Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> اکبر کہانیاں >> اکبر کہانی: مویاں دی منڈی

اکبر کہانی: مویاں دی منڈی

اکبر لہوری
March 28th, 2008
5 / 5 (1 Votes)

آہندے نیں جِتھے دو بھانڈے ہون اوہ وی ٹھہک پیندے نیں۔ ایہہ اوس ویلے دی گل اے جدوں ساڈے شہر وچ ہر پاسے بھانڈیاں دے ٹھہکن پاروں کنیں پئی آواز سنی نہیں سی جاندی۔ تانبے دیاں مٹیاں، پتل دیاں گاگراں نال پئیاں بھڑ دیاں سن۔ قلعی کیتے ہوئے لوٹے بے قلعی گڈویاں نال پئے کھہندے سن۔ چموڑے حقے ہٹ ہٹ کے جھاریاں تے پئے ڈگدے سن تے ہر پاسے چھنا چھن تے دنا دن پئی ہندی سی ۔کئی مٹیاں دے ڈھڈ پاٹ گئے۔کئیاں گاگراں دے گاٹے لہہ گئے۔ کئیاں حقیاں دے گٹے اکھڑے تے کئیاں جھاریاں دے انجر پنجر وکھو وکھ ہوگئے۔ سرکار نے ہر پاسے بھنڈور کھلری ویکھی تے کرفیو لا دتا۔ گہما گہم وسدے شہر وچ سم سمارٹ ہوگئی ۔ جتھے خوشی نچدی تے جوانی ہسدی سی اوتھے اجیہی چپ چان ہوئی پئی بے وسا کلیجہ مونہہ نوں آون لگا۔ شہر دے اجاڑ انھیرے توں ستیا تے گھابریا ہویا میں کتے رونق تے لوء دی ٹوہ وچ اکلا نکل کھلوتا تے اک پاسے کِتے ٹانواں دیوا بلدا ڈٹھا۔ اوسے بنّے نوں مونہہ چایا تے عجب تماشا ڈٹھا۔

جس سمے آبادی وچ انھیر تے کلیجہ کڈھ لین والی بے رونقی سی۔ اوس ویلے شہر دے قبرستان وچ حیاتی دی جوت نمھی نمھی پئی جگدی سی۔ نکیاں وڈیاں،کچیاں پکیاں، نویاں پرانیاں، اُچیاں نیویاں، ڈھٹھیاں کھولیاں تے اُسریاں پسریاں، نویں فیشن تے پرانے طریقے دیاں ہریاں بھریاں تے سکیاں سڑیاں جیوندیاں کھسماں تے سائیاں والیاں، نکھسمیاں تے بے وارثیاں، سرہانے دی ڈھوہ والیاں تے ڈِگے نشاناں والیاں، اُکھڑے حرفاں والیاں تے میٹیاں لکھائیاں والیاں۔ ہرے کٹہرے والیاں تے سکھنے تھڑے والیاں، رنگ برنگ پِڑیاں والیاں تے تڑکے ہوئے چونے والیاں۔ چمکدے اچھاڑاں والیاں تے ننگیاں سامیاں والیاں ۔ جگدے دِیویاں والیاں تے ڈگیاں دو اکھیاں والیاں ۔ ہر ہر میچے تے ہر ہر رنگ دیاں ہزاراں قبراں چار چوفیرے انج جاپدیاں سن جیویں ڈھیر اُچے منارے توں شہر دیاں عمارتاں دِسدیاں ہون۔

ایتھے آ کے دل نوں انج انند اپڑیا جیویں سوراں بگھیاڑاں تے باندراں دے جنگل توں بچ بچاکے کتے امن دی نکرے آ نکلے ۔ لتاں آکھیا سانوں ہور نہ دھریک۔ کنڈ آکھیاکِتے بہہ وی جا، ذرا دی ذرا ٹیک لا لین دے تے دھوکھ کڈھ لین دے ۔ دھون آکھیا بکھڑے پینڈےپے کے آکڑ گئے آں ، ذرا گوڈا نوا۔ اکھاں آکھیا گھپ انھیریوں نکل کے اوتھے آ گیا ایں جتھے ٹانواں ٹانواں دیوا تے بلدا اے۔ بہہ جا تے گھڑی آرام کر لے ۔ دل آکھیا اپنے پکے یاراں تے سچے ساتھیاں دا آکھیا من تے نیڑے ای کتے ٹک جا۔ ساہمنے ای اک اجیہی قبر سی جیہدے سرہانے دے پتھر نال ڈھوہ لا کے بہن نوں چوکھا تھاں سی۔ ایہہ قبر اینی موکلی تے ایہدا تھڑا اینا چوڑا سی پئی ایتھے پنج ست مردے ہور سوکھے دبے جا سکدے سن۔ میں ایس قبر دے چیکنے تھڑے تے لمے پے گیا تے ذرا ہنگلا گیا۔

گھڑی کُو نوں ویہناں چن گوڈا لا کے چڑھ پیا تے اوہدی چاننی نال سارا قبرستان نُور و نور ہوگیا۔ قبراں دے دیوے انج اکھیاں پئے جھمکدے سن جیویں سورج دی ترکھی لوء اگے ایانے کدی اکھاں میٹدے تے کھولدے نیں۔ اینے وچ اک گرجدار آوازآئی۔ "اُٹھو مُردیو! کھیراں کھاؤ۔" تے نال ای اک آدمی ورگا فرشتہ یاں فرشتے ورگا آدمی جرمنی دی بنی ہوئی لوہے چینی دی ددھ ورگی چٹی بالٹی وچ کھیر لے کے لنگھیا۔اوہ ہر قبر کول کھلو کے کھیر دی ڈوئی اگانہہ ودھاندا سی تے حیرانی ایہہ وے اکو ڈوئی وچ ہر مردے دی لوڑ برابر کھیر اپڑ جاندی سی۔ ایہہ وی ویکھیا پئی کئیاں مُردیاں نے اُٹھ کے کھیر نہ لئی ۔ لیٹیاں لیٹیاں ای آکھ دتا "اوئے کھیر والیا جوانا! سانوں مویاں مُردیاں نوں اوکھیاں نہ کر ۔ کھیر آپے ای سہجے سہجے ساڈے مونہہ وچ پائی جا۔" پر کھیر والے نوں آپ بڑی کاہلی سی۔ اوہ اجیہے ہڈ رکھتےپوستی مُردیاں دی گل گولیاں بناکھیر دی ڈوئی اوہناں دی قبر تے پا کے اگانہہ ودھ ودھ جانداسی۔ بعضے مُردیاں نے کھیر تے لے لئی پر ایہہ اعتراض کیتا" کھیر واسطے آواز دین لگیاں سانوں مُردے آکھ کے بلایا گیا اے۔ اسیں عزت دار تے دِین دار لوک آں ۔ سانوں موئے مُردے نہ آکھو ۔ اسیں موئے نہیں ساں ، اسیں فوت ہوئے ساں۔" میں حیران ساں پئی ایہہ اچرج لوک نیں مویاں پچھوں وی اپنے آپ نوں موئے نہیں آہندے ۔ سگوں موئے آکھیاں ایہناں دی بے عزتی ہو جاندی اے۔ جدوں روح قلبوت توں اڈ ہو ای گئی پھیر بھانویں کوئی اپنے آپ نوں فوت ہویا آکھے تے بھانویں "سرگباش" آکھے، کوئی فرق نہیں پیندا۔ پُھوک نکلی تے باقی پھوگ رہ گیا۔ پھیر "مرن" تے فوت ہون تے "سرگباش ہون" دی ونڈ داکیہ نخرہ؟ انج جاپیا پئی کھیر والے جوان دا وی خیال کجھ اجیہا ای سی ایس واسطے اوس ایس اعتراض دی وی پرواہ نہ کیتی تے اگانہہ ودھ گیا۔

کھیر ونڈن والے دے لنگھ جان پچھوں بعضے مُردیاں ایہہ وی آکھیا "ایہہ کھیر امریکن ددھ پوڈر دی بنی جاپدی اے۔" پر اوہناں دے گوانڈھی مُردیاں نے پچا کے ماردیاں ہویاں آکھیا "سجنو! جیہڑی شے محنت کیتیاں بنا تے ٹکا خرچیاں بنا رب لیکھے مل جائے اوہدے وچ نقص نہیں کڈھنا چاہیدا۔ سخیاں دی مہربانی اینی تھوڑی اے پئی اوہ موئے مُردیاں نوں وی کھیراں کھواندے نیں تے اوہناں دیاں قبراں تیک اپڑاندے نیں۔" پر کجھ مُردیاں نوں ایہدے نال اتفاق نہیں سی۔ اوہ آہندے سن "اسیں وی بڑی حیاتی گزار کے موئے آں تے بڑی عمر ہندھا کے ایتھے آئے آں ۔ اسیں جمدے تے نہیں ساں مرگئے۔ اساں بڑی دنیا ویکھی ہوئی اے۔ ایتھے ایویں کوئی کسی نوں ٹکا نہیں داغدا۔ مُخت دین والے تے مُخت دئی جان والے دی نیت وچ ضرور کھوٹ ہوندا اے۔ تسیں آہندے او جو کُجھ ملیا اے محنت کیتیاں بنا تے ٹکا خرچیاں بنا ملیا اے۔ ساڈا تجربہ ایہہ وے پئی اجیہیاں محنت کیتیاں بناتے ٹکا خرچیاں بنا کھادیاں پیتیاں چیزاں دا مُل کھادیاں پیتیاں پچھوں دونا چونا دینا پیندا اے۔ اسیں جدوں جیوندے ساں تے اودوں مرن والا مرزا نوشہ وی جیوندا سی ۔ اوس اک شعر لکھیا سی :

قرض کی پیتے تھے مے پر جانتے تھے خوب ہم
رنگ لائے گی ہماری فاقہ مستی ایک دن

پر بہتے مردیاں دی رائے ایہو سی پئی جیہڑی شے رب لیکھے دتی جائے اوس وچ نقص
نہیں کڈھنا چاہیدا۔ بھانویں کھیر جرمنی دی بنائی ہوئی ددھ ورگی چِٹی لوہے چینی دی بالٹی وچ لیاکے انگریزی ڈوئی نال سانوں ورتائی جائے تے بھانویں ایہہ کھیر امریکن دُدھ پوڈر تے جاپانی چاولاں نال تیار کیتی جائے۔ پر سانوں تے اپڑان والا رب دا اوہ فرشتہ اے جیہنوں اسیں چنگی طرح جاننے آں ۔ ایس واسطے اپنے رب دا کھانے آں تے اوہدا شُکر بجانے آں۔ نہیں ریساں اوس رب دیاں جیہڑا مُردیاں نُوں وی کھیر کھواندا اے تے قبراں وچوں اٹھا اٹھا کے اوہناں دے مونہہ وچ پاندا اے۔

جدوں سبھ مردے کھیراں کھا کے نہال ہوگئے تے اک چٹی قبر والا مردہ اپنی قبر دا اچھاڑ قبر دے تھڑے تے میز پوش وانگوں وچھاکے تے قبر نال ڈھاسنا لا کے پردھان بن کے بہہ گیا۔ تے قبرستان دے وسنیکاں دا جلسہ شروع ہویا۔ جیوندیاں دے جلسے نالوں مویاں دے جلسے دا ایہہ فرق سی پئی جتھے جیوندے پردھان ولے مونہہ کر کے سٹیج دے نیڑے ڈُھک کے بہندے نیں اوتھے موئے اپنیاں اپنیاں قبراں دے اُتے یاں قبراں دے وچ ای بیٹھے ہویاں یاں لیٹے ہویاں پردھان ہوراں توں دور دُراڑے جلسے دی کاروائی وچ برابر حصہ لے رہے سن۔ جلسے وچ لاؤڈ سپیکر دا کوئی بندوبست نہیں سی پر پھیر وی پردھان ہوراں تے ہور بولن والیاں دی آواز ہر تھاں چنگی طرح سنی جاندی سی تے کسے نوں ذرا اُچی بولو یاں لاؤڈ سپیکر کم نہیں جے کردا دی شکایت کرنی نہیں سی پیندی ۔

جلسے دی کارروائی شروع کرن توں پہلاں چٹی قبر والے پردھان ہوراں نے نال دی چٹی قبر توں تازے گلاب دے پھلاں دا ہار چک کے اپنے گل وچ پا لیا تے جلسے دی کارروائی باقاعدہ شروع ہوئی۔

سب توں پہلاں اک بزرگ مُردے نے جیہدی کھڑکھڑاندی تے سنگھوں اوکھیاں ہو کے نکلدی آواز توں ای اوہدی وڈیری عمر دا پتہ لگدا سی۔ کھنگھورا ماردیاں ہویاں بولیا:

صاحب صدر ! سانوں اپنے موئے ہوئے بھرانواں نال تے کوئی گلہ شکایت نہیں۔ چاچے سعدی ہوری آکھ گئے نیں پئی مویاں وچوں کدی آواز نہیں نکلدی ۔ ایتھے آ کے بڑے بڑے اتھرے بندے اصیل حلیم ہوگئے نیں تے ہن اوہ بندے جیہڑے دھرتی تے فرعون سداندے سن ، ایتھے اکھ وچ پایاں ای نہیں دُکھدے پر سانوں گلہ شکایت اے تے اوہناں تے جیہڑے اُنج تے شبرات دی شبرات ایتھے آ کے بھردے اتھرو کیردے نیں،نک سُنکدے نیں پر سانوں مویاں نوں قبراں وچ وی چین لین نہیں دیندے ۔ ساڈیاں قبراں وچ جتھے چونہہ منجیاں دی تھاں ویہندے نیں، اوتھے کوٹھا یاں کوٹھی بنا دھردے نیں۔ ایہناں بے حیاواں نوں شرم نہیں آوندی پئی جنی تھاں ایہناں جیوندیاں نوں چاہیدی اے اونی تھاں وچ دو سو مُردیاں دا گزارا بخوبی ہو سکدا اے۔ ایس لئی ایہناں نوں اپنے ورگے جیوندیاں دیاں آبادیاں وچ ای چاہیدا اے۔ مویاں مُردیاں وچ آ کے لتاں پسارنیاں نہیں چاہیدیاں ۔

صاحب صدر ! چلو پھیر وی اسیں ایہناں دی وسوں اپنے اندر سہہ جائیے ، پر ایہہ تے آکے فلمی ریکارڈ لا چھڈدے نیں۔ ایتھے اک پاسے کسے وچارے مُردے دا قبر دا حساب ہو رہیا ہوندا اے، دوجے بنے مویاں دے جیوندے گوانڈھی دا منڈا ایہہ ریکارڈ لائی بیٹھا ہوندا اے۔

تینوں گھٹ گھٹ سینے نال لاوان تے جپھیاں پاواں
نی چٹھیے سجناں دیئے!

تے ایہہ ٹھیک اوس ویلے ہوندا اے جدوں ساڈا اک مُردہ بھرا منکر نکیردی کڑکی وچ پھسیا ہوندا اے۔ ایہہ ظالم اپنی گلی بازاراں وچ تے ریڈیو دے شور ڈھنڈورے والیاں دے ڈھول واجیاں نوں بند کردے نیں پئی اوہناں دی نیندر حرام نہ ہووے تے ساڈے مویاں دی موت حرام کردیاں ایہناں نلجیاں نوں لج نہیں آوندی۔ جیوندیاں دے ایہہ چج چالے ویکھ کے اساں قبر والیاں دا جی تے کردا اے پئی ایہناں دیاں پائیاں ہوئیاں کوٹھیاں تے کوٹھے قبرستان چوں پٹ باہر سٹ وگائیے پر کیہ کریئے اسیں تے اوہ آں جیہناں توں جیوندیاں کجھ نہ ہویا۔ ہن تے اسیں رب دی مرضی نال مرگئے آں ۔ نہ توبہ "فوت ہوگئے" آں ۔ ہن اسیں کیہ کر سکنے آں؟

صاحب صدر نے آکھیا اسیں کجھ نہیں کر سکدےپر اینا تے کر سکنے آں پئی اپنی شکایت زبان تے لیائیے ۔ بھانویں جے ہور نہیں تے رب ای ساڈی سُن لوے۔

ایس توں اگے اک ہور مُردے نے اپنی قبر وچوں انج آواز دتی:

"صاحب صدر! جے ایہہ شکایتاں رب تک جانیاں نیں تے میری وی اک شکایت سنو ۔۔۔۔۔ صاحب صدر تہانوں ایہہ پتہ اے پئی میں ساری عمر اوترا نکھترا رہیا اسّیاں نبّیاں ورھیاں وچ کسے بال بچکانے دی شکل نہ ویکھی۔ اگلے دن جیوندیاں نامراداں نے دو بچکانے سجے کھبے میری قبر وچ ای لیا دبے ۔ چلو میں ذرا سُکڑ کے گزارہ کر لیا۔ پر ویکھو ایہناں ہور کیہ لوڑھا ماریا۔ میری قبر دے سرھانے پتھر تے ایہہ شعر لکھکے گڈ گئے
نیں:

پُھول کچھ دن تو بہار جانفزا دکھلا گئے
حسرت ان غنچوں پہ ہے جو بن کھلے مرجھا گئے

صاحب صدر ! میری قبردے سرہانے ایہہ لکھیا پڑھدے نیں تے قبرستان دے سارے نویں پرانے مُردے ہس ہس کے پھاوے ہو جاندے نیں شرم نال ہور وی قبر وچ دھسدا جانا واں تے سوچنا واں مناں میں اسّیاں نبّیاں ورھیاں دے بڈھے نے مرن پچھوں غنچہ اکھوانا سی ۔۔۔۔۔۔ صاحب صدر ! میں ایہہ تے نہیں آہندا پئی ایہناں بچکانیاں نوں پٹ کے کتے ہور جا دبو۔ وجہ ایہہ وے پئی مرن پچھوں سانوں کٹھیاں رہن دی جاچ آ گئی اے۔ ایہہ تاں دو ایانے نیں۔ اسیں رب دے حکم نال ایس سارے شہر نوں ای قبرستان وچ جگہ دے سکنے آں تے پھیر وی تھاں بچ رہوے۔ پر ایہ غنچہ والا سائن بورڈ میرے سرہانیوں چکیا جائے تے میری بلدی روح نوں ٹھنڈ پے جائے۔

ایس مُردے اپنی تقریر ختم کیتی تے قبراں والیاں وچ کھڑ کھڑ ہاسا مچ گیا ۔

پردھان ہوراں اگلے مُردے نوں آواز دتی پئی اوہ اپنے دل دی ہواڑ کڈھ لوے۔ ایس مردے نے کفن مونہہ اگوں ہٹاندیاں ہویاں اپنا بیان شروع کیتا۔

صاحب صدر! میری شکایت صرف اپنے جیوندیاں واسطے نہیں ۔ دنیا دے ہر ملک وچ جتھے وی کوئی جیوندا اے، میری شکایت اوہدے کناں واسطے وی اے۔ میں جانناں پئی ساڈے بہت سارے جیوندے صرف مردم شماری یاں ووٹراں دی فہرست وچ اپنا ناں لکھان لئی جیوندے بن دے نیں۔ اصل وچ اوہ جیوندے نہیں ۔ پر پھیر وی دنیا وچ جتھے کوئی جیوندا ہے یاں جیہدا دعویٰ اے پئی میں جیوندا جاگدا ہاں ، میں اپنی شکایت اوہدے کناں تک اپڑانا چاہنا واں۔ میری شکایت ایہہ وے پئی ایہہ جیوندے جدوں آپو وچ لڑدے نیں، جیوندیاں دیاں بستیاں تے بم وساندے نیں ( بے شک اوہ جیوندیاں تے بم وسان ۔ ایہہ اوہناں دا جنگی حق اے ) پر انھیر تے ایہہ وے پئی ساڈے مویاں دیاں بستیاں نوں نہیں چھڈ دے ۔ اجے کوئی بہت ویلا نہیں لنگھیا۔ ساڈے گوانڈھی ملک دیاں بمباراں نے ایس قبرستان تے بمباری کیتی۔ کئیاں مُردیاں دے سر پاٹ گئے۔ کئیاں دے گوڈے گٹے جھڑ گئے۔ کئی دھماکے نال قبروں نکل کے باہر جا پئے۔انج تے کئی نامی گرامی حکیم تے ڈاکٹر وی ایتھے ای لیٹے پئے نیں پر اوہناں دے ہندیاں سُندیاں وچارے مردیاں دا کوئی دوا دارو نہ ہو سکیا ۔ جیہڑے حکیم تے ڈاکٹر ایتھے ساڈے نال لیٹے پئے نیں اوہناں نے سانوں ایہہ دل ہلا دین والی مشکل دسی پئی دواواں تے جیوندیاں دے ہسپتالاں تے دواخانیاں وچ نہیں لبھدیاں اسیں مردیاں واسطے کتھوں دواواں دا بندوبست کریئے ۔ ایس واسطے میری عرض اے پئی جیوندیاں نوں رب ہدایت دے تے اوہ اپنے جھگڑے تے اپنیاں لڑائیاں جیوندیاں تک ای ڈک رکھن۔ اساں مویاں دے مُردے اپنیاں لڑائیاں جھگڑیاں وچ خراب نہ کرن ۔ رب اوہناں دا بھلا کرے ۔

ایس تقریر دی قبرستان دی ہر پاسیوں تائید ہوئی۔ پراینے وچ سویر دی لو لگ گئی۔مویاں دا جلسہ مُک گیا۔ ایہہ سارا نقشہ انج اکھاں اگوں ہٹ گیا جیویں چڑھدے سورج اگے گھاواں بُوٹیاں تے پئی تریل اُڈ اُڈ جاندی اے۔ چھیکڑے بولن والے دی تقریر نے میرے دل تے اجیہا اثر پایا پئی میں اوہدا مونہہ ویکھن لئی اگانہہ ودھیا۔ پر دن دا چانن میریاں اکھاں وچ اجیہا کھبھا پر اوس مینوں ہور کجھ نہ ویکھن دتا۔ میں رب دا شکر کیتا۔ بھانویں اک مُردے دا مونہہ نہ ویکھ سکیا پر مویاں دی منڈی وچوں جیوندیاں وچ تے پرتیا۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels