Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> اکبر کہانیاں >> اکبر کہانی :وڑینویں تے چمچے

اکبر کہانی :وڑینویں تے چمچے

اکبر لہوری
March 17th, 2008

وڑینویں تے چمچے

رکھاں والا پنڈ نہیں سی، دھرتی تے بہشت دا ٹکڑا سی۔ دریا دے کنڈھے وسدے ایس پنڈ نال دریا دا اجیہا گوڑھا سلوک سی پئی اوہنوں دریا دے سارے سکھ اپڑدے سن پر دریا دا کوئی دکھ نہیں سی اپردا۔ جدوں کدی ہڑھ آوندا دریا اپنے کنڈھیاں توں اچھل کھلوندا تے ایس پنڈ دی دھرتی نوں دور دور تیک اپنی ملگجی چادر وچ لکا لیندا۔ جدوں پانی لہندا، اوس دھرتی تے اک نویں اچرج دھرتی دی نہہ جما دیندا جیہدی برکت نال بھوئیں نوں نویں حیاتی تے نواں بل مل جاندا۔ ہڑھ دا پانی لہندا تے ہریالی شوکراں ماردی دھرتی دی چھاتی تے لیٹن لگدی۔ ہرپاسا ساوا تے ہر نکر ہری ہو جاندی۔ پتراں توں خالی رکھاں نوں گوہڑے ساوے بانے مل جاندے۔ پھلاں تے پھلاں دی بہار آجاندی۔ گھاواں وچوں مہک پئی آہندی تے باگاں دے بو ٹے راتو رات گبھرو جوان ہو جاندے۔ جتھوں تیک نگاہ جاندی ہریا ای ہریا دسدا۔ لوکاں دیاں کوٹھیاں دانیاں نال بھر جاندیاں۔ رزق کتے میوندا نہ۔ لوک آہندے ایس دھرتی تے دریا دے گوانڈھ پاروں اجیہا کرم ہویا اے پئی ایتھے بندہ مار کے دبو تے اوہ سرو دا بوٹا بن کے اگے۔ واڑدا لگا ڈھینگر ہریا ہو جاوے تے چھتر چھاں والا رکھ بن جاوے۔ پنڈ دے دوالے ڈنگر کھلے چڑدے سن۔ ہرپا سے گائیاں، مہیاں تے گھوڑیاں دا کٹک چڑھیا جاپدا سی۔ ددھاں دیاں نہراں و گدیاں سن۔ منڈے جمد ے جوان ہو جاندے سن تے بڈھے ڈنگوری بنا خوشیاں دیاں دھمالاں پاندے پھردے سن۔ چرخے کتدیاں دے پینگھاں جھوٹدیاں مٹیاراں راتاں نوں دن تے دناں نوں میلے بنائی رکھدیاں۔ اسماناں توں رحمتاں و سدیاں سن۔ چڑی جنورتے پنچھی پکھیرو سدھراں دے راگ الابدے سن۔ ایس بنڈ نوں سببوں ان منیا تے انملا رزق ملیا ہویا سی تے انج جاپدا سی دکھ کتے ایس بستی دے نیڑیوں ہو کے نہیں لنگھیا۔
پنڈ دیاں دو پتیاں تے دو لمبرداریاں سن۔ وڈے لمبردار دا کوڑما سبھ توں پرانا تے گھر سبھ توں رجیا ہویا سی۔ ایس گھر دی پیلی سبھ توں بہتی سی تے ایہناں دے شریک ایہناں دے مزارعے تے پنڈ دے و سنیک ایہناں دے کامے سن۔ انج تے اوہناں دی ہر فصل گھنیری ہندی سی پر اوہناں دی کپاہ نوں ویکھ کے جھل بیلے دا دھو کھا لگدا سی۔ دور دور تیک شاہ کالی کپاہ دا جنگل ٹھٹھیا جاپدا سی۔ پھٹی نکلدی تے ہزاراں بچے بالیاں مرد زنانیاں اییہناں دی پھٹی چندے نظریں آہندے سن۔ ایہناں دناں وچ ہر بندہ ایس گھر دا مزدور جاپدا سی۔ اپنی کپاہوں علاوہ ایہہ پنڈ دے دوجے کاشتکاراں دی پھٹی وی لیندے سن۔ باہردا بپاری ایہناں دی مایا تے کرتب اگے کھلو بہیں سی سکدا۔ ایہناں آپ کلا دے ویلنے لائے ہوئے سن تے کپاہ نوں بہتا وڑینویاں دا ونج کردے سن۔ نال دے پنڈ شہری بابوواں نے وڑینویاں دا گھیو تیار کرن دا کار خانہ لایا ہویا سی تے اوس کار خانے تے سارے وڑینویں ایہہ اکو گھر ای اپڑا نداسی۔ ایہناں نوں وڑیویاں دے وپار نے اجیہا رنگیا سی پئی وڑینویاں ایہہ اکو گھرای اپڑندا سی۔ ایہناں نوں وڑیویاں دے وپار نے اجیہا ئنگیا سی پئی وڑینویاں بنا ایہناں دا کسے شے ول دھیان نہیں سی جے ایہہ جمع کر کے رکھدے سن تے وڑینویں تے جے ایہناں ول کوئی ڈھو آلیاندا سی تے وڑینویں۔ مرن ہالا لمبردار اپنے پتر واسطے نقد جائداد جے کوئی چھڈ گیا سی تے دس ہزار بوری وڑینویں تے جے پنڈ وچ ایہناں دا مان تران سی تے اوہدا سبب سن وڑینویں۔ شہری بابوواں نوں اپنا کر خانہ چالو رکھن لئی کوئی شے چاہیدی سی تے وڑینویں تے سرکارے دربارے جے ایس جھگے دی کوئی من منتایاں پچھ پر تیت سی تے اوہدی وجہ دی سن وڑینویں تے جے کوئی باہروں آکے پچھ بہوے پئی ایہناں وچ دوجے لوکاں توں ودھ کیہ گن اے تے سیانے آہندے سن دڑینویں۔ ہندیاں ہندیاں لوک ایس خاندان تے ایس جھگے نوں وی وڑینویں آکھن لگ پئے۔ گل کردے سن تے انج آہندے سن۔ ایہہ ہزار روپے دی گھوڑی "ورینویاں" دی اے، ایہہ دو ہزار روپے دا داند "وڑینویاں ـ" دی اے، ایہہ دو ہزار روپے دا داند "وڑینویاں" دا اے۔ بھائی رزق ہووے تے انج ہووے۔ بخت ہون تے انج ہون۔ نہیں ریساں "وڑینویاں" دیاں!تے سچی گل ایہہ وے پئی ایس ٹابری دے بندے، بندے گھٹ تے وڑینویں چوکھے سن۔ جدوں دی ایہہ گل اے اودوں وڑینویاں دا ترنے سر بندہ تے سر کڈھواں آگو تے پتی دا مرن والے بڈھے و ڑینویں دا پتر جوان دڑینواں سی۔ ایس جوان نے پیو دے مرن پچھوں پہلا کم جو اپنے ہتھیں کیتا، بھین دا ویاہ سی تے ایس ایہنوں دت دات وچ ہزار بوری وڑینویں دتے تے کڑی دے ساہوریاں جھت ایہہ دت دات شہری بابوواں دے کار خانے پچا دتی تے پسیے کھرے کرلئے۔ اصل وچ ایہہ جوان وڑینواں اپنے دڈے وڑینویاں نالوں بہت وڈا وڑینواں نکلیا۔ ایہہ وڑینواں اٹھدیاں بہندیاں، سوندیاں جاگدیاں وڑینویاں دا خیال کدی منوں نہیں سی کڈھدا۔ ایہدے سبھ پرانے دو ستا نے ایسے ای آہر نال ہوندے سن پئی یاراں بیلیاں توں کویں ودھ توں ودھ و رینویں سستے مل ملن۔ آئے گئے دی خاطر خدمت، افسراں اہلکاراں دی آؤ بھگت صرف ایس خیال نال کردا پئی کسے طرح وڑینویاں دا بھا نہ ڈھے تے ایہناں اتے ٹیکس نہ ودھے۔ اک داری لوکاں نے کٹھیاں ہو کے سرکار اگے عرض کیتی پئی وڑینویاں دے گھیونوں وکھرا رنگ چاڑھیا جاوے تے اوہدے واسطے اک نواں قانون پڑ چھتی تے ای دھریا رہ گیا تے کسے مرد دے جچے نوں وڑینویاں دے گھیو دا حلیہہ بدلان دی ہمت نہ پئی۔ ایس اکو کارنا مے نال جوانوڑینویں دے اثر و رووخ دی چرھ مچ گئی تے دھاک بہہ گئی تے ہن پنڈ وچ وڑینویاں دیاں بدھیاں نہیں سن چھتڈیاں تے چھیڑیاں نہیں سن مڑدیاں۔
اوس چمچے دا کاروبار تے ونج وہار ایہہ سی پئی اوہ اک فصل پکن دے سمے بزار دا بھا ذرا تیز کر دیندا سی تے گبھواں تے متیاراں دیاں اکھاں تر سان والیاں تے مونہہ وچ پانی لیاون والیاں چمکیلیاں چیزاں سرخی پوڈر، خوشبوواں ، پتل دے گہنے ، جھوٹھے منکیاں دیاں گانیاں ، کندے دیاں جلیبیاں تے سیٹیاں ، ڈنگراں دے شنگاراں لئی گھنگھروتے ٹلیاں شہروں لے آوندا تے دوجے بنے نکمیاں چیزاں مل لے کے کسے دے ہتھ پلے کجھ نہیں سی رہندا۔ فصل دی بیجائی ویلے چمچہ کاشتکاراں کول اوہناں توں لئی ہوئی فصل دونی مہنگی ویچداسی، تاں کدھرے کاشتکار بیجائی کرن جوگے ہوندے ۔ موٹی گل ایہہ وے پئی کاشتکاراں دا سارا دھن تھوڑی جیہی اٹکل تے بہتی ساری کھچر ودیا نال چمچے اپنی کوٹھی وچ پالیندے تے ہر چمچے دا بابا بڑے فخر تے بڑی شیخی نال آکھیا کردا پئی نرے ساڈے وڈے ای چاندی دا چمچہ مونہہ وچ لے کے نہیں سن جمے، اسیں وی اوہناں توں گھٹ نہیں ، ساڈے ایانے وی چاندی دا چمچہ مونہہ وچ لے کے جمدے نیں۔
چمچیاں وچ وڑینویاں نالوں اک وادھا ایہہ وی سی پئی چمچیاں دی سرکار ے دربارے بڑی پہنچ سی۔ چمچے پنڈ آئے سرکاری اہلکار اگے کوری چوتہی وانگوں وچھ جاندے سن۔
پٹواری نوں ، تحصیلدار تے سپاہی نوں کپتان سمجھ کے ملدے سن۔
کدی کدی کسے آوندے جاندے دے سکھیاں سکھایاں پنڈ دے دوجے بندے بہک وچ بہہ کے ایہہ جھورا جھردے سن پئی "لوکو! ایہہ وڑینویں تے چمچے ساتھوں ودھ محنت تے نہیں کردے۔ ایہہ ساتھوں ودھ عقل والے وی نہیں ۔ پھیر کیوں اوہناں دیاں بدھیاں نہیں چھٹدیاں تے چھڑیاں نہیں مڑدیاں۔ ایہہ ساڈیاں پیدا کیتیاں ہوئیاں فصلاں کھوہ موہ کے تے سانوں الو بناکے اپنی کوٹھی بھر لیندے نیں۔ اسیں کیوں نہ ایہناں دے جال وچوں نکل جائیے۔ اسیں کیوں ایہناں دے کامے ہوکے رہیے۔ اسیں کیوں بھیڈاں وانگوں ایہناں توں ان لہاندے رہیے ؟ کیوں ایہناں توں اپنی دھون تے چھری پھراندے رہیے؟ "
پر وڑینویں تے چمچے آلو وچ اک دوجے دے شریک ہندیاں ہویاں تے پریہہ وچ اک دوجے نوں ٹوکاں ماردیاں ہویاں، اک دوجے دے دھن نوں ویکھ نہ سکدیاں ہویاں وی وچوں اک مکوسن۔ جدوں کدی کسے وڑینویں نے کڑی ویاہونی ہووے اوہنوں کسے وڑینویں بغیر چج دا ساک نہیں سی لبھدا۔ ایس واسطے جد کدی ویلا آونا پنڈ والیاں دے ساہمنے وڑینویں تے چمچے لوہے دی کندھ بن کے کھلو جاندے ۔ ایہہ اپنے اثر رسوخ نال جھورا جھرن والیاں نوں گنڈھ ترپ لیندے یاں اوہناں دا اجیہا مکو ٹھپدے پئی وچارے اچی ساہ لین جوگے نہ رہ جاندے ۔ اوہو گل ہندی :

"چیمے تے چٹھے
کھان نوں اڈر اڈ لڑن نوں کٹھے "

اک واری مسیت دے مئیں کتاب کھول کے مسئلہ چاکیتا پئی "خالق دی نظر وچ سبھ بندے برابر نیں بھانویں کوئی چمچہ تے بھانویں کوئی معمولی راہک تے ہل دی جنگھی نوں ہتھ پان والا تے بھنجیں سون والا ہووے۔ "
اگلی فجرے وڈے وڑینویں تے وڈے چمچے نے مئیں ہوراں نوں بیٹھکے سد گھلیاتے آکھیا:
"ساڈے پیوواں بہشتیاں نے اج سانوں سفنے وچ زیارتاں کرائیاں نیں تے بشارتاں دتیاں نیں تے آکھیا نیں پئی جے تسیںدونویں حضرات مولوی صاحب نوں پنج پنج سو روپیہ دیوتاں جے ساڈیاں روحاں نوں ثواب پہنچے ۔ "
مئیں ہوراں جھٹ ہزار روپیے بدرے وچ پائے تے ایہہ نہ سوچیا پئی جیہناں جیوندیاں ساری عمرے روٹی والے ہتھ نال کتا نہ در کاریا تے کچی کوڈی کدی ڈبوں نہ کڈھی، اوہناں مرن پچھوں ایڈا سخی داتا کیوں ہو جانا سی تے جے اوہ دوزخ دی اگ توں ڈر دے کلمہ پڑھن وی لگ پئے ہون تے اوہ دونویں کٹھے دونہاں پتراں دیاں سفناں وچ کویں آ گئے؟ پر ایہہ ساریاں گلاں مولوی ہوراں نوں غیر متعلقہ جاپیاں تے اوہناں نے بسم اللہ شیریف پڑھ کے آوندی مایا نوں سینے نال لا لیاتے ایدوں پچھے مسیت وچ اوہ ہمیشہ ایہہ مسئلہ بیان کردے رہے پئی :
ـ"بھائیو! بھانویں خالق دی نظر وچ سبھ بندے برابر نیں پر سخی دا مراتبہ سبھ توں بلند اے۔ سخی دی سخاوت جو کجھ کر سکدی اے اوہ ساڈیاں خشک نمازاں تے سکھنے روزے نہیں کر سکدے۔ "
مکدی گل ایہہ وے پئی رکھاں والی وچ وڑینویاں تے چمچیاں دونہاں وچ اوہناں دا راج بنیا رہیا۔ اسماناں تے اوہناں دے باز اڈاریاں ماردے رہے تے بیلیاں وچ اوہناں دے شکاری کتے شیراں وانگوں گجدے رہے۔ دھرتی تے سبھ لوک اوہناں دے کامے بن کے ڈنگر چاردے رہے تے دریا وچ اوہنادں دیاں سیراں والیاں رنگا رنگ بیڑیاں مرغابیاں وانگوں تردیاں رہیاں۔ دونہاں گھراں دا اقبال تے ستارا ایہہ سی پئی ساہمنے کوئی بندہ اوہناں دا ناں وی نہیں سی لے سکدا۔ نہ کوئی اوہناں دے ہندیاں اوہناں نوں وڑینواں یاں چمچہ آکھ سکداسی۔ اوہناں نال گل کرنی ہووے تے لوک آہندے سن :
"موتیاں والیو۔۔۔۔ ! "
میرے ساہمنے وی کوئی وڑینواں یاں چمچہ ہونداتے میں وی اوہنوں ڈر دا ماریا ایہو آہندا "موتیاں والیو! "
تے ایس طرح رکھاں والی دا پنڈ وسدا رہیا تے پنڈ دے کول وگن والا دریا پنڈ دی دھرتی اتے ہر سال رب دی رحمت دی چادر تاندا رہیا۔ پر اک سال اجیہا طوفان اٹھیا پئی دریا دے پڑ پاٹ گئے۔ دریا اپنے کنڈھیاں توں پار ای نہ ہویا، اوس دوالے چوالے دی دھرتی کھچ کے اپنے اندر سٹ لئی ۔ محل اٹاریاں ، رکھاں تے باگاں نوں جڑاں توں کڈھ کے لے گیا۔ لوکاں تلھے بنھ کے بال بچے بچائے ۔ ہر کوئی سکی بھوئیں ول نٹھا۔ پر پانی دی آفت دے نال ای جنگلی سوراں تے بگھیاڑاں نے وی اچیاں تھانواں ول دھائی کردتی۔
بندیاں نوں پانی دا تے جنگلی جانوراں دونہاں دا مقابلہ آن پیا۔ اوہناں نوں امید سی پئی ایس اوکھے ویلے وڑینویاں تے چمچیاں دیاں سیر کرن والیاں بیڑیاں جیہڑیاں ہر ویلے دریا وچ رنگا رنگ مرغابیاں وانگوں تردیاں رہندیاں سن، کم آون گیاں تے اوہناں دیاں دو نالیاں بندوقاں جیہناں دے فائر ہر ویلے راہ جاندیاں دے تراہ کڈھدے رہندے سن اج ساڈی حفاظت کرن گیاں۔ پر ہائے افسوس وڑینویں تے چمچے اوہناں بیڑیان وچ بہہ کے اپنے نوکراں چاکراں نال اپنا بال بچہ کڈھ کے اوہناں شہراں ول چلے گئے جتھے اوہ ہمیشہ موجاں مانن جایا کردے سن تے پچھے اوہناں دا کھوج کھرا وی نہ رہیا۔
ویلا لنگھ گیا۔ پر جویںہر طوفان گھٹ جایا کردا اے تے ہر انھیری کھلو جایا کردی اے،ایویں انت اوہ طوفان وی مک گیا، اوہ انھیری وی بند ہوگئی ۔ رب دے بندے فیربچی کھچی بھوئیں تے ڈیرے لان لگ پئے۔ جتھے پہلاں پکے مکان سن، اوتھے کچے کوٹھے بن گئے۔ جتھے کچے کوٹھے سن اوتھے جھگیاں پے گئیاں ۔ خلقت دا مڑوسن دا آسرا ہوگیا۔
مدت پچھوں وڈا وڑینواں تے وڈا چمچہ گھوڑیاں تے چڑھ کے پھیر پنڈ دی جوہ وچ وڑے تے اک ڈنگر چاردے منڈے نوں آکھن لگے " کاکا! سانوں سیہاننا ایں ؟"اوس سر چک کے بٹ بٹ ڈٹھا تے آکھیا"نہیں !"اینے وچ اک بڈھے نے سن لیا۔ اوس اپنے راکھویاں کتیاں نوں اواز دتی "ڈبو ڈبو ! کالو کالو! توہو توہو! ویکھنا جانے نہ پان۔ "
تے کتے کدکے سواراں دے مگر پے گئے۔ سوار گھوڑیاں نوں اڈیاں مارکے پچھانہہ پرتے تے پرتدیادں ای ہوا ہوگئے تے انج نظراں توں اولھے جویں دھوڑ دیاں بدلاں نال اڈگئے ہون۔
ہندیاں ہندیاں اوس پنڈتے اوس جوہ وچ وڑینویاں تے چمچیاں دا ناں صرف پٹواریاں دیاں کتاباں وچ رہ گیا۔

رہے رب دا ناں ۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels