Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> فیچرز >> سینما وچ پنجابی دا حصہ۔5 لکھاری ڈاکٹر اشتیاق احمد

سینما وچ پنجابی دا حصہ۔5 لکھاری ڈاکٹر اشتیاق احمد

انگریزوں ترجمہ:زبیر احمد
December 22nd, 2016


1920sدے شروع وچ لہور وچ 9 فلم تھیڑسن۔ایہہ چُپ فلماں دا وارا سی۔لہور وچ جیہڑی پہلی چُپ فلم بنائی گئی’ اج دیاں دھیاں‘ اوہ نارتھ ویسٹرن ریلوے دے پچھلے افسر جی کے مہتا نے بنائی سی جیہناں لندن توں کیمرہ منگوایا سی۔ایہہ فلم سن 1924نوں لگی۔ سبھ توں وڈے اداکار منّے پرمنّے بمبئے دے فلمکار میاں عبد رشید کاردار سن جو اے آر کاردار دے ناں نال مشہور نیں تے جیہناں نال مہتا ہوراں اسٹنٹ ڈاریکٹر پاروں وی کم کیتا۔فلم بوہتی کُھلی ہوا وچ ہی بنائی گی کیوں جے اوس ویلے لہور وچ کوئی سٹوڈیو نہیں سی۔کاردار تے اوہناں دے خطاط ایم۔اسماعیل جیہڑے مگروں ونڈ پچھوں پاکستانی فلماں وچ اُچیچے کریکٹر ایکٹر بنے،نے1928 وچ اپنیاں جائیداداں ویچیاں تے بھاٹی کول راوی سٹوڈیو اُساریا۔اوہناں اک فلم بناون والی کمپنی دا مُڈھ وی رکھیا جس دا ناں یونائیٹڈ پلیرئز کارپوریشن سی۔سٹوڈیو وچ لائٹ دیاں سوکھتاں بوہتیاں چنگیاں نہیں سن تے شوٹنگ دن ویلے ہی ہو سکدی سی۔ راوی روڈ دی چون ایس پاروں کیتی گئی سی پئی راوی دریا دے کنڈھیاں اُتے سنگھنے جنگل سن اتے مُغل بادشاہ جہانگیر تے اوس دی ووہٹی نورجہاں دے مقبرے دریاؤں پار سن جیہڑے شوٹنگ لئی شاندار تھاواں سن جتھے پوریاایکشن میلوڈرامہ ہو سکدا سی۔
راوی روڈ سٹوڈیو وچ جیہڑی پہلی فلم بنائی گئی اوہ حُسن کا ڈاکو سی۔(1929) ایس واری کاردار آپوں ہدایت کار سی تے مُڈھلے مرد ایکٹر وی اوہ سن تے اوہناں ساہویں گلزار بیگم سن۔اسماعیل نے مددگار دا رول کھیڈیا۔اک امریکی اداکار ایرس کرافورڈ وی فلم وچ کم کیتا۔فلم چنگی رہی پر کاردار متھیا اوہ فلماں وچ کم نہیں کرے گا تے ہدایت کاری اُتے دھیان دئے گا۔ کاردار نے’ سرفروش ‘وی بنائی جس وچ گل حمید دا مُڈھلا رول سی۔ایہناں فلماں بمبئے تے کلکتہ وچ وی توجہ لئی تے لہور ہور دھیان گوچرا ہو گیا۔اوہناں دناں وچ سدّھا وجدا آرکسٹرا پچھوکڑ وچ سنگیت تے ناچ پاروں ورتیا جاندا سی۔ ایس دا سٹّا سی پئی پنجاب دی سنگیت ٹابری فلم نال جُڑ گی تے ایس دی اُساری دا جُڑواں انگ بن گی۔پہلی ہندوستانی ٹاکی ’عالم آرا‘ جو بمبئے وچ بنی سی،1931وچ لہور آئی۔ایس چنگا کھڑاک کیتا۔ایس ٹاکی وچ گھٹو گھٹ اک پنجابی وی سی،پرتھوی راج، تے فلم دی بولی اُردو نوں آکھیا گیا۔
1940s دا لہور فلم دا اُچیچا شہر سی پر پیسہ بمبئے تے کلکتہ وچ سی
بھاویں بمبئے،کلکتہ اتے مدراس فلم بناون وچ لہور توں اگے سن،پر ایس نوں کلکتہ تے مدراس توں اُچیری تھاں مل گئی جد ٹاکی دا وارا شروع ہویا۔کلکتہ تے بنگال دی علمی تے رہتلی جاگرتی داتخت شہر سی جد کے مدراس جنوبی ہندوستان دے تامل بولن والیاں نوں پریر دا سی۔ دوجے بنّے پنجابی ہندوستانی بولی بولن دے جانو سن جو شمالی ہندوستان دے رابطے دی بولی سی۔اُردو جیہڑی فارسی لپھّی وچ تے ہندی جو دیوناگری وچ لکھیاں جاندیاں سن،جو ایس نوں لوک روز دیہاڑے ورتدے سن تے ایہہ سدّھی ہندوستانی سی۔دوجے بنّے مراٹھی جاں گجراتی بولن والا بمبئے اُردو۔ہندی سینما دا مرکز بن گیا۔ایہہ بناں شکّ فلم دا تخت شہر بن گیا کیوں جے ایس دی سارے ہندوستان وچ فلم ویکھن والیاں تیک اپڑ سی۔ایس لئی لہور جاں پنجاب ہندی اُردو بولن والے گُنی دنیدا سی جیہڑے مگروں بہت سوکھ نال بمبئے دی فلمی صعنت وچ رچ وس جاندے سن۔جیویں پہلاں دسیا گیا اے کئی بُنتری بدلیاں جیہڑیاں برطانیہ نے کیتیاں سن پنجابیاں نوں اجیہے گُناں نال تیار کر دتا جس دا مُل اوہ صوبے توں باہر وی پوا سکدے سن تے ایس پدھر وچ بولی اک بڑا اُچیچا گُن سی۔ایس لئی کئی پیڑھیاں نے جس وچ پنجابی ہندو، مسلمان،سکھ تے عیسائی وی سن تے جیہناں دا لہور نال تعلق وی سی،اوہناں بمبئے دی فلمی صعنت وچ اداکار،سنگیت ہدایت کار،گیت کار ،کہانی تے سکرپٹ لکھاری وجہوں تے بناں شک ہدایت کار تے پیشکار وجہوں وی اپنے پیشے بنائے۔
بھاویں اے آر کاردار 1930وچ کلکتہ تُر گیا سی اوہ لہور وچ وی فلماں بناندا رہیا۔ 1932وچ اوہنے لہور توں پہلی ٹاکی ’ہیررانجھا‘ بنائی۔ایہہ پنجابی وچ سی۔ چھیتی ہی لہور دا ناں فلماں بناون وچ چنگا جم گیا جد رُوپ لال شوری جیہڑا برانڈرتھ روڈ دا رہن والا سی فلماں بناون لگ گیا جیویں ’قسمت کے ہیر پھیر‘۔مگروں اک گجراتی ڈی ایم پنچولی نے وی لہور وچ سٹوڈیو بنایا۔ ہمنسو رائے اک بنگالی جس اپنا مشہور بنگالی ٹاکی بمبئے وچ بنایا سی اوس اپنا کم لہور شروع کیتا۔پنجابی کم لئی کلکتہ تے بمبئے وچ موقعے لبھ رہے سن۔مہان کے ایل سہگل، پرتھوی راج،لکھاری،گیت کار، تے ہدایت کار کیدار شرما اتے گاون ہار مختار بیگم،دویں امبرسر دے رہن والے سن تے 1930sتوں کلکتہ ٹکے ہوئے سن۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels