Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> اکبر کہانیاں >> اکبر کہانی: چِھتر

اکبر کہانی: چِھتر

اکبر لہوری
March 30th, 2008

چنگے عتباری بندیاں توں پتہ لگا پئی استاد ہوری اچرج استھان دے پینڈے پین والے نیں۔ پر جدوں استاد ہوراں توں پچھیا تے اُکا مُکر گئے، پیراں تے پانی نہ پین دین۔ اوڑک پاسپورٹ دے دفتروں استاد ہوراں دی چوری پھڑی گئی تے اساں ہتھ بنھ کے آکھیا استاد جی! ایس پینڈے وچ سانوں وی نال لے لوو تے ساڈے کولوں بھانویں ایہدے بدلے حج دا ثواب لے لینا۔ آکھن لگے

" نہ بھائی نہ میں اکلا ای پینڈے پواں گا۔ کوئی دوجا میرے نال ٹردا ہووے تے میری طبیعت ڈاڈھی کاہلی تے سوڑی پنیدی اے۔ مینوں انج جاپدا اے پئی پینڈے پیندیاں میں بدو بدی اک بھار اپنی کنڈ تے چا لیا اے۔ بھئی میرا تیرا اقرار ہویا جدوں گھر نوں مڑاں گا، جو کجھ ڈٹھا اے تینوں کھول کھول کے سنا دیاں گا تے جے تیری اِچھیا ہووے تے میں جو کجھ آکھاں گا اوہ کاغذ تے وی اُتار لویں۔

اصل وچ میرے استاد دے نال جان لئی کھیڑے پین دے دو کارن سن۔ اک تے ایہہ پئی اچرج استھان دے ناں توں ای آس ہندی سی پئی اوتھے اچرج چیزاں تے اچرج نظارے ویکھن وچ آون گے۔ دوجاکارن ایہہ سی پئی سانوں استاد دی سوچ سمجھ اُچی مت بُدھ تے گل گل دی تہہ نوں اپڑن دی وادی دا چنگی طرح پتہ سی تے سانوں امید سی پئی استاد دی دکھی نگاہ اک اٹھوارے وچ اوہ کجھ ویکھ لوے گی تے سانوں وی وکھاوے گی جو دوجے سیلانی مہینیاں تے ورھیاں دی بھج نس نال وی نہ ویکھ سکن۔ پر سانوں استاد ہوراں دے اڑیل سبھاء دا وی چوکھا پتہ سی۔ اوہ اصیل ککڑ دی اکو لت وانگوں اک واری نہ کر لین تے مڑ کدی ہاں نہیں سن کردے۔ ایسں واسطے اسیں صبر شکر کر کے بہہ گئے پئی استاد ہوری آون تے اوہناں دے من نوں موہن والے پنیڈے دی کہانی اوہناں دے اپنے مونہوں سنیئے۔ ایس لئی جدوں اوہ پچھانہہ پرتے اسیں اوہناں دی اگوائی لئی ڈھوئے لے کے اگلوانڈی گئے تے قدمیں لگ گئے۔ اساں استاد ہوراں دے پرت کے آون تے اینی خوشی کر چھڈی پئی استاد ہوری کنّو کن راضی ہوگئے۔ بندے بڑے سیانے تے ویلے دی سیہان پچھان والے نیں۔ جھٹ آکھن لگے مینوں پتہ اے بھائی! میری اگوائی دے اینے جتن تے اینے اُچیچ کیوں ہو رہے نیں۔ تینوں ساڈے پنیڈے دی کہانی سنن دا لوبھ اے تے مین اپنے بول بچن نوں چنگی طرح پورا کراں گا تے کوئی آس نہ توڑاں گا۔ توں جیہڑا صبر کیتی بیٹھا رہیا ایں مینوں اوہدی قدر اے تے توں جیہڑی میری اُڈیک رکھی اے میں اوہدی صلاحنا کراں گا۔ آ بہہ جا تینوں میں اپنے پینڈے دی پہلی کہانی ہنے سنا دیناں۔۔۔ ایس پینڈے وچ جیہڑی پہلی اچرج شے میں ڈٹھی اے اوہ اک چِھتر سی تے انج سمجھو میری کہانی دا سرنانواں "چِھتر" اے۔ اصل وچ اچرج استھان وچ جنیاں چیزاں میں ڈٹھیاں نیں اوہناں وچوں ایس چِھتر نے میرے دل بہتا اثر کیتا اے تے ہن میں پینڈے دیاں اوکڑاں تے اوکھتاں بھل کے اپنے ٹکانے تے ارام نال آ بیٹھاں ۔ اوس چھتر دا دھیان آوندیاں ای میرے جسے تے کنبنی چھڑ جاندی اے تے مینوں تریلیاں آون لگ پیندیاں نیں۔ .... مینوں سوچ آئی ہووے نہ آئی ہووے استاد ہوراں اپنے بھیڑے سبھا ہتھوں خواہ مخواہ کسے دے معاملے وچ ٹنگ اڑائی اے تے پردیس وچ ایہناں نال کوئی چھتر پولا ہویا اے۔ پر ایہناں دی کہانی نوں کاغذ اتے اتارن دا اجیہا شوق سی پئی ایہناں دی گل ٹکی نہ گئی۔ تاں جے اوہ اپنی کہانی کسے روک ٹوک بنا سنائی جان۔ میرے لئی ایس گل وچ بڑا سکھ تے بڑی ڈھارس سی پئی استاد نے میرے چاء دی قدر کیتی سی تے ٹال مٹول کیتیاں بنا اپنے پنیڈے دی کہانی چھوہ کے میرے تے خاص مہربانی کیتی سی۔

استاد نے گل نوں اگانہہ ٹوردیاں ہویاں آکھیا اچرج استھان دی راجدھانی نوں جان والی ریل وچ بیٹھا ای ساں پئی اک دوا ویچن والا آ گیا۔ اوہنے بڑی گونجدار اواز نال اک سوادی شعر لوکاں دے دھیان نوں اپنے ول کھچن لئی پڑھیا۔ اوہ دنداں دا منجن و یچدا سی تے سچی گل ایہہ وے پئی جیہڑے مسافر میرے نال بیٹھے سن، جے میں اوہناں دے دنداں ول جاندا تے مینوں بڑی آس سی پئی اچرج ستھان وچ ایس کاروبار دی چوکھی گنجائش ہووے گی۔ کیوں جے جیہناں لوکاں نے اوس شعر دی صلاحنا لئی مونہہ کھولے سن، اوہناں دے نیلے پیلے تے کریڑے مارے دند گواہی دے رہے سن پئی ایس دیس وچ کاریگر تے عطائی دند بناون والیاں دا کاروبار بڑے وادھے وچ ہووے گا۔ کیوں جے جتھے پیلے تے کریڑے کھادے دنداں دی اینی گھڑ مس ہووے، اوتھے ایہنوں پٹن تے دند بناون والیاں دا کاروبار وادھے وچ ہونا ای چاہیدا اے تے لوکاں دی صلاحنا تے خوش ہوکے اوس اک دو ہور شعر اوسے شاعر دے ٹھہرا ٹھہرا کے بڑے سچج نال پڑھے۔ کجھ شعر ہیک بنا پڑھن پچھوں اوس اک پوری نظم اوسے شاعر دی بڑی سوادلی ہیک نال پوری طرح جم کے تے ٹھہر کے پڑھی ۔ پتہ لگا پئی دوا ویچن والے دی مشہوری کرن دی مہارت یاں اوہدے منجن دی صلاحنا توں ودھ شاعر دے کلام نے لوکاں دے دلاں نوں کھچیا سی۔ پھیر دوا ویچن والا ڈھیر ساریاں شیشیاں ویچ کے تے چوکھا کاروبار کرکے اگلے سٹیشن تے لہہ گیا تے لوکاں وچوں ہر کوئی اوہدے پڑھے ہوئے شعراں تے گل بات کردا رہ گیا۔ ایتھوں پتہ لگا پئی اچرج استھان دے لوک شعر دے بڑے سنویے نیں تے ایس شاعر دے کلام دے سچے عاشق نیں۔

راجد ھانی دے سٹیشن توں لہندیاں ای میں اوس شاعر دا کلام سٹیشن دیاں کندھاں اُتے موٹے موٹے حرفاں نال لکھیا ویکھیا۔ سٹیشن دے جِنے کھوکھے سن اوہناں تے اوسے شاعر دیاں کتاباں ست رنگیے کاغذ وچ لپیٹیاں تے سوہنی چھپائی نال سجیاں سجائیاں بڑے سچج نال رکھیاں ویکھیاں ۔ میں دل وچ آہندا ساں پئی ایس قوم دا کلچر بہت اُچا اے تے سچا اے تے ادب دی قدر جنی ایہہ کرنا جاندے نیں کوئی ہور نہیں کر سکدا، ایہو ای سوچدا میں سٹیشنوں باہر آیا۔

جمعے دا دیہاڑا سی تے جمعے دا ویلا ہو چلیا سی ۔ نیڑے ای وڈی مسیت دے لاؤڈ سپیکر توں فرض نماز دے پڑھن لئی اواز دتی جا رہی سی۔ میں بسم اللہ پڑھ کے اودھر دھیان کیتا۔ میں اپنے دل وچ بڑا راضی ساں پئی ایتھے آون تے سبھ توں پہلاں رب نے نیکی تے برکت والا کم کرن دی توفیق دتی اے۔ وعظ والے صاحب نے خطبے توں پہلاں جیہڑی تقریر ارشاد فرمائی اوہدے وچ اوسے ای شاعردے شعر بار بار پڑھے ۔ اوہناں دی تقریر سن کے چنگے بھلے شاعر دا نقشہ اکھاں اگے آگیا۔ وعظ والے صاحب دا شاعراں وانگوں شعر پڑھنا تے سنن والیاں دا اوسے ای طرح سبحان اللہ واہ واہ آکھنا مسیت دے چوگردے ادبی رنگ وچ رنگ رہیا سی۔ مسیت دیاں کندھاں تے تھاں تھاں، سگوں تھاں کتھاں اوسے شاعر دے شعر موٹے حرفاں وچ، سوہنے خط وچ لکھے ہوئے سن۔ وعظ شاعر صاحب دے شعراں تے اوہناں دے قرآن دے حوالے انج دتے گئے سن جیویں اوہ ای مذہب دی نینہہ رکھن والیاں وچوں سن۔ ایس شاعر نوں لوکاں دے دلاں دے اینا نیڑے ویکھ کے میں حیران رہ گیا۔

جمعہ پڑھ کے اک چنگے جیہے ہوٹل دا پتہ پچھیا تے مینجر دے دفتر وچ آ وڑیا۔ دفتر وچ اوسے شاعر دی تصویر ٹنگی ہوئی سی جیہدے اُتے گلاب دے سجرے پھلاں دا ہار بڑی سج دھج نال چاڑھیا ہویا سی۔ دفتر دے وچ شیشے تے لکھے ہوئے قطعے وی ٹنگے ہوئے سن، جیہناں تے بھانویں شاعر دا ناں تے نہیں سی لکھیا ہویا پر پچھن تے پتہ لگا پئی اوسے وڈے شاعر دے کلام وچوں نیں۔جیہڑاکمرہ ایس مسافر دے رہن واسطے دسیا گیا اوہدیاں کندھاں تے وی دو چار شعر اوسے شاعر دے لکھے ہوئے سن تے میتھوں پہلاں ایتھے ٹِکن والیاں نے شیشے دے فریم۔ الماریاں تے پلنگ تے کٹہرے تے ایسے شاعر دا کوئی پورا شعر یاں جے تھاں تھوڑی ہووے، اک ای مصرع لکھ جان دا شوق پورا کیتا سی۔ میز پوش تے وی ایسے ای شاعر دا اک شعر ست رنگیے دھاگے نال سوئی نال کڈھیا ہویا سی۔

چاہ پی کے لک سدھاکرن لیٹیا ای ساں جے باہروں ڈھول ڈھمکے تے دستی گھنٹی دے نال سر نال وجن توں دھیان اودھر چلا گیا۔ باریو ں مونہہ کڈھیا تے کیہ ویکھنا پیاں تے اوہدے سامنے ڈھول دی تھال تے گھنٹی وجان والا اے۔ شاعر دا اک شعر پڑھکے اشتہار دے رہیا اے۔ اشتہار دے اُتے موٹے لفظاں وچ تماشا شروع ہون دا وقت لکھیا ہویا سی۔ گھڑی ڈٹھی تے شو دے شروع ہون وچ حالی اک گھنٹہ رہندا سی۔ نہا دھو کے کپڑے بدلے تے فلم ویکھن ٹر پیا۔ سینما گھر دی ڈیوڑھی وچ مشہور ایکٹراں تے ایکٹرساں دی تصویراں دے وچکار اوسے شاعر دی اک بندے دی قد دی تصویر ٹنگی ہوئی سی۔ سینما دے چاندی رنگے پردے اُتے شاعر دی اک رنگین تصویر ، قوم دے پیو دی تصویر دے نال اک شعر سمیت نظر آئی۔ فلم بنان والے نے وی اپنے سیٹ دے کلچرل سہپن نوں اجاگر کرن لئی شاعر دی تصویر نوں ٹکانے ٹکانے پیش کیتا سی تے نال ای دیس دی مشہور گاون والی دی گویں ہوئی شاعر دی اک غزل فلم وچ چج نال پائی سی۔

فلم ویکھ کے باہر نکلیا تے کول ای کھلے میدان وچ رنگا رنگ قناتاں تنبوواں ہیٹھاں اک سیاسی جلسہ ہو رہیا سی ۔ جلسے دے پنڈال وچ تے سٹیج تے شاعر دیاں تصویراں وچ شاعر دے شعراں نوں اینا ورت رہے سن جیویں اوہ اوتھے شاعر دے کلام تے گل بات کرن لئی آئے ہون۔ سبھ توں مزیدار گل ایہہ سی پئی اڈو اڈ تے اک دُوجے دے الٹ گلاں کرن والے اپنی گل بات وچ جان پان لئی اوسے اک شاعر دے شعراں نوں ہک دے زور نال پڑھ رہے سن۔ چوکھی لنگھ گئی پر جلسہ زور شور نال چل رہیا سی۔ ایہہ پتہ لگا پئی اچرج استھان دے بہتے قومی تے سیاسی کٹھاں وچ گل بات سینما دے دوجے شو دے پچھوں شروع کرن دا رواج اے تاں جے قومی معاملے لوکاں دے کماں کاجاں یاں من پر چاویاں رُجھاں نال ٹکر نہ کھا جان ۔

ہوٹل وچ کویلے اپڑن دا ایہہ پھل بھوگیا پئی روٹی ٹھنڈی ملی، اوہ وی بچی کھچی۔ پچھوں جے اک پیالی گرم چاہ دی نہ لبھ جاندی تے ڈھڈ وچ بد ہضمی ہتھوں سُول پے جاندا۔ سون واسطے لما پیا تے چھیتی نیندر آ گئی ۔ ایہہ شاعر دی روحانی وڈیائی سی یاں سارے دن وچ جو کجھ ویکھیا اوہدا چکر سی۔ سفنے وچ شاعر دی زیارت نصیب ہوگئی۔

راتیں کویلے ستیاں دِنے کیویں اُٹھیا۔ ہوٹل دے مینجر نوں پہلی گل ایہہ آکھی پئی کسے طرح شاعر دی زیارت ہو جائے تے دھن بھاگ۔ ہوٹل دے مینجر نے میری گل تے اپنے اچنبھے نوں انج دسیا پئی پہلاں مینوں سر توں پیراں توڑی اک واری پھیر ویکھیا تے مینوں بانہوں پھڑیا تے کھچ کے کول بہا لیا تے پُچھیا کیوں جی سچیں مُچیں ایہہ نہیں پتہ پئی شاعر وچارے نوں تے ایس سنسار توں اوہلاکیتیاں چوتھی صدی بیت چکی اے۔ میرا ہیٹھلا ساہ ہیٹھاں تے اتلا ساہ اُتانہہ رہ گیا۔ لوکاں دیاں اکھاں دے تارے تے دیس وسنیکاں وچ سبھ توں پیارے بندے نوں آہمنے ساہمنے ویکھن دے چاء دا خون ہوگیا تے مینوں انج جاپیا پئی میرا اپنا خون ناڑاں وچ اچن چیتی کھلو گیا اے۔ جیویں چاء دی ہِک تے کسے نے ٹکا کے گھسُن ماریا ہووے ۔ سر نوں جیویں بھوں چڑھ گئے۔ نمھی اواز نال معافی منگی تے آکھیا ایس دیس وچ پردیسی آں۔ سیلانی آدمی آں تے پھرن ٹرن دے شوقوں ایہہ پینڈا ماریا اے ۔ چلو بھاگاں وچ شاعر دی زیارت نہیں تے اوس نوں ویکھ لواں جتھے اوہ ہمیشہ دی نیندر ستے ہوئے نیں تاں جے میریاں سہکدیاں اکھاں نوں ٹھنڈ پوے۔ مینجر نے آکھیا افسوس اے پئی تسیں اوہ تھاں وی نہیں ویکھ سکدے جتھے شاعر ہمیشہ دی نیندر ستا ہویا اے۔ کیوں جے اوہدا اک ضدی پُتر اجے جیوندا اے۔ اوہ کسے بندے نوں اپنے پیو دی قبردی زیارت نہیں کرن دیندا۔ اوہنے اپنے رہن والے تھاں مٹی دے نال کچیاں اٹاں دا نکا جیہا حُجرہ بناکے اُتے ٹین دی چھت پا دتی اے۔ اوہ ایس کوٹھے نوں ہمشہ جندرا لائی رکھدا اے۔ حُجرے دی ساہمنی کندھ تے دو چار کلیاں ٹھوکیاں ہوئیاں سُو۔ جیہڑے بندے شاعر دی قبر دی زیارت کرنا لوڑدے نیں اوہ کلیاں تے ہار پا کے مڑ آوندے نیں۔ پتر ہوری کسے نوں قبردے نیڑے نہیں ڈُھکن دیندے۔

میں حیران ہو کے پچھیا شاعر نال لوکاں دے پیار دے جیہڑے نظارے میں ویہندا آیاں اوتھوں تے پتہ لگدا اے پئی ایہہ شاعر ہن قومی شاعر بن چکیا اے۔ کیہ سرکار نے وی شاعردی قبر نوں قومی یادگار بنان لئی شاعر دے پتر نال گل بات نہیں کیتی ؟

مینجر نے دسیا بتھیرا کھپ کھپا ہویا اے۔ سبھ کھپ کھپ کے ہار چکے نیں۔ پتر ہوری کسے تل تے آوندے ای نہیں ۔ ہائیکورٹ توں مناہی دا پروانہ لے آئے نیں پئی کوئی سرکاری یاں دوجا بندہ اوہدے گھر دے معاملے وچ دخل نہ دے۔ اوہ آہندا اے! قبر میرے پیو دی اے، ایہدے وچ کسے ہور داکیہ ونڈ وڑ اے۔

میں مینجر توں مکان دا پتہ پچھیا۔ مینجر نے میرے لئی گڈی منگا دتی۔ شہروں چار میل دور پکی سڑک توں کجھ ہٹ کے شاعر دا چھوٹا جیہا مکان سی جیہدے سجے پاسے ٹین دی چھت ولا اوہ نکا جیہا حجرہ سی جیہدے بارے ہنے مینجر کولوں سن کے آیا ساں۔ مینجر نے مینوں جو کجھ اوس حجرے بارے دسیا سی میرے لئی اونا ای بہت سی۔ مینوں حجرہ انج لگا جیویں میں اوہنوں پہلاں ای ویکھ چکا ساں۔ جیہڑے ہار قبر تے پان لئی لیایا ساں اوہناں نوں بانہہ نال لمکاکے میں شاعر دے پتر نوں آواز دتی۔ اک منٹ وچ اکہرے جسے والا اک جوان سادہ کڑتا سلوار تے چپل پائی میرے ساہمنے کھلوتا سی۔ سر دے وال کھلرے سن، پر کالے والاں وچ چاندی دیاں تاراں ڈلھکاں ماردیاں سن۔ تکھے نک اتے موٹیاں موٹیاں بیمار ہوئیاں عتبار والیاں بدامی اکھاں اوہدے دل دی صفائی تے شرافت دی گواہی دے رہیاں سن۔ آہندے نیں کسے بندے نوں پہلی وار ویکھیاں جیہڑا اثر آدمی دے دل تے ہوندا اے اوہ عام طور تے بڑا سچا تے کھرا ہوندا اے۔ مینوں تے اوس جوان وچ ضدی ہون دی کوئی علامت نہ دِسی ۔ اوہدے لہجے وچ ساؤ پنا تے تہذیب کٹ کٹ کے بھریاں سن۔ اوس آکھیا۔ آؤ جی آیاں نوں ۔ میں آکھیا ذرا جندرا کھل جاندا تے میں وڈے شاعر دی قبر تے پُھل پا کے ذرا فاتحہ پڑھ لیندا۔ کڑتن بھری مسکان اوہدے چہرے تے کھلر گئی۔ اوس آکھیا اوہو تہانوں وی کسے نہیں دسیا۔ ایہہ جندرا کھلیا نہیں کردا۔ مہربانی کر کے ہار اوس کِلّی نال ٹنک دیو تے ایتھوں دی فاتحہ پڑھ لوو۔ میں آکھیا جناب میں پردیسی آں۔ مینوں تہاڈے وڈے دیس دے وسنیک ہون دی عزت حاصل نہیں۔ سیلانی آں تے تہاڈا پروہنا آں۔ سچی گل ایہہ وے پئی جدوں میں اپنے وطنوں ٹریا ساں مینوں تہاڈے اُچے پیو ہوراں دے بارے کجھ وی پتہ نہیں سی۔ پر جد دا میں ایس دیس وچ پیر پایا اے۔ ایسے ایسے نظارے ایس شان تے مان والے شاعر نال لوکاں دے پیار تے لوکاں دی دلی چاہت نال پیراں ورگی مانتا دے ڈٹھے نیں۔ جی اوہناں دی زیارت لئی بے چین ہوگیا اے تے جدوں ایہہ پتہ لگا پئی اوہ ایس دھرتی تے نہیں تے یقین کرنا میرے دل نوں اینا دھکا لگا جیویں اوہ ایس سنسار تو اج ای چلانا کر گئے ہون ، جدوں میں نکرما اوہناں دی اک جھلک ویکھن لئی آیا واں .....

جوان نے آکھیا ضد نہکرو، ایہہ ہار اوس کلی نال ٹنگ دیو تے اندر آ کے تابعدار نال چاہ دی اک پیالی پیو۔ میں ایسے تے ای راضی ہوگیا۔ فاتحہ پڑھی، ہار کلی نال ٹنگے تے فیر جندرے نوں اکھاں نال لا کے شاعردے پُتر دی بیٹھک وچ آ گیا۔ سادی جیہی بیٹھک سی۔ معمولی زنجیر تے لوڑ وندے سامان نال سجی ہوئی۔ چاہ پین پچھوں جوان نے مینوں دسیا:

کئی واری سرکار دے وزیر تے ہور وڈے افسر، سیلانی تے پروہنے ایتھے آون دی کھیچل کردے نیں تے ہن میرا تے دیس والیاں دا ایہہ سمجھوتا ہویا اے پئی سارے لوک پھلاں دے ہار تے گجرے کلیاں نال ٹنگ کے، جندرا لگے حجریوں باہر ای فاتحہ پڑھ کے چلے جاندے نیں۔

میں اندر و اندری ایہہ پکا نشچا کیتی بیٹھا ساں پئی بھاویں کجھ ہووے میں ایس ضدی جوان دی ضد توڑاں گا۔ اپنے پردیسی ہون دا پورا پورا فائدہ اٹھاواں گا۔ اوہدے کول ٹک جاواں گا تے رات دن اپنی گل بات دے سیک نال اوہدی ضد دی برف نوں پگھرن ول ٹوراں گا۔ مکدی گل ایہہ وے پئی اوسے ڈھب نال، جیہدے نال پہلی عمرے کدی بڑی بڑی آکڑ والیاں سوہنیاں توں وی مرضی منوا لیاکردا ساں۔

بھانویں جے تیری دید دے لائق نہیں آں میں
توں میری تانگھ ویکھ ! اڈیکن دا دھیان کر

جوان اُتے ایس شعر دا اثر امید توں ودھ ہوندا جاپیا۔ مینوں انج لگا جیویں سورج دی پہلی کرن برف دے ڈھیر نال ٹکرا گئی اے۔ اوس کرسی تے تھاں وٹاوندیاں ہویاں آکھیا۔

"مدت ہوئی اے اک بھلے مانس دو دن میرے نال بحثدے رہے ، اوہ پردیسی تے نہیں سن پر ایس شہر وچ پہلی واری آئے سن۔ دو دن میرے نال مغز ماری کردے رہے۔ پر اوڑک ہار من گئے تے اپنا ہار کلی نال ٹنگ کے جندرے نوں اکھاں نال لا کے ایہہ آہندے ہوئے وِدیا ہوگئے

کوئی عیسی نوں عرشاں تے سنائے
سلام آہندے نیں ایس دھرتی دے جائے

میں عرض کیتی ہن تیک تے ساڈا وی ایہو حال سی جیویں چاچے غالب ہوراں آکھیا اے :

بھانویں عاجز بندے رب دے آں پر غیرت اتے مرنے آں
جے کعبے دا بوہا نہ کھلے اسیں اودھروں وی کنڈ کرنے آں

پر ایتھے اپڑکے چوگرداکجھ اجیہا ڈٹھا اے تے ایسے ایسے معاملے پیش آئے نیں پئی ہن دل وچ ایہہ دھار لیا اے :

سر نہ اٹھے تیرے در توں تیرے در دی سونہہ
شوق بے حد دی قسم جذبہء ِ خود سر دی سونہہ

نمھا نمھا ہسیاتے آکھن لگا "دن ڈُباکھلوتا اے۔ ہن ہوٹل کیہ جانا جے۔ رات دی رات ایتھے ای ٹک جاؤ۔ میں اینی گل وی بہت جانی۔ راتیں بڑا چر ایدھر اودھردیاں گلاں ہندیاں رہیاں پر میں ایہہ مناسب سمجھیا پئی پچھلی گل پھیر نہ ہلائی جاوے تے اوس گل واسطے کوئی ہور ویلا بھالیا جاوے۔

فجر دا تارا چن وانگوں ڈلھکاں پیا ماردا سی۔ میں جاگیا وضو کیتا تے مراد حاصل واسطے دو رکات نماز نفل پڑھی۔ شاعردے حجرے دوالے بوہکر بہاری کیتی ۔ پھیر کچے فرش تے چھنکاکیتا ۔ کلیاں نوں دھو دھا کے پُونجھیا ، جندرے نوں مل مل کے دھوتا تے چوکھا چر قرآن پاک دی تلاوت کر کے شاعر دی روح نوں ثواب پچاندا رہیا۔ شاعردے پتر دے جاگن توں پہلاں میں فجر دی نماز پڑھ کے ورد پیاکردا ساں۔ اوہنے منوں ورد کردیاں ڈٹھا تے میرے پچھوں فجر دی نماز پڑھی۔ میں اک اٹھوار اوتھے رہیا۔ شاعر دا پتر چور نظر نال میرے ولوں تکدا رہندا سی۔ میں جان بجھ کے تے اوس تجربے دی بنا تے جیہڑا مینوں پیار دے پینڈے دے پرانے راہی ہون کارن حاصل ہو چکیا سی۔ اشارے نال وی پھیر مطلب دی گل شاعر دے پتر نال نہ چھیڑی۔ ہفتے دی رات نوں جدوں میں سوں کے اٹھیا تے روز وانگوں بوہکر بہاری کر کے شاعردے حجرے دی جھاڑ پونجھ کرن لگا تے شاعر دے پُتر نے بوہکر میرے ہتھوں کھوہ لئی۔ ہنجھو بھریاں اکھاں نال مینوں جپھی پالئی تے آکھیا "جناب تہاڈی منگ سچی اے۔ میں تہاڈے صدق اگے ہتھیار سٹ دتے نیں تے اج تہاڈے اگے حیاتی دا اوہ بھیت کھولناں جیہنوں نہ کھولن لئی میں سر دھڑ دی بازی لا رکھی سی ۔ تسیں بزرگ او، میری غلطی معاف کرنا۔ پر ایہہ یاد رکھنا پئی تسلیم تے رضا دیاں کئی حداں اجیہیاں وی ہندیاں نیں جیہناں دی اُلنگھنا کرنا بندے دے وس دی گل نہیں۔ بھیت جِناکو کھولنا میرے وس وچ اے ، میں کھول دینا واں ۔ ایدوں ودھ نہ میں کھولاں گا تے نہ کھولن تے میرا اختیار ای اے۔" ایہہ آہندیاں ہویاں اوہ کنجی جندرے وچ پھیر چکا سی۔ اوس کھٹ کر کے بوہا کھول دتا تے دیوا بال دتا۔ میریاں اکھاں کیہ ڈٹھا ، نہ کوئی قبر، نہ قبر دا تعویذ۔ قبر دے سرھانے دے پتھر ورگا اک پتھر گڈیا سی جیہدے سہارے کچی دھوڑی دا گامے شاہی چھتر کھلوتا سی ۔ جیہدی نوک پتھر ولے سی تے تلا ساہمنے دسدا سی۔ چھتر دے دوالے کجھ سونے رنگے تے کجھ چاندی رنگے ہاراں دے ڈھیر لگے سن۔ کجھ ہار سُک گئے سن تے کجھ سجرے تازے سن۔ شاعر دے پُتر دی اواز اُچی ہندی گئی ۔ اوس آکھیا:

"جناب! جدوں میرا پیو جیوندا سی اوہنوں کسے پچھاتا، نہ کسے سہانیا۔ کتاباں چھاپن والیاں نے اوہنوں ڈھڈ بھر کے دھوکھا دتا۔ اوہدیاں ہزاراں کتاباں ویچیاں تے کدی سو کتاباں دے پیسے گن کے اوہدی تلی تے نہ دھرے ۔ اوس قوم نوں اک سنیہا دتا۔ قوم نے اوہ سنیہا اک کن وچ پا کے دوجے کنوں کڈھ دتا تے کدی ایہہ نہ سوچیا پئی جیہڑا بندہ راتاں نوں جاگ کے دل دی رَت اکھاں راہیں کیردا اے۔ اوہنوں بھکھ وی لگدی اے۔ اوہ ڈھڈوں بھکھا بے حال تے بد حال رہندا۔ انج اوہ بڑا آکڑ خاں سی۔ اوس اپنے لئی کدی کسے کولوں کجھ نہ منگیا۔ پر جدوں اوہدے دوالے چوالے چوں چوں کردے چڑے چڑیاں نے چولاں دے دانیاں لئی اپنیاں کنبدیاں ہوئیاں چنجھاں کھول دتیاں تے اوہناں دیاں سکیاں جیبھاں نوں ویکھ کے اوہدی خودی دے محل وچ تریڑ پے گئی اوہدا حوصلہ وی ڈھیہ گیا تے اوہدا پیر وی کنب گیا۔ اوہنوں امداد دیاں نکیاں نکیاں رقماں شکریے نال قبول کرنیاں پئیاں ۔ قوم نے اوہدی ہر کوشش نوں ، جیہڑی اوہنے اپنے آپ نوں اگانہہ ودھان لئی نہیں سگوں قوم دی سیوا لئی کیتی سی کدی سرے نہ چڑھن دتا۔ ایتھوں تیک پئی ایسے جاہل جیہڑے جاہلاں دے پتر وی سن تے ایسے کمینے جیہڑے کمینیاں دی اولاد وی سن، اوہدے مقابلے وچ کھلہار کے اوہناں نوں کامیاب کرایا۔ کئی واری اوہدے علم نوں جہالت آکھیا۔ ایسے ایسے بدتمیزاں تے بے شعوراں اوہدی قابلیت تے اوہدے کم دے بارے ماہر بن بن کے رائے دتی۔ جیہناں نوں ، نیاں کریئے تے اوہدی جُتی دے تسمے بنھن دا وی حق نہیں سی پہنچدا۔ ایس سارے دیس وچ دو چار نتانیاں تے نتھانویاں توں بنا اوہنوں کسے دا دلی پیار نہ جُڑیا۔ اوہ کئی مہینے سگوں کئی ورھے ماندہ پیا رہیا۔ منجی نال منجی ہویا رہیا۔ اوہ اڈیاں رگڑ رگڑ کے مویا۔ نہ کسے اخبار نے اوہدی تندرستی بارے کوئی بُلیٹن چھاپیا، نہ کسے دھنوان اوہدے لئی دوا دارو دا بندوبست کیتا تے نہ ایس کم لئی اپنا ویلا تے اپنا روپیہ روڑھیا ۔ اوہ اپنیا ں اکھاں نال نالائقاں تے جاہلاں نوں عالماں دی پوشاک پاندیاں ویہندا رہیا تے کدی مونہوں سی نہ کڈھی ۔ جس طرح وی ہو سکیا اوہنے اپنی دکھاں بھری حیاتی گزار دتی۔ مرن توں پہلاں اوہنے ایہ شعر آکھیا سی:

ترے سنسار وچ رُل کُھل کے یارا جیو لیا کجھ دن
ترے دوزخ دے وچ سنسار توں ودھ ہور وی کیہ اے

اوہدے بچیاں وچ میں ای ذرا سیانا ساں ۔ اوس مرن توں کجھ گھنٹے پہلاں میرا ہتھ اپنے ہتھ وچ لے کے میرے کولوں ایہہ اقرار لیا پئی میں اوہدے مرن پچھوں اوہدے اک نوکر نوں نال لے کے (جیہڑا بھاگاں والا اوہدے مگر ای اپڑ گیا اے ) اوہدی میت نوں گڈی وچ پا کے کسے ایسی تھاں دب دیاں جتھوں ایس قوم دا کوئی امیر، کوئی وزیر ، کوئی عالم ، کوئی جاہل نہ لبھ سکے ۔ دبن پچھوں قبر نوں پدھراکر دیاں تاں جے کوئی بندہ آ کے پُھل نہ پائے۔ جیوندی جانے جس دھرتی تے اوہدی ایڈی بے قدری ہوئی اوتھے مرن پچھے لوکاں نوں عزت کردیاں ویکھکے اوہدی روح نوں دُکھ ہووے گا۔ میں اپنے پیو نوں چپ چاپ کسے تھاں تے جا کے دب دتا تے ایس حجرے وچ اوہدے ٹٹے ہوئے چھتر نوں پتھر نال کھلہار دتا، جیویں تساں ڈٹھا اے ۔ میں ایس حجرے نوں جندرا لائی رکھناں۔ جدوں دنیا والے اپنے شغلاں توں اُکتا کے اپنے آپ نوں علم دا قدردان تے شاعراں دا مہربان دسن لئی ایتھے آوندے نیں تے ایہناں دے ہار گجرے تے پھلاں دیاں چادراں ایس حجریوں باہر ای وصول کر لیناں ۔

شاعر دے پتر نے میرا ہتھ اپنے دوہاں ہتھاں وچ لے کے آکھیا "جناب اپنی قبر نوں پدھریاں ویکھ کے تے منافقاں، بے درداں، ظالماں تے جاہلاں دیاں قدماں نوں اپنی قبر توں دور رکھ کے میرے باپ دی روح نوں ٹھنڈ پیندی اے تے ایہو جیہے لوکاں دے لیائے ہوئے ہاراں تے گجریاں نوں ہر روز کٹھیاں کر کے اوہناں دے چھتر نال مار کے میرے جسم تے میری روح دوہاں نوں ٹھنڈ پیندی اے۔"

ایہہ کہہ کے اوہدے چہرے تے کڑتن بھری مسکان کھلر گئی جیہڑی میں اوہدے نال میل ملاقات وچ ویکھ چکا ساں۔

ہن اوس میرا ہتھ چھڈ دتا ۔ اساں دوہاں رل کے فجر دی نماز پڑھی تے جپھی پا کے چپ چاپ اک دوجے توں ودعیا ہوگئے۔

پیارے! میں اچرج استھان دیاں ہور بہت چیزاں ڈٹھیاں نیں ۔ پر ایس پہلی اچرج شے دا جیہڑا اثر میرے دل تے ہویا اے اوہنوں کجھ میں ای جانناں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels