Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> فیچرز >> جٹ بوٹ رندھا وا کھال تردا ٹر گیا اتے آپدی لکھتاں چھڈ گیا۔(ریڈیو پروگرام وی سنو)

جٹ بوٹ رندھا وا کھال تردا ٹر گیا اتے آپدی لکھتاں چھڈ گیا۔(ریڈیو پروگرام وی سنو)

وچار ڈیسک
September 24th, 2017

میں دریاواں دا ہانی ساں
ترنے پئے گئے کھال نی مائے

افصل احسن رندھا وا ہوراں اودھو پنجابی لکھنی شروع کیتی جس ویلے اردو دا زور بہوں زیادہ سی اتے کجھ دھڑے اجیہا پاکستانی نیشنلزم اسارن وچ رجھے ہوئے سن جس وچ غیر مسلم پاکستانیاں اتے پاکستانی مادری زباناں دا ذکر کرنا ’’گناہ‘‘ آکھیا جا رہیا سی۔جو اساں اج بھگت رہے ہاں اتے ضرب الفساد کر رہے ہاں،اوہ اوسے کوڑ بیانیے دا انجام ہے۔کانگرس دی ’’ہندو نیشنلزم‘‘ تے اساری گئی ون نیشن تھیوری نوں14 ۔اگست1947بعدوں مسلم لیگ اتے آئی سی ایس افسراں’’مسلم نیشنلزم ‘‘ دے ناں توں چلایا۔نواں ملک ملدے ہی ساڈے نویں پردھان الہ بادی خطبے وچ دتی مذہبی، رہتلی رنگا رنگیاں نوں بھل گئے اتے گیارہ اگست دی جناح دی تقریر توں وی پراں ہو گئے۔پر کجھ لوک سرکار تے غیر سرکار وچ اجہے سن جنہاں اوس ویلے وی انہاں پردھاناں نوں مت دین دی کوششاں کیتیاں۔رندھاوا اوسے قافلے دا اک سپاہی سی جس اپنا مورچہ ادبی تھاواں تے لایا اتے اخیر دیہاڑ تیک مورچے وچ ڈٹیا رہیا۔انہاں دی یاد وچ 21 ستمبر نوں مست ایف ایم103 تے ہفتہ وار پروگرام لوک لہر جمعرات نوں پروگرام کیتا جس وچ عامر ریاض توں اڈ مشہور پنجابی لکھاریاں خا لد محمود (نین سکھ) اتے زبیر احمد (جان) ہوراں گل بات کیتی۔رندھاوا ہوری شاعر وی سن، لکھاری وی، مترجم وی، کہانی کار اتے سیاستدان وی سن۔
1950 تے 1960 دے دہاکیاں وچ افضل احسن رندھاوا، آصف خان، سبط الحسن صیغم،نجم حسین سید، اختر شاہ ہوراں پنجابی دا علم چکیا۔ حسن عسکری تے انتظار حسین ورگے ادبی مورچے تے مذہبی قوم پرست نظریہ بناون وچ ڈان تے نوائے وقت ورگیاں دے نال رلتی سن جیہڑے میڈیائی مورچے تے بیٹھے سن۔ ایہہ اوہ پاکستانی قوم پرستی بنارہے سن جس وچ پاکستان دی مادری زباناں اتے انہاں نال جڑے کلچر دا کوئی ذکر نہیں کیتا جاندا سی۔ رندھاوا ہوراں دا کمال ایہہ سی پئی انہاں جو لکھیا اوس دا اثر تھلے تیک ہویا۔ نین سکھ ہوراں آکھیا کہ 1950 دے دہا کے وچ پنجابی لئی مولانا عبدالمجید سالک، ڈاکٹر بااقر اتے فقیر محمد فقیر ہوراں کم شروع کیتا سی۔ جے یاد کروتے ایہو اوہ دور ہے جس وچ پیپلز پبلشنگ ہاؤس لہور نے امرتا پریتم اتے احمد راہی دی پنجابی لکھتاں چھاپیاں سن جیہڑیاں ہتھوں ہتھ وکیاں سن۔ رندھاوا ہوری د ریاواں دے ہانی سن اتے ہن سمندر ول نکل گئے نیں۔ رندھاوا ہوراں جداں پنجابی وچ لکھنا شروع کیتا تے اوس نوں ہر کسے وڈھایا اتے انہاں نوں بہوں عزت وی ملی۔ انہاں دا پہلا ناول دیوا تے دریا سی جس نوں آدم جی ایوارڈ وی ملیا۔جداں ایوبی دور وچ رائٹرزگلڈ بنایا گیا تے انہاں پنجابی لکھاریاں نوں لفٹ نہ کرائی ، جیہڑا ایس گل دا ثبوت پئی کانگرس وانگ پاکستانی ریاست دے پردھاناں نوں پنجابی نال ڈر سی۔جس کسے نے280 صفحیاں دی نہرو رپورٹ پڑھی ہے اوس نوں پنجابی زبان خلاف کوڑ بیانیے دا چیتا ہے۔زبیر ہوراں رندھاوا جی دے ایہہ شعر سنائے

میں دریاواں دا ہانی ساں
ترنے پئے گئے کھال نی مائے
جنے پھٹ میرے جسے تے
اونہے تیرے وال نی مائے

فیصل آباددا پنجابی نال سانگا گوڑا اتے بہوں پرانا کہ 1949 وچ شہر لہور وچ جداں ترقی پسند مصنفین دی پہلی کانفرنس ہوئی سی اوس وچ وی لیل پور توں سب توں وڈا جتھا آیا سی اتے اوس دی روداد عبداللہ ملک ہوراں لکھی سی۔ لیل پور تے میانوالی توں آئے ترقی پسنداں پنجابی شاعری سنائی سی جس نوں ملک ہوراں ریکارڈ دا حصہ’’ مستقبل ہمارا ہے‘‘ وچ بنایا سی۔ افضل احسن رندھاوا نوں ایہہ ٹیک ملی اتے انہاں ایس نوں ساری حیاتی نبھایا۔ انہاں دی لکھتاں وچ پنجاب دی نابری اتے دھرمی سانجھ ہمش اگڑویں رہی۔ انہاں دا آپدا اک رنگ سی، انہاں کہانی وی سدھی لکھی، بغیر کسے علامت نوں ورتے۔ افضل احسن رندھاوا دی کہانیاں پنجاب دی پینڈو رہتل دا لشکارہ سی۔ جے کسے نواز یا انور علی (ننھا) دی پنجابی کہانیاں نہ پڑھیاں ہون تے اوہ ایہہ آکھ سکدا ہے پئی پنجابی کہانی ہمش پینڈو سماج بارے ہی ہوندی ہے۔ پنجابی ادب تے افضل احسن رندھاوا دا اثر وادھو۔ اج دے پنجابی لکھاریاں تے رندھاوا ہوراں بہوں اثر پایا۔ رندھاوا ہوراں دا اک وادھا ایہہ وی سی پئی اوہ ترقی پسنداں نال جڑ کے رہے پر انہاں اپنی کہانی نوں پروپیگنڈا نہیں بنن دتا۔ ویر، پیار، نابری انہاں دے وڈے حوالے سن۔ رندھاوا ہوری پہلی ستمبر 1937 وچ ناروال دے نیڑے روای کنارے اک پنڈ وچ جمے سن۔اوس ویلے ناروال امرتسر دا حصہ سی۔ ونڈو ویلے انہاں دی عمر 10 سال سی اتے انہاں پنجاب وچ ہون والی وڈ ٹک سنے سب کجھ ویکھیا۔ پر اوہ پنجاب دی پرانی وسوں دا راکھا سی۔ اوہ ماتم تے مایوسیاں دی تھاں پنجاب تے پنجابیاں نوں انہاں دی ملن ورتن دی ریت نوں یاد دوانا چاہندا سی۔ ایہہ ونڈ خلاف احتجاج دا اوس دا آپدا انداز سی، خموش مزاحمت سی۔ اوہ پنجاب دی ونڈ تے پاکستان دے بنن نوں وکھ وکھ کرکے ویکھدا سی اتے اوس نوں بنیے دی سیاستاں اتے کانگرس دے گھاٹیاں دا وی اندازہ سی۔انہاں دی کھبے دی سیاستاں تے وی نظر سی اتے عوامی سیاستاں دا گیان وی سی۔

بچیاں دی کوئی کھیل نہیں بچھڑا
جیل تے آخر جیل ہے بچھڑا
جیہڑا ہتھ کھڑا کر جاوے
عشق دے وچ اوہ فیل ہے بچھڑا

اوہ پیپلز پارٹی وچ کدوں رلے ایس بارے تے پتہ نہیں پر ایہہ سب جاندے نیں پئی اوہ مختار رانا دے ہٹن بعد ہون والی ضمنی چوناں وچ پارٹی ٹکٹ تے ایم این اے بنے۔ سیاست انہاں دا کھیڈ سی یا نہیں ایس بارے انہاں آپ وی گل گھٹ کیتی۔ بھٹو ہوراں نال وی انہاں دی ملاقاتاں سن اتے کھبے پکھ نال وی۔ سنیا ہے،فیر اوہ جتوئی دی پارٹی وچ چلے گئے سن۔ اوہ اک لکھاری سن، لبرل سن، پنجاب تے پنجابی رہتل نال جڑے سن اتے ایہو انہاں دی وڈی پہچان سی۔ 18 ستمبر 2017 نوں 80 ورہیاں دی عمر وچ اوہ پورے ہوئے۔ ہن تساں پروگرام سنو۔
رندھاوا ہوراں دی لکھتاں پرلے پنجاب وچ وی بہوں اثر پایا اتے تریجے پنجاب(پنجاباں توں باہر رہن والے پنجابی) وچ انہاں دے چاہن والے وادھو۔ انہاں دے پورے ہون تے اکالی دل دے پردھان سمرا جیت سنگھ مان ہوراں اپنے پیغام وچ رندھاوا ہوراں نوں یاد کردے ہوئے آکھیا پئی جداں کانگرسی قیادت وچ ہندوتا والیاں گولڈن ٹمپل تے حملہ کیتا سی تے ایہہ رندھاوا ہی سی جس ایس نوں گھلو کھاڑا لکھیا سی۔ اوہ اخیر دن تیک اپنی گلاں دا پالن کردے رہے۔

اپنا حال رندھاویا
ککر ٹنگیا ں ٹاکیاں
Link of Radio Show
https://vocaroo.com/i/s0X6yt5wF5o6


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels