Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> ناول >> لڑھدی پئی نسل >> لُڑھدی پئی نسل (تیجی قسط)

لُڑھدی پئی نسل (تیجی قسط)

منیر احمد مانک
December 20th, 2007
3 / 5 (2 Votes)

اوہ برقعے والیاں دوہیں زنانیاں ہیر آباد دی اک گلی وچ وڑیاں۔ اوہناں زنانیاں دے مگر اوہ وی اوسے گلی والے پاسے جاندا ہے، اوہ کیہہ تکدا ہے کہ اوہ دوہیں زنانیاں اک نویں اسٹائل دے بنگلے ورگے گھر دے مین گیٹ دے ساہمنے کھلوتیاں ہویاں ہین۔ اوہ وی پرانہہ کھلوکے کندھ دے نال لگ کے اوہناں نوںتکدا ریہندا ہے۔اوہ اپنا ذہن اتے اکھاں کھلیاں رکھدا ہے۔ اوہنوں لگدا ہے کہ کجھ ہوون والا ہے۔ اوہنوں پک ہوگئی ہے کہ کجھ نہ کجھ ہوون والا ہے۔ اوہدے دل دی دھڑکن ودھدی جارہی سی۔ اوہ ایہہ سوچ کے اُتاولا ہورہیا سی کہ کجھ نہ کجھ ہوون والا ہے،۔۔۔

پھیر اوہی کُڑی جنہیں پہلاں اوہنوں مُڑ کے تکیا سی اوسے کُڑی نے اوہدے ول مونہہ کیتا، جدوں اوس کڑی نے اوہدے ول تکیا تے اوہنوں تے پوری طرحاں پک ہوگئی کہ ہن کجھ نہ کجھ ہووے گا اتے کم بن جاوے گا، جدوں اوہنے اوس کُڑی ول تکیا اوس کُڑی نے اپنے مونہہ توں نقاب لاہ دتا۔ اوس کُڑی نوں بے نقاب کھلوتیاں ویکھ کے اوہدے دل دی دھڑکن ودھ گئی۔ اوہ تے سوچ رہیا سی پر ہن پکاکجھ نہ کجھ ہوون والا ہے۔ ہولی ہولی۔ اوس کُڑی نے اوہدے ول اپنی بانہہ اوتانہہ نوں چُکی، کُڑی دا اُٹھدا ہویا ہتھ ویکھ کے اوہنوں لگا کہ اوہ کُڑی اوہنوں اشارہ دے رہی ہے، پر جدوں اوہ اگے جاون لئی ودھیا تے اوسے کُڑی نے اوہدے مونہہ تے لعنت دتی۔ مگروں اوہ دوہیں کُڑیاں اوس وچارے نوں حیران پریشان کھلوتا ویکھ کے ہسن لگ پیاں۔

اوہ دوہیں کُڑیاں ہسدیاں ہسدیاںاوس شاندار بنگلے وچ وڑجاندیاں ہین۔ اچراں نوںاوہدے دل دی دھڑکن کھلوجاندی ہے۔ جیویں جوکھم ٹل گیا۔ اوہ وچارہ دوجی گلی پھڑ کے پرت آیا۔ اوہدا ذہن کم نہیں کررہیا سی۔ اوہدے احساس مُک گئے سن۔ جد کہ حساس ہوون دے کارن لعنت لیندیاں بے عزتی دا رد عمل ہونا چاہیدا سی۔ پر انج نہیں ہویا۔ اوہدے لئی تے جیویں کجھ ہویا ای نہیں سی ،یاں اوہ اوہدے لئی کوئی معمولی گل سی۔ پھیر اوہنوں لگا کہ اوہدا پنڈا تھک کے چور ہوگیا ہے، انج لگ رہیا سی کہ اوہنے بڑا وڈا بھار چُکیا ہویا سی جیہدے کرکے اوہدے ہڈ گوڈے تھک گئے نیں، اوہ بے وس، لاچار نظر آرہیا سی۔

گھر: اوہ اپنے گھر دا بوہا کھول کے اندروڑیا۔ اوہدے ساہمنے اوہدا بھرا، کندھ تے لگے ہوئے بلب دے تھلے بہہ کے اپنے دفتر دا کم کررہیا ہے۔ اوہدے بھرا نے مونہہ اوتانہہ چکدیاں ہویاں اوہدے ول تکیا اتے مُڑ اپنا کم کرن لگ پیا۔ گُٹھے پئی ہوئی منجی تے اوہدی بھرجائی اپنے نکے پُتر نوں اپنا دُدھ پئی پیالدی ہے۔ اوہدے نال ہی نکی بے بی وی لمی پئی ہوئی سی۔ جدوں اوہنے اپنی بھرجائی ول نظر ماری تے کیہہ ویکھدا ہے کہ اوہدی بھرجائی کاکے نوں دُدھ پئی پیالدی ہے، پر اوہدی نظر سدھی اپنی بھرجائی دے ممے تے پئی۔ اوہ بھرجائی دے تھوڑے کُو جیہے ننگے ممے نوں گھور کے تک رہیا سی۔

اوہنوں لگ رہیا سی کہ اوہدی بھرجائی دا سینہ سخت ہووے گا پر جدوں اوہنے گوہ نال تکیا تے اوہنوں پتہ لگا کہ اوہدی بھرجائی دے ممے ڈھلک گئے نیں، ہن سینے وچ اوہ آکڑ اتے سختی نہیں رہی اوہدی بھرجائی دا سینہ ڈھل گیا سی۔اوہدی بھرجائی دے ممے تھلے لمک رہے سی۔بھرجائی دے ممے دا نپل کاکے دے مونہہ وچ سی اتے کاکے ہوریں چپ کرکے دُدھ پی رہے سن،بلب دی مَٹھی مَٹھی لو وچ اوہدی بھرجائی دے ممے دا رنگ کدی تیز اتے کدی ہلکا بھورانظر آرہیا سی، اوہنوں انج لگ رہیا سی کہ بھرجائی دے ممے دا رنگ بدلدا جارہیا ہے، کدی کوئی رنگ ہے اتے کدی کوئی رنگ ہے۔ اوہ ایہہ سب کجھ ویکھ کے اندر اپنے کمرے وچ ٹرگیا۔ اوہنے اپنے سفید لیڑے لاہ کے گھر دے میلے لیڑے پالئے۔ پینٹ دی کریز ٹٹ گئی سی ایس لئی اوہ باہر آیا اتے اوہنے اپنی پینٹ اپنے سرہانے دے تھلے رکھ دتی، کہ جیویں کریزٹھیک ہوجاوے۔

''روٹی چُلہے دے کول پئی ہوئی اے۔'' اوہدی بھرجائی نے آکھیا۔

اوہ چُلہے دے کول بہہ کے روٹی کھارہیا سی: تلے ہوئے آلو اتے روٹی۔ اوہدا بھرا چپ کرکے بیٹھا ہویا اے۔ اوہدی بھرجائی وی چپ کرکے بیٹھی ہوئی اے۔ اتے کاکا سوں رہیا اے۔ اتے اوہ چپ کرکے روٹی کھارہیا ہے۔ اوہ چپ، ہر رات اوہنوں بڑا ستاؤندی ہے، اتے بالکل انجے ہی کدی کدی زندگی وچ اپنے وجود دا رڑکدا ہویا احساس: میں ایتھے کیوں آں؟ ایتھے ایس گھر وچ کیوں رہناواں؟ میںکسے سیٹھ یاں مالدار بندے دے گھر وچ کیوں نہیں جمیا؟ میں کون؟اماں ابا نے مینوں جمیا کیوں؟ میں خلقیا کیوں گیا؟ میں ایہہ سب کجھ جھاک کے سسک سسک کے مرن لئی ایتھے ہیگا واں۔ تے پھیر میرے جمن دا مطلب کیہہ ہے؟ اوہدے دل وچ رڑکدا ہویا احساس، رڑکدی ہوئی ہستی دا۔ پتہ نہ ہوندیاں وی اپنے آپ نوں چنگا ماڑا آکھدا رہیا۔ جیوندہ ہوون دا احساس، پُراسرار اتے بھیانک ہوون دا احساس۔

''تیرے انٹرویو دا کیہہ ہویا؟'' اوہدے بھرا نے بڑے ہی رُکھے ڈھنگ وچ پچھیا۔
''میں سلیکٹ نہیں ہویا'' اوہنے آکھیا۔ اپنے بھرا دی اوکھی گل دا احساس۔ ''باقی ون یونٹ ٹٹن نال تینوں کیہہ فیدہ ہویا؟ توں تے بڑی واری جیل گیا ایں، پھیر وی تیرے لئی کسے نے ککھ توڑ کے دوہرا نہیں کیتا۔'' اوہدے بھرا نے طنز کیتا۔
پر اوہ چپ رہیا۔
''توں کیہڑے سبجیکٹ وچ ایم اے دی ڈگری لئی ہے؟ پولیٹیکل سائنس وچ نہ؟'' اوہدے بھرا نے آکھیا۔
''آہو''۔ اوہنے آکھیا۔
''اخیر تحریک وچ حصہ لین والیاں دوجیاں کئی منڈیاں نوں تے نوکریاں لبھ گیاں، تینوں کیوں نہیں لبھی؟ بڑی حیرانی دی گل ہے!''
اوہ چپ کرکے اپنے بھرا دیاں کوڑیاں گلاں سن رہیا سی، اوہ کسے گوڑھی سوچ وچ گواچیا ہویا سی: اوہ ایس لئی کہ میں کسے وڈیرے یاں شاہ دا بندہ نہیں: اتے ایس لئی کہ میں ایتھے، ایس گھر وچ، جمیا۔۔۔۔ سوچ رہیا ہے۔ اوہ مونہوں کجھ وی نہیں بول رہیا سی۔
''توں تے کدی معافی نامہ وی لکھ کے نہیں دتا سی نہ؟''
''نہیں۔''
''ایس توں چنگا ہوندا کہ توں پرائمری ٹیچر دا کورس کر لیندا۔''
اوہ چپ کرکے بھرا دیاں گلاں سنی جارہیا سی۔ پھیر اوہی چپ۔
اوہدے بھرا دے پچھنے دا انداز اتے سوالاں وچ بڑا بھار سی، اتے اوہدیاں ساریاں گلاں وچ بڑا وڈا مطلب سی۔
اوہ اپنے بھرا دیاں گلاں دا مطلب کڈھ رہیا سی: ''اوہ اک گیا ہے ، ہن اوہدے کولوں سہیا نہیں جاندا۔ اوہ بڑے چر توں بے روزگار ہے۔ اوہدا کیہہ گناہ ہے، اخیر اوہ وی تے کلرک ہے۔ بال بچڑ وال۔بھراواں دے پیار دا ساک، ڈیڑھ سو دی کلرکی والے بھار تھلے دبے رہون دا احساس۔ گنڈھ نہیں کھلدی۔ اوہنے روٹی چھڈ دتی۔ اوہ بھانڈے کج کے کھلوگیا۔
''کیوں روٹی کیوں نہیں کھادی؟'' اوہدی بھرجائی نے آکھیا۔ جیویں روٹی کھاون ویلے اوہدی بھرجائی دی نظر اوہدے تے ہی سی۔
''بس بھرجائی۔ مینوں بھکھ نہیں۔''
''بھکھ نہیں سو تے رہن دے۔ انج وی آٹا 30 روپے من لبھدا ہے، خان جی'' اوہدے بھرا نے آکھیا۔

کنا کلہا۔ کنہا لاچار۔ کنی محتاجی دی ذلالت۔ اوہدے بھرا دیاں گلاں تیر وانگوں اوہدے دل وچ لگ رہیاں سن۔وہدے بھرا دیاں کَوڑیاں گلاں کسے زہریلے تیر توں گھٹ نہیں سن۔ ٹٹی بھجی ہستی، ٹٹے ہوئے کچ دے گلاس وانگوں۔ اوہنوں بڑا ہرکھ ہویا۔اوہنوں بڑا دُکھ ہویا ۔اوہنوں اوہے بھرا دیاں گلاں چنگیاں نہیں لگیاں۔اک بھرا دوجے بھرا نوں انج آکھے تے بڑا بھیڑا لگدا ہے، اوہ بڑی مندی گل ہے۔

جدوں اپنے ہی بندے انج آکھن تے بڑا برا لگدا ہے۔ اوہنے کدی سوچیا وی نہیں سی کہ کدی انج ہووے گا۔ ''جے ابا جیوندہ ہوندا تے اوہنے کدی وی انج نہیں آکھنا سی،نہیں اوہنے کدی وی نہیں آکھنا سی۔ اوہ آکھدا، نہیں آکھدا، اوہنوں آکھنا چاہیدا سی، اخیر کون کیہدا بھار چُکدا ہے۔ ایہہ وسیب اتے ساڈے ساک: کنے نیڑے، کنے اوپرے۔۔ خیر، مینوں ایس گل نوں اینا ضروری سمجھ کے دُکھ نہیں کرنا چاہیدا۔ کدی کدی اجیہی حالت وچ بندہ انج آکھ دیندا ہے، ایہہ تے فطری گل ہے۔''

ہرکھ د ااحساس، اُداسی دی دھند وچ کجیا ہویا احساس: ہوسکدا ہے، تھوڑے ویلے توں مگروں اجیہی واپریاں دے ردعمل وچ، ہوون والے ہرکھ ہوون والی پیڑ ہوون والے دُکھ وی نہ ہوون مینوں۔ زندگی ہولی ہولی سب کجھ سکھا دیندی ہے: ہر کوئی اپنی زندگی دی میت آپوں ہی چُک کے ٹردا ہے۔ ہر کوئی انجے کردا ہے۔ ہر کوئی اپنا جوابدار ہے۔ اسیں سب اک دوجے دے نال انجے ہی چمبڑے ہوئے آں۔ ایہہ ساک۔ اولاد، نسل اتے ٹبراں دے سانگے اک دوجے تے بھار ہین۔کسے نہ کم دا بھار ، کوئی فیدہ نہیں۔ جنہاں نوں بھار چُکن دا چس ہے اوہ چُکدے نیں، اوہ وی اپنی ذات نوں تسکین دین لئی۔ نہیں تے ہر کوئی صرف اپنے آپ نال سچا ہے۔ اپنی ذات نال، اپنے فیدے نال۔ لوکی کیویں اپنے آپ نوں دھوکہ دے رہے نیں۔ ایہناں ساکاںاتے رسم ورواج دے ناں تے!''

اتے پھیر، اوہدے توں مگروں، جدوں زندگی اوہ سبھ کجھ سکھا دیوے گی، تے پھیر، ہوسکدا ہے کہ اوس ویلے، کسے دا وی دُکھ اوہنوں نہ ہووے، اوہدا احساس مُک جاندا ہے۔ کوئی وی تیز احساس ، اوہدی روح نوں پھٹڑ کرن دی تھاں تے نکا جیہا نشان چھڈ جاندا ہے۔ اتے ذہنی اذیت، پھٹڑ کرن دی تھاں تے کجھ گھڑیاں لئی اپنی دھندھلی چھاپ چھڈ جاندی ہے۔اتے بس! اوس ویلے ہی، اوہ نکاجیہا نشان وی گواچ جاندا ہے، جناب انج وی ہوندا ہے۔ ایہہ تے ہر بندے دی فطرت ہے۔''۔
 
(چلدا)



Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels