Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> نوری >> نوری :تے گندا نالا وگدا رہیا

نوری :تے گندا نالا وگدا رہیا

انور علی
May 1st, 2008

تے گندا نالا وگدا رہیا

میرے گھردے تھلے اک نالا وگدا اے۔ میرا مطلب اے میرا گھر اوپر اے، ہیٹھاں ہٹیاں تے ہٹیاں دے نال دی ایہہ نالا لنگھدا اے۔ ایہہ نالا نہ تے نالی جنا چوڑا اے نہ نالی جنا تنگ۔ پھیر وی گل کرن دی لوڑوں ایہنوں نالا کہنا بہتا ودا جھوٹھ نہیں ہووے گا۔ اسی نالے بارے میں دسیا نہ ، کہ ایہدے کنڈھے تے ہٹیاں نیں تے ایہہ ہٹیاں والے بڑے صفائی پسند۔ ہر روز فجرے فجرے ایہہ اپنیاں ہٹیاں وچ بوہکر دیواندے نیں ، جھاڑ پونجھ کرواندے نیں تے ایس صفائی ، جھاڑ پونجھوں کمایا کل مال ایس نالے وچ روڑھ دیندے نیں ۔ ایہہ نالا کتوں کتوں چھتیا اے تے کتوں کتوں ان چھتیا۔ تے ہٹیاں دے ایس کوڑے تے گند مدان دی ایہہ بھیڑی عادت اے کہ ہر اٹھویں ، دسویں ایہہ نالے دی کسی چھتی تھاں وچ جاکے بہہ جاندا اے ۔ نالا ڈکیا جاندا اے ۔ نالے دا گند پانی نالیوں نکل کے ہٹیاں دے اگے سیر کرن لگے پیندا اے تے ہٹیاں والے اچی اچی کارپوریشن نوں گالھاں کڈھن لگ پیندے نیں۔ چرکاں پہلے ہٹیاں دے ساہمنی تھاں کچی ہوندی سی۔ تے جدوں نالا ڈکیا جاندا ایہہ تھاں چھپڑ بن جاندی ۔ ڈکا کھلن مگروں وی چھپڑ سکن نوں کئی دن لا دیندا، گارا دوتن دن ہورلے لیندا۔ کجھ راہیاں دیاں بوٹاں ، جتیاں تے پیراں نال لگ کے ایدھر اودھر ہو جانداتے پچیا دھپ ہوا نال مڑگھٹا بن جانداتے گاہک مڑ ہٹیاں اگے اٹاں دے فرش بنوالئے۔ ایہدا سبھ توں ودھ فائدہ نہرو ترکھان نوں ہویا۔ جیہدا گھر بار ، ہٹی ، سبھ کجھ پپل دی گٹھ اے۔ اوہدی ہٹی، گھر تے کل ویڑھا پیسا دھیلا لگیاں بناں پکا ہوگیا۔ راہ جاندیاں اک طوطیاں کبوتراں والے نوں ایہہ فرش چنگا لگاتے اوہ اتوار دے اتوار اپنے پنجرے ، ڈبی کھلارکے ایتھے مجمع لان لگ پیا اوہدا کبوتر ٹانگا واہندا، طوطا توپ چلانداتے بیا نیانیاں ، سیانیاں توں پیسے پھڑ پھڑ کے بھائی دی گلے وچ پاندا جاندا، وچ وچ ایہہ طوطیاں والا کجھ اتوارں آپوں وی اڈاری مار جاندا اے تے ساڈے حاطے دے نیانے کہندے اوہ کئی ہور شہر کمان گیا اے۔
پر گندا نالا وگدا رہنداتے ہٹیاں والیاں دی صفائی پسندی کارن کدی کدی ڈکیا وی جاندا اے ۔ میں آپ تے کدی ویکھیا نہیں پر سدھی گل اے ایہہ ڈکا کھولن دا کم علاقے دا جمعدار ای کردا ہووے گا۔ اصل وچ ایہہ کم چوہڑے دا ہوندا، جمعدار دا نہیں ۔ جمعدار تے چوہڑیاں دا افسر ہوندا اے، اپنے ماتحت چوہڑیاں توں کم لین لئی ۔ جمعداراں دے اتے دروغا ہوندا اے۔
اوہناں دے اتے سینٹری انسپکٹر ، افسر ، ہور افسرتے بہت اچیاں جاکے ہیلتھ افسر آندا اے۔ تے اسیں غیر چوہڑے ، چوہڑے نوں اوہدا دل رکھن لئی جمعدار کہندے آں۔ جیویں اک واری پنجاب سرکار اپنی مشہوری لئی اک قانون بنایا سی کہ اگے توں کمی نوں معین آکھیا جاوے۔ تے ایہہ معین لوکی ہن تیک اوس قانون دی اگ بال کے چوہدریاں دیاں چلماں بھرددے نیں ۔ ایہہ صفائی دے عملے بارے اینیاں گلاں کرن دا میرا مطلب ایہہ سی کہ ایس توں اگے جد وی میں کسے جمعدار دی گل کراں تے تسیں سمجھ لووں کہ اصل وچ ایہہ کسے چوہڑے بارے گل اے۔
ساڈے گھر جیہڑی جمعدارنی کم کردی اے اوہدا گھر والا وی کسے علاقے دا جمعدار اے۔ پر مینوں لگدا اے کہ روڈا وڈا کم چور اے۔ ایسے لئی اوہنوں ہر چار چھ مہینیاں مگروں نوکریوں جوابا مل جاندا اے۔ جیہناں دنیں اوہ ویہلا ہوندا اے اوہ ساڈی تے اپنی مائی دے دوجے گھراں دے پھیر ے پاندا رہندا اے۔ تے بے سیوں ای مینوں "سلام جی "ــ"سلام جی تہاڈے بچے جیندے رہن "کہندا رہندا اے۔ تے کدی کدی رب نوں میریاں عزتاں تے مراتبے اچے کرن دی وی سفارش کردا اے۔ نال دے نلا اوہ اپنے نیانیاں دی بماری یا آٹا لین دے بہانے ہر گھروں ہر پنجویں ، ستویں اک اک دو دو روپے وی اکٹھے کردا رہندا اے۔ جد اوہدے کول سو روپے ہو جاندے نیں تے اوہ اوس اہلکار نوں جیہنے اوہنوں نوکریوں کڈھیا سی ایہہ سو روپے دے کے مڑ جمعدار بھرتی ہو جاندا اے۔ پر ایس مہنگائی تے بے برکتی دے زمانے وچ بندیاں دیاں لوڑاں نہیں مکدیاں۔ ودھدیاں ای جاندیاں ۔ اوس اہلکار نوں ہر چار چھ مہینے مگروں مڑ سو روپے دی لوڑ پے جاندی اے تے روڈا مڑ ویہلا ہو کے مینوں سلام جی، سلام جی کردا سو روپے جوڑن لگ پیندا اے۔ تے گندا نالا وگدا رہندا اے
میں ایس نالے نوں اپنے گھر دے وادھرے توں ویکھدا رہناں۔ ایس گل توں ایہہ نہ سمجھناں کہ میں ہر ویلے ای ایس گندے نالے نوں تکدا رہناں تے مینوں دنیا وچ ہو کوئی کم کار نہیں ۔ میں وی تہاڈے وانگوں اک مزدور ، قبیلہ دا بندہ آں۔ میری وی مائی تے نیانے تے اوہناں دیاں دی لوڑاں ، منگاں تے بحث کرن دیاں عادتاں ۔ میرا مطلب اے کدی کدی میں سڑک پاسے ول آکے کھلوناں تے ایویں ای یا ویلا ٹپائی کہہ لوو سڑک اتوں لنگھدی مخلوق ، موٹڑاں سایئکلاں نوں ویکھدا رہناں۔ نالا میں دسیا نہ کہ ہٹیاں دے نال دی لنگھدا اے اوہدے اتے وی میری نظرپے جاندی اے ایہدے وچ کیہ برائی اے۔ اتوار دے دن میں ایہہ کم کجھ ودھ کرناں، ویہلا جو ہوناں۔ پچھلیاں دس ویہہ اتواراں توں دو جوان جیہے منڈے اتوار دے اتوار دوپہر کویلے آکے ایس نالے دی صفائی کر جاندے رہے۔ اپنے کڑتے لاہ ، لنگوٹے کس ایہہ واری واری نالے وچ اتر جاندے تے اک کسی نال ایہدے وچوں گارا، روڑے تے ہور اوٹ پٹانگ شیواں کڈھ کے ایہدے کنڈھے اتے ڈھیریاں لائی جاندے۔ ایہناں وچوں اک دوجے نوں نیتی کہندا تے نیتی پہلے نوں پھیکا کہہ بلاندا۔ نیتی تے پھیکے دوواں دے سریر نہ تے سکے سن تے نہ ای موٹے پر، اوہناں دیاں لتاں بانہاں دے پٹھے ٹاہلی دی لکڑ دے بنے لگدے۔ دنیا دی صحت انجمن دا کہنا اے کہ ترقی کردیاں قوماں نوں یعنی سانوں کھان لئی پورا نہیں ملدا۔ پھیر ساڈے ایہناں جمعدارواں دی تنخواہ، آمدنی تے اینی گھٹ اے کہ ایہناں دا تے آٹا وی نہیں پورا ہو سکدا۔ کوٹھے اتوں جد میں نیتی تے پھیکی نوں نالا صاف کردیاں ویکھداتے سوچدا کہ ایہناں دی صحت اینی چنگی نہیں چاہیدی جنیکہ لگدی اے۔
جدوں میں چھوٹا ہونداسی تے جیونی ساڈا کوٹھا لاہندی سی تے کسے دن کم مگرو ں میری ماں نال، چوکھا پرے بہہ کے، گلاں وی کردی ۔ اوہدے جان مگروں میری ماں کہندی ایہناں جمعداراں دی کمائی بڑی حق حلالدی ہوندی اے ۔ پر مینوں سمجھ نہیں سی آندا کہ میلا چکن والیاں دی کمائی کیویں حق حلال دی ہو سکدی اے۔ نالے جمعدار تے مسلمان وی نہیں ہوندے ۔
جیونی دی اک چھوٹی بھین سی۔ اک دن جیونی اپنے گھر والے نوں نال لے کے کسے پنڈ اپنی چھوٹی بھین لئی منڈا ویکھن گئی ۔ منڈا چوہدریاں دے کم دوجے پنڈ گیا ہویاسی۔ جد مڑیا تے ہنیرا پے گیاسی۔ دوجی منجی تے بیٹھ کے ایدھرلیاں اودھرلیاں مارن لگ پیاتے اوہدے کول بیٹھی اوہدی ماں اپنے پتر دے گن گاندی رہی۔ جیونی ساریاں گلاں سنن مگروں اٹھ کے اندروں بلدا دیوا چک لیائی ۔ منڈے دی اک اکھ اکی نہیں سی۔ چویں اوہدا آنا کڈھ کے پاڑنوں کالے دھاگے نال سیں دتا ہووے ۔ ہائے "بی بی جی، میری پریاں ورگی بھین "پریاں تے میں ویکھیاں نہیں سن، اوہناں دیاں کہانیاں ای سنیاں سن پر اودو ںنکے ہوندیاں دی مینوں جینی دی چھوٹی بھین بڑی سوہنی لگدی۔ اوہدے کپڑے تے میلے جیہے ہوندے پر اوہدے نین نقش بڑے تکھے۔ چٹی گوری تے نیلیاں اکھاں۔ جیونی تے اوہدے ماں پیو سبھ دا رنگ دھدل ورگا سی تے اوہناں دے چہرے مہرے وی ٹھبے پھڈے۔ جیونی دی بھین اینی سوہنی کیوں سی؟ ماں میری کہن لگی "ایہہ اللہ دی دین ہوندی اے "تے شامیں پیو میرے مینوں پٹھے سدھے سوال کرن توں پھینٹی چاڑھ دتی۔ پر مینوں بے گھر چوری ہوگئی تے پولیس جیونی دی چھوٹی بھین نوں شامل تفتیش کرلتا تے اپنے نال تھانے لے گئی۔
میں نیتی پھیکے نوں کدی اترکے اوہناں دی صحت بارے نہیں پچھیا۔ تے نہ ای اوہناں نوں دنیا دی صحت انجمن دی رائے دسی۔ میں کوٹھے اتوں ای اوہناں نوں گارے دیاں ڈھیریاں بنا ندے ویکھدا رہندا۔ ڈھیریاں بنان مگروں اوہ ہر ڈھیری نوں کھلار دیندی تے اوس کھلارے وچوں ڈھبریاں ، نٹ ، واشراں ، تارادں تے ٹیڈی پیسے ، چگدے ۔ پھیر ایس پا ڈیڑھ پا مال نوں نالے دے پانی نال دھوکے کسی ہٹی دے تھڑے اتے سکنے پادیندے تے اپنیاں لتاں بانہاں وی نلاے دے پانی نال دھوکے مڑاپنے کڑتے پا اپنے مال کول بیٹھ جاندے تے باری باری اک سگرٹ دے سوٹے لاندے۔ کسے دن تے کوئی ردی پرانے لوہے ، شیشیاں والا اوہناں دے نال دے اک دو آنے دے جاندا تے کسے دن اوہ اپنے مال دی پوٹلی بناکے تے کسی مونڈھے ماری سامنے والی گلی راہی نکتے چلے جاندے۔
تے گندا نالا وگدا رہندا۔
میں دسیا نہ ، میں ہر ویلے اپنی کوٹھے تے نہیں کھلوتارہناں ۔ پچھلے اتواریں میں اپنے کمرے وچ بیٹھاں پتا نہیں کوئی کتاب پڑھدا پیاسی یا ماچس دی تیلی کن وچ پھیر پھیر کے کوئی گھر دا مسئلا حل کردا اپیاسی کہ سڑک پاسیوں اچی اچی بولن دیاں اوازاں آن لگ پئیاں ۔ میں نٹھ کے وادھرے اتے آگیا۔ پھیکا اک اوپرے جیہے بندے نال گھل رہیاسی۔ تے ایہہ اوپرا بندہ وی مینوں جمعدار ای لگداسی۔ نیتی اپنے مال دی پوٹلی بنھ رہیاسی تے تنوں اُچی اُچی گالھاں کڈھ رہے سن۔ تنوں اک دوجے نوں نہیں ۔ پھیکا تے نیتی اوس اوپرے جمعدار نوں ، تے اوہ اوپرا جمعدار نیتی تے پھیکے نوں گالھاں کڈھ رہیا سی۔ اوپرے جمعدار نے کسی نوں جسپھا ماریا ہویاسی تے پھیکا اوس کسی نوں چھڈان لئی اوہدے نال گتھم گتھا ہویاسی۔ اوپرا جمعدار پکی عمر داسی تے پھیکے توں چوکھا ہولا پر اوہ پھیکے تے نیتی دوواں توں گنتی وچ ودھ تے ڈھیر ودھ گندیاں گالھاں کڈھدا پیاسی ۔ جد پھیکے دے پنجے کسی دی ہتھی اتے پکے پے گئے تے اوہنے اک کڑری لت اوپرے جمعدار نوں مار کے کسی چھڈا لئی۔ ہن پھیکا تے نیتی اپنی پوٹلی تے کسی پھڑی رسمی گالھاں کڈھدے ساہمنے ولای گلی جا وڑے ۔ اوپرا جمعدار اوہناں دے پچھے نہ گیا۔ اوہ اٹاں دے فرش اتے اپنیاں لتاں اپنے اگے پساری تے ہتھ پچھے ٹکائی بیٹھاسی، پر اوہنوں ساہ چڑھیا ہویاسی تے اوہدیاں گالھاں دے اکھریاتے گڈمڈ ہو جاندے یا اوہناں
وچ اینی وتھ پے جاندی کہ اوہ گالھاں ای نہ رہندیاں نالے نیتی تے پھیکا تے چلے گئے سن ہن گالھاں کڈھن دا فائدہ؟
اوپرے جمعدار دیاں بے نکیاں اوازاں آنیاں بند ہوگئیاں تے میں سگرٹ لین بہانے بیٹھاں اتریا۔ جد اوپرا جمعدار پھیکے تے نیتی نوں گالھاں کڈھداسی تے وچ وچ اوہ، ڈاکو، چور، وی کہی جانداسی تے میں ایہہ سمجھدا رہیا کہ ایہہ وی کوئی نویں طرح دی یا جمعداراں دی اپنی بولی دی کوئی گالھ اے۔ پر جدوں میں سڑکوں پارپان سگرٹاں والے بھئے نوں کہیا "بھئیا ، ایہہ توں کیہ لڑائیاں جھگڑے کراندا رہنا ایں ؟ "تے مینوں پتا لگا کہ اوپرا جمعداری اصل وچ ایس علاقے دا جمعدار اے۔ تے ایہہ نال اوہدا نالا اے۔ اج اتوار اے میں سویر توں ای وا دھرے تے کھڑا پہرا دیندا رہیا۔ شام پے گئی نہ تے نیتی تے پھیکا آئے نہ ای علاقے دا جمعدار
پر گند انالا وگدا رہیا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels