Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> ناول >> لڑھدی پئی نسل >> لُڑھدی پئی نسل (چھیویں قسط)

لُڑھدی پئی نسل (چھیویں قسط)

منیر احمد مانک
December 24th, 2007
5 / 5 (1 Votes)

''سیکسیوئل فرسٹریشن ہے۔''
''!؟۔۔۔۔۔ اوہدے کولوں جنسی سواد لیا ہووے گا!''

اوہنوں اپنا تجربہ چیتے آیا: پہلی واری، بڑی ڈاڈھی ضرورت جاپدیاں اوہ چکلے وچ گیا سی۔ اوتھے جاندیاں اوہنے سوچیا سی کہ اوہ رنڈی نوں بڑی اذیت دیوے گا، اوہدے نال انج کرے گا اوہدے نال انج کرے گا، اتے اک وکھرے قسم دا سواد لیوے گا، اوہنے بالکل انجے ہی وچاریا ہویا سی۔

ایہہ سوچ کے اوہنوں ہاسا آؤندا ہے۔ اتے کمرے وچ جاون توں مگروں اوہدی ساری ہوا نکل گئی، پھیر رہ گیا صرف پچھتاوا، اتے کجھ ماڑا ہوون دا احساس۔اوہدا دل دُکھ رہیا سی کہ اینی چھیتی اوہدی ہوا نکل گئی، اوہنے تے پتہ نہیں کیہہ کیہہ سوچیا سی پر سب کجھ بدل گیا، کرنا کجھ چاہوندا سی ہو کجھ گیا سی۔

دوجی واری: اوس دن اوہ بڑا ہی اُداس سی۔بڑا ہی اُداس۔اوہ سج دھج کے، اک ترقی پسند کٹر نیشنلسٹ افیسر دے دفتر گیا جنہیں اوہنوں کلرک دی نوکری دین دا وعدہ کیتا سی۔ اوہنوں پک سی کہ نوکری لبھ جاوے گی۔ ڈیڑھ گھنٹے تیکر دفتر دے باہر اُڈیکدا رہیا۔ اخیر افیسر نے اوس وچارے نوں اپنے دفتر دے اندر سدیا۔افیسر تے مونہہ تے مکاراں ورگی مُسکراہٹ سی، اوہدے مونہہ تے منافقانہ مُسکراہٹ سی، مگروں اوہنے کہیا: بھرا، کل میرے کول پیر سائیں دا بندہ آیا سی، میں تیری نوکری تے اوہنوں دے دتی ہے۔''۔

''توں بڑا ذلیل اتے بے غیرت بندہ ایں۔'' اوہنے اوس افیسر دے مونہہ تے ایہہ گل آکھی سی۔اتے اوس دیہاڑے اوہ سارا دن پریشان اتے وسیب توں اُک کے شہر دیاں سڑکاں تے بھٹکدا رہیا سی۔ اچن چیتی اہنوں اک عجیب لوڑ پے گئی، اوہ کجھ نہ کجھ وکھرا کم کرنا چاہوندا سی، اوہ کسے زنانی دے نال رات لنگھانا چاہوندا سی۔اوہ چاہوندا سی کہ کوئی اجیہی زنانی ہووے جیہدے نال اوہ پوری رات لنگھاوے۔اوہ چاہوندا سی کہ اوہ کسے زنانی دی ہک تے مونہہ رکھے اتے اوہ زنانی اپنے کولے (نرم) ہتھ اتے انگلاں اوہدے والاں وچ اتے کدی اوہدے پنڈے تے پھیردی رہوے اتے اوہ چپ چاپ اوہدی ہک تے سر رکھ کے سویا رہوے۔

ایہہ ارمان دل وچ لے کے اوہ چکلے وچ گیا سی۔اوہنے اپنے بوجھے وچوں پنجی روپے کڈھ کے اوس رنڈی دے ہتھ وچ پھڑائے سن۔ کمرے دا بوہا بند کرن توں مگروں اوس رنڈی نے مکینیکل ڈھنگ نال اپنی تمبی پیراں تیکر لاہی، اتے گوڈے اندر نوں موڑ کے لمی پے گئی۔ کھلوتےاں کھلوتےاں اوہنے اوس زنانی دا اوہ انگ ویکھیا، جیہدا رنگ کالا سیاہ سی۔اوہدا دل خراب ہوگیا،اچراں نوں اوس رنڈی نے اوہنوں کڑکدیاں ہویاں آکھیا۔

''چھیتی کر اوئے، کیہہ ویکھنا ایں''
اوہدا دل چاہوندا پیا سی کہ اوہ اوس زنانی دے اوس انگ تے تھک سُٹے اتے اکھاں میچ کے شروع ہوجاوے۔ پر اوہ انج نہیں کرسکیا۔
اوہنے بوہا کھولیا اتے چھیتی چھیتی اوتھوں باہر نکل آیا۔
پھیر اوہنوں اک گل یاد آئی: تھوڑی پرانی گل:
''بندے بڑے عجیب ہوندے نیں!'' اوہنے کجھ یاد کردیاں دل وچ آکھیا۔
''ایہہ کیہڑی خیر ہے، اوئے خیری کیویں ہوسکدی ہے،ایتھوں سندھ وچوں بندے پھڑے گئے نیں؟''آکھدے نیں کہ یونیورسٹی وچوں کجھ پڑھیاریاں نوں پھڑیا گیا ہے؟''
''اسیں وی سنیا ہے۔۔۔''

اوہدے کناں وچ اوہناں رٹائرڈ بُڈھیاں دی آواز آئی۔ اوہ اوہناںبُڈھیاں ول تکدا ہے۔اوہ اخبار نوں چھڈ کے اک دوجے نال گلاں کردے پئے نیں۔اوسے ویلے اک جوان منڈا آیا اتے اوتھے اوہناں بُڈھیاں دے نال بہ گیا۔ اوہ منڈا اوہناں بُڈھیاں دے نال بہہ کے اخبار پڑھن لگ پیا۔اوہنے اخبار وچوں اک خبر پڑھی اتے اوہ خبر ایہہ سی کہ:''مجیب ملک دے ٹوٹے ٹوٹے کرنا چاہوندا ہے۔ صدر یحییٰ خان نے پاکستان نوں ٹوٹے ٹوٹے ہوون توں بچایا ہے۔ حالتاں سدھر جاون گیاں تے اقتدار عوامی نمائندیاں نوں دتا جاوے گا۔ سیاسی سرگرمیاں تے روک۔ کاغذ تے کنٹرول، ہن تے کئی اخبار گھٹ ورقعے چھاپن گے۔۔۔۔

''اوئے! کنی بدلی ہوئی اے! ایتھے بڑا کجھ بدل گیا ہے! ایس ویلے پاکستان؟۔۔۔ میں کنے دیہاڑیاں توں اخبار نہیں پڑھیا؟!۔۔ ہن بنگال وچ بنگالیاں دے نال کیہہ ہووے گا؟۔۔۔''
بی بی سی نے دسیا ہے کہ گھٹ توں گھٹ دس لکھ بندے موئے نیں۔ ڈھاکہ یونیورسٹی تے بمباری کیتی گئی ہے۔۔۔''
پنڈے وچ اک آؤندی ہوئی حساس بدلی۔

اوہ جوان منڈا، ایس ویلے وی اوہناں بُڈھیاں دی سیاسی کچہری وچ رلتی ہے اتے اوہ آکھ رہیا ہے کہ: اوہ منڈے ول تکدا ہے۔ مونہہ تے نااُمیدی اتے افسوس دے تاثرات۔ ڈریا ہویا۔ جوش۔ دوہیں بُڈھے اوہدے ول پورے دھیان نال اکھاں اتے مونہہ پاڑ کے اوہدیاں گلاں سن رہے نیں۔ رٹائرڈ ماسٹر تے بڑی حیرانی نال اکھاں پاڑدیاں ہویاں آکھدا ہے کہ :''جی۔! اتے ہن کیہہ ہووے گا؟ پاکستان دا کیہہ ہووے گا؟''

''سائیں ہونا کیہہ جے۔ بنگالیاں نوں لڑنا آؤندا ہے، اوہ لڑن گے۔ باقی سندھ؟ اوہدے تے پنجاب دا قبضہ رہیا ہے اتے اگوں وی رہوے گا۔'' اوس منڈے نے بڑی نااُمیدی دا وکھالا کردیاں آکھیا۔
''پھیر ہر پاسے چپ کھلر گئی۔''
اوہ چپ کرکے اوس منڈے ول تک رہیا ہے۔اوہدا دل چاہوندا ہے کہ اوہ مُنڈا گلاں کردا رہوے۔ اچراں نوں چپ توڑدیاں ہویاں حولدارنے آکھیا،''بس جناب، ساریاں دی خیر ہووے۔ رب اوہناں نوں مت دیوے ۔''

اوس منڈے نے وی آکھیا:''کیہہ تہانوں پتہ ہے کہ، پنجابی۔ پناہگیر، فوج اتے افیسر کیہڑی چال چلدے پئے نیں،اوہ سندھیاں نوں مُکانا چاہوندے نیں۔'' دوہیں بُڈھے اوہدے ول اک واری پھیر دھیان نال تکن لگ پئے اتے اوہدیاں گلاں نوں گوہ نال سنن لگ پئے۔''اوتھے دے اصلی بنگالیاں، ہندوواں اتے مسلماناں تے بڑے ظلم ڈھائے جارہے نیں،اک پاسے اوہناں نوں ہندوستان جاون لئی مجبور کیتا جارہیا ہے اتے دوجے پاسے لکھاں دی گنتی وچ بنگالیاں نوں بمباں اتے باروداں والے راہ تے ٹوریا جارہیا ہے کہ جیویں اوہناں دی گنتی گھٹ جاوے۔

اوسے طرحاںسندھ دے پنڈاں تھاواں وچ پنجاب توں لیاندے ہوئے پنجابیاں نوں سوکھتاں دے کے اوہناں نوں سندھ دے پنڈاں وچ وسایا جارہیا ہے، اتے شہراں وچ مہاجراں نوں۔ ہن بنگال توں لیاندے ہوئے بہاری پناہ گیراں دے جیہڑے جہاز بھر کے آئے نیں اوہناں نوں وی سندھ وچ وسایا جارہیا ہے۔ اتے سندھ دے سرحدی علاقیاں وچ اتے دوجے شہراں وچ رہون والیاں ہندوواں نوں اوتھوں کڈھن لئی اسلام دے ناں تے ہندوستان دے ایجنٹ ہوون دے مکرو بہانے کرکے تحریکاں ٹور کے ، سندھیاں دی گنتی نوں نت دیہاڑے گھٹاون لئی سندھ دے خلاف سازشاں کیتیاں جارہیاں ہین۔''

''اوہناں نوں رب دی مار پوے! رب اوہناں دا بیڑا غرق کردیوے!'' ماسٹر نے حیرانی نال اکھاں پاڑدیاں ہویاں آکھیا، اسیں تے سنیا ہے کہ سندھی پُلس والیاں نوں وی بنگال گھلیا جارہیا ہے اتے اوہناں نے جاون توں انکار کردتا ہے۔۔۔''

''آہو، آہو، میں دسنا ہاں،'' حولدار نے اوہناں دی ادھی گل وچ چھال ماردیاں ہویاں آکھیا،''میں دفتر وچ اپنی پنشن دے کاغذاں لئی گیا ساں تے اوتھے میں وی ایہوہی گل سنی سی۔ ایہہ بالکل سچ ہے۔ صرف حیدرآباد وچوں اڈھائی سو پُلسیاں دی لسٹ بنائی گئی ہے۔ اوہ سارے پُلس والے سندھی ہین! سندھی اتے پنجابی پُلس والیاں وچ ایس گل تے جھیڑا وی ہویا ہے۔سندھی پُلس والے آکھدے نیں کہ صرف سانوں ہی اوتھے کیوں گھلیا جارہیا ہے۔ اتے ہاں اک گل ہور، کئی پُلس والے تے بڑی خوشی نال جارہے نیں، اوہناں نوں ایس گل دی خوشی ہے کہ اوہناں نوں وادھو الاؤنس وی لبھ رہیا ہے، اوہ جناب میری گل سنو، ڈھڈ(پیٹ) بڑی بھیڑی شے دا ناں ہے۔ بندے ڈھڈ لئی کجھ وی کردے نیں۔ اوہ جناب ایہہ گل وی سنی گئی ہے کہ کئی پُلس والیاں نے تے استعفے وی دے دتے نیں۔''

''جی۔'' اوس جوان منڈے نے اپنا سر ہلاکے اوہناں دی تعریف کیتی۔ اتے اوہ اوہدے ول شک بھری نظراں نال تکدا ہے۔اوہدے ول تکن توں مگروں اوہدے مونہہ دے رنگ وچ کجھ بدلی ہوندی ہے اتے اوہ بُڈھیاں کولوں اجازت لے کے اوتھوں ٹرجاندا ہے۔اوہ سمجھدا ہے: اوس منڈے نے خورے مینوں سی آئی ڈی دا بندہ سمجھیا ایس لئی اوہ ڈر کے نس گیا۔''آہو، اوس ویلے کسے تے وی بھروسہ نہیں کیتا جاسکدا ہے۔'' اوہنوں یاد آیا، سرکار نے ہر تھاں، ہوٹلاں وچ، لائبریریاں وچ، اسکولاں ، کالجاں اتے یونیورسٹی وچ سی آئی ڈی دے بندے چھڈے ہوئے نیں۔

''کنی ٹریجڈی! بندیائی دے نال کنا بھیڑا مخول کیتا جارہیا ہے:24 ورہے! یعنی اک جوان نسل دے ذہن، ڈر، گھبراہٹ، بے وساہی، صرف نعرےبازی اتے مارشل لاء دے اثرات تھلے پنگررہے نیں۔ ذہن بند، جیبھ بند، جذبات ول ولیویاں وچ پھسے ہوئے، اوہ کجھ وی نہیں کرسکدے! ا تے ہن۔۔۔۔ اخیر کیہہ ہووے گا؟'' وچار اتے اچن چیتی سوال:

اوہ بُڈھیاں دی گل بات سن دا ہے: ماسٹر بول رہیا ہے۔ خورے ہندوستان دی آزادی دی تحریک دے بارے وچ۔ اوہناں دیاں گلاں توں صاف پتہ لگ رہیا ہے:''۔۔۔۔اوہناں دیہاڑیاں وچ میں کراچی دے اک سندھی اسکول وچ ماسٹر ہوندا ساں۔اوہ اکٹھ وی اکٹھاں ورگا سی۔ اگے کالج دیاں ہندو کُڑیاں سن۔ ''ہندوستان چھڈو۔'' تحریک لئی ہڑتال کروا رہیاں سن۔ سائیں، اوہ ہر ہٹی تے جاکے ہٹیاری نوں چنگی طرحاں سمجھایا اتے اوہنوں ہٹی بند کرن لئی آکھیا۔کنی سچائی سی! کنا خلوص سی! ہائے ربا!! اتے ہاں ۔۔۔اتے پتہ ہے کنہاں دیاں ہٹیاں کھلیاں ہویاں سن؟ مسلماناں دیاں! میاں! جے انگریزاں نوں کسے نے کڈھیا تے ہندوواں نے کڈھیا۔ ایہہ مسلم لیگی؟ انگریزاں دے نقطے۔ کوئی مسلم لیگی، انگریزاں نوں اوتھوں کڈھن لئی۔۔ جیل وچ گیا؟''حرام خور'' ایہہ آکھ کے اوہ چپ ہوگیا۔ حولدار دستور موجب اوہنوں تک رہیا ہے۔ اوہنے پھیر آکھیا: ''بلے بلے، شاباش ،اپنے سندھی کالج دے پڑھیاریاں نوں شاباش۔ رب اوہناں نوں ودھاوے۔۔۔''
لائبریرین،جیہڑا بڑے چر توں اوہناں نوں تک رہیا سی، اوہناں دے کول آؤندا ہے۔''جناب جی ایہہ لائبریری ہے، سیاسی اکھاڑا نہیں۔''
دوہیں بُڈھے چپ ہوگئے۔
''مہربانی کرکے اگوں کدی وی ایتھے ایس قسم دیاں سیاسی گلاں نہ کرنا۔'' اوہنے تلقین کردیاں ہویاں اوہناں دوہاں نوں آکھیا۔
''ٹھیک اے چاچا جی، غصہ نہ کرو۔'' حولدار نے اوہنوں آکھیا۔ پھیر ماسٹر ول مونہہ کرکے''چلیئے'' دوہیں چپ کرکے اوتھوں ٹرجاندے نیں۔
لائبریرین نے اوہناں ول تکیا اتے مسکاؤندیاں ہویاں آکھیا کہ، ایہہ مورکھ ہین، ملک وچ مارشل لا لگا ہویا ہے اتے ایہہ خطرناک گلاں کررہے نیں۔''

پھیر اوہ چپ ہوگیا، لائبریرین نے اوہدے ول تکیا پر اوہ چپ رہیا اوہنے لائبریرین نوں کوئی جواب نہ دتا۔پر اوہنے بڑے ویری انداز نال لائبریرین نوں تکیا۔لائبریرین چپ کرکے اپنی کرسی تے بہ گیا۔اوہنے ساہمنے کندھ تے لگی ہوئی گھڑی تے ٹائم تکیا:یاراں وجن وچ کجھ منٹ ریہندے سن۔اوہ اوتھوں ایہہ سوچدیاں اُٹھیا کہ ہن باقی ویلا کتھے لنگھایا جاوے۔ باہر آکے لائبریری دے مین گیٹ دے کول کھلوگیا۔ اوہ کھلوتا ہویا ہے۔ بنگال، جالندھر اتے بنگال۔اتے اوہناں دے نال سندھ اوہدے ذہن تے حاوی ہے۔اک تاہنگ: موجودہ سیاسی مسئلیاں تے گل بات کرن دی، کسے دے نال بحث کرن دی۔

بنگال دے بارے، سندھ دے بارے ، پنجاب دے بارے، پناہ گیراں دے بارے، مستقبل دے بارے، نتیجیاں دے بارے۔ اتے دھندلا وچار، کجھ کرن لئی، اوہ کجھ نہ کجھ کرنا چاہوندا سی، کوئی ایڈونچر ٹائپ۔''رجب دے کول جاواں، اوہدے دفتر وچ۔ چاء وی پیاں گا اتے گپ شپ وی لاواں گا۔۔۔ نہیں، احمد دے نال لورا کھسی(آوارہ گردی) وی کراں گا اتے بحث وی۔ اوہ وی میرے وانگوں ایس دھرتی تے غیر ضروری بھار ہے۔'' اوہ سوچدا ہے، پتہ نہیں کیوں دھرتی نوں ساڈا بھار محسوس کیوں نہیں ہوندا!'' اپنے نالوں لنگھدی ہوئی اک ادھیڑ عمر دی برقعے والی زنانی نوں تکدا ہے۔

پھیر تیزی نال جاندے ہوئے ٹرک نوں۔ پھیر، پھیر اوہ ہسپتال دے ساہمنے والی لمی اتے چوڑی کندھ تے اُلیکے ہوئے جملے پڑھدا ہے:''سندھی آگواں نوں آزاد کرو۔ سندھی دے پُتراں نوں چھڈو۔ قومی بولی سندھی بولی،'' اتے اوہدے نال اُردو وچ لکھیا ہویا سی کہ :''مہاجر شاگرد رہنماؤں کو آزاد کرو، اردو زبان قومی زبان۔ چلے گا چلے گا اسلامی نظام۔سوشلسٹو! داہر پرستو! پاکستان چھوڑ جاؤ۔ سرخ سفید سامراج مردہ باد۔'' اتے اوہدے نال ہی لکھیا ہویا سی کہ ''ون یونٹ توڑیا جاوے نہیں تے۔۔۔۔؟''اوہ نعرے اوہنے پہلاں وی کئی واری پڑھے سن پھیر وی اوہ بار بار اوہناں نعریاں نوں پڑھدا جارہیا سی۔''ون یونٹ توڑو نہیں گے۔۔۔۔ نہیں تے کیہہ، اوہ اپنے آپ کولوں سوال پچھدا ہے۔ اوہنے سوال ، جواب لبھن لئی نہیں کیتا۔

اوہنے اپنے کولوں ایہہ سوال تے انجے ہی کیتا سی! اوہنوں اوہی گل یاد آؤندی ہے جدوں اوس کندھ تے اوہ منگاں پہلی واری لکھیاں گیاں سن۔سنگیاں دے نال، فردوس سینما وچ فلم ویکھ کے پچھلی گلی وچوں، رسالے روڈ ول سُٹ رہیا سی، اوہ بڑے چنگے موڈ وچ سن، کورٹ دی کندھ تے لکھیا ہویا جملہ، ون یونٹ توڑو نہیں تے۔۔۔'' پڑھ کے ہر کوئی وکھریاں گلاں کررہیا سی اتے جملے دے اخیر وچ اپنی مرضی دیاں گلاں جوڑ رہیا سی۔ کوئی آکھ رہیا سی کہ' 'نہیں تے سوں جاواں گے۔'' اتے کوئی آکھ رہیا سی''نہیں تے ہگ داں گے۔''۔۔۔ ''نہیں تے قائم رہوے گا''۔ کوئی آکھ رہیا سی کہ''نہیں تے سندھ چھڈ کے نس جاواں گے۔''

اوہناں دیاں گلاں سن کے اوہنوں بڑے وٹ چڑھے سن، اوہنوں بڑا غصہ آرہیا سی۔ اوہنے اپنے سنگیاں نوں کڑکدیاں ہویاں آکھیا سی،''اسیں سندھی اپنے قومی مسئلیاں دے بارے ککھ وی نہیں سوچدے سانوں اوہدی چنتا ہی نہیں، اسیں اپنے سندھ لئی کجھ وی نہیں کرنا چاہوندے، اسیں کنے نااُمید ہوگئے آں۔ سانوں اجیہے معاملیاں تے مخول نہیں کرنا چاہیدا۔۔۔''


''یارو ہن دسو کیہہ آکھنا چاہیدا ہے۔۔'' رفیق نے سارےاں نوں چپ کراؤندیاں آکھیا،اوہ یار سانوں آکھنا چاہیدا ہے کہ۔۔۔، مُٹھ مارکے کھبے پاسے مونہہ کرکے سوں جاواں گے۔''اوہدی گل سن کے سارے ہسن لگ پئے سن۔ ہس ہس کے اوہناں دے ڈھڈ وچ پیڑ پے گئی سی۔۔۔۔

(چلدا)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels