن تاں راساں چِھک کے کھلو رہیا ہے دھیان سنگھ''ایہہ کیہ ہو گیا ہے؟'' ایہناں دوواں اکھیا کہ مہاراجے نوں فوج شلکاں وکھا رہی ہو سی۔ چاند ماری کر رہن۔ اوس آکھیا، ''بے وقوفو! میں وزیر اعظم ہاں۔ میرے حکم دے سوا توپاں کیوں چھُٹنا ہا۔ اج اساڈی فوج ایتھے نہیں۔ سندھو والیے وج نہ گئے ہوون۔'' وِچ دربار دے اوہناں توپاں چلاونیاں شروع کر دتیاں۔ شیر سنگھ مری گیا تے اوتھوں بھج پئے دھیان سِنگھ آل۔ جیس ویلے اگوں بندے پھُٹن تاں اوہناں تکیا ہے کہ گُلاب سِنگھ ہوریں بھجدے آوندن دھیان سِنگھ آل۔ اوہناں اوتھوں للکریا ہے: پھُپھی اساڈی جِند کور کتھے ماری سی؟ ایس آکھیا، ''مہاراجا تاں کم آ ای گیا نا۔'' خوشامد کیتیوس۔ اوہناں آکھیا، ''مہاراجے دیا پُترا! اسیں پُچھنے ہاں اساڈی پھُپھی کتھے ماری سی؟''اکھے، ''ایتھے ای ماری سی۔'' ہوش اُڈ گئی۔ تلواریں شپ شپ کرن لگ پئیاں۔ فتح خاں آکھیا، ''شیر خاں ونجن کریے۔'' شیر خاں پٹھان آکھیا، ''اج تائیں پیو سدیا سے۔ پیواں مرِیندیاں نوں چھوڑ کے بھجنا تاں حرام دیاں دا کم ہویا۔'' شیر خاں دھرّک چاں ماریا تے اوتھے لڑکے مری گیا۔

فتح خاں اوتھوں ٹَیر سٹی ہے تے ایہہ امیر دے کوٹ آ رُکیا ہے۔ ''راء امیر بیٹھا ہے؟'' اکھے، ''بیٹھا ہاں۔'' اوس آکھیا، ''ایہہ ایہہ گل ہے۔ مینوں پچھوں سِکھاں چِکیا ہویا ہے۔ میں بھُکھا وی ہاں نالے مینوں کائی شے کھوا۔ نالے مینوں اپنے علاقے وچوں وی کڈھ۔'' اوس سیویاں بنوایاں ہن۔ اتنے تائیں راء امیر دا گھوڑا تیار ہو گیا۔ ایہہ نال چڑھ بیٹھا ہے۔ دریا ویہت آلا ٹپ کے جیس ویلے تیتی لغاریاں دے کول گئن تاں اوس ویلے اوس آکھیا، ''رب خوش رکھی۔ میں اپنے علاقے وچ آ گیا ہاں تے توں وگ جا۔'' راء امیر آکھیا، ''ایس گھوڑی دے میں ترپ سُنے ہوئن۔ دو ترپ وکھینا ہیں؟'' فتح خاں موتیاں آلے آکھیا، ''میں ایہنوں ترپ تے اُٹھیساں تاں ایس مینوں مٹھیاں ٹوانیاں تیکر ہَنے وچ تھاہرن نہیں دیونا۔'' راء امیر آکھیا، ''سٹ پئی پوندی سوں۔ ترائے دریا راوی، چنھاں تے ویہت جھاگی کھلی ہے۔ اجے ہَنّے دے وچ تھاہرن نیہسوں دیونا۔'' اوس ویلے اوس ترپ تے اُٹھائی۔ راء امیر آہدا ہا: میں بڑا پچھتانا۔ جتنے تائیں میری نظر پوندی رہی ہے ترپ توں ترپ۔ گھوڑی اوس توں ڈکی نہیں گئی۔ اوہ مِٹھیں جا اپڑیا۔

جموں دے وچوں فوج لے کے ہیرا سِنگھ لہور آ گیا۔ ترائے دیہاڑے تلوار چلی۔ بُڑے پٹ دِتے سندھو والیاں دے۔ بڑے بندے مارے ہیرے سِنگھ۔ ہُن ہیرا سنگھ نک تے رومال رکھ کے لاشاں پھُرلوائے۔ ہک بھرا دی لاش تاں مینوں لبھی جے فتح خاں تیری لاش وی لبھدی تاں میں مِشرُو دے کفن پوائیں ہا۔ تیرے جنازے کرائیں ہا۔ تیری قبر بنھائیں ہا۔ رووے۔ اوہنوں کِسے دسیا، اوہ مِٹھیں گیا بیٹھا ہئی۔ اوس اوتھوں بندہ گھلیا مُولراج آل کہ حملہ کرنا ہئی مٹھیاں تے اوہ پھدھ کے میرے پیش کرنا ہئی۔ ایہہ ماتحت ہان مُولراج کے لہور دے۔ اوس ویلے مُولراج چھیڑاں سدیاں۔ راء صاحب آل وی بندہ آیا۔ مہر باقر بھروانے آل وی بندہ آیا۔ انجیں آر ول ول بندیاں آل بھئی آؤ۔

ایہہ چھیڑاں لَے کے آئے۔ راء صاحب دے نال دو ماچھی ہن۔ دایا حاکما تے دایا رنگا۔ دوویں بھرا ہوئن۔ مُولراج نوں مہر باقر بھروانا آہدا کھلا ہے: ویکھ لے میریاں چھیڑاں وی۔ ون ون دے جوان ہین تے راء صاحب دو چُنھے ماچھی لَے آندِن۔ ایہناں نوں دینہہ نوں وی کجھ نہیں دسیندا۔ ایہناں لڑنا کیہ ہے تے بندوقاں کیہ مارنیاں نیں؟ راء صاحب نوں کسے دسیا مہر باقر اِنج اِنج آہدا کھلا ہے۔ اُتوں مُولراج آ گیا۔ اوس آکھیا، ''راء صاحب! ایہناں ماچھیاں کیہ کرنا ہے۔ اکھیں چوں جوں دِسدا کُجھ نیہنے۔ ایہہ کیہ تُپکاں وگیسن؟'' گل اگے وی سُنی بیٹھے ہان۔ راء صاحب آکھیا، ''جی ایکھن اگانہہ لڑائی پوسی یاں نہ پوسی۔ ایہہ پِپل ہے تیرا۔ آہدِن: ادھواڑ وچ چھاں ہوئی ہے اوس دی، کچہری آلے پِپل دی۔ مُولراج ایتھائیں کچہری لیندا ہا۔ ایہدے اُتے تاں بنھیے سانگ۔ سانگ دے اُتے چاں مودھا لوٹا رکھیے۔ ایتھائیں توپکیاں دے نشانے دا پتہ لگ جا سی۔ میرے پُتر ہین، توں آہدا ہیں شے کائی نہیں۔ میرے گھر اِچ ترکہ ایہو کجھ ہے۔'' مُولراج آکھیا، ''بالکل ٹھیک ہے۔'' سانگ دے اُتے لوٹا رکھِی گیا۔ چوٹی پِپل دی دے اُتے سانگ بجھ گئی۔ مہر باقر نوں آکھیا ہے مُولراج، ''وگاؤ تُپکاں۔'' اِتنیاں تُپکاں وگیاں ہن کہ پِپل دُھوڑ تے دُھوں وِچ نظر ناہی آوندا۔ لوٹا کھلا۔ اوس ویلے اوہ ہس پیا۔ مُولراج آکھیا، ''ایہہ برکت تاں ویکھ لئی ہے ہُن توں اپنے ماچھیاں نوں آکھ راء صاحب۔'' راء صاحب آکھیا، ''اُٹھئیو او دایا۔ وگائیو۔'' حاکما بولیا۔ اوس آکھیا، ''راء صاحب! لوٹا تاں انجیں سمجھو کہ کھلا ای کوئی نہیں۔ ایہہ میں پہلی نال ڈھاہنا ہے پر مہر باقر کیاں نوں آکھ اوہ وی وگائن۔ نظر نہ لگے۔ لوٹا میں ڈھاہ لیساں۔'' راء صاحب آکھیا، ''میرا ناں کاہیں لینا ہیں۔ اُٹھی اُتانہہ۔'' اکھے، ''رنگیا ! اُٹھینا ہیں میرے نال؟'' اکھے، ''اُٹھینا۔'' اکھے، ''پہلے توں وگا۔'' رنگا جیس ایلے جُڑیا ہے تُپک تے، بولیا ہے حاکما، اوس آکھیا، ''تُپکاں پئیاں وگدیاں ہن مُقابلے تے جے چُک گیائی تاں میں تینوں وگا چھڈنی ہے۔'' اوس وگائی ہے تُپک لوٹے دی وکھی وچ آئی ہے۔ تھلے آلے بِبری پِھری ہے سانگ تے۔ پِھردی پئی نوں حاکمے وگائی ہے اوس چا لئی ہے۔ اوس ویلے مُولراج انعام دِتن۔

جھنگوں ٹُر کے مِٹھیاں جا ویڑھ دتا نیں۔ اگوں فتح خاں سگھر کیتا ہے بھئی میں لڑساں۔ فتح خاں بیلی ہا راء صاحب دا۔ سوتے کول راء صاحب بندہ گھلیا ہے بھئی جیس تمبو وچ میں ہاں نا ایہدے وچ آ کے میری گل سُن جا۔ فتح خان آیا ہے۔ ''دس۔'' راء صاحب آکھیاـ، ''لڑنا ہیں؟'' اکھے ، ''ہاں لڑنا ہیں۔'' اوس آکھیا، ''مُڑ ایہہ بندے مُکا لیسیں لہور دی طاقت ختم۔'' اوس آکھیا، ''نہیں پِچھے ہور وی نیں۔'' اوس آکھیا، ''مُڑاوہ آ جا سن۔ توں مُکا لیسیں۔پِچھے اوہناں دی طاقت ختم ہو جا سی۔ بھیڑیا۔

بادشاہاں دے نال دلیری، پیش نہ ویسیا

توں ساری قوم تباہ کراؤ ہیں۔ نس جا یاں پیش ہوجا۔ لڑ نہیں۔'' چُپ کر کے اُٹھی گیا۔ راء صاحب آکھیا، ''گل میری دِل لگ گئی ہیسوں۔ نس جا سی۔'' فجر ہُم ہُم ہوئی ہے جوں نس گیا ہے۔

سِکھالی مگروں بھج پئی۔ کتیں دے دیہاڑے ہوئن۔ سخی بہوں ہویا ہے۔ نال اِک پرہائیں ہاس گھوڑی تے چڑھیا ہویا۔ نُور پور تھل آ بھنویا ہے پیسے لین کان۔ گُھنڈ کر کے وگیا آوندا ہے۔ تھلو چن ہک چرخی لے کے کتدی بیٹھی ہے۔ پتیاں دی راکھی بیٹھی ہے۔ اوس آکھیا، ''وے! سردار فتح خاں ہیں موتیاں آلا؟'' اکھے، ''جی ہاں۔'' اکھے، ''گُھنڈ کر کے لگھیا ویندا ہیں۔ میرے تاںبال تریجھے دیہاڑے دے بھُکھے بیٹھِن۔ سخی مرد ہیں خُدا دا رب دے ناں تے دے۔'' ہنجوں ٹپیاں ہیس۔ میریا اللہ زندگی اچ پہلا سوالی ہے جیہنوں آکھنا ہے کہ میرے کول تاں شے کائی نہیں۔ میں تاں زِندگی اچ ایہہ لفظ آکھے ناہن۔ پرہائیں آل پرتیا ہے، ''کائی شے کول ہئی؟'' اوس آکھیا، ''اگانہہ ٹُریں نا پنج دے پنج کول ہین۔'' ''پنج ہین؟'' اکھے، ''پنجے دے چھڈ۔ '' اکھے، ''اسیں؟'' اکھے،''خدا جوں ہے۔'' اوہ کھلو رہیا ایہہ ٹُردا رہیا ہے، جیہڑے ایلے نُور پور تھل آوڑِن تاں اوہناں نوں پتہ لگا ہے کہ ایہہ تاں بے خرچ ہے ملنی دا ناں کر کے جی ایہہ تُہاڈے ودے ہان ترِنی دے، کوئی پنج دے جاوے کوئی دو۔ رومال اوس ویلے ہوئن لمے بُجھکیاں آلے، اوہدے وچ گھتدا رہیا ہے روک روپے ہان۔ اوتھوں نِکلن تے ہک جنڈ ہیٹھ بہہ کے آکھیا ہیس، ''گِن کھاں کتنے ہین؟'' اکھے، ''چار سو۔ '' اوس آکھیا، ''نہیں گُھتھا ہیں مُڑ گِن۔'' مُڑ آکھیوس، ''گُھتھاہیں۔'' مُڑ آپ وِیہاں وِیہاں دیاں پا لیاں لائیوس۔ چار سو نِکلیا۔ اکھے، ''پنجواں سو کِدے ہے؟'' ''پنجواں کیہا؟'' اکھے، ''جد میں رب دے راہ تے ہِک دیواں مینوں خدا سو دیندا ہے۔ اج میں پنج دتے ہین پنجواں سو وچ نہیں۔'' اوس پیر چاں نپے۔ اکھے، ''ہِک میں بچا لیا ہائی توڑا ملاحی سہی پر خدا تے تیرے سودے دا مینوں پتہ نہ۔'' اوس آکھیا، ''جا سُورا سو گھٹا چھڈیا ہئی۔'' ایہہ وت بنوں کوہاٹ آلے قلعے نوں جا وڑِن۔ مگروں سِکھاں جا کے اوتھے ماریا ہے تے سِر آ کے مِٹھیں سٹیا نیں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels