Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> اکبر کہانیاں >> اکبر کہانی : گڑبڑگزٹ

اکبر کہانی : گڑبڑگزٹ

اکبر کہانی
February 15th, 2008

گڑ بڑ گزٹ

چاچے دی لمبردار نال گوٹ سی، پٹواری نال یرانہ سی ، تھا نیدار نال سانجھ سی، کلال نال بہن کھلون سی تے نال ای پنڈ دے دوالے چوالے دے پنڈا دے دوالے چوالے دے پنڈاں دے وار وار داتیاں جندرے کڑ کانیاں تے جھگے بھناں نال چو کھی صاحب سلامت سی۔ اللہ بخشے چاجی آہندی ہندی سی پئی تیرے چاجے نے سکھ نال ساری حیاتی ککھ بھن کے دوہرا نہیں کیتا۔ چھنڈ کے پہنیا اے، رج کے کھادا اے تے ایدوں بنا ہور کوئی کم نہیں کیتا۔ چاچے اجیہا کوڑا تماکو پینا پئی ایرا غیرا جیہدے دو گھٹ لالو ے تے ہک وچوں لہو آون لگ پوے۔ چلم بھرنی تے اوہ تر کالاں توڑی چلدی رہنی۔ چاچے بوہے تے مجھ اوہ رکھنی جیہدے سنگ کنڈھے، بو تھی پتلی تے حوانہ مشک ور گا ہونا، پوشل گٹیاں توڑی ۔ آہندا ہوندا سی لویری بو ہے تے اجیہی بنھیے پئی چور جاندا ویکھ کے کھلو جائے۔ انج چور دوروں تکے پر لے نہ سکے۔ کیوں جے چاچا چوراں یاراں دا بیلی تے سانھواں ادھالوان دا جانی جان سی۔ کوئی نکرما اوہدے مال نوں حویلیوں کڈھ کے پنڈ دی جوہ نہیں سی لنگھا سکدا۔
اک وار اک نامی چور نے چاچے دی لویری بھجائی تے دریاؤ ں ارار ای اوہدی کسے نے دھون کپ دتی تے چاچے نوں سر کار نے گھروں بلا کے پنج سو روپیہ نقد تے نیک نامی دی سند دتی۔ مکدی گل ایہہ وے پئی رب دے فضل نال براں باراں کوہاں تیک چاچے دا چو کھا کھڑکا دڑکا سی۔ چاچا ہر پر ھیا دا پنج تے ہر کٹھ دا پردھان سی۔
ساڈے پنڈ ہیٹھان دریا وگدا اے ۔ میرے ویہندیاں ویہندیاں دو تن واری دریا نے پنڈ نوں کھگ کے اندر سٹ لیا تے سانوں مڑ نواں پنڈ بنھنا پیا۔
کالجوں گرمیاں دیاں چھٹیاں ہوئیاں تے میں پنڈ گیا۔ چاچا تے لمبڑ کٹھے بیٹھے کوڑے تماکو دا ساود لے رہے سن۔ مینوں ویکھ کے لمبڑ آکھن لگا"ہر پنجویں ستویں ورھے ساڈے پنڈ نوں دریا دی ڈھا لگ جاندی اے ۔ سوچ آوندی اے پئی پنڈ دا کوئی چنگا جیہا نواں تے شبھ ناں رکھ لئیے، تاں جے اوہدی بر کتوں سدا ڈھیہہ ڈھیری ہو نوں بچ جائے۔ کاکا!توں علمدار ایں، قرآن شریف پڑھیا ہویا این۔ کوئی اجیہا ناں دس جیہڑا برکت والا ہووے تاں جے اسیں نت بھا جڑاں چکنوں تے کوٹھے چھتنوں بچ جائیے۔ ـــ"
میں آکھیا پئی اللہ صاحب اپنی پاک کتاب وچ فر ماندے نیں:
کونوامع الصاد قین
سچیاں لو کاں دے نال ہو جاؤ۔ پنڈ دانوان ناں " صاد قین "ہچھا رہے گا۔ "
لمبڑ آکھیا "ایہہ "کین پین" ساڈے مونہہ تے نہیں چڑھنا۔ "
میں آکھیا" تے تسیں "موضع سچ"رکھ لود۔ "
فیر چاچا بولیا "پتر! نہ اساں سچ بولنا تے نہ ساڈے پنڈ نے سچ اکھوانا ۔ ہندیاں ہندیاں لوک ساڈے پنڈ نوں " موضع جھوٹھے" آکھن لگ پین۔ نہ بابا! نہ توں اپنا علم اپنے کول ای رہن دے، ساڈا پر انا ناں ای چنگا اے۔ "
میرے پیو ہوری اک نیک نام سرکاری افسر سن جیہناں حیاتی وچ سدا سچ بولیا تے سدا نیکی تے بھلیائی دا ساتھ دتا۔ پنڈ وچ شاملاٹ دی ونڈ تون جھگڑا ہو پیا تے ویری دھڑے نے میرے پیودا ناں لیا پئی اوہناں نوں منصف متھ لوو، اوہ جو فیصلہ کرن سانوں منظور ہووے گا۔
لمبردا ر آکھن تے چاچے نوں منصف متھ لیو نیں۔ مینوں ڈاڈھی کوڑ آئی۔ میں ویلا پا کے لمبڑ نال ڈاڈھا اندروہ کڈ ھیا پئی تساں ساڈے نال بڑا وادھا کیتا اے۔ پر یہہ وچ بہہ کے ساڈے پیو نوں ردیا اے تے اوہد ے چھو ٹے بھرا نوں منصف متھیا اے۔ لمبردار نے آکھیا" بہواوئے سچ پترا! نالے تون سچا تے نالے تیرا پیو سچا۔ اوہ تے آہندا اے مین ساری عمر سچ بولیا اے تے حق سچ توں بنا میں کوئی گل نہیں کرنی تے اودھر تیرا چاچا اوہ کرماں والا چودھری اے جیہدے کولوں اسیں اپنی مرضی دا فیصلہ کروا سکنے آں۔ کیوں جے اوہدادھرم اے پئی "دھرم نالوں دھڑا پیارا ہونا چاہیدا اے" توں تے تیرا پیوا پنا سچ پنڈون باہر لے جاؤ، اوہدی کوئی لوڑ نہیں ۔ "
ایدون پچھے چاجے نے اجیہی منصفی کیتی پئی دوجے دھڑے دے بندے روندے کرلاندے تے ہتھ ملدے رہ گئے تے کئی پنڈ ای چھڈ گئے۔
میں آکھیا ـ" ایہہ کاہدی منصفی ہوئی، کئی ٹرنے سر بندے پنڈوں ای نکل گئے۔ "
چاچے آکھیا"بہواو جان والیا دیا سجنا ! اوہ ٹرنے سر نیں تے اسیں اوہناں نوں سر تے چاڑھ لئیے۔ اوہ گئے نیں تے ساڈا کیہ لے گئے نیں؟ سگوں ہور وی جیہڑے جاندے نیں جان، اپنا سر کھان تے میں تینوں دس دیاں، کن کھول کے سن لے توں ساڈا جمیا این ایس لئی لو کی تینوں چودھری آہندے نیں، پر میتھوں سن رکھ توں پنڈ دا چودھری کدے نہیں بن سکدا۔ تیرا پیو وی افسر بن سکدا اے اوہ وی پنڈ دا چودھری نہیں بن سکدا۔ چودھری اوہ ہوندا اے جیہنوں دھرم نالوں دھڑا پیا را ہووے تے چار چنگے مندے بندے اوہدے نال ہون۔ اوہدی کوک تے ڈانگاں ہلار دے نکل آو ن ۔ پہلان سر پاڑ دین مڑ چودھری کولون پچھن ، چودھری ایہہ گل کیہہ ہوئی سی؟"
سچی مجی کتے جھگڑا ہووے، کتے لڑائی ہووے، سر پاٹن بھانویں سر لہن چاچے ہوراں اندرو ای اندر گڑھکنا تے آکھنا "کیڈی رونق لگی ہوئی اے۔ رب کرے ایہو جیہیاں رو نقاں نت ای اندر گڑ ھکنا تے لگدیان ای رہن۔ "
اک دن چاچا، لمبڑدار نوں پیا آکھے " یار! کوئی کم نہیں ٹردا ڈاہڈی سم سماٹ پئی ہوئی اے۔ "
چاچا اٹھ کے گیا تے میں لمبڑ نوں آکھیا" لمبڑدارا! ساڈے پنڈ کیوں کوئی کم نہیں ٹریا؟ تہاڈا تن منزلہ مکان پیا بندا اے چل اٹا ں، چل گارا کوتے بیٹھے راج رولے پئے پاندے نیں۔ اٹاں گھڑیندیا ں نیں تے لگیندیاں نیں۔ مزدور بھار چک گوندے پر سانگیاں تے چڑھد ے
تے گوندے اتردے نین۔ پنڈ دی چو نہیں گٹھیں پو نے پئے گڈ یندے نیں، چھوہلے بلدان دیاں جو گان نے گھمکار گھتی ہوئی تے ہرپا سے اوہناں دے گھنگروان دی چھنگار سنی جاندی اے۔ جو ترے لاندے تے سہا گے پھیردے کساناں نے دھماں پائیاں ہوئیاں نیں ۔ پنڈ وچ ہرپا سے کم کار دی گہما گہمی اے تے چاچا حالی عی آہندا اے کم نہیں ٹریا۔ ایہہ کیہڑا کم لوڑدا اے؟ـ"
لمبڑ آکھیا" توں سیانے چاچے دا بھولا بھتریاای رہیوں۔ کملیا! تیرا چاچا کم ٹرنا آیہنوں آہندا اے پئی کتے کھڑبا کھڑبی، ڈانگ سوٹا، گھول گھلما ہووے، کتے سر پاتن کھنے کھلن، چیک چہاڑا پوے، بیبیاں کرلان ، ایانے رون، ٹھانا چڑھے، ہتھکڑیاں کھڑکن، سنگل وجن ۔ بندے سفار شان تے شہاد تاں ، شناختاں تے تصدیق لئی ہرپا سے گھر کدے پھرن تے اوہناں نون ایہہ پتہ لگے پئی پنڈ وچ چودھری وی وسدے نیں تے کدی سانو چودھریاں نال وی کم پنیدا اے۔ کاکا! تیرا چاچا بندہ گھٹ تے چودھری بہتا اے۔ اوہنوں سکھ سدے پنڈ وچ کوئی کم ہوندا نہیں دسدا۔ جے کوئی کم نہ بنے تے کجھ چر انج ای بیت جائے تے چودھریاں دیاں تلیاں وچ کھرک ہون لگ پنیدی اے۔ ویکھ لویں جے کجھ چر پنڈ وچ کوئی نواں کم نہ ٹریا تے تیرا چاچاآپ کوئی نواں کم بنا دھرے گا۔ "
اینے وچ اک چاچا اک گبھرو نوں انگل لائی نال لے کے آگیا تے آوندیاں ای آگیا " لمبڑدارا! ایہہ کدھردانیاں اے پئی ایس منڈے دا بابا دس گھما ں پیلی گوانڈھی کول پیا ویچدا اے۔ ایس پچھیا اے تے آہندا اے ایس رقم توں مربعے لینے نیں۔ میں ایہدے پیو نو آکھیاسی توں حق شفع دا دعوا کیوں نہیں کردا۔ اوس آوس آکھیا مربعیاں دا سودا نفع وندا اے۔ میں ایس منڈے نوں سمجھایا اے پئی پنڈ وچ اپنی مالکی گھٹا ونا تے سیاں کوہاں تے جا کے مالکی ودھانا کوئی عقل دا کم نہیں۔ پیو دی سمجھ وچ تے میری گل نہیں آئی، منڈے دی سمجھ وچ میری گل آگئی اے۔۔۔۔
لمبڑدارا! تون تیار ہو جا۔ گل سہر جا کے ایس گبھرو توں حق سفع دا دھوی کرادیئے۔ تے بابے نوں وی وچ ای رکھ لئیے۔ ایہدا پیو تے بھولا اے پر اسیں تے اینا ہوندا نہیں نا ویکھ سکدے۔ "
شامیں او س گبھرو نے حق سفعے دی گل گھر جا کے چھیڑی تے چنگے بھلے وسدے رسدے گھر وچ فساد پے گیا۔ منڈے دا سوہرا تے سالے ڈانگاں لے کے آگئے۔ اگلے دہاڑے اک دیوانی تے دو فوجدار ی مقدمے چھوہ گھتے تے چاجے ہوراں دے من بھانا کم ٹرپیا۔ لمبردار نون تے جاچے ہوراں نوں تے نال ہور دونہاں چونہاں لگے لانیاں نوں لے کے مقدمے دا قافلہ شہر نوں ٹرپیا۔
اپنیاں ایہناں وادیا ں تے ایہنا ں کسباں ہتھوں لوک چاجے ہوراں نوں " چودھری گڑ بڑ" وی آہندے سن۔
چودھری گڑبڑ نو ں شہر آوندیاں جاندیاں ایہہ سوچ آئی پئی سہر دیاں مہنگیاں ہو ٹلاں تے چاہ خانیاں کولوں نت سر منان تے کھل لہان نالوں کیوں ہن مندا چنگا ٹکانا ایتھے وی بنا لیئے۔ پنڈدا پٹواری نے دھویاں تے مقد میاں وچ صلاح کا ر رہندا سی۔ اوس شہر دے پٹواری نال سانجھ گنڈھی تے سہر دے پٹواری نے ٹکانے سرا جیہی گٹھ و کھا دتی جیہدے تے گڑ بڑ چودھری نے اٹاں سٹا کے و لگن ول لئی۔ چموڑے حقے تے کوڑے تماکودی چلم ٹکا کے بہہ گئے۔
ہن چوھر و دیا دے سگھڑ سیانے نے سہر وچ بہہ کے ایہ جا چ کیتی پئی شہر وچ چودھر دا سبھ توں وڈا وسیلہ کیہ اے اوس ڈٹھا تے اوہدی سوچ نے رہبری کیتی پئی جتھے پنڈ دی پر ھیا وچ پر تیت دا کارن ایہہ ہویا کردا اے پئی چار بندے اپنی برادری دے، چار مرلے بھوئیں دے ہون اوتھے شہر وچ پر تیت تے معتبری دا وسیلہ دوور قیان دا اخبار ہوندا اے۔
چودھری نے شہر وچ بہہ کے اخبار کڈھن دا متا پکا لیا تے اوہدا ناں اپنے نا ں تے " گڑبڑ گزٹ" رکھیا۔ گڑبڑ گزٹ دی پالیسی ایہہ سی پئی جیہڑے بندے شہر وچ گڑبڑ پارہے ہون اوہنان دیاں خبراں، اوہناں دے و چار، اوہنان دیاں تصویراں چھا پیا ں جان ۔
دنیا وچ سو کم ہوندے نیں تے سولہراں تحریکاں اپنا ئیاں جاندیاں نی۔ پر گربر گزت نے اوسے دی حمایت کرنی جیہدے وچ گڑبر بہت ہووے۔ لمبردار نوں چاجے گڑبڑ دا گو ٹھی ہندیاں ہویاں تے پٹواری نوں چودھری گڑبڑدا اصلاح کار ہندیاں ہویاں ایہہ گل کدی سفنے وچ وی نہں سی آسکدی پئی گڑبڑ گزٹ شہر وچ اینی چھیتی مشہور تے مقبول ہو جاوے گا۔
شہر وچ چھو ٹے وڈے کئی پر چے نکلدے سن۔ پر گڑبڑ دیا
ںخبراں جنیاں ایس اکبار وچ شہر وچ چھوٹے وڈے کئی پر جے نکلدے سن۔ پر گڑبڑ دیاں خبراں جنیاں ایس اخبار وچ چھپدیاں سن ہور کتے نہیں سن چھپدیاں ۔ اک مثال سنو۔۔۔۔ دیس دا وڈا وزیر ہوائی اڈے تے اتریا ۔ شہردے پر دھان تے شہر دے وڈے وڈے افسراں نے ودھ کے سواگت کیتا۔ شہریاں نے ہار پا ئے پر اکتھ دی پچھلی گٹھے کسے شراتی منڈے نے نعرہ لایا:
" اوئے دفع وی ہو"
کول کھلو تے اک سپاہی نے اوہنوں دھکا دتا، کنڈیاں والی تار نال لگ کے اوہدا تھوڑ ا جیہا لہو نکل گیا۔ گڑبڑ گزٹ نے پہلے صفحے تے چھ کالمی سرخی جمائی:
" وڈے وزیر دے آن تے فساد ہو گیا۔"
" اک منڈا لہو لہان ہو گیا۔ "
وڈے وزیر دے مخالف گڑبڑ گزٹ دے سارے پر چے دوٹا چونامل دے کے لے گئے۔ گوانڈھی دیس دے آگو ، ایس دیس دے آگواں نال صلح صفائی دی گل بات کرن لئی آئے۔ سرکار نے ایس موقعے تے امن دی فضا قائم رکھن دی اپیل کیتی۔ گڑبڑ گزٹ دے پہلے صفحے تے دوانچ موتی قلم نال ایہہ فقر ہ چھپیا:
" صلح دی گل بات کرن لئی آون والیو!
اپنا اصلی چہرو ویکھو۔۔۔۔!!"
گوانڈھی دیس وچ دو سال پہلاں ہون والے فساد دیاں تصویراں، دل دکھان والے نقشے، بلیدیاں اگاں تے بلدے چہرے تے دھڑاں نالوں لہدے سر اجا گر کر کے وکھا ئے گئے تے سرکار دے وڈے وڈے افسر تے شہر دے وڈے وڈے اخباراں دے ایڈیٹر سر پھڑ کے بہہ گئے۔ پر جیہڑے لوکاں نے گوانڈھی دیس دے ہتھوں پھت کھادھے ہوئے سن اوہ گڑبڑ گزٹ دے پر جے تویت بنا کے لے گئے۔ اک وار شہر دے ڈپٹی کمشنر نے پچھ بھیجیا پئی گڑبڑ گزٹ دا دفتر جس زمین تے بنیا ہویا اے اوہ زمین گڑبڑ گزٹ دے مالک نوں کیوی ہتھ لگی اے۔ ۔۔۔ ؟محرم دی دسویں سی۔ گڑبڑ گزٹ نے پہلے صفحے تے ایہہ فقرہ موٹے قلم نال چھاپیا۔
ـ" مسلمان کربادے شہیدان دا سوگ منا رہیا اے تے شہر دا ڈپٹی کمشنر ککڑ پلا کھا رہیا اے۔ " اتفاق نال اوس دن ڈپٹی کمشنر دے گھر ککڑ پلا بکا سی۔ وچارے سرکاری افسر نوں ایہہ اکو خبر گولی وانگوں لگی تے مڑاوس کدی ایہ پچھن دی دڑھتا نہ کیتی پئی قمین دا ٹوٹا زمین دا ٹوٹا گڑبڑ گزت دے مالک دے ہتھ کیویں آیا۔
شہر وچ بھانویں کنا امن امان ہووے ۔ گڑبڑ گزت دی مکھی ہمیشہ پھت تے بنی۔ شہر دے وڈے ہسپتال وچوں ہر سال ہزاراں روگی ہچھے ہو کے نکلنے تے جدوں ہسپتال وچوں ورھے دی رپورٹ بن کے باہر آئی تے اوس رپورٹ بارے گڑبڑ گزٹ نے پہلے ای صفحے تے چھاپنا:
" ایس سال ڈیڈھ سوجنازے وڈے ہسپتالوں نکلے۔ "
ڈاکٹر اں پرھ کے سرتے دو ہتھڑ مارنا پر لوکاں نے گڑبڑ گزٹ دی چھاپی ہوئی خبرتے ایہہ ای آکھنا " اوڑک ایہہ وی خبر کسے چھا پنی ہوئی نا" مکدی گل ایہہ وے گڑبڑ گزت دی ہر لکھت وکھیوں نکلنی تے دلاں نوں چیردی ہوئی جانی۔ پر ہرپا سے گربڑ گزٹ دی چڑھ مج گئی۔ بندیاں دے جس چھوٹے موٹے دھڑے نے گڑبڑ پائی ہووے اوس گڑبڑ گزٹ دے دفتر وچ اپڑ جانا۔
اوہناں دی لہر دیا ساریاں تصویراں، اوہناں دیاں ساریاں تقریراں گڑبڑ گزٹ وچ موٹے حرفاں تے کھلے کالماں وچ چھپنیاں تے دیس دے لوکاں نوں ایکتا تے اکٹھ دا سبق دین والیاں خبراں تے لکھتاں نوں اخیرلے صفحے توں چھاپنا۔ ہندیاں ہندیاں گڑبڑ گزٹ دے دفتر دی بلڈنگ ہور وی اچیری ہوگئی تے اوہدے نال چھا پن دے کئی ادارے بن گئے۔ کئی مامی لکھاری گڑبڑ گزٹ دے پکے لکھاری بن گئے۔ ودھدیاں ودھدیاں گڑبڑ گزٹ دے مالک چاچے گڑبڑ دا کم سہر وچ اینا ودھیا پئی پنڈ اوہدی گڑبڑ دے کر تباں تے کر تو تاں توں بچ گیا تے گڑبڑ دا سارا کم شہرد ے پلے پے گیا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels