Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> ناول >> لڑھدی پئی نسل >> لُڑھدی پئی نسل، دسویں قسط

لُڑھدی پئی نسل، دسویں قسط

مُنیر احمد مانک
July 16th, 2008

توں بڑا ہی حساس بندہ ایں۔ ہلا، توں ہور کسے قسم دی عیش کیتی؟

۔۔۔ میں کل توں رج کے فروٹ کھادا ہے، تے شہر دیاں گلیاں وچ گھمدا رہیاں۔ تے ہر تھاں مینوں نویں زندگی نظر آوندی ہے۔ ہر شے وچ وکھرے قسم دا من کھچواں احساس تے سوہنا پن نظر آوندا ہے۔ حسرت، چاہ تے اُداسی۔ کل شامیں Brothel گیا ساں۔ اوہ کانی سی تے تھوڑی جیہی بُڈھی وی، کیونکہ راتیں دس وجے توں مگروں ساریاں جواں مُٹیاراں دی چون کرکے اوہناں نوں ویگن وچ کدھرے گھل دتا جاندا ہے۔ جیہڑیاں، راتیں دیر نال پرت کے آوندیاں نیں، اوہناں دا انگ انگ ٹٹا بھجا ہندا ہے۔ تے دیہاڑی دھندا کرن جوگیاں نہیں ہوندیاں نیں۔ اوہناں دے جاون توں مگروں اوتھے ریہند کھوہند بچدا ہے، بُڈھیاں کھانگھڑ زنانیاں مگر رہ جاندیاں نیں۔ بہرحال میں اوس بُڈھی تے کانی، میرا مطلب ہے کہ اک اکھ توں انہی زنزنی توں وی تکمیل تے تسکین دا اوہ سواد لیا، میں اینا سواد لیا کہ مینوں چس آگیا، جیہڑا پہلاں کسے نوجوان مُٹیار کولوں وی نہیں لیا ہووے گا۔ کم ہوجاون توں مگروں میں اوہنوں پیسے دتے، مگروں میرے کول چار رُوپے تے کجھ پیسے بچ گئے سن، اوہناں وچوں دو رُوپے دی مٹھائی کھادی سی۔ تے باقی پیسیاں دی اسپیشل کڑک چاہ پیاں گا۔ تے باقی۔

۔۔۔تے پھیر؟۔۔۔

۔۔۔تے پھیر بہہ کے مرن دی اُڈیک کراں گا۔ دراصل موجودہ حالتاں وچ، اسیں سندھیاں لئی میں سمجھدا ہاں کہ مُڈھلا مسئلہ ایہہ ہے کہ مرن لئی کیہہ کیتا جاوے۔ یعنی بیلچیاں نال، سمبل نال یاں چھریاں نال ڈھڈ پڑوا کے، آندراں کڈھوا کے، کھلاں لہوا کے، پنڈے دی بوٹی بوٹی کروا کے تڑف تڑف کے، کِل کِل کے، ترس ترس کے اپنی گھر والی، نکیاں نکیاں بھیناں تے نکے بھراواں دے نال ہوون والا ظلم، دھرو، تے جنسی ذیادتی ویکھ کے مریئے۔ یاں جیویں میں اپنے لئی مرن دے طریقے لبھے نیں: نیندر دیاں گولیاں دا وادھو اوور ڈوز کھا کے سوں جانا۔ میرے خیال وچ مرن دا ایہہ ڈھنگ بڑا سوکھا تے عزت والا ہے، ایہدے وچ کسے قسم دی تکلیف نہیں ہوندی، ایہہ بڑی چنگی موت ہے۔

 

۔۔۔ پر سانہوں خودکشی کرن لئی وی کوئی ڈھنگ چُنن دا حق نہیں۔ (اوہدے مونہہ دا رنگ اُڈیا ہویا سی، اک رُکھا جیہا ہاسا سی اوہدے مونہہ تے)۔

۔۔۔ اک ادھا گھنٹہ پہلاں مینوں مختیار لبھا سی۔ اوہنے آکھیا، کجھ دن پہلاں بی بی سی ورلڈ تے خبراں سُندے اچن چیتی خورے مینوں کیہہ ہوگیا سی: میں تکیا کہ میری نکی بھین ننگم ننگی فوجیاں وچ پھسی ہوئی ہے۔ بے بے نوں اک فوجی نے متھے تے بندوق دا بٹ ماریا ہے تے اوہ گھٹدی جارہی ہے، ہولی ہولی اوہدا ساہ بند ہورہیا ہے۔ میرا ابا ویڑھے وچ مریا ہویا ہے، اوہدی لوتھ مونہہ دے بھار تھلے پئی ہوئی اے تے نال ہی لہو دا داغ۔ اوسے ویلے میری بھین خبراں سُنن لئی میرے ساہمنے پئی ہوئی کُرسی تے آکے بہہ گئی۔ اچن چیتی مینوں کرنٹ لگا، تے مینوں خیال آیا، اوہنوں تے بے بے نوں گھر پئی ہوئی بندوق نال ماردیواں تے مگروں خودکشی کرلواں؟! یار، اسیں سندھی ایس دور وچ زندگی تے موت دی کنی اذیت ناک موڑ تے کھلوتے ہوئے آں۔!!

 

تکدیاں، سُندیاں، محسوس کردیاں، بھٹکدا جارہیا ہے۔

رات دے ہنیرے وچ، دن دے اُجالے وچ، گلیاں وچ، سڑکاں تے، ہوٹلاں وچ۔ ہٹیاں تے، حیدرآباد دی ہر اوس تھاں تے جتھے زندگی دا بھورا وی نشان ہووے: ٹٹا بھجا، خوشیاں مناون والے بندے نوں صرف پیڑ تے دُکھ ملدا ہے، عذاب، جیوندا ہوون دا عذاب۔

 

سورج کدوں دا ڈھل گیا ہے، ہنیرا ہویاں بڑا چر لنگھ گیا ہے، ویلا، ہنیرے وچ چپ چاپ بنا کسے احسااس تے آواز دے گھپ ہنیرے ول ودھدا جارہیا ہے۔ تے انج جیویں زندگی بنا کسے احساس تے آواز دے موت دی ہنیری غار ول ودھدی جاندی ہے۔ زندگی دا ہر قدم فنا ہوون لئی ودھ رہیا ہے۔

باہرلا بوہا کھول کے باہر جاون لئی اگانہہ ودھدا ہے، اچراں نوں اوہدے بھرا نے پچھوں آواز ماری:

کتھے چلا ایں؟

لالا، کدھرے وی نہیں، ایتھے ہی چلاں۔

تھوڑا خیال کریں، ساڈے تے ایہناں پناہ گیراں دیاں نظراں نیں، اوہ آکھدے نیں کہ تہاڈے گھروں بتی دی لو باہر آوندی ہے، جدوں میں آکھیا کہ اسیں اپنا مین سوئچ ہی بند کردتا ہے تے رات دی روٹی شامیں پنج وجے توں وی پہلاں پکا لیندے ہاں۔ تے اوہنے آکھیا: ویسے آپ توں بہت سنجیدہ ہیں، البتہ آپ کے چھوٹے بھائی صاحب ذرا جیئے سندھ دے تعلق رکھتے ہیں۔ اس لئے۔۔۔۔ آپس میں اختلافات ہوتے رہتے ہیں، لیکن بہ وقت اتحاد اور حب الوطنی کا متقاضی ہے۔ کنے کمینے تے ذلیل بندے نیں۔

"ٹھیک اے۔" باہر جاون لئی اک قدم چُکدا ہے تے اوہدے بھرا دا بولن دا سلسلہ شروع ہوجاندا ہے، جیدے کرکے اوہ اوتھے ہی کھلوجاندا ہے۔ اوہدا بھرا آکھ رہیا ہے:

"دفتر وچ پناہ گیر ہیڈ کلرک آکھ رہیا سی کہ تسیں سندھی بڑے سُکھ شانتی نال ریہندے ہو: تسیں لوکی بڑے اطمینان وچ ہو، کیونکہ ہندوستانی جہاز حیدرآباد دے سندھی علاقیاں تے بمباری کرن دی تھاں تے لطیف آباد تے دوجیاں مہاجر آبادیاں تے بمباری کردے نیں۔ کیونکہ ہندوستانی جہازاں دے پائلٹاں نوں ہدایت دتی گئی ہے کہ سندھی علاقیاں تے بمباری نہ کرنا۔ کیونکہ سندھی اکھنڈ بھارت دے پکے حمیتی نیں۔ تے اوسے کلارک دا بھرا، جنگ لگن توں پہلاں بنگال گیا، اوہنوں عیش کرن لئی ترے جوان بنگالی مُٹیاراں دتیاں گیاں۔ تے بنگالیاں دے ہندوستان ٹرجاون توں مگروں کنے ہی گھر، کارخانے وغیرہ ویہلے پئے ہوئے نیں۔ اوہناں تے قبضہ کرن لئی۔

"آہو، پہلاں مہاجر تے پنجابی صرف ایس لئی بنگال گئے سن۔ اوہنے آکھیا، "ٹھیک اے لالا، میں خیال رکھاں گا۔"

بوہا بند کرکے باہر آجاندا ہے۔

ٹردا جارہیا ہے۔ پہلاں اوہنوں لگدا ہے کہ کوئی بندے اوہدے مگر آرہیا ہے۔ پھیر اوہنے پچھے مُڑ کے تکیا۔ اوہدے پچھے، سگوں اوہدے نال لگ کے کوئی پُراسرار بندہ ٹردا آرہیا ہے۔ کالی داڑھی۔ چٹے رنگ دی ٹوپی۔ کُڑتا، وڈے پانچیاں والی تمبی۔ ہتھ وچ ڈانگ۔ اکھاں تے کالا چشمہ۔ پنڈے تے ڈر دی لہر۔ اوس بندے نے چپ چاپ اوہدے موڈھے تے ہتھ رکھا۔ اوہ کھلوگیا۔ اوہنوں تھوڑا جیہا ڈر وی لگ رہیا ہے۔

"مینوں پچھانیا ای؟"

"نہیں۔"

"ہن آکھنا چاہیدا ہے کہ میک اپ کامیاب ہے۔ ہا ہا ہا۔۔۔"

"میں پچھان لیا، تیری آواز توں۔"
"ہلا، تاں پھیر مینوں آواز تے محنت کرنی پوے گی۔ خیر۔ ایہہ دس کہ اجکل کیہہ سرگرمی ہے، اج کل کیہہ ہورہیا ہے؟"

"سرگرمی؟! کوئی وی نہیں۔"
"ایس موقعے تے وی چپ! ایہہ تاں بڑی ناانصافی ہے پارٹنر، اوہنے ڈرامائی ڈھنگ نال آکھیا۔ پر اوہ چپ چاپ کھلوتا ہویا ہے۔

"پارٹنر، ایتھے کھلونا ٹھیک نہیں، چل کسے راکھویں تھاں تے چل کے دو چار گلاں کریئے، اج بڑے چر توں مگروں اچن چیتی تیرے نال ملن دا موقعہ لبھا ہے۔ اصلوں میں تیرے نال ہی ملن لئی ایتھے آیا ہاں۔ چلیئے؟"

"پر کتھے؟"

"ایہہ توں میرے تے چھڈ دے۔ پر اک گل چیتے رہوے U.G دی حالت وچ ایہناں تھاواں تے بارے نہیں پچھنا چاہیدا۔"

دوہیں سنگی رکشہ تے چڑھ کے، چٹی موری تے آوندے نیں۔ فلیلی (حیدرآباد وچ دریا دے کنڈھے تے بڑا ہی سوہنا پبلک پوائنٹ ہے) کھبڑ دے رُکھاں دے پچھے، ایس طرحاں بیہندے نیں، کہ اکا دُکا، آون جاون والا بندہ سمجھے کہ انجے ہی گپاں مارہے نیں، ہر کسے نوں انج لگے کے دوہیں سنگی اک دوجے نال پرانیاں گلاں کررہے نیں۔

"ایس دور وچ تیرے ورگا بندہ وی چپ رہوے تاں پھیر قوم دا کیہہ ہووے گا،" اوہدا سنگی بولدا جارہیا ہے، پر اوہ چپ چاپ اوہدیاں گلاں سُن رہیا ہے، اوہدے سنگی نے آکھیا، اخیر اسیں سندھی نوجوان جنہاں کول تھوڑی جیہی سیاسی سُجھ (شعور) ہے، ایس ویلے وی کجھ نہیں کراں گے تاں پھیر کدوں کراں گے!۔۔۔ اخیر زندگی دا کوئی مقصد تاں ہندا ہے۔۔۔۔ ایس ویلے سندھ دی تاریخ اُلیکی جارہی ہے، آخر اوہدے وچ تیرا یاں میرا کیہڑا رول ہونا چاہیدا ہے۔ ایہہ اج دا اہم تے مُڈھلا سوال ہے، ہر دیش پریمی تے ترقی پسند سندھی لئی۔ تاریخ دا جواب دینا وی کسے شے دا ناں ہے، یار!۔۔۔۔

کجھ سنگیاں نے Resistance Moment ٹورن لئی اک سیل بنایا ہے۔ فی الحال صرف اسیں ترے بندے اوہدے ممبر آں۔ میرے ذہن وچ تیرا ناں وی سی، اوہدا کارن ایہہ ہے کہ میں تیہوں ہر اسٹوڈنٹ موومنٹ تے جیل وچ لبھدا رہیاں۔ جیہڑا اسیں کمیونسٹاں دا کم ہے۔ بندے نوں پرکھنا تے پھسانا۔ میں جیل وچ C.P دا ذکر کیتا سی نہ؟

"کہ ایہہ Resistance Moment، تہاڈے C.P ولوں ٹوری جارہی ہے؟"

Initiative، تاں پارٹی دا ہے۔ پر ایہہ موومنٹ مُڈھلے طور تے قومی جمہوری تحریک دا اک انگ ہووے گی۔ تے نیشنل یونائیٹڈ فرنٹ دی شکل وچ چلائی جاوے گی۔ کیونکہ اوہدے وچ سندھ دے ترقی پسند قومپرست، جمہوریت پسند، کمیونسٹ تے دوجے ترقی پسند عناصر رلتی ہوون گے۔ جیہڑے اک کامن کاز، یعنی National Resistance لئی رل کے جدوجہد کرن گے۔"

 

مینوں کیہڑی حیثیت نال شامل کررہیا ایں؟

ہا ہا ہا۔۔۔۔ ایہہ سوال تاں مینوں تیرے کولوں پچھنا چاہیدا سی۔

پر مینوں آپ وی پتہ نہیں کہ میں کیہہ آں! نیشنلسٹ؟ کمیونسٹ! یاں ہور کوئی۔ البتہ اپنے بارے اک گل جان دا ہاں: مینوں نوکری چاہیدی ہے۔ جیویں میرا گھر چل سکے، گھر وچ دو ویلے دی روٹی پک سکے۔ بس مینوں ہور کجھ وی نہیں چاہیدا۔ میں اوہناں ناں صرف گل کیتی ہے، بحث کیتی ہے، کئی واری رائے دتی ہے، جیہڑے اکوہی گل دے بارے وکھرے ہوندے نیں۔ تے کدی کدی اوہنے بڑے ہی جوش نال بحث کیتی، مگروں پچھتا رہیا سی: انجے ہی بحث کیتی جارہیاں۔ کجھ وی نہیں لبھنا، سب کجھ بیکار ہے، کسے شی دا کوئی مطلب نہیں۔۔۔۔"

ہن حرام دیاں ورگیاں گلاں نہ کر۔ توں انٹیلیکچیولزم چھڈ دے۔ گذر سفر تاں کُتا وی کردا ریہندا ہے۔ ایس وسیب وچ تینوں کیہڑی نوکری لبھ سکدی ہے؟ کلرکی! بس؟ جے توں ہاریاں دی تحریک لئی کم کریں گا تاں کیہہ اوہ تینوں کھاون لئی اک ویلے لئی لسی دا کولا تے اک روٹی وی نہیں دے سکدے۔ تیرے ورگے سندھی نوجواناں لئی سوشلزم دی تحریک وچ آون توں اڈ ہور کوئی راہ نہیں۔ پارٹنر، اک گل میرے پلے نہیں پیندی، جیہڑی سندھ نال بڑی وڈی ٹریجڈی ہے۔ اوہ ایہہ ہے کہ: سندھ دی مڈل کلاس وچ سیاسی ورکر تے آگو بڑے گھٹ جمدے نیں تے شاعر، ادیب، ایڈیٹر، انٹیلکچیوئل بڑے جمدے نیں۔ کیوں! سیاست وچ جے تھوڑے بوہتے بندے نیں اوی وی صرف نعریباز یاں تقریر باز ہندے نیں! یاں پارٹ ٹائم دی سیاست کردے نیں۔ او ہو! اٹھ وچوں دس منٹ۔ میں پورے اٹھ وجے کسے ہور تھاں تے بڑا ضروری کم ہے، میں اوتھے ہر حال وچ اپڑنا ہے۔ پھیر، توں کیہہ آکھدا ایں، سویرے ساڈی میٹنگ ہے۔ تحریک وچ شرکت کرن لئی تیرے ناں دا سُجھا پیش کراں؟"

"جیویں تیری مرضی۔ اوہنے بنا کجھ سوچے سمجھے ہاں آکھیا۔"

"پھیر کل شام ساڑھے ست وجے اسیں دوہیں ایتھے ہی ملاں گے۔ مگروں کدھرے چلاں گے۔ (Secrecy) دی وجہ توں میں تینوں ایس ویلے ایہہ نہیں دس سکدا کہ اسیں کتھے جاواں گے۔ سنگی، ایس دور وچ سیکریسی بڑی اہم ہے۔ تے ہاں، چیتے رہوے، کل شامیں ٹھیک ساڑھے ست وجے ایتھے اپڑجاویں۔ کیونکہ ایس دور وچ ٹائم بڑی اہمیت رکھدا ہے۔ ہن چلیئے؟

"جیویں تیری مرضی"

 

چلدا


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels