Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> ناول >> لڑھدی پئی نسل >> لُڑھدی پئی نسل (چوتھی قسط)

لُڑھدی پئی نسل (چوتھی قسط)

منیر احمد مانک
December 23rd, 2007
کدی کدی اوس ویلے وی اوہ سب کجھ ہوسکدا ہے، پچھوکڑ اتے حال نوں ساہمنے رکھ کے سوچ کے: تجربے اتے ویلے نے اوہنوں بڑا کجھ سکھایا ہے، یاں بے حس بنایا ہے؟ بے حس بنایا ہے، یاں حقیقت پسند بنایا ہے، زندگی ول پیر پُٹن لئی؟ ہر پیر دی پرکھ سُرت دی مُڈھ تے کیتی جاندی ہے۔ویلے نے اوہنوں جتوا کے عقل پرست بنایا ہے، یاں ہراکے حالات دے نال سمجھوتہ کرن لئی مجبور کیتا ہے؟ محض زندگی دیاں لبھیاں ہویاں گھڑیاں، لنگھاون لئی ذلیل سمجھوتہ۔

اوسے ذلت دے احساس نوں مٹاون دا فارمولا، کارن(سبب) اتے ویلے نے ہی سکھایا ہے، جیوندہ رہون دا ڈھنگ، پر پھیر وی کدی: جے سکھایا ہے تے کیہہ؟ اوہو جو اوہ روح نوں لگے ہوئے ہر پھٹ نوں ہس کے مٹادیوے۔ اتے اگانہہ نوں ودھدا رہوے۔ مستقبل ول ودھدا رہوے اتے کدی وی مُڑ کے نہ ویکھے۔ پیر؟ کدھر؟ ہر پیر موت دے نیڑے لے کے جارہیا ہے! اک سوال: پھیر اجیہی وجود دا کیہہ مطلب ہے! اک دن جنم، اک دن موت۔ اتے بس۔ جنم اتے موت دی وچکارلی وتھ: زندگی! ایہہ سب کجھ کنا بے مطلب ہے!!

اوہ منجی تے لما پے گیا۔ اک دھندھلا وچار، باقی حیاتی لنگھاون دا۔ اداسی دے نال، نااُمیدی اتے بے وسی دا احساس سپ وانگوں کنڈل ماردا جارہیا ہے۔ اتے اوس بے وساہی(بے بسی) دے احساس دی پچھان، اوہنوں اپنے آپ تے رحم کراون دا کارن بندی ہے۔ اپنے آپ تے رحم کرنا کنا مارو ہے۔اوہدا جی بھر جاندا ہے، اتے اکھاں وچ اتھرو آجاؤندے نیں،میں گھر چھڈ دیواں گا، ایتھوں کدھرے دور ٹرجاواں گا اتے اوتھے جاکے مزدوری کراں گا، کوئی نہ کوئی کم لبھ لاں گا پر ہن ایتھے نہیں رہواں گا، ہن میرے کولوں ایہہ سب کجھ سہیا نہیں جاندا۔'' اوہ سوچدا ہے۔ اچراں نوں اوہدے ذہن وچ پچھلا واقعہ پھرن لگ پیندا ہے، اوہدے اخیری انٹرویو دا۔

اوس انٹرویو دا جیہڑا اوہنے کجھ دیہاڑے پہلوں دتا سی: مسکاؤندا ہویا انٹرویو دین لئی جاندا ہے، بڑی خوداعتمادی اتے اپنے پن دے احساس نال افیسر کول گیا۔ (ہوسکدا ہے) افیسر دے نال اپنے پن دا احساس اک سندھی ہوون دی حیثیت وچ۔ اوس اپنے پن دے احساس دے اُسارے، پکیائی دے نال، کالج اتے یونیورسٹی دے زمانے وچ، دو واری جیل جاون، پُلس دی لاٹھی چارج وچ پھٹڑ ہونا اتے اپنے آپ نوں اوہناں قربانیاں دا اک انگ سمجھنا، (جیہدے کرکے ایہہ سندھی افیسر آئے نیں۔) دے لاشعوری جذبے۔ اوہنے جاندیاں ہی صاف آواز وچ آکھیا، ''جیئے سندھ''۔ اوہدے جواب وچ افیسر نے اوہنوں گھور کے ویری نظراں نال ویکھیا۔ اپنے کلیاں ہوون دا ہولا احساس۔ پر پھیر وی، انجان طور تے سندھی افیسر دے نال اپنے پن دا پکا احساس۔(سندھی ہوون دے کرکے!)

افیسر اوہنوں گھور کے ویکھ رہیا سی۔
اُڈیکدا پیا ہے، اوس سوال دا جیہڑا اوہدے کولوں پچھیا جانا ہے۔
''کیہہ پاس کیتا ہے؟ تیرے کول کیہڑی ڈگری ہے؟''
''ایم، اے، پولیٹیکل سائنس وچ۔''
''ہوں۔''
دوجے سوال دی اُڈیک۔
''ٹھیک اے، جا اتے دوجے بندے نوں اندر گھل۔''
''سائیں پھیر ہے کوئی آس اُمید۔'' اوہنے اپنے پن دی مسکراہٹ نال افیسر نوں تکدیاں ہویاں پچھیا۔
''او توں باہر جا ، بھرا، رزلٹ نوٹس بورٹ تے لگنا ہے۔ اوتھوں پڑھ لینا۔''

اوہنے باہر آکے اوتھے بیٹھے ہوئے لوکاں نوں دسیا کہ آرڈر تاں پہلاں ہی نکل گئے نیں۔ ایہہ رسمی فارمیلٹی ہے۔ سیٹاں تے پہلاں توں ہی ونڈیاں گیاں ہین۔ ترے مخدوم ہوراں دیاں۔ ترے پیر ہوراں دیاں۔ دو سیٹاں میر ہوراں دیاں۔ اک سید دا سفارشی بندہ ہے اوہ سیٹ اوہدی۔ چار۔۔ وزیر دے بندے ہین اوہناں نوں وی سیٹاں لبھن گیاں۔ دو آرڈر مہاجر افیسراں دے سفارشیاں دے نکلے نیں۔ کجھ سیٹاں چھڈیاں گیاں ہین، تہاڈے ساڈے ورگے کجھ ممبراں دے سر تے احسان کرن لئی۔ایہہ سارے بندے پیراں، مخدوماں، وڈیریاں اتے افیسرا دے ہین۔۔۔

اتے میں؟؟ سوال سی صلیب تے ٹنگیا ہویا سی، کئی وچار اوہدے ذہن وچ بھوں رہے سن: جیئے سندھ، جیل ، نیشنلزم، ون یونٹ، سندھ اتے میں؟؟؟ بڑا ڈاڈھا احساس اپنی ہستی دا۔ ہستی؟ کیہڑی ہستی؟ کاہدی ہستی؟میں تے کسے وڈے بندے دا بندہ نہیں، میری سفارش کرن والا وی کوئی نہیں، میرا کیہہ بننا ہے۔ اپنے وجود دا ماڑا ہوون تے اتے ذلیل ہوون دا احساس۔ مینوں بڑے پھٹ لگے نیں۔ افیسراں دے نال گل بات، مسکراؤنا، اتے کلیاں ہوون دا احساس۔ فضول خوشامد، ذلت دی حد تیکر، اتے ویکھیا: اینی فرق، افیسراں، مالداراں اتے اوہدے وچکار اینا فرق۔

ایس فرق دے کھلے میدان وچ، اپنی ننگم ننگی اصلی حیثیت۔ اتے اوہناں دی حیثیت ۔ پھیر، اپنے آپ نوں کلیاں اتے ماڑے ہوون دا احساس۔ بڑا ویر، ساڑ(حسد) اتے پوری طاقت نال اپنے بُلاں نوں دنداں نال دباؤندا ہے،''اوہناں دی ماں نوں (فلاں فلاں) کراں'' ایہہ اک ننگی گاہل ہے، اوہدے اندر اگ بلدی پئی ہے، اوہدے اندر بڑا زہر بھریا ہویا ہے۔ویردا احساس: آزاد ہوون دا۔آزادی، آزادی،آزادی ہر بندھن نوں توڑنا ہر کندھ نوں، بندش نوں، رسم نوں، رواج نوں، ایس نظام دی ہر روٹین نوں۔ ات پسند۔۔۔

اوہنے بُکل ماری ہوئی سی، اوہدی ہک دے ساہمنے لٹکدی ہوئی پستول، موڈھے تے رائفل۔ اوہ سندھ دے کسے بیلے وچ ریہندا ہے۔چار پنج ساتھی۔ اک رات: اک وڈیرے دے گھر تے دھاڑا۔ اوہ اوس وڈیرے نوں کُٹ رہیا ہے۔ وڈیرا اوہنوں ترلے کررہیا ہے۔پھیر وی اوہ اوس وڈیرے نوںکُٹدا ریہندا ہے۔مارن دی اذیت وچ اک انوکھاسواد۔ ایہہ پھیر وی کُٹدا ریہندا ہے۔ سواد توں ملن والی تسکین۔ دوجی رات: شہر دے کسے سرمایہ دار دی عمارت نوں بم نال اُڈاؤندا ہے۔ دھڑام۔۔۔ دھونواں، پھیر:پُلس اسٹیشن تے دھاڑا۔ پیراں، فقیراں اتے سرمایہ داراں نوں مارن والا۔ اوہنوں انج کرکے بڑا سواد آؤندا ہے۔

اوہدے بھرا نے بلب بند کردتا۔ اچراں نوں کسے زانی ظالم پیر نوں مُکاون والا وجود گواچ جاندا ہے۔ ہنیرا، ہنیرے دا احساس۔ نیندر اکھاں توں گواچ گئی ہے۔ بے چینی۔ بیتابی۔ ہولی ہولی چڑ ااتے اپنے بے وس پھسے ہوئے وجود دی زندگی شکنجے وچ۔پاسا بدلدا ہے۔ اوہنوں چین نہیں آؤندا۔ پھیر سدھا ہوکے لما پیندا ہے۔ ذہن وچ دھندلے وچار ہین مستقبل دے کئی دھندھلے وچار۔ خودکشی، جام شورو دے پل تے کھلوتا ہویا اے، تھلے چھال مارن لئی۔ چھال ماردا ہے۔ دھڑام کرکے پانی وچ ڈگدا ہے۔ تھلے جارہیا ہے، ڈوہنگے پانی وچ تھلے جارہیا ہے۔۔۔۔

''بکواس ہے۔'' پھیر وکھی پرنے ہوندا ہے۔ پھیر وی چین نہیں آؤندا، سارے پنڈے دیاں نساں کھچیاں ہویاں ہین، اوہدا سارا پنڈا پیڑ دے کرکے ٹٹ رہیا ہے۔پتہ نہیں کیہڑی بے چینی۔ اوہ آخر بھندا ہے۔اوہدے لک وچوں کڑاکے نکلدے نیں، چنتا، گھبراہٹ۔۔ نیندر دا ناں نشان وی نہیں۔ اوہ پتہ نہیں کیس دلدل وچ پھسیا ہویا ہے۔۔۔چادر اُتے لیندا ہے۔ ہتھ لتاں دے اندرپاندا ہے۔ اتے اپنے نفس نوں پھڑدا ہے اوہدا نفس پولا پولا اتے گُجھے ہوئے آٹے ورگا نرم اتے تھوڑا جیہا تپ رہیا ہے۔جدوں اوہنے اپنے نفس نوں ہتھ لایاتے اوہ ہولی ہولی اوتانہہ نوں اُٹھدا گیا، پہلاں تے اوہدا نفس ڈاڈھا ہوندا گیا اتے پھیر بالکل سدھا کھڑا ہوگیا، اوہنوں بڑی مستی چڑھی ہوئی سی، اوہ موج مستی کرنا چاہوندا سی۔۔۔

''اوہدا نفس آکھدا ہے ہن نہیں، ہن نہیں اُٹھاں گا، سویرے دو واری توں میرے کولوں بھیڑا کم کرایا سی۔'' اوہ اچن چیتی اپنے نفس وچوں ہتھ کڈھ لیندا ہے۔ پھیر پاسے بدلدا ریہندا ہے اتے پھیر وی اوہی بے چینی، بیتابی۔ بےقراری۔ اوہ بھگت رہیا ہے، اوہنوں کوئی نہ کوئی چاہیدا ہے جیہدے نال اوہ رات لنگھاوے۔اچن چیتی اوہ اپنے اوس انگ نوں چھڈ دیندا ہے اتے لتاں وچوں ہتھ کڈھ لیندا ہے۔نہ چاہوندیاں وی اوہدیاں انگلاں ہلدیاں ریہندیاں ہین، اوہدا دل بڑی تیزی نال دھڑک رہیا سی، اوہدے دل دی دھڑکن ودھ گئی سی۔

پھیر اوہ اُٹھیا۔''غسلخانے وچ جانا واں''اوہ اُٹھدا ہے۔ اوہنے اک واری اپنے بھرا نوں ویکھیا،اوہ اپنی منجی تے وکھی پرنے ہوکے سُتا ہویا اے۔اوہدی بھرجائی وی منجی تے، دو نیانیاں دے نال سُتی پئی اے۔اوہ غسلخانے وچ جاندا ہے۔بلب بال کے بوہا بند کرلیندا ہے۔پھیر سیمنٹ دی تھڑی تے بہہ جاندا ہے۔اکھاں سرور نال بھریاں ہویاں،اتے ہولی ہولی ہتھاں نال اپنے نفس نوں اگے پچھے نوں ہلارہیا ہے۔اتے کئی سوہنیاں شکلاں یاد کررہیا ہے۔کیہڑیاں شکلاں:سوہنیاں، سُندر اتے سیکسی شکلاں۔ اچراں نوں اوہنوں اک چنگی سوہنی اتے سیکسی شکل یاد آؤندی ہے جنہوں اوہنے نماشیں ویلے ریشمی گلی وچ کھلوتیاں تکیا سی۔

اوہنے اکھاں میچ لیاں اتے غسلخانے وچ گواچ جاندا ہے۔ اوہ سوچدا ہے کہ اوہ اک ادھے تاریک کمرے وچ ہے اتے اوہدے نال اوہی کُڑی ہے، اوہنے اوس کُڑی نوں اپنیاں بانہواں وچ پھڑیا ہویا ہے اتے دوہیں ننگم ننگے ہین،کُڑی اوہدیاں بانہواں وچ تڑفدی پئی ہے۔ اوہ تکدا ہے کہ اوہ کُڑی نوں لما پاندا ہے اتے اوہدے لک تھلے سرہانا رکھ دا ہے، پھیر اوہدے گوڈے موڑ کے اوہدیاں لتاں چُک کے اپنے موڈھیاں تے دھردا ہے۔اوس کُڑی دا پنڈا بڑا ہی کولا اتے سوہنا ہے۔

جوان، سوہنی اتے کواری کُڑی اوہ پہلی واری کسے بندے دے نال ننگم ننگی بسترے تے لمی پئی ہوئی اے۔ بانہواں دی پکڑ مضبوط۔اوہ اپنے سارے پنڈے دا بھار اوہدیاں لتاں تے پارہیا سی اتے بڑی تیز نال اگے پچھے ہورہیا سی۔۔۔۔''آہ، ہائے۔۔۔''اوہنوں مٹھی مٹھی پیڑ ہوندی پئی سی اتے اوہ ہولی ہولی چیکاں ماردی پئی سی:''بس''''بس''''بس'' پیڑ پئی ہوندی اے۔ اوس کُڑی دی کمبدی ہوئی آواز۔کمبدا ہویا ساہ۔ کمبدا ہویا پنڈا۔ اوہدے پنڈے دا لوں لوں کمب رہیا سی۔اتے اخیر وچ اوہ ٹھنڈا ہوگیا۔ اتے اوہدے نفس وچوں اک بچکاری نکلی! بچک کرکے۔

اوہنے اکھاں کھولیاں۔ذہن خالی۔ کجھ گھڑیاں لئی سواد لبھا پر مگروں پچھتا رہیا سی۔نموشی:''میں انجے ہی بھیڑا کم کیتا ہے، مینوں ہتھاں نال ایہہ کم نہیں کرنا چاہیدا سی۔'' ایہہ آکھدیاں ہویاں اوہنے تھک سٹیا۔سفید رنگ دا تھک، اوہدیاں اکھاں اک تھاں تے لگیاں ہویاں ہین۔جیویں کجھ سوچ رہیا ہے۔ پر اصلوں اوہدا ذہن بالکل اکو تھاں تے کھلوتا ہویا۔اوہدا سارا پنڈا تھک گیا سی۔وچار:''پانی نال روڑھ داں۔''اوہنے پانی دی بالٹی وچوں اک مگا پانی دا بھریا۔اپنی گندگی نوں روڑھن توں پہلاں اوہنے اک واری تکیا کہ ویکھاں کنی نکلی ہے۔'' مگروں اوہنے اپنی مردانہ طاقت نوں تکیا،تھوڑی نکلی ہے، سنگھنی ہے، یاں پتلی ہے۔میرے گھر وچ کدوں کوئی میری تیویں بیٹھی ہے ، ویکھیا جاوے گا اینے وی ماڑے نہیں کہ دو چار نیانے نہ جم سکیئے۔'' اوہنے اپنی مردانہ طاقت پانی نال ویہنی(نالی) وچ روڑھ دتی۔

اتے آکے منجی تے لما پے جاندا ہے۔بے چینی اتے بےقراری ۔ سست پنڈا۔وکھرا احساس۔ذہن وچ غنودگی۔اتے اوہ غنودگی سارے پنڈے وچ، نس نس وچ کھلردی جارہی ہے۔اوہ پاسا پرتدا ہے۔اتے اوہدی غنودگی ودھدی جاندی ہے اتے اوہ اوس غنودگی وچ گواچ جاندا ہے۔گواچدا جاندا ہے۔۔۔۔ اتے اپنے آپ نوں گنوا دیند اہے۔سویرے اک نواں دن آون دی اُڈیک۔اک نویں سورج دا اک سوال بن کے۔ اک جواب بن کے۔

''اُٹھاں۔''اوہ منجی تے لما پیا ہے۔اکھاں بند۔ جسم تھکن نال ٹٹیا ہویا اتے اوہنوں اک عجیب پیڑ دا احساس وی ہے۔ پر اوہدے ول دھیان ہی نہیں۔''اُٹھاں۔'' سوچدا ہے، ''کیہہ کراں؟'' اک گھڑی لئی ذہن خالی۔ ''کیہہ ٹائم ہویا ہووے گا؟'' آپوں ہی گویڑ لاؤندا ہے، ''نو وجے ہوون گے۔'' کسے ویلے انج بیکار لما پین توں مگروں اکھاں کھولدا ہے۔ویکھدا ہے: بے بی فرش تے رڑھدی پئی ہے اتے چیکاں ماررہی ہے۔اوہ ننگی سی،اوہنے تمبی نہیں پائی سی۔اتے اوہدی ماں نے اوہدے کُڑتے دے پچھلے پاسے نوں گنڈھ ماری ہوئی اے۔اوہدے مونہہ تے مٹی لگی ہوئی سی، اتے اوہدا نک وگ رہیا سی۔

اوہدی بھرجائی بوہے دی نکر نال،باہر جاون والی ویہنی(نالی) دے نال بہہ کے بھانڈے دھوندی پئی سی۔اوہنے ململ دا پتلا جوڑا پایا ہویا سی اتے اوہنوں مڑھکا آیا ہویا سی جیہدے کرکے اوہدا پنڈا صاف نظر آرہیا سی۔اوہدے ممے تھلے لٹکدے پئے سن۔ مونہہ تے چکناہٹ سی،شاید مُڑھکے دے کرکے اوہ اینی من موہنی لگ رہی سی۔ اوہدے گوڈے اندر نوں مُڑے ہوئے سن۔ ایس لئی اوہدی کُڑتی تھوڑی جیہی اُتے اُٹھی ہوئی سی جیہدے کرکے اوہدا ڈھڈھ دا تھوڑا حصہ نظر آرہیا سی۔ڈھڈھ تے کالیاں بھوریاں لیکاں۔اوہ گوڈے موڑکے بیٹھی ہوئی سی ایس لئی اوہدی تمبی دا تھلڑا حصہ نظر آرہیا سی، اوہدی تمبی چڈیاں دے کولوں پشاب والی تھاںتوں تھوڑی جیہی اُدھڑی ہوئی سی اتے اوہدی پیشاب کرن والی تھاں نظر آرہی سی۔

''جاگ رہیا ایں؟'' اوہدی بھرجائی نے اوہدے ول تکدیاں ہویاں پچھیا۔
''آہو بھرجائی۔'' اوہنے ہولی جیہی آکھیا۔
''اُٹھ کے روٹی کھا لے۔''

بھرجائی اوہنوں روٹی دین لئی اپنے صابن والے ہتھ پانی دی بالٹی وچ پاکے دھوندی ہے۔اوہ وی اُٹھ کھلوندا ہے۔بانہواں اُتے اُڑنگ کے، اپنے لک وچوں کڑاکے کڈھدا ہے۔اُٹھ کے، مونہہ دھوکے، اک واری پھیر منجی تے بہہ جاندا ہے۔اوہدی بھرجائی باورچی خانے وچوں روٹی چھابے تے دھر کے اوہنوں دین لئی آؤندی ہے۔اوہ اپنی بھرجائی نوں تکدا ہے۔

اوہدی ٹور بدل جاندی ہے اک وکھرا انداز آجاندا ہے اوہدی ٹور وچ۔جدوں اوہ میرے نال گھر وچ اکلی ہوندی ہے، اتے اوہدا وکھالا ہوندا ہے،یاں اوہ آپوں ہی انج کردی ہے؟''اوہدی بھرجائی اوہدی ساہمنے روٹی رکھ دیندی ہے۔پانی لیاون لئی گھڑے ول جاندی ہے۔اوہ بڑے نخریاں نال اپنی بُنڈ مٹکاؤندی ہے اتے اوہدی لک دی لچک وچ اوہی انداز ہوندا ہے۔جنہوں ویکھ کے بڑا سوکھا گویڑ لایا جاسکدا ہے کہ اوہ اوہنوں روٹی کھوا کے بڑی خوش ہوندی ہے،پانی دا گلاس منجی دی چُول تے رکھدیاں اپنے دیور نوں اک واری تکدی ہے۔نظر؟جیہدا کوئی مطلب ہے؟ یاں اوہدا بھلیکھا؟ فیصلہ نہیں کرسکدا۔

(چلدا)

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels