Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> فیچرز >> سینما وچ پنجابی دا حصہ۔لکھاری ڈاکٹراشتیاق احمدلڑی4

سینما وچ پنجابی دا حصہ۔لکھاری ڈاکٹراشتیاق احمدلڑی4

انگریزوں ترجمہ:زبیر احمد
December 19th, 2016
5 / 5 (1 Votes)

ونڈ توں اگدوں دا بمبئے ہندوستانی فلم صعنت دا تخت بن گیا۔اسیں شروع توں سینما وچ چوکھی پنجابی موجودگی دا کیویں ویروا کراں گے؟ میرا وچار اے کئی طراں دے ازغیبی اُسار اِنج اک تھاں اکٹھے ہو جُڑے جس کارن پنجابیاں نوں دُراڈے مہاشٹرا وچ دوجیاں قوماں اُتے اک فیدے پاروں ترجیح مل گی جیہناں نوں اُردو جاں ہندی نہیں آوندی سی۔برٹش انڈین فوج وچ پنجابیاں دی رئی کردے سن پر اوہناں پنجابی دی تھاں اُردو نوں سرکاری تے میونسپل سکولاں وچ لایا جیہڑے اوہناں آپ بنائے ۔ایسٹ انڈیا کمپنی دے ہندوستانی پالسی کاراں وچ کجھ پنجابی دی رئی کیتی پر دوجیاں اُردو نوں اُتم تھاں دتی جو پہلے ای اُبھے(شمالی) ہندوستان وچ ہیٹھلی پدھر اُتے سول تے فوجی اداریاں وچ پرچلت سی۔ بعد وچ اُردو نوں ای اُتم منیا گیا۔ایہہ دلیل دتی گئی پئی اُردو تے پنجابی دی ساکا چاری اے۔ ایس لئی ودھدی برطانوی سلطنت لئی اُردو رابطے دی بولی بن سکدی اے تے ایس پاروں گل اپڑان وچ ہتھ ونڈا سکدی اے تے اکسارتا نوں بوہتی چنگی طراں ٹکسالی بنا سکدی اے اتے اِنج سرکار دیاں وکھو وکھ لگراں نوں جوڑ سکدی اے۔ برٹش نے اُردو بورڈ لہور وچ بنایا ،دہلی جاں لکھنو وچ نہیں اتے محمد حُسین آزاد تے پھیر سیدّ امتیاز علی تاج یوپی تے دہلی چھڈ کے پنجاب وچ اُردو پھیلان آ گئے۔ پنجاب دی برطانیہ لئی اُچیچ ایس وچ سی پئی پنجاب مرکزی ایشیاء دے راہ اُتے سی تے ایس لئی مہاں کھیڈ (گریٹ گیم) دی روس دے برخلاف کامیابی لئی لوڑ سی پئی پنجاب نوں جگت شاہی(سامراج) دے متّیاں وچ نال رلاّ لیا جائے۔
ایس گل توں بناں کہ ایہ پنجابیاں دے خلاف کوئی گنڈھ جوڑ اے جیویں کجھ پنجابی قوم پوُج آکھن گے جاں ایہہ سدھے پکھوں اک عملی سوچ سی ریاستی جوگاڑ نوں اک سُر رکھن دا،پر ایس پالسی دا سٹا ایہ سی کہ پڑھے لکھے پنجابی بھاویں اوہ ہندو سن جاں مسلمان، سکھ تے عیسائی اوہ اُردو پڑھ لکھ سکدے سن۔دوجے بنیّ پنجابی جیہڑے فوج تے ہور دوجے اداریاں وچ کم کردے سن اوہناں نوں ہندوستان دے چوکھے دُراڈے علاقیاں ول لایا گیا۔جیویں ہوندا اے خدمات دے کھیتر دے لوک تے نکیّ وپار ی وی ایہناں دے نالونال چلدے رہے اتے ایس طراں پنجابی بستیاں بمبئے،کلکتہ تے کان پور دے صعنتی قصبے تے دہلی وچ قائم ہویاں۔ہندوستانی(بولن والی اُردو تے ہندی، ہندوستانی بن گی) ہیٹھی پدھر تے برطانوی کالونی بندوبست وچ رابطے دا وسیلہ بن گئی تے ہور تے ہور انپڑھ پنجابی وی ایس نوں ورتن جوگ سن جد اوہ رزق لبھدے سن۔
سمجھ وچ آون والی گل اے پئی اوہ شہری مرکز جیہڑے برطانوی تھاپڑے دی چھترچھاویں ہیٹھ اُسرے اوہ ای بدلی تے تبدیلی دے انجن بن گئے جتھے نویاں رہتلی قدراں سماجی تے سُوجھوانی دے آل دوال دا حصہ بن گیاں۔مدراس،کلکتہ تے بمبئے شہری مرکز بن ودھدے پُنگرے۔ کلکتہ ہندوستان وچ برطانوی راج دا پہلا پربندھی مرکز بنیا تے بمبئے مالی سرمائے دا تخت شہر۔ فلماں پہلے بمبئے،کلکتہ تے مدراس وچ بنیاں شروع ہویاں۔دہلی 1911وچ برطانوی کالونی گیری دا تخت شہر بنیا تے برطانوی ٹھاٹھ نے ایس دی اوج وچ ہور وادھا کیتا،جیہڑے پہلے ہی مُغلاں تے ایس توں اگدوں دیاں نشانیاں وچ دسدے سن۔ نوین شہر دی اُساری وچ برطانیہ دا اخیری حصہ کُھلے پکھوں لہور وچ نظریں آیا۔ ایہ اُبھے لہندے ہندوستان دا مُڈھلا شہر بن اُسریا۔ سکول تے لبرل علم ودھے پُنگرے۔ سائنیس تے میڈیکل کالج ہور تے ہور اک یونیورسٹی(یونیورسٹی آف پنجاب 1882وچ قائم ہوئی) جو سرکار اتے دوجیاں برادری ستھّاں دی رلت سانجھ نے اجیہے لوک جمے جیہناں دے نویِن وچار تے سدھراں سن۔ نالے عام پکھوں 20 صدی دے شروع وچ خوشخالی وی ودھدی جس دا کارن نہری کالونیاں سن تے پنجاب ہندوستان وچ اناج دا گُدام بن گیا۔ سدھے بنّے پنجاب برطانیہ دی اکھّ دا تارا بن گیا۔ پنجاب دے شاہی ٹبراں تے ہور دوجیاں نے وی لہور وچ اپنے رہن دے ٹھانے ایتھے پائے۔ نالے ہور، بنگالی اُستاداں،ہندواں تے عیسائیاں دی ہیڑھ لہور آ ڈُھکی تے اپنے نال سنگیت تے ناچ تے کلاّ دے ہور ہنر لے کے آئے۔اچنبا نہیں ہونا چاہیدا کہ لہور ترقی تے مذہبی ایکتا دا آدرش بن پُنگریا بھاویں ہندواں تے سکھاں تعلیمی تے وپاری سوکھتاں دا بوہتا لابھ لیا جد کے مسلمان پچھڑے ہوئے سن۔مگروں ایس کارن نے 1947دی ونڈ ویلے اُچیچا کم پایا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels