Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> مُل دی تینویں >> وینا ورما: چھُٹڑ

وینا ورما: چھُٹڑ

وینا ورما
May 23rd, 2008
5 / 5 (2 Votes)


انتیا نے واشنگ مشین وچ پاون لئی گھر دے سارے میلے کپڑے اکٹھے کیتے۔ روی دے کپڑیاں دی الماری اوس نے کھولی تاں پنڈ کپڑیاں دی دھون والی اکٹھی ہوئی پئی سی، کپڑے الماری چوں کڈھدے سمے اک بھاری لفافہ انیتا دے پیراںوچ آ ڈگا۔ انیتا نے سرسری لفافے نوں کھول کے ویکھیا۔ اوس وچ کجھ پرانیاں تصویراں سن، شائد روی دے کالج دے سمے دیاں۔ اک بلیک اینڈ وائٹ تصویر سی کسے کڑی دی' جس نیچے لکھیا ہویا سی ' اونلی فار روی' سیما، روی دی سہیلی ہونی کوئی۔ سوچ کے اوہ ہس پئی تے لفافہ اوتھے ہی رکھ دتا۔ روی سوہنا ہی اینا سی کہ کوئی وی کڑی اوس نوں پیار کر سکدی سی۔ روی نے کدے آپنے کسے رلیشن بارے انیتا نال گل نہیں کیتی سی۔ کنا گھٹ بولدا ہے اوہ۔


روی دے کپڑے سی جو اوہ ہمیشہ الگ دھوندی سی' جو کدے غلطی نال اوہ اوس دا کوئی کپڑا باقی کپڑیاں نال دھو دیندی تے ماڑا موٹا رنگ کسے کپڑے دا لگ جاندا تاں روی توں برداشت نہیں سی ہوندا۔ کہندا تاں بھاویں کجھ وی نہیں سی اوہ۔ پر کافی دیر تک چپ رہندا تے اوس دی ایہہ چپ ہی تاں انیتا توں برداشت نہیں سی ہوندی۔ کنا سوہنا لگدا ہے روی جدوں ہسدا ہے، گلھاں وچ ٹوئے پیندے نیں تے ہسن لگیاں کدے وی کھل کے نہیں ہسدا بلھاں وچ ہی ہاسا دبا لیندا ہے۔ تے اجیہا کردے سمے کنا سندھوری ہو جاندا ہے اوس دا رنگ۔ کون کہہ دیوے گا کہ ایہہ منڈا انگریز نہیں ہے۔ جیکر اوس دے کالے وال نہ ہوون تے گڑ ورگی مٹھی پنجابی نہ بولے تاں۔ انیتا روی دی الماری ٹھیک کردی ہوئی روی دے خیالاں وچ گم ہو گئی سی۔


انیتا دیاں سہیلیاں کئی وار اوس دی قسمت تے رشک کردیاں نیں کہ کنا سوہنا پتی ملیا ہے اوس نوں۔ اوہ وی دوجی وار جیویں اوس دی قسمت ہی گھل گئی سی۔ اوس نوں خود وی یقین نہیں آیا سی، جدوں روی نے اوس نوں ویکھدے سار ہی ہاں کر دتی سی۔ ہلکا جیہا مسکرایا سی اوہ تے انیتا جیویں اندروں کتے وِنھی گئی سی۔ کنا رنگ روپ سی روی دے چن چکر تے، چھ فٹ قد ہونا ایں، کھُلا ڈلا جسم۔ ہر ویلے ہسدیاں اکھاں تے سدھے واہے وال اوس دے متھے نوں ہور وی چوڑا بنا دیندے۔ مضبوط قد کاٹھ دا اوہ پورا پنجابی جوان سی۔ انیتا تاں اوس دے ساہمنے بالڑی جیہی لگدی سی۔ اوس ویلے اوہ روندی روندی ہس پئی سی جدوں گھروں ترن ویلے اوہ ڈیڈی دے گل لگ کے رو رہی سی تے روی نے اوس نوں گودی وچ بچیاں واننگ چک کے کار وچ بٹھا لیا سی۔


'' گلی جنی تیویں نہیں۔ کیویں سارا ٹبر دکھی کر رکھیا اے؟'' روی نے کہیا تے سارے پاسے ہاسا پے گیا سی۔ انیتا نوں بڑا چنگا لگا سی روی دا اوس نوں بانہاں وچ چکنا۔ اوس نوں لگیا سی جیویں اوہ پھلاں توں وی ہولی ہو گئی ہووے تے اوس دے تن تے من دی ساری پیڑ روی دی اک چھوہ نے ہر لئی ہووے۔


ایہہ چھوہ اوہ کدے نہ بھل سکی۔ اوس نوں یاد آوندا لئی وار مم کہندی ہوندی سی۔'' بیٹے جے آدمی چج دا ہووے تاں عورت واسطے ایتھے ہی سورگ ہے ''۔


انیتا نوں پہلاں ماں دی ایہہ گل کنی بودی تے ہاسو ہینی جاپدی سی۔ آدمی دا تاں ذکر چھڑدے ہی اوس دیاں اکھاں ساہمنے رمیش دا چہرہ گھم جاندا سی تے نال ہی اوس دیاں ناساں وچ نفرت دا زہر جیہا چڑھدا۔


زمیش۔۔۔ اوس دا آدمی جس نے اوس دی زندگی تباہ کر کے رکھ دتی سی۔ ماں باپ دی ضد تے بھین بھراواں دیاں نصیحتاں دے ساہمنے اوس دی اک نہیں چلی سی۔ پڑھائی ختم ہوندے سار ہی اوس دا رشتہ پکا کر دتا گیا سی۔


'' اسیں کیہڑا تیری کمائی کھانی ہے۔ آپنے گھر جا تے سیٹل ہو۔ ساڈی وی چنتا مُکے ''ممی اوس نوں سمجھاوندی ہوندی سی۔
'' پر میں حالے پڑھنا چاہندی ہاں ممی۔۔۔'' اوہ ویاہ دے چکراں وچ پینانہیں چاہندی سی۔


'' بتھیرا پڑھ گئی تیری وڈی بھین دا ویاہ تاں سولاں سالاں دی عمرے کر دتا سی۔ تینوں تاں سکھ نال اُنیواں لگ گیا اے''۔ ماں پچھلا اِتہاس کھول کے بیٹھ جاندی۔


اوس نے گھر دے سارے جیاں نال گل کرن دی کوشش کیتی سی پر کوئی اوس دی گل سنن نوں تیار نہیں سی، جیویں سبھ نوں اوس دے ویاہ دا چاؤ چڑھیا سی۔ انیتانوں لگ رہیا سی،جیویں ویاہ کرواکے اوس دے گل وچ رسہ پے جاوے گا۔ سارے بھین بھرا اوس تے جان دیندے سی۔ گھر وچ سبھ توں چھوٹی سی اوہ۔ بچیاں ورگیاں عادتاں سی اوس دیاں۔ کدے پانی دا گلاس تک آپے بھر کے نہیں پیتا سی' سارے گھر دے اوس دی تھانیداری من دے سی پر ویاہ نہ کروان دے حق وچ اوہ اک ووٹ وی نہ لے سکی۔ گھردیاں نے بہت امیر گھروار ویکھیا تے انیتا دا ویاہ شان شوکت نال کر دتا۔
سارے خوش سن کہ دماغ توں بھار لتھا۔ چھ کُو مہینے ٹھیک نکلے پھیر رمیش نے اپنا اصل روپ ساہمنے لیاندا۔ مہینہ، مہینہ گھر نہ آوندا گھر آوندا تاں مگر ہی کڑیاں دے فون آونے شروع ہو جاندے۔ انیتا اوہنوں دبی زبان وچ کہہ چکی سی کہ اوہ اوس دے نال جانا چاہندی ، جتھے اوہ نوکری کردا ہے۔کسے ہوٹل وچ مینجر لگا ہویا سی اوہ پر رمیش ہر واری ٹال جاندا۔ آپنے جنم دن تے وی اوہ جد گھر نہ آیا تاں انیتا اوس نوں سرپرائز دین لئی کار لے کے تر پئی۔ ہوٹل وچ پہنچی ، رمیش دا اپارٹمنٹ پچھیا دھڑکدے دل نال اوس نے بیل کیتی۔ ہتھاں وچ پھڑیا پھلا دا گلدستہ اوس نے اپنے پچھے چھپا لیا۔


سوچیا پہلاں رمیش دا مونہہ چمیں گی پھیر گلدستہ دیوے گی۔
رمیش نے ادھ سرتی جیہی وچ بوہا کھولیا۔ ادھ ننگا جیہا اوہ انیتا نوں ویکھ کے گھبرا گیا۔'' اوہ یو؟'' اوہ یکدم پچھے ہٹیا۔
'' ہیپی برتھ ڈے ٹو یو مائی لو''۔ انیتا نے رمیش دے بلھ چمے۔
'' ہو ازدئیر رمی ڈارلنگ۔''
رمیش دے پچھوں زنانہ آواز آئی ۔ انتیا بھج جے اندر چلی گئیی۔ رمیش دے بیڈ تے اک گوری کڑی لیٹی ہوئی سی۔انیتا تے جیویں کپڑیاں نوں اگ لگ گئی سی۔
'' کون ہے ایہہ کڑی ؟'' اوہ جان بجھ کے پنجابی بولی۔
میری فرینڈ ہے۔۔۔'' رمیش نے اکھاں جھکا لئیاں۔
'' فرینڈ ہے تاں تیرے بیڈ وچ کیہہ کر رہی ہے؟'' اوس نے رمیش دے موڈھے پھڑ کے ہلونے۔
''ریسٹ کر رہی ہے تھکی ہوئی سی۔'' رمیش چوراں وانگ بولیا۔


'' میرے وی دوست نیں، میں تاں کدے تھکاوٹ لاہن لئی کسے بندے دے بیڈ وچ نہیں گئی۔ تیری کوئی خاص دوستی ہے ۔۔۔؟'' انیتا دا خود تے قابو نہیں رہیا سی۔ اوہ سمجھ گئی کہ رمیش اوس نوں اپنے کول کیوں نہیں بلاونداسی۔
مینوں پتہ اے تیرے دوستاں بارے۔۔۔ توں جو جو کردی رہی ہیں میرے توں چھپیا نہیں۔'' رمیش نوں جیویں گل سُجھی۔
'' پر تیرے ورگی نہیں یاں میں گھر وچ بیوی کیک لئی بیٹھی ہووے تے توں ایتھے تھرڈ کلاس گرل فرینڈ نال سوندا پھریں۔
'' تھرڈ کلاس ایہہ نہیں توں ہیں جو بناں بلائے ایتھے آئی ہیں۔۔۔ رمیش توں اوس کڑی دی بے عزتی برداشت نہ ہوئی۔
'' میں تاں بنا بلائے آئی ہاں تے ایس نوں برات لین گئی سی؟ انیتا نے نفرت نال اوس کڑی ول ویکھیا۔
'' ایہہ تاں شروع توں ہی میرے نال رہ رہی ہے، کوئی نویں گل نہیں ہے۔'' اوس نے بے فکری نال سگریٹ جلائی۔


'' پھیر میرے نال ویاہ کیوں کروایا' جدوں تیرے کول پہلاں ہی عورت سی۔؟ انیتا سی آواز کمب گئی۔ '' تیرے گھر دے ہی مگر پے گئے میرے گھر دیاں دے۔ میں تاں پہلاں ہی کہہ دتا سی کہ مینوں انڈین کڑیاں پسند نہیں ۔۔۔'' اوس نے چار پنج لمے کش کھچے۔


'' ہاں ہاں میرے گھردے مگر پئے سی۔ مگر پین نوں دھر مندر ایں۔ وئی تیرے تے کڑیاں مردیاں پھردیاں نیں، جاں پھیر توں پرنس چارلس ایں کہ مینوں جائیداد چوں حصہ مل جانا سی۔؟'' انیتا جو انگلینڈ وچ رہ کے وی بچپن توں دھرمندر دی فین سی تے شائد کدے سپنا ویکھیا سی کہ اوس دا گھر والا وی دھرمندر ورگا ہووے گا۔


'' مینوں زیادہ غصہ نہ دوا انیتا میری دوست ساہمنے میری بے عزتی نہ کر''۔


'' بے عزتی اوہناں دی ہوندی ہے جنہاں دی کوئی عزت ہووے تیرے ورگے تھرڈ کلاس بندے نوں بے عزتی دی کیہہ پرواہ۔۔۔؟ ہر ویلے تیریاں گرل فرینڈاں دے فون آوندے نیں ۔ کدے کسے بندے دا فون نہیں آیا کیہہ گل تیرا کوئی مرد دوست نہیں ہے۔ صرف کڑیاں ہی نیں ؟'' انیتا نے پھل زمین تے وگاہ کے مارے۔


'' بی ہیو یور سیلف تیرے ورگی بدتمیز کڑی نال میں نہیں رہ سکدا۔ میں سوچاں گا کہ میں کیہ کرنا ہے ۔'' رمیش نے غصے وچ اوس دا ہتھ مروڑیا۔
'' رمیش میں اوہناں عورتاں چوں نہیں ہاں جو ہر حالت وچ آدمی دے نال چپکیاں رہنا چاہوندیاں نیں۔ توں تاں حالے سوچیں گا پر میں سوچ لیا ہے۔ اج توں بعد تیرا میرا کوئی رشتہ نہیں ہے۔ ڈائی ورس دے پیپر تینوں چھیتی ہی مل جان گے ۔۔۔۔'' آکھ کے اوس نے زور نال دروازہ بھنیا تے واپس آگئی۔


سوہرے گھر واپس جان دی بجائے اوہ سدھی اپنے ممی ڈیڈی کول گئی۔ ماں باپ اوس نوں ایس حالت وچ ویکھ کے حیران ہو گئے۔
'' میں اوس دے گھر وچ واپس نہیں جاواں گی ڈیڈ''۔ اوہ باپ دے گل لگ کے رو پئی۔


نہ جاویں بیٹا پر مینوں پہلاں دس وی تاں سہی کہ کیہہ گل ہوئی ہے۔ ایداں اک دم گھر چھڈ کے بھجن دی کیہہ لوڑ سی۔'' ڈیڈی شائد ہور وی کجھ کہندے پر ممی نے اشارے نال روک دتا۔


گھردیاں نے سوچیا سی کہ شائد ایویں ہی پچپنا وکھا رہے نیں، دویں میاں بیوی۔ نواں نواں ویاہ ہویا ہے۔ آپے ٹھیک ہو جاون گے۔ رمیش پچھے لین آوندا ہووے گا۔ پر ہفتہ بیت گیا رمیش نہ آیا تے نہ ہی اوس نے کوئی فون کیتا نہ ہی اوس دے گھر دیاں نے کوئی اُگھ سگھ لئی، ڈیڈی نے خود ہی انیتا دے سوہرے نوں فون کر کے گل کلیئر کرنی چاہی۔


'' آپے گئی ہے سانوں پچھے دسے بغیر۔ آکے چھڈ جاؤ ساڈے کول تاں کسے کول ٹائم نہیں ہے۔۔۔ آکھ کے رمیش دے ڈیڈی نے فون رکھ دتا۔
'' بہت ماڑی گل ہے حالے کل کڑی دا ویاہ ہویا سی۔۔۔ ڈیڈی جیویں آپنے آپ نال گل کیتی۔ انیتا دے دوویں بھراواں نوں جد گل دا پتہ لگیا تاں سن کے چپ ہو گئے۔


'' جے تسی شرمندے ہو تاں میں آپ جا کے کڑی نوں چھڈ آوندا ہاں، جاں پہلاں جا کے گل کر آوندا ہاں۔۔۔'' ڈیڈی نے ٹھنڈی آواز وچ کہیا۔
ڈیڈی۔۔ انیتا چیک پئی ۔ میں مرجاواں گی اوس توں پہلاں جسے تسیں میرے واسطے کسے دے دروازے تے بھیکھ منگن گئے تاں۔ غلطی رمیش دی ہے۔ معافی اوس نوں منگنی چاہی دی ہے تے اوس دے ڈیڈی نوں۔ تسیں کیوں جاؤگے اوس کمینے دے گھر۔ ؟ آکھ کے اوہ روندی اپنے کمرے وچ چلی گئی۔


پھیر گھر دیاں نے کافی دناں تیک اوس نال کوئی گل نہیں کیتی سی۔ ڈیڈی ہر ویلے چپ چپ رہن لگ پیا سی۔ ممی نے پاٹھ پوجا تے ورت رکھن وچ سپیڈ ودھا دتی سی۔ ڈیڈی نوں نال کے کے سادھاں سنتاں تے مولویاں دے جان لگ پئی سی۔ اک دن اوہ دھاگا جیہا لے کے آئی تے انیتا نون کہن لگی۔


'' انو بیٹے، آہ مولوی دا پھوک ماریا ہویا دھاگا اے۔ اپنے گل وچ پا لے۔ مولوی کہندا سی تن دناں دے اندر اندر رمیش تیرے کول آجاوے گا۔'
'' اوہ شٹ۔۔۔ آئی نو یو آر الیٹریٹ ممی، بٹ ڈونٹ پروو اٹ پلیز دھاگے باگے کجھ نہیں کرن گے۔ اوس باسٹرڈ واسطے میں دھاگے بنھ دی پھراں؟ میں اوس دا ناں نہیں سننا چاہندی اوس ایڈیٹ دا'' اوس نے ماں دے ہتھ چوں دھاگہ کھوہ کے ڈسٹ بن وچ سٹ دتا۔


ماں نے ساری گل ڈیڈی نوں دسی تے ڈیڈی اوس دن توں بعد ہور وی چپ رہن لگ پیا سی۔
اک دن انیتا فرنٹ روم وچ لائٹ بند کر دی پئی سی کہ فون کھڑکیا۔ اوس دی وڈی بھابھی نے بھج کے آکے فون چکیا تے اوہ کنی دیر تک اُرلیاں پرلیاں مار دی رہی۔ شائد گلاں گلاں وچ انیتا دا ذکر چھڑ گیا سی۔


'' لے کڑیاں نوں بڑے دکھ سکھ کٹنے پیندے نیں۔ انج تھوڑی کہ نکی جہی گل تے گھر چھڈ کے بھج جاؤ۔ اسیں تھوڑیاں کٹیاں نیں مر کے ہن تک سس سوہرے کولوں ڈر دے ہاں۔ چاء دا کپ اپنا بنا کے پین دا حکم نہیں پر ایہہ تاں بھراواں نے پوری سر چڑھائی ہوئی سی۔ مینوں تاں پہلاں ہی پتہ سی بئی ایہنے تن دن نہیں کٹنے کسے نال جیہدی ماں باپ دے گھر وچ کسے نال نہیں نبھدی سی اوہ سوہریاں دی کتھوں سہارو۔ چل میرے نال بتھیریاں کیتیاں سی۔۔۔ ہن پتہ لگو جدوں اپنی دے لگیاں۔''


اوس دی بھرجائی دس دا ویاہ توں دن مہینے بعد کلو بھار ودھ گیا سی کہہ رہی سی۔ انیتا سن جیہی ہو کے صوفے تے پئی رہی۔ اک عجیب جیہی اداسی نے اوس نوں گھیر لیا۔ اوس دا کسے نال گل کرن نوں جیا نہ پیندا۔ اوس نوں لگدا جیویں ہر کوئی اوس توں نظراں چرا رہیا ہے کسے کول اوس نوں کہن لئی لفظ نہیں، جیویں اوہ کوئی بوہت وڈا گناہ کر بیٹھی ہے۔ اوس نوں اجیہا نہیں سی کرنا چاہی دا۔ اینا وڈا قدم خود نہیں سی چکنا چاہی دا پر کیہڑی عورت ہے جیہڑی آپنے آدمی نوں کسے ہور عورت نال بستر وچ ویکھ کے اوس نال رہے گی۔ پھیر رمیش نے تاں اک واری سوری تک وی نہیں سی کہیا۔ اوس دا جی کردا اوہ گھر دی ایس گھٹن وچوں کتے دور چلی جاوے۔


اوہ اپنی دیدی کول لنڈن آگئی کجھ دناں لئی۔ دیدی دے بچے عمر وچ بھاویں اوس توں پنج ست سال چھوٹے سی پر قد کاٹھ وچ اوس توں گٹھ گٹھ اُچے سی۔ انیتا نوں آئی ویکھ کے اوہناں نوں چا چڑھ گیا۔ انیتا بچیاں وچ جا کے پھیر بچہ بن گئی۔ بھل گئی کہ اوس دی کوئی اگ دھکھدی ہے۔ سارا دن ہاہا ہی ہی کردی تے باہر سیر سپاٹے نوں چلی جاندی۔ دیدی دا گھر اوس لئی کوئی نویں تھاں نہیں سی۔ شائد نرسری وچ پڑھدی سی اوی جدوں دیدی دا ویاہ ہویا سی تے جیجا جی اوس نوں بانہاں وچ چک کے چھت تے ہتھ لواؤندے ہوندے سی۔ بالکل اوہناں دا بچہ دی جیویں انیتا۔ جدوں دیدی دے بچے ہو گئے تاں اوہ اوہناں دی دوست زیادہ تے ماسی گھٹ سی۔


انیتا نے دیدی نوں صاف شبداں وچ کہہ دتا کہ اوہ واپس رمیش کول نہیں جاوے گی۔
'' کوئی گل نہیں ویہہ منڈے لبھ جاون گے۔۔۔ چھڈ پرانہہ جے نہیں جی مندا تاں۔۔۔ آپے لبھ دیواں گے تینوں ودھیا منڈا ۔ توں ساڈے بچیاں ورگی ہیں۔''
دیدی نے ماں ورگی ممتا نال کہیا۔ انیتا دے دماغ توں پتھر چکیا گیا تے اوس نے اوتھوں ہی رمیش نوں ڈائیورس دے پیپر بھیج دتے۔ ڈائیورس ہو گیا تے ایس دی خبر جنگل دی اگ وانگ پھیل گئی۔
انیتا نوں رشتے داری وچ ترنا پھرنا مشکل ہو گیا۔ کسے ویاہ شادی جاں کسے ہور فنگشن تے کتے جاندی تاں لوک جان بجھ کے وار وار پچھدے۔
'' تیرا گھر والا نہیں آیا۔


کِتے باہر کم تے جاندی تاں لوک اوس نوں عجیب جیہاں نظراں نال ویکھدے تے ہمدردی جتاوندے۔
'' وچاری نوں طلاق ہو گیا۔ آدمی چھڈ گیا ایس دا۔ جیویں کہندے ہوون ہائے ہائے وچاری دی لت ٹٹ گئی یاں کینسر ہو گیا ہے اوس نوں۔ او ٹچ ٹچ کر دے تاں انیتا دا جی کردا کہ چیک مار کے کہوے: مینوں آدمی نے نہیں چھڈیا میں آدمی نوں چھڈیا ہے۔ پر کس کس دا مونہہ پھڑ دی اوہ۔ کس کس نوں سمجھاوندی کہ عورت وی مرد نوں چھڈن دا اونا ہی حق رکھدی ہے جناں مرد۔ پر اوہ چپ ہو جاندی۔


کافی سماں لنگھ گیا گھر دیاں کئی منڈے اوس لئی ویکھے پر انیتا جو اک واری ددھ توں جلی سی، لسی نوں وی پھوکاں مار مار کے پی رہی سی۔ کوئی نہ کوئی نقص اوہ منڈے وچ کڈھ دیندی تے گل وچ رہ جاندی۔ کئی وار اوہ نہ کسے نوں جچدی تے کئی وار اوس نوں کوئی نہ جچدا تے بس گل وچالے رہ جاندی گھردے اوس توں اک گئے سی۔


'' کوئی لماں اے۔۔۔ کوئی چوڑا اے۔۔۔ کوئی گورا اے۔۔۔ کوئی کالا اے۔۔۔ آپنے ول وی ویکھیا جاندا ہے نیتا ہن پہلے والی گل نہیں رہی۔ پہلاں توں کواری سی تاں گل ہور سی ہن تیری زندگی تے داغ لگ چکیا اے''۔ ماں اوس نوں سمجھا رہی سی۔


'' داغ لگن نوں کیہ میں کسے نال نکل گئی ۔ کسے بینک وچ ڈاکہ ماریا اے۔ جاں کوئی مرڈر کر دتا اے ؟ میری نہیں بنی اوس بندے نال بس گل ختم ہو گئی۔ اوس نے اپنا پکھ پیش کیتا۔ ''


'' توں تاں اینی گل کر کے فری ہوجانی ایں۔ مینوں چارے پاسیوں سننیاں پیندیاں نیں۔۔۔ تیرے بھرا کہندے نیں بئی ایہو جیہی کیہہ آفت آگئی سی، جیہڑی ایہہ گھر چھڈ کے بھج آئی۔ جے پھیر ایہی کجھ کیتا تاں ساڈے سر وچ سواہ پوے گی۔ کڑیاں نوں حساب سر ہی چلنا چاہی دا اے''۔ ماں گل کردی ہوئی رو پئی۔


''چل ممی پلیز ہن توں رونا شروع نہ کر۔ میں دیدی دے گھر جانا ہے۔ ننھے دا برتھ ڈے ہے''۔ اوس نے ماں نوں جپھی پائی۔
ماں کافی دیر چپ رہی پھیر چنی نال اکھاں پونجھ دی ہوئی بولی۔


' اوداں تاں تیری مرضی ہے، نیتو پر تیری دیدی کہندی سی کہ نیتا میرے گھر گھٹ ہی آیا کرے۔ میرے بے عزتی ہے، پریوار وچ، جدوں اوہ اکلی آوندی جاندی ہے۔ وڈا خاندان اے اگلے سوچدے نیں کیہہ گل سی جیہڑی اہناں دی کڑی چھڈ دتی۔ کیہڑا کسے نے کسے دا اندر پھرولیا اے۔'
ماں۔۔۔ انیتا دا ہوکا نکل گیا۔ اوس نے ماں دیاں اکھاں وچ چھپیا درد ویکھیا جیہڑا ہنجواں دا ہڑ بن کے وگ تریا سی۔


' میں تینوں کیویں سمجھاواں، نیتو، تیرے سارے بھین بھرا آپنے گھراں وچ سیٹ نیں۔ توں لوکاں دیاں سندیاں پھردی ایں۔ آہ دو دو پڑھیاں میرے پتاں دے سر تے راج کر دیاں نیں تے توں فقیراں وانگ در در۔ آپنے گھر وچ وسدی رہندی ہوویں تاں میرے پران ارام نکلن۔ تیرے پیو دے سر توں بوجھ لہے۔ کیوں کمل کٹدی پھردی ہیں۔ سیانی بن ہن تیرے نال دیاں سبھ گھر وسائی بیٹھیاں نیں۔ پتہ نہیں تیرا بچپنا کدوں جاؤ گا۔ کڑیاں تاں آدمی دے گھر ہی سجدیاں نیں۔ جے بدقسمتی نوں آدمی نہ رہے تاں پیکا جھلدااے، نہیں تاں تھاں تھاں پھر کے اپنی بے عزتی کروان والی گل ہوندی ہے۔'' ماں اوس دے گل لگ کے بھبھاں مار رہی سی۔


انیتا نے پہلی وار محسوس کیتا سی کہ گل اتنی چھوٹی نہیں جتنی اوہ سمجھ رہی ہے۔ اوس دے کارن ماں کتنی دکھی ہے۔ تے اوہ بچپنا وکھا رہی ہے۔ ٹھیک ہے مماں۔۔ تیری مرضی جس منڈے نال میرا ویاہ کردے میں تینوں کجھ نہیں کہاں گی۔ سور مماں۔۔۔ اوس نے بچیاں وانگ لتاں ہیٹھوں کن پھڑکے معافی منگی تے ماں نوں ہسا دتا تے خود اپنے روم وچ جا کے دیدی دی گل سوچ کے کنی دیر روندی رہی۔


انیتا دے مونہوں ہاں سن کے ماں تاں خوش ہو گئی پر ایہہ خوشی زیادہ لمی نہیں سی۔ اوسے ہفتے ماں نوں ہارٹ اٹیک ہویا تے اوہ چل وسی۔ گھر وچ کہرام مچ گیا ۔انیتا گودی والے بچے وانگ ماں دی چھاتی تے لیٹ گئی۔


مینوں چھڈ کے نہ جا مم میں تیرا کہیا مناں گی۔ میں سوری ہاں ممی پلیز مینوں معاف کر دے۔۔۔ اوہ کئی وار بے ہوش ہوئی۔
ماں چلی گئی، گھر سُنا ہو گیا۔ چوگردے اداسی پھیل گئی۔ انیتا آپنے روم وچ پئی روندی رہندی۔ گھر دے سب اوہنوں سمجھا سمجھا کے تھک گئے سی پر اوس دے ہنجو نہیں مک رہے سی۔


'' کڑیاں دے بوجھ بڑے ہوندے نیں، دماغ تے۔۔۔ حالے تاں تکڑی پئی سی۔ مرن والی تاں کوئی گل نہیں سی۔ کڑی دا غم کھا گیا''۔ افسوس کرن والیاں تیویاں وار وار کہندیاں۔ تے انیتا نوں لگیا اوہ ماں دی موت دی ذمے وار ہے۔ کیوں نہ اوس نے ضد چھڈ کے ماں نوں بچا لیا پر ہن کیہ ہوسکدا سی۔ اوس نوں لگدا اوس دا بچپن ماں دے مرن توں بعد اچانک مُک گیا سی۔


انیتا دی حالت ویکھ دی دیدی اوس نوں اپنے گھر لے گئی۔انیتا جو گل گل تے ٹھہکے مار کے ہسدی ہوندی سی، کسے ٹٹی تار والی ستارخاموش ہو گئی سی۔ بچے رؤلا پاوندے تاں اوس نوں چنگے نہ لگدے، دیدی دی کہی گل یاد آوندی کہ کدے اوہنے کہیا سی میرے گھر نہ آوے۔ جے اوس دا کسے نال بولن نوں دل کردا تاں اوہ جیجا جی سی جو اودوں تک روٹی نہ کھاندے جدوں تک انیتا نوں نہ کھوا دیندے۔


'' میری وڈی دھی ہے ایہہ۔۔۔۔ ایہہ ساڈے گھر رہے گی ہن۔'' اوہ بچیاں نوں دسدے۔
چھ کُو مہینے لنگھے۔۔۔ انیتا تے درد مٹھا پیا پھیر گھر دیاں نے منڈے ویکھنے شروع کر دتے۔ پر ماں دی موت توں بعد جیویں انیتا لئی ویاہ شبد ہی درد بن کے رہ گیا سی۔


میں نہیں کرنا ویاہ۔ جدوں ماں جیوندی ہوندی سی اودوں نہیں کیتا ہن کیہ کرنا ہے۔۔۔ او ہ بے منی نال رو کے آکھدی۔
دیدی نے آپنے سوہریاں دی رشتے داری چوں کوئی منڈا لبھیا سی پر انیتا پیراں تے پانی نہیں سی پین دے رہی۔
مینوں نہیں پسند۔ اوس نے کہیا سی۔
کیہہ نقص اے منڈے وچ؟ دیدی نے پچھیا سی۔
بس نہیں پسند۔ اوس نے کھجھ کے کہیا۔
کیوں نہیں پسند؟ کیہو جیہا منڈا چاہیدا اے تینوں''۔ دیدی اوس نوں جپھی وچ لے کے بولی۔
''جیجا جی ورگا '' اوس نے سہجے ہی کہیا۔


پھیر جیجا جی نال ہی کروا لے۔ ساڈی کیوں بھکائی کروا رہی ہیں۔ میں تاں تیرے واسطے ایہہ قربانی کرن نوں وی تیار ہاں۔۔۔ دیدی اک دم اٹھ کے کھڑی ہو گئی۔
''دیدی'' انیتا چیک پئی۔


'' چیکاں کیوں مار دی ایں، نالے چور نالے چترائی۔۔۔'' اوہ ہور اُچی بولی ۔ دیدی دے دوہیں بچے ماں دی آواز سن کے اندر آگئے۔ ' بچیو اج توں بعد انیتا تہادی ممی ہے۔ تہاڈے پاپا نال ایس دا ویاہ ہووے گا۔۔۔ میں تاں مر جاواں گی۔۔'' آکھ کے دیدی نے زور نال ساہمنی کندھ وچ سر ماریا۔
'' دیدی '' انیتا بھج کے اُٹھی۔ دوویں بچے ماں نال چمبڑ گئے تے انیتا ول اوس طرحاں نفرت دی نظر نال ویکھیا جیویں سچ مچ ہی اوہ اوہناں دی مترئی ماں ہووے۔


اوس نوں سمجھ نہ آیا کیہہ کرے۔ اج ماں دے لفظ یاد آئے سی ۔ اوہ روندی ہوئی اٹھی تے ڈیڈ نوں فون کر دتا کہ اوہنوں آکے لے جاؤ۔
انیتا نوں اپنا تیسرا بچہ سمجھن والی دیدی نے اک وار جھوٹھا وی نہیں کہیا سی۔انیتاتوں
نہ جا۔بچے گڈبائے تک نہیں کرن آئے سی۔


انیتا موں فیر اوہناں ہی اداسیاں تے ایکل نے گھیر لیا۔ گھر دے کونے کونے وچ ماں دی یاد چھپی سی۔ ماں کیہ مری سی جیویں گھر مرگیا سی۔ گھر دے باقی جی جیویں ہولی ہولی ماں نوں بھل چلے سی۔انیتا ماں نوں یاد کر کے روندی جاں پھیر ڈیڈ کدے کدے ٹھنڈے ہوکے بھردا ہوندا سی۔ انیتا اپنا مونہہ جیہا چھپائی آپنے کمرے وچ پئی رہندی۔ کسے نال کیہہ گل کرے۔ رمیش جیہے غلط بندے نال ویاہ کر کے گھر والیاں اوس دی۔ زندگی تباہ کردتی سی تے قصور وی اوہ اوسے دا ہی مندے ہن کہ انیتا ہی غلط سی۔ اوس نوں گھر نہیں سی چھڈنا چاہیدا۔ کنی چھوٹی جیہی عمر وچ طلاق ورگا داغ اوس دے متھے تے لگ گیا سی، جیویں اوہ کوئی اچھوت ہو گئی سی۔ جس نال بیٹھن توں سب ڈر دے سی جیویں اوہ کوئی اگ سی جس توں سبھ گھبراوندے سی کہ کتے میرے آدمی نوں نہ پھسا لوے، انیتا تاں کسے گناہ سی سزا بھگت رہی سی۔ جدوں کہ اوس دے نال دیاں کڑیاں حالی یونیورسٹیاں وچ پڑھ رہیاں سن پر اوہ کٹی پتنگ وانگ سماج نالوں کٹ گئی سی۔


کرسمس دے دن سن۔ انیتا دی سہیلی شبانہ اوس نوں پریزنٹ دین لئی آئی۔ شبانہ ایسے شہر وچ سوشل ورکر داکم کردی سی۔ انیتا نوں مرجھائی ویکھ کے اوہ بہت دکھی ہوئی تے کرسمس مناون لئی اوس نوں اپنے نال لے گئی۔ انیتا کجھ پل لئی اپنا غم بھل گئی اوہ کئی مہینیاں بعد اج مسکرائی سی۔


انو واٹس رانگ ودھ یو۔ سبھ دے ماں باپ مردے نیں۔ ٹیک اِٹ ایزی۔ ، شبانہ اوس دی پکی سہیلی سی اوس دا درد ونڈا رہی سی۔
میری ماں مری نہیں شبانہ میرے طلاق نے اوس دی جان لے لئی۔۔۔ میں مری ماں دی قاتل ہاں۔۔۔ '' اوہ سہیلی دے گل لگ کے رو پئی۔
''او ڈونٹ بی سلی کنی چھوٹی گل دا توں کنا وڈا پکھنڈ بنا رکھیا ہے۔ جیکر تینوں کوئی جھگا ٹھیک نہیں آیا تاں توں لاہ کے سٹ دتا۔ ہور بازار وچ جھگے نہیں ملدے؟ بس ایتھے ہی مار کھاندی ہے عورت۔ خاص کر کے ایشین عورت بھاویں انگلینڈ وچ جمے بھاویں پاکستان وچ طلاق نوں کدے قبول نہیں کردی، طلاق دے کے وی۔ اوہ جدوں بھانت بھانت دیاں کڑیاں نال عیاشی کردا پھردا سی تے تینوں پچھدا تک نہیں سی پھیر ہور کیہ کردی توں ؟ شبانہ نے سوال کیتا۔


'' نہیں شبو، مینوں لگدا ہے کہ میں سیکنڈ ہینڈ ہو گئی ہاں۔ میری اوہ ویلیو نہیں رہی۔ اپنے آپ توں نفرت جیہی ہو گئی ہے۔ سبھ سمجھدے نیںجو کجھ وی ہویا ہے سبھ میرا ہی قصور ہے۔ میری ہی غلطی ہے۔ میں آپنے پتی نوں سنبھال نہیں سکی۔ مینوں گھر سنبھالنا نہیں آیا۔ مینوں روٹی پکاؤنی نہیں آوندی۔ مینوں کپڑے پریس کرنے نہیں آوندے۔۔۔ میں سٹوپڈ ہاں ۔'' اوہ تھکی جیہی آواز وچ بولی۔


' بکواس اوس آدمی نے تینوں کدے روٹی پکاؤن دا موقعہ دتا؟ تینوں کدے پیار کیتا؟ روٹی وی اوسے لئی پکائی جاندی ہے، جس نال دلوں پیار ہووے۔ جس آدمی دے دل وچ عورت نہیں رہندی اوس دے گھر رہنا فضول ہے مائی ڈئیر۔ ٹوٹل بکواس۔ نالے عورت ہون دا مطلب صرف روٹیاں پکاونا تھوڑی ہی ہے۔ بہت مہان تے دلیر عورتاں ہویاں نیں دنیا وچ، جیہناں نے باورچی خانے دا مونہہ تک نہیں ویکھیا پر دنیا اوہناں دا لوہا مندی ہے۔ مرد وی روٹیاں پکا سکدا ہے جے عورت نہیں پکاوندی تاں۔ صرف عورت ہی روٹیاں کیوں پکاوے تے کپڑے پریس کیوں کرے۔۔۔؟ نالے تیرے ورگی انگلینڈ دی جمی پلی پڑھی لکھی کڑی وی اہناں نیواں سوچن لگ پئی تاں پھیر اللہ ہی والی''۔ اوس نے افسوس نال سر ہلایا۔


میری گل نہیں ہے، شبانہ ۔ میرے گھر دے چالی سالاں توں ایتھے رہندے نیں پر اج وی اوہناں دی اوہی پینڈو سوچ ہے۔ اوہناں دی سوچ میں کیویں بدلاں۔۔؟ انو جیویں ہلکی ہونی شروع ہو گئی سی۔


'' سبھ توں پہلاں تسیں آپنی سوچ بدلدے ہو۔ ۔۔۔ پھیر کسے ہور دی۔۔۔ پہلاں آپنی زندگی بدل۔ جے تیرا ویاہ ٹٹ گیا تاں ایس دا مطلب ایہہ نہیں کہ تیرا دیوالیہ نکل گیا۔ مڑ کے مارکیٹ وچ تینوں کسے نے ادھار نہیں دینا۔ اپنے آپ نوں ایس غلط سوچ چوں باہر کڈھ۔ لوکاں بارے نہ سوچ۔ لوک تاں ویلھے ہوندے نیں۔ کجھ نہ کجھ اوہنان نے کہنا ہی ہوندا ہے''۔ شبانہ نے اک اک شبد تے زور دے کے کہیا۔


'' کیہہ کراں پھیر میں۔۔۔۔؟ انیتا ہلکا جیہا مسکرائی۔
'' کیہہ کریں یار اینی سوہنی کڑی ہیں۔ گھروں باہر نکل کیہہ سارا دن اندر میت جیہی تے بیٹھی رہندی ہیں ؟ کوئی نوکری لبھ لے۔۔۔ تیر اٹائم پاس ہووے گا۔۔۔ '' نوکری ۔۔؟ میرے گھر دے مینوں نوکری کرن دیون گے۔ کدے وی نہیں۔ اوس نے گل صاف کیتی۔
ٹھیک ہے نوکری نہ کر۔ساڈے محکمے وچ بہت والنٹسئر چاہیدے ہوندے نیں۔ پھیر لوکاں دی بڈھیاں دی سیوا کریا کر جاکے۔ ڈے سینٹر جاں کمیونٹی سینٹر وچ تینوں سکون ملے گا'' شبانہ نے نویں پیشکش کیتی۔


انیتا نے گھروں باہر نکلنا شروع کر دتا۔ اوہ پھیر سہیلیاں دوستاں نوں ملن لگی۔ شبانہ دے آکھے لگ اوہ ڈے سینٹر وچ دو چار گھنٹے جان لگ پئی۔ سینٹر وچ بھانت بھانت دیاں عورتاں نوں ملی، بزرگاں نال گلاں کردی تے بچیاں نال کھیڈ دی۔ اوس نوں پتہ لگیا کہ دنیا وچ دکھی توں دکھی لوک پئے نیں۔ اوس دا دکھ تاں کجھ وی نہیں۔ دنیا دا دکھ ونڈدی اوہ اپنا دکھ بھلن لگی تے مڑ کے عام زندگی تے آگئی۔ سینٹر ڈے دے سارے ورکر اوس نال بڑے پیار نال پیش آوندے۔ بزرگ لوک اوس نوں ویکھ کے ہرے ہو جاندے۔ خاص کر عورتاں جیہناں دیاں گلاں اوہ بڑے پیار تے دھیان نال سندی۔ اوس نے ہسنا شروع کر دتا پھیر توں نویں کپڑے پاؤن لگ گئی۔ تے سینٹر دے فنکشناں وچ ودھ چڑھ کے حصہ لیندی۔


شبانہ دے زور دین تے اوس نے پھیر پڑھائی شروع کرن دا فیصلہ کر لیا۔ آپنی ہمت تے محنت نال اوہ سوشل ورکر دے کورس لئی چنی گئی۔انیتا دا جیویں بچپن مڑ آیا۔ گھردیاں نے اک دو واری نہ نکر کیتی پر انیتا دی پچھلی حالت یاد کر کے اوہ کجھ نہ بولے کہ چلو گھٹو گھٹ ایہہ رونا تاں بند کرے گی۔ دو سال لنگھ گئے۔ انیتا نوں سر کھرکن دی ویلھ نہ ملی۔ پڑھائی وچ اوہ آپا بھل گئی کہ اوس تے کدے غماں دے بدل ٹٹے سی۔ شابانہ ہر ویلے اوس دے نال سی۔انیتا لئی اوہ رب دا روپ سی۔ سچے دوست وی رب ہوندے نیں۔ اوہ کئی وار سوچدی۔


انیتا نوں نوکری مل گئی بھاویں پیسے دی کمی اوہنوں پہلاں وی نہیں سی پر آپنے پیراں تے کھڑے ہون دا مزا ہی ہور ہوندا ہے۔ کنی آپ وساہی آئی سی اوہدے وچ۔ ایس دا احساس اوہنوں ہن ہویا سی۔ ایویں ہی گھر بیٹھے میک اپ کرلیا، سوٹ سلا کے پا لئے تے ہوٹلاں وچ بھانت بھانت دے کھانے کھا لئے۔ فلماں ویکھ لئیاں۔ پہلاں اوس لئی ایہی زندگی سی۔ ہن پتا لگ رہیا سی کہ دنیا کتھے وسدی ہے۔ کیہ کیہ ہو رہیا ہے سماج دے وچ تے کنے دکھی تے سکھی نے اندروں لوک۔ اوہ اپنی ماں نوں بھل گئی سی۔جدوں اوس نے ویکھیا ہزاراں ماواں رہ رہیاں نیں، ایکل تے بماریاں دیاں ماریاں ہوئیاں۔ اوس نوں جدوں رمیش دیاں حرکتاں بہت چھوٹیاں لگیاں جدوں اوس دا واہ پیا سی اجیہاں عورتاں نال جیہناں دے آدمی چار چار بچے پیدا کر کے وی گھراں وچ دوجیاں عورتاں لیا کے رکھ رہے سن۔ جاں باہر سر عام گرل فرینڈ نال عشق جھاڑ دے سن۔ اوس نوں لگدا کہ اوس نال تاں کجھ وی نہیں ہویا۔ شبانہ سچ کہندی سی کہ تیرا کیہ وگڑ گیا اے؟ ہاں وگڑ جاندا جے اوس حالت نوں سویکار کر کے آپنی ہار من کے رمیش دے پیر پھڑ دی۔ اوس دے دو چار بچے پیدا کر لیندی تے پھیر ساری عمر اوہناں معصوماں نوں پالدی تے خون دے ہنجو روندی۔ کنا چنگا کیتا سی اوہنے اک دم ہی رمیش نوں چھڈ دتا سی، جیویں کوئی اگ لگے کپڑیاں نوں لاہ کے وگا کے مار دا ہے۔ بھاویں اوہ بھرے بازار وچ ننگا ہی ہو جاوے۔ گھر دے تاں حالے وی اوس نال ناراض سن اندروں کہ اوہناں دے خاندان وچ حالے تک کوئی ڈائیورس نہیں سی ہویا۔ ایہہ داغ لواؤن والی اوہی ہے پر انیتا دے مونہہ تے اوہ کہندے نہیں سن۔


اوس دے بھراواں نے دبی زبان وچ اوس نوں کئی وارویاہ دا چیتا کروایا سی۔ چھوٹے بھرا نے کہہ دتا سی ۔
'' جے تینوںخود نوں کوئی منڈا پسند ہے تاں بے شک ویاہ کروا لے انو۔ سانوں کوئی اعتراض نہیں ہے۔
نہیں ایسی کوئی گل نہیں ہے۔ اصل وچ کوئی ایسا ملدا ہی نہیں جیہڑا مینوں پسند ہووے تاں میں کیہہ کراں۔۔ اوہ اپنے ہم عمر بھرا نال کھل کے ہسدی ہوندی سی۔


'' لے جدوں توں پہلاں پڑھدی سی کالج وچ تاں کوئی تینوں کاپی دین آگیا کوئی کتاب دین لین آگیا۔۔۔ ادھا کالج گھر چھڈن آوندا ہوندا سی۔۔۔ ہن کیوں نہیں کوئی ملدا۔۔۔؟ وڈی بھابھی نے ہاسے وچ مہنا ماریا۔ انیتا چپ ہو گئی تے چھوٹا بھرا کولوں اٹھ کے چلا گیا۔


انیتا دے ڈیڈی دے بیئر ہاؤس وچ کوئی انڈین منڈا کم کردا سی۔ او دا ہم عمر سی اوس تے اوس دی بڑی عزت کردا سی۔ انیتا دے جنم دن تے اوہ بناء بلائے ہی بریزنٹ لے آیا۔ انیتا حیران رہ گئی۔ پارٹی توں بعد اوہ چلا گیا پر اک عجیب جیہی گھٹن پچھے چھڈ گیا۔ شام نوں وڈے بھرا نے جو بہت گھٹ بولدا سی انیتا نوں آپنے کول بلایا۔


'' بیٹے میں تینوں کجھ کہنا نہیں چاہندا۔ توں میرے بچیاں ورگی ہیں پر جیہناں لوکاں نال توں ریلیشن بنا رہی ہیں کدے اوہناں دا سٹیٹس ویکھیا اے ؟'' بھرا نے اک دم اگے نواں سوال کھڑا کردتا۔


'' میں سمجھی نہیں پاپا جی۔۔۔'' انیتا نوں وڈے بھرا تے باپ وچ کدے کوئی فرق نہیں لگیا سی۔ ایہہ سپتال نوں پارٹی تے بلاون دی کیہہ لوڑ پے گئی سی؟ میرا نوکر ہے اوہ ایہو جیہے بندیاں نوں میں چپڑاسی وی نہیں رکھدا تے توں گھر پارٹیاں تے بلاویں۔۔۔؟ کیہ عزت ہے ساڈی جے ساڈی دھی بھین ایہو جیہے تھرڈ کلاس بندیاں نال تری پھرے۔'' انیتا نے بھرا دے مونہوں پہلی وار کوڑے لفظ سنے سی۔


پاپا جی میں سپتال نوں نہیں بلایا۔۔۔ اوہ آپ ہی آ گیا ہونا ایں پہلاں ممی دے ہوندیاں وی آجاندا سی اپنے گھر۔۔۔'' اوہ رو پئی۔


'' چل توں بلایا جاں اوہ آپے ہی آگیا، کوئی فرق نہیں پیندا، ممی دے ہوندے گل ہور سی ہن گھر دے حالات بدل گئے نیں۔ اسیں لوکاں وچکار رہنا ہے۔ عزت والے بندے ہاں۔ انگلینڈ وچ رہندے ہاں تاں ایس دا مطلب ایہہ تھوڑی ہے۔۔۔۔ جس دے نال جتھے مرضی تریں پھریں۔۔۔ سیانی ہیں توں ایہو جیہا موقعہ ہی نہ دے کسے نوں کہ کوئی تیری گل کرے۔'' بھرا بہت دیر تک اوس نوں سمجھاوندا رہیا۔


انیتا لئی گھر دا ماحول ہن پھیر توں بھاری ہونا شروع ہو گیا۔ اوس نوں لگدا سی کہ ایس گھر دا ممبر ہو کے وی اوہ ایس گھر تے بوجھ ہے۔ ایس گھر دا حصہ نہیں رہی اوہ اک مجبوری وانگ اوس نوں گھر وچ رکھیا جارہیا ہے۔ اوس دی ضرورت نہیں ہے جیویں کوئی کسے دی شیلٹر وچ رہ رہیا ہووے۔ مالک اوس نوں رکھنا وی نہ چاہندے ہوون تے جان لئی وی نہ کہندے ہوون۔ کنا فرق آگیا سی اوس دی پوزیشن وچ۔ کوئی وقت دی گھر دا پتا وی اوس توں پچھے بغیر نہیں ہلدا سی تے ہن جیویں اوہ گھر وچ فالتو سامان وانگ پئی سی۔ ان وانٹیڈ او نوں آپنے آپ بوں گھرنا جیہی آئی۔ لعنت ہے ایہو جیہے رہن تے۔ اوس نے اپنے آفس دے نیڑے اپنا گھر لے لیا تے نوکری دا بہانہ کر دتا کہ نوکری کرن جار رہی ہے۔ ایتھوں دور پیندا ہے ویکھیا جاوے تاں ہن اوس نوں کسے دی ادھنیگی دی لوڑ نہیں سی۔ زندگی دے ہر رخ نوں اوہ ویکھ چکی سی۔ پیسے کافی چنگے ملدے سی۔ آرام دی زندگی اوہ جی سکدی سی۔


گھر دیاں نال اوس نے لگ بھگ ناتا ہی توڑ لیا۔ کنے بکواس ہوندے نیں رشتے۔ ہر بندہ جیویں اوس نوں جھڑکن دا حق رکھدا ہے۔ اوس نوں جو چاہے کہہ سکدا ہے۔ دیدی گھر آوندی ہے تاں سبھ اوس دے اگے پچھے ترے پھردے نیں پر اوہنوں ویکھدے سار ہی جیویں اوہناں نوں یاد آجاندا ہے کہ اوہ کوئی سپیشل چیز ہے ۔ گھردے تاں دور اوس دی جان پہچان دے لوک تے اوس دیاں سہیلیاں دوست وی ایہو جیہا ویہار کردے نیں کئی وار۔ اوس دے کم تے ایویں ہی بدو بدی لوک اوس دی نجی زندگی بارے سوال پچھن گے۔ انیتا نوں یاد آیا اک وار اوس دے آفس دی کلینر گھروں سویرے سویرے آپنے آدمی توں مار کھا کے آئی۔ شائد اوس دی ماں جاں باپ انڈیا وچ بیمار سی۔ اوہ انڈیا جانا چاہندی سی پر اوس دا گھر والا ٹکٹ دے پیسے نہیں دے رہیا سی۔ انیتا نوں اوس دے ترس آیا تے اوس نے اوس غریب عورت نوں ٹکٹ خریدن لئی پیسے دے دتے۔
کئی مہینے لنگھ گئے۔ انیتا نوں حیرانی ہوئی۔ اک دن جدوں اوس نے اوسے عورت نوں آپنی نال والی کلینر نال گلاں کردیاں سنیا'


'' انیتا نے ویاہ کیوں نہیں کروایا؟ دوجی عورت نے پچھیا۔
کروایا سی چھنڈ چھنڈی ہو گئی ہے۔ آدمی توں کٹ کھان والی بولی۔
تیرے بھانیں کنج کواری ہے۔ ؟ پہلی ہسی۔
نہ پھیر ایہہ کلی کیویں رہی جا رہی ہے دوجی نے گل چکی۔
'' لے کلی نوں کیہہ اے۔ بتھیری وڈی افسر لگی ہوئی اے۔ ویہہ پھر دے نیں اگے پچھے۔۔۔ کلی کیہڑے پاسیوں ایں؟ بھاویں آکھن نوں اک چھڈے دو پھڑے۔


کوئی تیرے میرے ورگی تھوڑی اے۔۔۔ بئی آدمی دے چھتر کھائی جاؤ تے رہی جاؤ۔۔۔ پہلی نے کہیا۔
'' لگدی تاں نہیں ایہو جیہی'' جیویں دوجی نوں یقین نہ آیا۔
'' لے کوئی دسدا تھوڑی ہوندا ہے۔ دیکھیا نہیں ایم رائے نال کیویں ہس ہس کے گلاں کر دی ہوندی اے۔۔۔ کوئی شرم نہ حیاء ۔ بوس ہے کوئی کھسم تاں نہیں بئی لوکاں دے ساہمنے ہی بے شرمی دھاری رکھو۔''
'' لگدا تاں مینوں وی اے ۔۔۔ پر توں جانے میری عادت گھٹ ہی اے گلاں کرن دی۔ اکھے رپورٹاں لکھدے نیں اکٹھے بیٹھ کے۔ بھلا لوکاں دیاں رپورٹاں لکھدی پھردی اے۔ آپ گھٹ اے؟ چھج تاں بولے چھاننی کیہہ بولے '' دوجی وی ہن سپیڈ پھڑ رہی سی۔


'' نہیں ایہو جیہاں نوں کاہدے گھاٹے نیں۔ اک بوس چھڈ کے بھاویں ویہہ نوں وس وچ کر لین۔ نہ بوساں دی کمی نہ نوکریاں سی۔ مینوں تاں لگدا اے ایہنوں نوکری وی انجے ملی ہو نی ایں۔ ہس پئی ہونی کسے کنی رکھ کے۔ ایہو جیہیاں نوں تاں ہسن تے وی نوکری مل جاندے اے۔۔۔ گل تاں ساڈے ورگیاں دی اے۔۔''


نہ بھین ۔رب کاہنوں دواوے ایہو جیہاں نوکریاں۔ بھاویں مارے بھاویں چھڈے آپنے آدمی ورگی ریس نہیں ہوندی۔''
تے انیتا نوں احساس ہویا سی کہ اوس دے وچار جاں حالات بدلن نال لوکاں دی سوچ نہیں بدلی۔ لوکاں واسطے اوہ حالے وی اوہی ہے۔ اک چھڈی ہوئی عورت۔ پھیر کئی دن اوہ اداس رہی سی۔


ایہو جیہے کئی پل ہوندے جدوں اوہ لکھ کوشش کر کے وی خود نوں بھلا نہ سکدی۔ کئی وار سادا دن کم کرے ، اوہ شام نوں گھر پرتدی تاں اوس دی ایک دے پرچھاویں اوس نوں گھیر لیندے۔ اوہ کسے کتاب وچ جی پرچاؤن دی کوشش کر دتی۔ کوئی میوزک لگا لیندی پر جدوں بستر وچ لیٹدی تاں لوکاں دیاں کہیاں گلاں اوس دے کناں وچ گونجدیاں رہندیاں تے اوہ سوچدی، اوس نے کدوں سوچیا سی کہ اوہ ایہو جیہی زندگی جیوے گی۔ ایکل دا سنتاپ بھوگے گی تے لوکاں دے گندے فقرے سنے گی۔ ایہہ تاں حالات ہی سی جو اوس نوں کھچ کے ایس حالت وچ لے آئے سی۔ ورنہ اوس نے لکھ کوشش کیتی سی کہ اوہ وی عام کڑیاں وانگ سادھارن جیہی زندگی جیوے۔ سدھا جیہا اوس دا آدمی ہووے تے اوہ وی کسے ساتھ دا نگھ مانیں پر ریت دے کنکریاں وانگ حالات اوس دے ہتھاں وچوں نکل گئے سی۔ ہن حالت ایہہ ہو گئی سی کہ اوہ کئی واری من بنا کے وی کسے نال کوئی رلیشن نہ بنا سکی۔ لوک آپ ہی اوس بارے کہانیاں گھڑ دے۔ کدے کسے سینئر افسر نال اوس دے عشق دے چرچے چلدے تے کدے کسے کلائنٹ نال اوس دی ہمدردی نوں ہوا مل جاندی۔ کیہ چیز بنائی ہے رب نے دنیا۔ نالے ویاہ وی جیویں لائسنس ہے سماج وچ رہندا۔ بھاویں ویاہ توں پہلاں لوک آون سمیں نوں یاد کر کے خوش ہوندے ہن تے ویاہ توں مگروں بیتے سمیں نوں یاد کر کے روندے ہن۔ جے کوئی اوس ورگا سمے نال لڑ رہیا بندہ ہے تاں لوک اوس دیاں گلاں کر کے آپنے آپ نوں چگا ہوون داا ثبوت دیندے نیں۔ ویسے تاں ہر بندے نے اپنی دنیا وسائی ہوئی ہے جس دا اوہ خود مالک ہے پر کئی اجیہے وی نیں، جیہناں دی آپنی نگری وچ ہنیرا ہوندا اے تے اوہ دوجیاں دی نگری وچ چانن دی کوئی لکیر برداشت نہیں کردے۔ ایہہ گلاں سوچ سوچ کے اوہ کئی وار مانسک طور تے بیمار ہو جاندی۔ تن بیمار ہووے تاں من سنبھال لیندا ہے۔ من بیمار ہووے تاں تن پر جے دوویں بیمار ہون تاں اوس لئی ایہہ بوجھ دگنا ہو جاندا ہے۔


شائد ایہہ بوجھ اوہ ساری عمر آپنے موڈھیاں تے چکی پھر دی ہر قدرت نوں کجھ ہور ای منظور سی۔ ڈیڈی نوں ہارٹ اٹیک ہویا سی تے خبر ملدے سار ہی انیتا گھر نوں نٹھی۔ڈیڈی اگے نالوں ادھا وی نہیں رہیا سی۔ انیتا دیاں باپ دی حالت ویکھ کے بھبھاں نکل گئیاں۔
'' انو بیٹے تیری ماں تیرا دکھ ڈھڈ وچ لے کے چلی گئی۔۔ میں وی ڈیڈی نے اکھاں بھریاں۔
'' نو ڈیدی ڈونٹ سے لائک دیٹ'' اوہ باپ دی چھاتی تے سر رکھ کے بہت دیر تک روندی رہی۔


'' بیٹے میرے دوست دا لڑکا انگلینڈ آیا ہویا ہے۔ گھمن پھرن لئی۔۔۔ جے توں کہیں میں اوس نال گل کراں تیرے بارے۔۔۔؟ ڈیڈی نے جیویں آخری بینتی کیتی ۔ انیتا چپ رہی۔


قبیل دار گھر دا منڈا ہے بیٹا۔ دھیاں بھیناں والا ہے۔ کل نوں تینوں رمیش وانگ دکھ نہیں دیوے گا۔۔۔۔ شریف بندے نیں۔۔۔'' بیمار ڈیڈی انیتا اگے ترلے لے رہیا سی۔


جیویں مرضی کرو ڈیڈی۔۔۔ انیتا زبردستی مسکرائی۔ اوہ ماں دا دکھ حالے بھلی نہیں سی۔ ہن باپ دی بماری نے اوس نوں ہلا کے رکھ دتا۔ اوہ کوئی اجیہی حرکت نہیں سی کرنا چاہندی جس نال کل نوں لوک اوس نوں پیو دی قاتل وی کہن۔

اوس ویلے انیتا لئی وقت رک گیا سی، جدوں اوس نے روی نوں دیکھیا۔ اوہ کجھ نہیں بولی سی۔ شائد زندگی وچ پہلی وار اوہ شرمائی تے پہلی وار اوس دے اندرلی عورت جاگی سی۔ پھیر اوس دا من بدل گیا سی۔ اوس دے خیالات بدل گئے سی تے بدل گیا سی اوس دا جیون۔ اوہ اداسیاں بھل گئی۔ مڑ توں ہسنا سکھ گئی تے عام عورت وانگ گھر وسا کے گھرہستی دا نگھ مانن لگی۔ روی دا سبھاء وی انوکھا سی۔ نہ زیادہ بولنا، نہ لڑنا، نہ عام مرد وانگ ہر دم حکم دینا۔ انیتا اُڈیکدی ہی رہندی کہ روی اوس نوں کجھ کرن لئی کہے۔


اوس نال کدے تھوڑا بہت لڑے کسے گل تے ماڑا موٹا رُس جاوے پر روی آپنے نام وانگ جیویں اٹل سی۔ ہن تک انیتا اوس دا بھیت پا گئی سی۔ اوس دے بغیر پچھے ہی اوس دے جتے پالش کر دیندی، کپڑے دھو دیندی تے پریس کر دیندی۔ روی نوں دسے بغیر ہی اوہ ڈھیر ساریاں چیزاں اوس دے بھین بھراواں نوں بھیجدی رہندی۔ روی نے اپنی کمائی وچوں ہی پیسے بھیج کے دو بھیناں دا انڈیا ویاہ کیتا سی۔ چھوٹے بھرا نوں پڑھا رہیا سی تے ہور چھوٹے موٹے کماں لئی اوہ اکثر گھر دیاں دی مدد کردا رہندا۔ انیتا نے کدے کجھ نہیں سی کہیا اوس نوں روی دی عادت بڑی پسند سی۔ اوہ کدے کسے نوں ناراض نہیں کردا سی۔ انیتا دے تاں متھے تے پسینہ وی اوہ نہیں سہار دا سی۔ پھیر بھلا اوہ کیویں نہ آپنی قسمت تے گمان کردی۔
تے اج اوس دی الماری وچ کسے کڑی دی فوٹو ویکھ کے اوہ ہس پئی سی، جیویں اوس نوں پورا یقین سی کہ روی اوس دا ہے۔ صرف اوس دا۔
راتیں روی گھر آیا تاںانیتا دے دے چہرے تے عجیب جیہی شرارت سی۔ روی نے کپڑے بدلے تے عادت مطابق بیڈ تے لیٹ کے میوزک سنن لگا۔ انیتا نے چاء دا کپ بنایا تے لیا کے اوس دے سرھانے رکھ دتا۔ روی نے اوس ول کوئی دھیان نہ دتا۔


'' میں کپڑے دھو دتے تہاڈے سارے، کتے کل نوں پھیر آپ دھون بیٹھ جاؤ۔۔۔ '' انیتا نے اُچی آواز وچ کہیا روی نے کوئی جواب نہیں دتا،
'' اے تسیں بولدے کیوں نہیں ۔۔۔؟ اوہ زبردستی اوس دے نال لیٹدی ہوئی بولی۔ '' ہاں دس۔۔۔'' روی نے اکھاں کھولیاں۔
کیہہ گل بڑے اداس ہو سیما یاد آگئی؟ انیتا نے مذاق کیتا۔ روی نے بھرپور نظر انیتا دے چہرے تے ماری۔


' میری گل دا جواب نہیں دتا۔۔؟ انیتا پھیر چہکی۔
'' کیہ جواب دیواں۔۔۔؟'' روی ہولی جیہی بولیا۔
''سیما دی یاد آگئی کیہہ؟ اوس نے روی دے والاں وچ ہتھ پھیریا۔
'' سیما نوں بھلایا کد سی جو اوہ یاد آوے گی ۔۔۔؟'' روی دی برف ورگی آواز ہوا وچ پھیل گئی۔
'' بھلے نہیں۔۔۔؟ پر تسیں پہلاں تاں کدے میرے کول ذکر نہیں کیتا اوس بارے۔۔۔'' انیتا دے کتے اندر ڈونگھی سٹ لگی سی۔
میں تیرے بارے پچھیا اے کدے اج تیک تیرے توں ؟ پاسٹ از ڈیڈ اوس دیاں اکھاں ہلکا ہسیا۔
میرے بارے وی تہانوں سب کجھ پتہ ہی ہے۔۔۔ انیتا دا گلا بھر آیا۔
میرے بارے وی تینوں پتا ہی ہے۔۔۔ ہور کیہہ پچھنا ہے توں۔۔۔؟ روی نے چاء دا کپ چک کے مونہہ نوں لایا۔
ایہہ سیما کون سی۔۔۔ کیوں چھڈ دتا وچاری نوں۔۔۔ کیہ قصور سی اوس دا جاں کسے ہور نال ویاہ کروا لیا اوس نے۔۔ '' انیتا روی نوں کسے وی طریقے ہسا دینا چاہندی سی۔


'' کسے نے کسے نوں نہیں چھڈیا انو گھر دیاں مجبوریاں سی۔۔۔ مینوں انگلینڈ آؤنا پیا تے اوہ وچے ہی کتے رہ گئی۔۔۔ کسے خیال وانگ۔۔'' اوہ کتے دور گواچ گیا۔
'' مجبوریاں کیہہ مجبوری سی۔۔۔۔؟ انیتا نوں حیرانی نے گھیریا۔


اک مڈل کلاس فیملی دا کیہہ بندا ہے انڈیا وچ انو۔ بھیناں دے ویاہ کتے بھرا نوں بڑھایا۔ مکان بنوایا، تیرے ساہمنے کنے کم کیتے نیں میں گھر دے انگلینڈ آون توں بعد۔ سیما نال ویاہ کروا کے انڈیا وچ کتے بابو لگدا جاں کوئی پکا پتہ نہیں۔ پھیر ڈیڈی اکلے اینے کم کیویں کردے۔۔۔ روی نے اج پہلی وار انیتا نال اپنا آپا سانجھا کیتا۔


'' ایس دا مطلب ہے تہانوں انگلینڈ پسند نہیں ہے ۔ایویں مجبوری و نووس ہی تسیں ایتھے رہ رہے ہو۔ انیتانوں اوس دی گل سن کے دھکا جیا لگا۔ مجبوریاں نے ہی تاں ماریا ہے انیتا۔ ورنہ کون کسے چھٹڑ نال ویاہ کرواوندا ہے۔ روی نے چھت ول ویکھدیاں کہیا۔
چھٹڑ؟ وٹ از دیٹ انیتا نوں گل سمجھ نہ آئی۔چھڈی ہوئی تیویں کسے سیکنڈ ہینڈ سامان ورگی۔۔۔ کسے دی ورتی ہوئی چیز۔''
روی نے اکھاں بند کردیاں کہیا۔
'' تہانوں فیل ہوندا کدے میرے بارے ؟ انیتا جیویں کھوہ چوں بولی۔
فیل تاں ہونا ہی ہے۔ انسان ہاں میں بہت کمزور انسان۔ بھگوان رام وی اپنے آپ نوں ایس فیلنگ وچوں نہیں کڈھ سکیا سی'' آکھ کے اوس نے اپنا سر انیتا دی چھاتی اُتے رکھ دتا۔
انیتا نوں لگیا جیویں روی نے اپنا سرنہیں کوئی پرانا وزن دار پتھر مڑ اوس دے سینے تے رکھ دتا ہووے، جس دا بھار اوس نے روی نوں ملن توں بعد کدے محسوس نہیں کیتا سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels