Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> اکبر کہانیاں >> اکبر کہانی: بہروپیا

اکبر کہانی: بہروپیا

اکبر لہوری
March 31st, 2008
5 / 5 (1 Votes)

فقیریے بہروپیے دا پُتر ملنگی وڈی حویلی والے شیخ ہوراں دے پتر دا ہانی سی تے لنگوٹیا وی۔ دونویں نکے ہوندے کجھ چر اکٹھے مسیتے پڑھدے وی رہے سن پر ایہہ اوس ویلے دی گل اے جدوں شیخ ہوراں نوں مسیتاں تکیاں دی چوکھی سیہان ہندی سی تے اوتھے دے مولوی ملوانیاں تے فقیراں درویشاں دی وی پچھان ہندی سی ۔ اودوں تے اوہ مسیت دے ملاں نوں آپ چنگیروچ روٹی رکھ کے تے اتوں پگ دے شملے نال ڈھک کے دین جاندے ہوندے سن تے جدوں اوہناں دے جا تک دا سرتتا ہونداسی تے اوہ اچیچے بوڑھ والے تکیے دے سائیں کولوں اوہنوں پھوک مرواون جاندے ہوندے سن۔ پر اودوں تے شیخ ہوری نرے مٹی پٹ ای سن نا ! پنجھی تیہہ کھوتے ، پنجھی تیہہ بورے ، مگر اک دو کامے تے پنج چھ کہیاں دابڑے ۔ ایہہ شیخ ہوراں دی ساری مایہ سی تے کار روزگار ایہو سی بس پئی جے کسے ملبہ چکانا ہووے تے اوس شیخ ہوراں نوں سد گھلنا۔ شیخ ہوراں نے کمیٹی دے داروغیاں نال ایسے لئی بنا کے رکھی ہوئی سی پئی اوہ ایہناں نوں ملبہ ذرا سہج نال ہٹا لین دیندے سن تے ملبے والے دے مگروں لہہ جاندے سن تے شیخ ہوری بھرتی دا لوڑ وند گاہک لبھ کے اوہ ملبہ اوتھے جاسٹدے سن۔ اک تھاں توں ملبہ چکدیاں تے دوجی تھاں ملبہ سٹدیاں شیخ ہوراں نوں ویلے دو منیا ں تے ٹھیک جڑ جاندیاں سن پر اوہ سار دن مٹی نال مٹی ہوئے رہندے سن۔ سر وچ مٹی، داڑھی وچ مٹی، لیڑیاں وچ مٹی، جتی وچ مٹی، تے اکھاں وچ مٹی۔ اوہناں دناں وچ تے اوہناں نوں اپنی عقل مت وی مٹی پئی جاپدی سی۔ لوکی ایہناں نوں "شیخ ملبہ" یاں "شیخ مٹی پٹ" کر کے بلاندے ہوندے سن ۔ ایہہ اودوں دی گل اے جدوں ایہناں منڈا مسیتے پڑھن بہایا سی تے مولوی ہوراں نوں آکھیا سی "بزرگو اللہ دیو ! میرے بدھے ہتھاں ولے ویکھنا ایس منڈے دی دنیا سوارن جوگا تے نہیں ۔ تسیں مہر کر کے رب دے پاسے لا کے ایہدا دین ای سوار دیو۔"

(2)
فقیریے بہروپیے نے وی ایہناں ای دیہاڑیاں وچ منڈا مسیتے پایا سی۔ ایس طرح بہروپیے
دا پتر تے شیخ ہوراں دا پتر کٹھے پڑھدے لنگوٹیے یار بن گئے۔ مئیں ہوراں جد کدی پڑھاندیاں پڑھاندیاں کسے لوڑ ہتھوں اٹھ کے مسیتوں جانا تے بہروپیے دے پتر ملنگی نے کُد کے اوہناں دی گدی تے جا بہنا۔ مسیتے وڑدیاں دی اک تھڑا سی مئیں ہوری اوس تھڑے تے گدی وچھاکے بہندے ہوندے سن تے جتیاں والی تھاں تے لمی نڑی والا حقہ ٹکا کے پیندے ہوندے سن۔ ایہناں دے مسیتوں نکلدیاں ای حقے دی نڑی کھبی کھا کھ وچ لے کے سجے ہتھ وچ کتاب پھڑ لینی تے کھبے ہتھ نال مئیں ہوراں دا کھونڈکھڑکانا تے گج کے آکھنا سنو اوئے حیوانو شیطانو! مرلی دیو گاہٹرو! جے تسیں ڈیگروں اگے اگے سبق پانی طرح یاد کر کے نہ سنایا تے میں تہانوں کن پھڑا کے ککڑ بنا دینا اے تے توں سن اوئے ملبے شیخ دیا پترا ! تے جے تینوں سبق نہ آیا تے میں تیرے پیو دا نکاح توڑ دینا اے تے تیری ماں نال آپ نکاح پڑھا لینا اے، نال حکم شرع شریف دے۔

منڈیاں دی ایس نقل تے ہس ہس کے وکھیاں ٹٹ جانیاں تے ملبے شیخ دے پترنے کھونڈا کھوہ کے ملنگی نوں مارن لئی نسنا تے اوڑک آپ وی ہسدیاں ہسدیاں ڈگ پینا۔

(3)
پر پھیر ا کواری جیویں ملبے شیخ ہوراں دے دن پھر گئے۔ آہندے نیں کتوں مٹی پٹدیاں یاں ملبہ چکدیاں اوہناں نوں مہراں دی بھری ہوئی دیگ لبھ پئی تے ایہناں وڈی حویلی مُل لے لئی تے نال ای کپڑے داکارخانہ لا لیا۔ جھٹ منڈے نوں مسیتوں اٹھا لیا تے انگریزی سکول گھل دتا۔ پر نکے ہندیاں دا پیار کجھ اجیہا گوہڑاسی پئی شیخ ہوراں دے پتر
نوں جد وی ویہل ہندی سدھا فقیریے بہروپیے دے گھر اپڑدا ۔ بہروپیا کئی کئی دن گھر نہیں سی وڑدا ہوندا۔ اوہداکم ای اجیہا سی۔ دونویں یار اوہدیاں بھیس وٹاون والیاں چیزاں نال کھیڈ دے رہندے سن ۔

چیزاں ولوں بہروپیے دی کوٹھڑی عجائب گھر دی نکر سی۔ کندھاں تے کلیاں نال ان گنت پوشاکاں ٹنگیاں ہوئیاں سن۔ سادھواں سنتاں دے گیری رنگے بانے ، عالماں فاضلاں دے لمے چوغے تے پگڑ ، گڈیاں تے بابواں، گاڈاں تے ٹکٹ ویکھن والیاں دے کوٹ تے پتلوناں، سپاہیاں تے تھانیداراں دیاں وردیاں، ڈاکٹراں دیاں ٹوٹیاں تے بیگ ، گڈیواناں دے سلُوکے تے گجراں دیاں سلاریاں، شوقیں گھبرواں دے لاچے تے صافے۔ ونو ون دیاں انگریزی تے دیسی ٹوپیاں۔ مٹیاراں دیاں قمیضاں ، سلواراں دوپٹے۔ میماں دے گون تے ساٹے ، کھترانیاں دے گھگھرے ، پیرنیاں دیاں چولیاں تے لہنگے ۔ کنجریاں دیاں پشوازاں ، سادھواں دیاں جٹاں تے بابریاں، بڈھیاں دیاں چٹیاں تے ادھکڑاں دیاں کرڑ برڑیاں داڑھیاں ، جٹیاں دیاں پٹیاں تے شہرناں دیاں دو گُتاں۔

شیشے دیاں الماریاں وچ رنگا رنگ گہنے ، موتیاں دیاں گانیاں، منکے تے تسبیاں۔ سُرخیاں پوڈراں دے ڈبے۔ اُچے وِرلے تےموتیاں دے دانیاں ورگے دنداں دے بِیڑ۔ اک گٹھے تیر کمان تے تلواراں، چابکاں، ہنٹر کھونڈیاں، ڈانگاں تے پتلی چھمک ورگیاں کھونڈیاں۔

شیخ ہوراں دا پتر ایس کو ٹھڑی وچ وڑدیاں ای اپنا آپ بھل جاندا۔ کدی بگی داڑھی لاکے بڈھڑا بن بہندا کدی دوگتاں والی مٹیار، کدی اوہ تے ملنگی چور سپاہی بن کے کھیڈ دے رہندے ۔ ملنگی ھس کے آہندا "بھیس وٹانا سکھنا جے تے پہلوں کوئی مرشد پھڑو۔

بنا مرشداں راہ نہ ہتھ آوے
ددھان باجھ نہ رجھدی کھیر سائیں

ہور کسے نوں مرشد نہیں بناوندے تے ساڈے ای کھبے گوڈے نوں ہتھ چا لاؤ تے پھیر جے تہاڈا پیو وی تہانوں سیہان لوے تے اسیں پھیر کسبی دا پتر کیوں اکھوانا اے۔" شیخ دا پتر ہسدا تے آہندا "چل اوئے لپاٹیا حالی توں تے پیو کولوں کسب سکھ کے پکا ہو لے پھیر ہورناں دا وی گُرو بن لویں۔"

اودھروں جدوں ملنگی دا پیو باہروں پرتیا تے اوس اپنے پتر دے کھلے ہڈ پیر ویکھکے جاچ کیتی پئی ہن اوہنوں پیو دادے دا کسب سکھان دا ویلا آگیا اے تے مڑ جاندی وار اوہ ایہنوں نال لے گیا۔

پیو پتر چوکھا چر پنڈو پنڈ تے شہروشہر سارے دیس وچ بھوندے رہے تے ملنگی پیو دادے دا کسب سکھدا وی رہیا تے تھاں لوکاں نوں اپنا کسب سکھاندا وی رہیا۔ اوڑک وطناں نوں پرتے تے اوہدے پیو آکھیا :

"لے پُتر ہو جا تیار، ہن تیری حیاتی دا سبھ توں اُچا تے سبھ توں اچرج ویلا آ گیا ای۔ جیہڑاکسب توں اینی محنت کر کے سکھیا اے اوہ اپنے شہر دے لوکاں نوں وی وکھا تاں جے لوک تیرے پیو دادے نوں یاد کرن ۔ بچڑا! یاد رکھیں بہروپ سبھ مالک دی لیلا اے پر جس کسے دے کسب نوں اوہدے اپنے شہر تے اوہدی اپنی جمن بھوں تے نہیں سلاہیا اوہ جیہا کسبی ہویا جیہا نہ ہویا تے جس کسبی یاں کلاکار دے کسب تے کلا دا سواد اوہدے اپنے دیس دے وسینکاں نوں آیا اے اوس دے کسب تے کلا نوں رہندی دنیا وی سلاہیا اے تے اوڑک اوسے دے سر تے وڈیائی دا تاج ٹکایا اے۔ جوہ وچ مور نچدا کس ڈٹھا اے پتر! اٹھ تے اپنے شہر والیاں نوں ذرا اپنے کسب ول جھاتی پوا دے۔ پردیسیاں نوں خوش کردا آیا ایں ہن، ذرا اپنیاں دا وی روح راضی کردے ۔ اٹھ جوانیاں مانیں۔"

(5)

ملنگی اپنا کسب وکھان دی تیاری وچ سی پئی شیخ ہوراں دے پتر نال میل ہو گیا۔ پرانا یار مل کے پھل وانگوں کھڑ پیا تے آکھیا "دس بھائی! ساڈے لئی کیہ ڈھوآ لیایا ایں؟" ملنگی آکھیا "شیخ جی! کسبی کولوں اوہدے کسب توں ودھ ہور کیہ ڈھوآ ہونا اے۔ اج دی رات وچ اے کل چن چڑھیا تے کل عالم ویکھ لوے گا۔" تے نال اوس دی گلھ تے نکی جیہی چونڈھی وڈھ کے آکھیا "نالے شیخ جی ! شاگرد ہونا جے تے لڈوواں دا تھال تے پگ دوپٹہ تیار رکھنا۔" شیخ ہوراں دے پتر نے آکھیا "بہہ اوئے وڈیا استادا ! ذات دی کوڑھ کر لی تے شتیراں نوں جپھے۔ توں دونہہ چونہہ ورھیاں وچ کیہ سکھ آیا ایں اوئے جے استاد بنن دا چاء چڑھیا ای۔ اسیں انگریزی سکولاں دے چنڈ ے ہوئے آں کملیا تے شیخ ہوراں دے کلے پتر آں۔ اسیں اپنے پچھوں اپنے ورگا سکے پیو دے گھر نہیں جمن دتا تے توں کیہڑے باغ دی مولی ایں تے کیہڑی پیلی دا باتھو ایں؟ لے آیا اے ساڈا استا د بنن ۔ بھلا وکھا تے سہی کیہ کاریگری اے تیرے وچ، کیہ گن اے تیری کلا وچ ؟ کیہڑے موتی نیں تیرے پلے ؟"

(6)

اگلے دیہاڑے شہردے لوکاں نے ڈٹھا اک سندر جیہا گبھرو اے جیہدے متھے حسن دی لاٹ پئی ڈلھکدی اے، جیہدیاں مستانیاں اکھاں وچ اوہ جادو اے جدھر ویہندا اے اک وار تے کلیجہ کڈھ لے جاندا اے۔ کدی بے دھیانا مسکائے تے اوہدے موتیاں دے دانیاں ورگے دنداں چوں بجلی دا لشکارا پیندا اے۔ کالی رات ورگیاں زلفاں نوں اک نکے جیہے جھٹکے نال متیھوں ہٹاوندا اے تے انج جاپدا اے جیویں کالی گھٹ وچوں چن نے سینت ماری ہووے۔ کھلے ہڈ پیر، قد سرُو دا بُوٹا چال چکور ورگی۔ پر ایہہ گل ویکھ والیاں داسینہ پئی سِلھدی اے پئی ایس سوہنے جوان نوں اپنے تن من دی کوئی سرت نہیں۔ وچاراکسے سوہنی دے پیار دی گجھی سٹ نال ہوش بھلا بیٹھا اے۔ماپیاں دا لاڈلا پُت جاپدا اے، جے ایہناں ایڈی سوہنی پوشاک دوالےپائی اے۔ سارے چم دی چاننی جتی توں لے کے سردے پٹکے توڑی ساری پوشاک ریشمی اے۔ سر تے بنارسی پٹکا ، دوالے ریشمی قمیض تے اتے زری دی واسکٹ۔ گل وچ تن لڑاکینٹھا تے تیڑ فیروزی رنگ دا لاچا، جیہدی گِٹھ گِٹھ چوڑی کنی گٹیاں توں تھلے پئی پیندی اے۔ پر ہائے ایہنوں کسے شے دی سُرت نہیں ۔ جے سُرت ہندی تے انج کردا ؟ کسے ہاسے نال آکھیا تہاڈی واسکٹ کیا سوہنی اے، ایہہ سانوں چا دیو۔ تے سوہنی دا ناں کنیں پیندیاں ای اوہ نہال ہوگیا سوہنی دے ناں توں ساڈی جند قربان اے جی ! ایہہ لوو۔ تے اوس بلیڈ لے کے جھرر کرکے زری دی واسکٹ داپیس کٹ ہتھ پھڑایا ۔ کسے آکھیا تہاڈی جتی بڑی سوہنی اے۔ اوہ پیروں لاہ کے اکھاں نوں لائی تے آکھیا جے ایہہ سوہنی اے تے میں ایہنوں پیریں نہیں پا سکدا، میں سوہنی دی اینی ہتک نہیں کر سکدا تے نال ہوکا بھر کے رو پیا تے اجیہی دل ہلا دین والی سُر نال گاون لگا پئی سن کے کندھاں وی کنب گئیاں:

ساڈے چم دیاں جتیاں کرے کوئی
جیہڑا گیاں نوں موڑ لے آوندا ای

تے جتی نوں سوہنی آکھن والے مگر بھج کے جتی اوہنوں چا پھڑائی تے آپ چنگیاں ماردا شہر دے دوجے بنے چلا گیا۔ درد نال "میل سائیاں میل سائیاں"پکاردا شہر دے بازاراں تے گلیاں دی مٹی چھانن لگا۔ کوئی کجھ آکھے، کوئی کجھ آکھے، اوس کسے دی نہیں سنی۔ بیٹھا اے تے بیٹھا ای رہیا اے ، ویہندا اے تے ویہندا ای رہیا اے۔ روندا اے تے روندا ای جاندا اے ۔ ایہدی صورت، ایہدی جوانی تے ایس حال نوں ویکھ کے ہر پاسے لوک ایہہ آہندے سنیندے نیں پئی "یارو جیہدا اجیہا چن پتر سودائی ہوگیا اے اوہ ماں کیویں جیوندی ہووے گی ؟"کوئی انج آہندی اے "جیہدا اجیہا بھرا ہوش سُرت بھلا بیٹھا اے اوس بھین دا کیہ حال ہووے گا؟"کوئی آکھے "جے اوہ سوہنی کدی ایس حال وچ ویکھ لوے تے ہیر وانگوں کجھ کھا کے مرجاوے۔" جنے مونہہ اونیاں گلاں۔ پر اوس کسے دی گل ول دھیان نہیں کیتا۔ اوہ دیوانہ مستانہ اک اٹھوارا شہر وچ پھردا رہیا ، کسے اوہدا انت نہ پایا۔ پر سبھے ویکھ کے ہائے ہائے ای کردے رہے ۔

(7)

اوہ مستانہ اچن چیتی کسے دا ول مونہہ کر گیاتے شہر وچ اک نواں چن چڑھ پیا۔ چٹی ددھ ورگی پوشاک وچ اک مٹیار نرس گھرو گھری پھرن لگی۔ اوہدا رنگ کنک ونا ہوندا تے لوک ایہنوں خاص ولایتی سمجھدے ۔ پر اوہدے نین ممولے تے گلھاں دے تتولے ایہنوں صاف دیسی پئے دسدے سن۔ انج اوہدی بول چال توں پتہ لگدا سی پئی اوہ کسے ولایتی ہسپتال وچ کم سکھدی رہی اے۔ ایہہ ایانیاں دیاں اُبلیاں ہوئیاں اکھاں بورک دے کوسے پانی نال دھو کے ککریاں تے پنسلین دی ملھم اجیہے کولے ہتھاں نال لاندی پئی چچلاندے بال اوہدی گودی وچ ای سوں جاندے۔ گندے پھٹاں نوں اجیہے سچج نال دھوندی پئی دھوندیاں سارا ای پیڑ مٹھی ہو جاندی تے تڑفدیاں نوں سکھ دا ساہ آون لگ پیندا۔ لوکی آہندے سن رب نے ایہہ رحمت دا فرشتہ خاص کرم نال کتوں گھل دتا اے۔ اوہ اکھاں مٹکاوندی ، گٹکدی جس پاسیوں لنگھ جاندی ہوکیاں دی تھاں ہاسے کھلار دیندی۔ اوہدے بیگ وچ تاپ دیاں گولیاں ، کھنگھ دیاں پڑیاں ، پھٹاں دیاں ملھم پٹیاں ، ہر روگ دا دارو سی تے ادھا دکھ تے اوہنوں ویکھیاں ای کٹیا جاندا سی۔ جدوں اوہ پیار نال آہندی سی "دیکو دیری ناہیں لگتا، تم ابھی اچھی ہوتا" تے روگیاں نوں اپنا روگ نسدا جاپدا سی۔ کوئی وڈی وڈیری اوہنوں دعا دیندی سی۔ "جیوندی رہویں رب بھاگ لاوی، سردا سائیں جیوی۔ ستاں پتراں دے مونہہ دھوویں۔" تے اوہ ہسدی ہسدی لال ہو جاندی سی تے آہندی سی "ماں ! سر دا سائیں ! کیا ہوتا ہے ؟" تے نال دیاں مائی نوں دسدیاں سن "بے بے حالی تے مس صاحب دا ویاہ وی نہیں ہویا" تے زنانیاں وچ ڈاڈھی کھلی مچ جاندی سی۔ دونہہ چونہہ دناں وچ ای ایہہ مس ہر گھر دی جانو تے ہر سوانی دی سہیلی بن گئی سی تے ہن ہر گھر وچ ایہدی اڈیک رہندی سی۔

(8)

ایہہ ہر کلیجے دی ٹھنڈ تے سبھناں اکھاں دا چانن مس نظراں توں لانبھے ہوئی تے شہر دے نویں کوتوال صاحب دا پہرہ آ گیا۔ ایہناں آوندیاں ای ہنٹر ہلار ہلار کے سڑکاں توں ساریاں چھابڑیاں چکا دتیاں۔ تھڑے تے ودھا پچھانہہ ہٹا دتے۔ کُوڑے دے ڈھیر چکا دتے۔ شہر دی اجیہی صفائی کرائی پئی کتے مکھی اڈن جوگی نہ رہی۔ حد توں ودھ ڈھول ڈھمکا، رولا گولا مکا دتا۔ چوراں اچکیاں، نوسر بازاں ، کھیسے کٹاں نوں نکرے لا دتا۔ ایہہ نہیں پئی اوس مار کٹائی کیتی ہووے ۔ رب ولوں ای لوکاں تے اوہدا رعب پے گیا سی۔ اچا لما چنگا نِگّر جنا سی۔ پر وردی نال اوہدے جسے دی جھال نہیں سی جھلی جاندی تے جدوں اوہ بازار وچ کھلو کے لوکاں نوں سمجھاوندا سی پئی ایہہ کھلیاں تے روکاں توں بنا سڑکاں تہاڈے اپنے ای فائدے لئی نیں۔ بہتے ڈھول ڈھمکے تے رولے گولے نال تہاڈے اپنے سکھ وچ فرق پیندا اے۔ لٹوراں لفنگیاں دے گلیاں بازاراں وچ کھلو رہن یاں بہہ رہن نال بھلے مانساں تے دھیاں بھیناں دے ٹرن پھرن وچ رکاوٹ پیندی اے تے ڈر نالوں بہتی اوہدی عزت لوکاں دے دلاں وچ پے جاندی سی۔ مکدی گل ایہہ وے پئی جد دا ایس نویں افسردا پھیرا ٹورا گلیاں بازاراں وچ ہویا سی ہر پاسے چپ چان تے امن امان ہو گیا سی۔ لوکاں نوں انج جاپدا سی پئی کتے ذرا وی کوئی کواہری گل ہوئی اوہ بن سدیاں اپڑ جاوے گا۔ انج اوہ کسے نال ودھیک گل نہیں سی کردا۔ ہاں جتھے لوڑ پوے گج کے اپڑدا سی۔ آہندا سی "چنگے حاکم نروئے دنداں وانگوں ہوندے نیں۔ کھرویاں تے پیڈیاں نوں پیہہ سٹن لئی ہر ویلے تیار۔ پر مونہہ نوں بتیاں دے ہندیاں ہویاں وی کوئی اوکھیائی نہ ہووے ۔ بھیڑا تے روگی دند اک وی ہووے، اوہدے توں کم تے نہیں ہوندا سگوں اوہ مونہہ پیڑ داکارن بن جاندا اے سارے جسے نوں روگی کر چھڈ دا اے۔"

(9)

اودوں پچھے شہر دے باتصویر اٹھوارے نے مستانے گبھرو، ترس وند نرس، تے پہریدار کوتوال دیاں تصویراں باہرلے صفحے تے چھاپیاں تے چوکھٹے وچ فقیریے بہروپیے دے پتر ملنگی دی پورے قد دی فوٹو چھاپ کے لکھیا۔ "ملنگی" بہروپ دی کلا دا کسبی اے تے اجیہے کسبی ساڈے اپنے دیس وچ کیہ باہر دے دیساں وچ وی وِرلے ای ہون گے۔ دوجے اخباراں بہروپ دی کلا اُتے مضمون چھاپے تے ملنگی دی کلا، اوہدےپیو تے ہورناں کسبیاں دی کلا نال ٹکرا کے ملنگی نوں "وڈاکلا کار" تے "ڈاڈھا سچجا کسبی" لکھیا۔

ہُن تے ہر پاسے ملنگی دی چڑھ مچ گئی۔ جتھے ویکھو لوک اوسے دیاں کہانیاں پاندے سن تے اوہدے پیو نوں ودھائیاں لیندیاں ویہل نہیں سی ملدی ۔ پھلاں دے ہار تے اک پاسے پچھان والیاں نے پیو پتراں نوں نوٹاں دے ہاراں نال لد دتا۔

ملنگی نوٹاں دے ہار گل وچ پا کے تے اخباراں دے پرچے ہتھ وچ پھڑ کے چائیں چائیں اپنے یار شیخ ہوراں دے پُتر نوں ملن گیا۔ دونویں بیلی اکٹھے ہوئے تے ملنگی نے آکھیا "تے نالے لیا ہن پگ دوپٹہ تے لڈواں دا تھال تینوں شاگرد کریئے۔" شیخ ہوراں دے پُتر نے ہس کے آکھیا " کاہلا نہ پو بیلیا! پڑ دا گھٹا تے بہہ لین دے۔ خبرے گھٹا بہندیاں پڑ دی دوجی لانبھوں کوئی تیتھوں وی وڈا گرز بند پہلوان چھالاں ماردا نکل آوے۔"

ملنگی آکھیا "گرز بند پہلوان سو واری نکلن گے پر شیخ جی! پر بہروپ داکسبی ساتھوں ودھ نہ نکلے گا۔ ایہہ اسیں تہانوں دس چھڈ نے آں۔" شیخ ہوراں دے پتر نے پھیر ہس کے آکھیا۔

" بہتیاں پھڑاں نہ مار اوئے باشیا! ایتھے بھلیو بھلی پئی اے ۔اسیں زمیں نوں واہندا جگ تھکا، ایتھے ہو چکے وڈے کارے نیں۔"

ملنگی آکھیا:

جب تک نہ دیکھوں اپنے نینیں
تب تک نہ مانوں گُر کی کہنی

(10)

رب رکھے ایہہ کرماں والا شہر سدا توں گناں دا گتھلا اے۔ مداری دے پٹیارے وانگوں ایہدے وچوں نت نویاں تے اچرج چیزاں نکلدیاں ای رہندیاں نیں ۔ بہروپ دے سانگاں دا رولا گولا مٹھا ہویا تے کمیٹی دیاں چوناں دے ڈھول وج گئے۔ ہر پاسے گہما گہمی ہو گئی ۔ بندے جیڈے پوسڑاں نال کندھاں کالیاں ہو گئیاں ۔ ہر پاسے جلسے ہوون تے جلوس نکلن لگ پئے۔ نکارے منڈیاں دی سنی گئی ۔ اک اک ڈھانی نوں بوری بوری باداماں دی تے من من چینی دا جڑ گیا پئی خوب ڈنڈ بیٹھکاں کڈھو تے جان بناؤ تے امیدواراں دا ناں لے لے کے رولا پاؤ تے جیہڑا اوہدے اشتہاراں پوسٹراں نوں پاڑے اوہدا نشنگ سر جھسّو تاں جے مُڑ کسے نوں ایہہ کم کرن دی درڑھتا نہ رہوے۔ سچی گل ایہہ وے پئی ایس کرماں والے شہر وچ چوناں دے اشتہار پوسٹر کندھاں نال لان دا تدے ای فائدہ اے جے پہلاں ایہناں نوں ویریاں دے ہتھوں بچاون لئی بندیاں دی واڑ کر لئی جاوے۔ نہیں تے اک پاسیوں اشتہار لاندے جاوو، دوجے پاسیوں دُوجے دھڑے دے لفنگے ایہناں نوں پاڑ پاڑ کے لیراں کیتی جان گے تے ہن شہر وچ ہر امیدوار دے کامے تے حمایتی ہر ل ہرل کردے پھردے سن۔ جس بادام گھوٹ کے پیتے ہون اوہدی اواز وی کراری نکلدی اے۔ ایس لئی جلسے جلوساں وچ کڑاکے دار نعرے لگدے سن۔ اوڑک ایہہ شہر تھاں سی۔ جتھے چوناں دے ہور گھول گھلمے ہوندے سن اوتھے چوناں ویلے کوئی نہ کوئی وڈا سوال لوک بھلیائی دا وی اگے آ جاندا سی تے لوک اوہدے بارے وچ ہر تھاں بڑے کاہلے پے کے سوچدے تے تتے ہو ہو کے گلاں کردے سن۔

(11)

پر ایس ویلے سبھ توں تتیاں تے کاہلیاں گلاں وڈی حویلی والے شیخ ہوراں دے بارے وچ کردے سن۔ انج جد دی رب نے ایہناں نوں مایا ٹکرائی سی اودوں دا ای عاماں لوکاں تے شیخ ہوراں وچ وتھ وتکرا ودھ گیا سی تے نہ لوک اوہناں نوں اپنے وچوں جاندے سن تے نہ ہن شیخ ہوری ای اوہناں نوں بندے جُون سمجھدے سن پر جدوں دا شیخ ہوری بدروں دا پانی شہر وچ دی لنگھا کے اپنیاں پیلیاں وچ پاون تے اڑ کھلوتے سن لوکاں نال ایہناں دا دُکھ چوکھا ودھ گیا سی۔ انج تے ایہہ بدروں لالیاں دے ویلے دی ایتھے ای پئی وگدی سی تے اوہدا گندا پانی چراں توں ایہناں پیلیاں نوں لگدا آونداسی تے شیخ ہوراں لالیاں کولوں ایہہ پیلیاں بدروں دے پانی کارن ای چوکھا مُل دے کے لئیاں سن تے ایہناں وچ بے بہاری ترکاری ٹوکریاں مونہیں ہندی سی ، جیہدے نال شیخ ہوری دنو دن موٹے ہوندے جاندے سن۔ پر لالے لوکاں کولوں پرچیاں تے نہیں سن نا منگدے۔ اوہ چوناں ویلے لوکاں نوں ایہہ تے نہیں سن نا آہندے پئی اسیں تہاڈے چاکر آں ۔ ہتھ بدھے بردے آں تے تہاڈی سیوا لئی کمیٹی دی ممبری لوڑنے آں۔ ایس واسطے پلیوں خرچ کر کے اک پردیسی سیانے کولوں ایہہ منصوبا بنوایا سی پئی ایہہ بدروں شہر دے اندروں پور دتی جاوے تے اوہدی تھاں بازار نوں کھلیاں کر کے توڑو توڑی رُکھ تے لم سلمّی ہری ٹکڑی تیار کیتی جاوے تے شہر دا گند ا پانی ونڈ کے چویں پاسے کڈھیا جاوے تے اگے جا کے اوہنوں سُک نہر وچ پا دتا جاوے۔ ایہدے نال شہر دے سہپن وچ تے وادھا ضرور ہو جانا سی تے بدروں دے پُوریاں شہرداراں دی جان بھنکدیاں مکھیاں تے مچھراں توں وی چھٹ جانی سی۔ پر شیخ ہوراں دیاں پیلیاں بدروں دے کالے تے بو والے پانی توں ترہائیاں رہ جانیاں سن تے اوہناں وچوں گھڑے گھڑے جیڈے حلوے کدو تے چھج چھج جیڈے گوبھی دے پُھل نہیں سن نکلنے تے شیخ ہوراں نوں ہزاراں دا گھاٹا پینا سی۔ ایس لئی شیخ ہوری کسے دی گل نہیں سن سُندے تے ساریاں نوں اوہناں دی گل سُننی پیندی سی۔ کیوں جے اوہ شہر دی کمیٹی دے پردھان سن تے پردھان ہوراں دی مرضی بنا بدروں تے اک بنے رہی کسے توں کمیٹی دی کوڑا لے جان والی کھوتی دا مونہہ وی دوجے بنے نہیں سی موڑیا جاندا۔ پر ایہناں چوناں وچ وی شیخ ہوری کمیٹی دی ممبری دے امیدوار سن تے جے اوہ ممبر چنے جان تے مڑ اوہناں دا پردھان ہونا وی وٹ تے پیا سی۔

(12)

پر لوک ودھ ودھ کے پے آہندے سن "ملبے شیخ" نوں ممبر بنانا بدروں دی حیاتی نوں لمیاں کرن دے برابر اے۔ بولن والے تے لکھن والے ملبے شیخ تے بدروں دے وچکار رنگ رنگ دیاں سانجھاں کڈھ کے لیاوندے سن تے جلسے جلوساں وچ سبھ نوں سناوندے تے ہساوندے سن تے ہن ہولی ہولی سارا شہر ایس گل تے اکٹھا ہو گیا سی پئی ایہہ بدروں تے ملبہ شیخ اکٹھے ای مگروں لہن گے۔ ایہناں اڈو اڈ مگروں نہیں لہنا۔ پر ہر سوال دی اک اوکھی گھاٹی وی ہندی اے۔ گلاں کرن والے تے بڑے سن پر اگے ودھ کے شیخ ہوراں دا راہ ڈکن والا کوئی نہیں سی۔ انج جاپدا سی ایڈا سُورما شہر وچ ماں نے نہیں سی جمیا، جیہڑا اگانہہ ودھ کے ممبری لئی شیخ ہوراں نال ٹکرلوے تے مڑ اوہناں دی تھاں آپ شہر دا پردھان بن کے بہوے۔

(13)

آہندے نیں : سو جنے دی لکڑی تے اک جنے دا بوجھ۔ ایس اوکڑ وچ سبھ دی صلاح لین لئی شہرداراں نے اک جلسہ سدیا۔ جدوں سبھ تھاؤں تھائیں بہہ گئے تے ہر پاسے چپ چان ہوگئی تے اک سیانے نے کھلو کے آکھیا سجنو تے بھراؤ! ایس بدروں دا کالا چکڑ ساڈے شہردے متھے تے کالک دا ٹکا اے۔ جد تک ایہہ بیماری دی نَیں ساڈے شہر وچ وگدی رہوے گی ساڈی جان ڈاکی، ماتا تے پھوڑے ورگے روگاں تے بھنکدیاں مکھیاں دی ہینگر توں کدی نہیں چھٹنی تے جد تیک وڈی حویلی والے وڈے شیخ ہوری ساڈے شہر دے پردھان رہن گئے ایس بدروں نوں پُورن دا کوئی جتن نہیں ہونا۔ انج جانو پئی شیخ ہوری تے بدروں اکٹھے ای رہن گے تے اکٹھے ای جان گے۔ ہے کوئی مائی دا لال ؟ جیہڑا شیخ ہوراں نال ٹکر لوے تے بھانویں اوہدا کجھ رہوے بھانویں نہ رہوے۔ پر اک واری شیخ ہوراں نوں پتہ لگ جاوے پئی شہر دے متھیوں کالک دا دھبا دھون والے وریام وی ایتھے وسدے نیں۔

بولن والا بول کے بہہ گیا تے ہر پاسے قبرستان دی چپ ورت گئی ۔ انج جاپدا سی جیویں کسے وچ بولن دی آنگس نہیں رہی۔ سبھ نوں سپ لڑ گیا ہووے ۔ بٹ بٹ اک دوجے دا مونہہ پئے تکدے سن۔ تاہیوں جے اک پاسیوں لوکی اچن چیتی اٹھ کھلوتے تے اک گبھرو واسطے راہ بنان لگے۔ شیخ ہوراں دا پتر اگے ودھیا تے آکھن لگا میرے بزرگوتے میرے بھراؤ ! میں کوئی لمی چوڑی تقریر کرن نہیں آیا۔ نہ مینوں تقریراں دا ول آوندا اے۔ میں تے سدھا پدھرا کم کرن والا بندہ واں۔ میں آپ بڑے چراں توں بدروں دے سوال تے سوچ وچار کردا ساں پر مینوں راہ نہیں سی لبھدا۔ اج تہاڈیاں گلاں نے راہ وکھا دتا اے۔ میریاں اکھاں اگوں سبھ اوہلے دور ہوگئے نیں تے ہن مینوں ہر پاسے چانن دسن لگ پیا اے۔ میں بہتیاں گلاں کیتیاں بنا تہانوں دس دینا واں پئی میں کیہ کجھ سوچیا اے۔ میں سوچیا اے پئی بھانویں شیخ ہوری میرے پیو نیں۔ مینوں ایہناں جمیا جایا اے، پالیا اے، پڑھایا اے تے چنگے گھر ویاہیا اے پر اوڑک ایہہ شہر وی تے میرا کجھ لگدا اے جیویں شیخ ہوری میرے پیونیں تے میرے مان تے میری سیوا دے حقدار نیں۔ ایویں ای ایہہ شہر وی تے میری ماں اے ، جیہدا ان کھاکے، جیہدا پانی پی کے، جیہدی ہوا وچ ساہ لے کے تے جیہدی ہک تے دھمالاں پا کے میں گھبرو ہویاں۔ اوہدا وی میرے اتے کوئی حق اے۔ میں اپنی ایس ماں دے متھیوں کالک دا دھبہ لاہواں تے ایہدی ہک توں ایس بدروں دی گندگی نوں پرے سٹ وکھاواں گا۔ بھاویں ایہدے لئی مینوں اپنے سکے پیو دی ہک دی گندگی نوں پرے سٹ وکھاواں گا۔ بھاویں ایہدے لئی مینوں اپنے سکے پیو دی ہک توں وی ہوکے لنگھنا پوے۔

شیخ ہوراں دے پتر دیاں ایہہ گلاں سن کے لوکاں دا جو حال ہویا ایہدا بیان لکھنوں پڑھنوں باہر اے۔ مکدی گل ایہہ وے پئی لوک خوشی تے حیرانی نال پاگل ہوگئے۔ شیخ ہوراں دے پتر نوں دھنگاڑے چک کے شہردیاں گلیاں بازاراں وچ لئی پھرے تے سارا شہر:

ملبہ شیخ ........مگروں لہوے
اوہدا پتر .........جیوندا رہوے

دے نعریاں دے نال دنے راتین گونجن لگ پیا تے اوس ویلے تیک گونجدا ای رہیا جد تیک ملبے شیخ ہوراں دی تھاں اوہناں دا پُتر پہلاں ممبر تے پھیر پردھان نہ بن گیا۔

(14)

ہن لوک اڈیکدے سن پئی کدوں کمیٹی دے بندے کہیاں ٹوکریاں لے کے آوندے نیں تے کدوں بدروں دے پُورن دا کم چھوہیا جاندا اے۔ شیخ ہوراں دا پُتر چوناں دے ویلے پیو دے گھر نوں چھڈ کے اپنے سوہریاں ولے آ رہیا سی ۔ لوکی آہندے سن ایہہ بدروں پیو پتر دے وچکار اک کھاڑ بن گئی اے، جیہڑی بنگال دی کھاڑی وانگوں کدی پوری نہیں جانی۔ پر اوڑک اوہناں ڈٹھا پئی لوک بھلیائی دے سوال سکے ساکاں دی آپس وچ مہر محبت نوں ہمیشہ لئی نہیں مکا سکدے تے نہ اجیہی کل بھلیاں نوں سوہندی اے۔

کجھ چر پچھوں لوکاں سنیا پئی شیخ ہوراں دا پتر پردھان ہندیاں ای پھیر ٹبر ٹور سنے حویلی وچ ای آ رہیا اے۔ پر لوک اڈیکدے ای رہے اڈیکدے ای رہے پئی کدوں کمیٹی دے بندے آوندے نیں تے بدروں دے پُورن داکم چھوہیا جاندا اے۔ سبھ توں بہتی چنتا اوہدے یار ملنگی نوں سی جیہڑا ودھ ودھ کے ہک تے ہتھ ماردا سی تے لوکاں نوں آہندا سی ویکھیا جے چنگیاں وچوں مندے تے مندے وچوں چنگے ہمیشہ ہوندے آئے نیں۔ میرا یار وڈے شیخ دے سارے دھونے دھووے گا۔ پیو نے شہر نال جو دغاکمایا اے پتر اوہدا سارا بدلا لاہ دیوے گا۔ بدروں نوں ہٹا کے شہر نوں شیشے وانگوں صاف کر دیوے گا۔ بھانویں ایہدے کارن اوہنوں سردینا پوے تے بھانویں ایس کم لئی اوہنوں بڈھے پیو دی ہک توں لنگھ کے جانا پوے۔

پر جدوں اڈیک اڈیک کے سبھ لوک پھاوے ہوگئے تے بدروں نوں پُورن دا کوئی جتن نہ ہویا۔ ملنگی آپ وی کاہلا پے گیا۔ اوڑک شیخ ہوراں دے پُتر نوں ملن گیا۔ چپڑاسی نے اوہنوں اندر لنگھایا تے شیخ ہوراں دا پتر پردھان دی کرسی تے بیٹھا سی۔ پر اج ملنگی اندر لنگھیا تے اپنے یار دے متھے نہ لگا۔ بہندیاں ای پچھن لگا سبھ توں پہلاں مینوں ایہہ دس پئی بدروں پُورن دا اقرار ہن تیک کیوں پورا نہیں ہویا؟

شیخ ہوراں دا پُتر کُرسی توں اُٹھ کے اوہدے نیڑے ہو گیا۔ کنوں پھڑ کے اوہنوں اُتانہہ اٹھایا تے اوہدی ٹھوڈی ہیٹھاں انگوٹھے دی ہُج دے کے اوہدیاں اکھاں اپنیاں اکھاں ولے کردیاں ہویاں آکھیا:

اوئے فقیریے باشے دیا پُترا! دٹھا ای بہروپیا ؟

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels