Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> وطنا دُور دیا(دھپ کنی تے راجہ جی بارے اک پڑچول)

وطنا دُور دیا(دھپ کنی تے راجہ جی بارے اک پڑچول)

December 14th, 2017

ایہہ خورے 90 دے دھاکے دے پوند دی گل اے جد راجہ صادق اﷲ دی شاعری میہنہ وار ’ماں بولی‘ وچ چھپنی شروع ہوئی تاں اک نویں خشبوئی آئی۔کئیاں پُچھیا کون اے ایہہ شاعر؟ پوند توں ای اوہدی شاعری وچ اک پکیائی تے گل کرن دا اک خاص سبھا سی۔اندرواندریں، پولے پولے اوہ نرم ملوک اکھراں نال ایویں ای کوئی گل کر جاندا ۔پھیر پڑھن ہاراں نوں اوہدی کتاب دی اُڈیک ہوون لگی۔اوس اُڈیک مکائی تے کتاب دا ناں ’پہلا پور‘ رکھیا پر ایس وچ تیجی نظم ’ادھکھڑاں دا گاون‘ سی۔
’سانوں کیہڑے ہتھ دوسانگے
سنگتاں جُھول گئیاں‘
میلان کُندیرا نے اپنی کتاب’دی آرٹ آف ناول‘ وچ ہیڈِگردے شاگرد ہسرل دی اک سوہنی گل دا حوالہ دتا اے جس وچ ہسرل کہندا اے ویہویں صدی نے بندے نوں’ اپنی ہوند بُھلا‘ دتی تے ایہہ کم ٹیکنلوجی،سیاست تے وار(تواریخ) نے کیتا اے۔ایہہ طاقتاں اوہنوں اُلنگھدیاں، پچھے چھڈیاں اوہدے اُتے مَل ماری بیٹھیاں نیں۔‘
پر بندے دی ہوند، وجود دا سوال پرانا اے۔ہیملٹ وی کہندا اے اصل سوال ہوند ان ہوندا دا اے۔
شاعری پُھٹدی تاں بندے دے جون وچوں ای اے یاں جون شاعری نوں جماندی اے۔راجہ جی دی شاعری ایسے ہوند ان ہوند دے دُکھ،کچ پک ، پھک دی سانجھ تے سانجھ دی پھک تے حیاتی دی بے سوادی نال بھری ہوئی اے۔کجھ ہونا سی جو نہ ہویا۔
’اسی لُک لُک اندریں روئے
اوہناں دِناں نوں
جیہڑے کدی نہ پورے ہوئے
اوہ راتاں جوں توڑ نہ سرگھی چڑھیاں
پولی پیریں ہور کسے سنگ رلیاں‘
(اُنگھلاٹ۔پہلا پُور)
ہوند دی ایہہ پیڑای شاعر ی جمدی اے، کہانیاں لکھاندی اے۔ تے ایس دی کئی رنگ نیں انند دے وی تے نموجھان دے وی۔
’’کُونجاں دا گھرجاون جیکن کنکاں رنگ وکھاون
رنگ برنگی چڑئیے تیرا ساڈے ویڑھے آون
ٓآجا آجا ساڈے اندر چیتر رنگ بھکھا جا
کوئی چیتر رنگ مچا جا‘‘
(پھگن)
ہوند دا اک ہور رنگ ایہہ وی اے۔
’’جیوندے جانیں مرنا تے کدی اوکھا نہیں سی
روز دیہاڑی مردے
بھیڑ جیہی اِک مویاں دی اسی روز سویرے تکدے‘‘
(پنّا۔78دُھپ کنی)
ویلے دا دھنگان ہوند نوں چٹ جاندا اے تے وڈا شہر وی۔
’’ویلا لالو لال سمندر کیہڑا پِیر چنانہہ اے
ڈُبن لگیاں سر کڈھیا تے کِسے نہ اُگری بانہہ اے‘
’’فُٹ پاتھاں دے پولی پیریں
چُپ چُپ ٹُردے رہیے
جو کجھ نظریں آوندا تکئیے
مُونہوں کُجھ نہ کہیے۔اندرِیں ساہ کُنج لئیے۔‘‘
(تراہ)
راجہ دی شاعری دا اک ہور رنگ وطناں توں دُوری دا اے۔اُنج ساڈا دوست لندن وسدا امرجیت چندن کہندا اے۔’’تاریخ وچ سرمائے داری دور نال لوکاں دا اپنے گھر،گراں تے وطن توں اُجاڑا شروع ہو گیا۔لوک گیت اے۔شہر چلئیے مجوری لبھئیے،پنڈاں وچ بھنگ بُھجدی۔ویہویں صدی وچ کوئی ورلا ای بھاگاں والا پنجابی ہووے گا جیہنوں اپنا گھر نانہہ چھڈنا پیا ہووے۔‘‘
اجوکیاں قومی ریاستاں دیاں ونڈاں توں پہلاں بندے دی جُوہ اوہدا وطن ای سی۔
وارث شاہ نے لکھیا:
’’رُوح چھڈ قلبوت جیوں وداع ہوندا تِویں اِیہہ درویش سدھاریا ای
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
کچھے ونجھلی مار کے رواں ہویا وارث وطن تے دیس وساریا ای‘‘
تے جد رانجھا دریا پار کرکے ہیر نوں ملدا تے ہیر وی اوس توں وطن دا پُچھدی اے۔
’’کون چھڈ آیوں پچِھے مِہر والی جس واسطے توں پچھوتاونا ایں
کون وطن تے نام کیہہ سائیاں دے اتے ذات دا کون سداونا ایں۔‘‘
راجوری(کشمیر) توں سمن بُرج وزیرآباد تے مُڑ لہور وطناں دی ای دُوری اے۔
پچھے راجوری اے تے اگے لہور۔ اِنج وی لگدا اے کہ راجہ دی شاعری اصلوں سمن بُرج دے ٹٹ بھج دی شاعری اے۔
’لوک فصیلاں وچوں
اٹاں کڈھ کے لے گئے۔
بوہے تے دربان اجے وی بیٹھا اے
شہہ نشیناں اُتے بہہ کے
بھاویں لکھ دلیلاں کرئیے
دُھراندراں وچ رہیے
باریاں بُوہے بند کر لئیے
باہر جُھلی تیز ہوا نے
درزاں وچوں لنگھ آونا اے
اندر کھِلری شام ہنیری
ہور وی گوڑھی
ہو جانی ایں
(سمن بُرج وزیرآباد دے ناں۔پہلا پُور)
تے’ دُھپ کنی‘ وچ اوہ لکھدا اے۔
’’میرے گھر دی ولگن اندر رُکھ سن بے شمارے
مِٹی رنگیاں ست رنگیاں چڑیاں دے محل چبارے
نِت پردیسناں ساڈے ویہڑے آ کے ڈیرہ لاوندیاں سن
خبرے جاندیاں جاندیاں اوہ کیہ رُکھاں نوں کہہ جاندیاں سن‘‘
سمن بُرج،وزیر آباد،چندر بھاگا(پیرچنانہہ) پلکو نالہ، وطن وی اے،یاد وی جہان وی، جگ وی۔ پر ایس وچ نریاں کندھاں تے چھتاں نہیں اوہ سارے انگ ساک تے یارانے وی ہن۔رسول حمزہ توف دے داغستان وانگر اپنے گھر دی نکّی باری توں اوہ کُل جہان نوں تکدا پیا اے۔
وطن دیاں ایہناں تھاواں تے لوکاں بارے شاعری اوس دا انملا گُن اے جس وچ دو نظماں سمن بُرج بارے، سیاچین،اکرم دے ناں،لُون پہاڑ،نِمبل دے وچ کنیاں(کوٹلہ ادھ راجوری)گامی یار(غلام حسین گامی دی موت تے لکھی)چندر باگاشامل نیں۔خورے ایہہ پئی ایہناں نظماں دا جیون اوس آپ ہنڈایا اے۔
نرودا نے اپنی اک گل بات وچ کیہا سی جوان شاعراں نوں پہلے پیار دی شاعری کرنی چاہیدی اے تے پھیر سیاسی۔ راجے نے ایہہ دویں کم نہیں کیتے پر شاعری کر گیا اے۔
 ایہہ کتاب دھم کنی سچیت کتاب گھر چھاپے چاڑھی ہے جس دے موڈھی پنجابی پیارے مقصود ثاقب نیں۔ 

(ایہہ لیکھ اتیوار 10دسمبر 2017 نوں پلاک وچ راجہ صادق اﷲ دی کتاب دی مُکھ وکھالی وچ پڑھیا گیا۔)
Suchet Kitab Ghar. Publishers and Promoters of Punjabi (Shahmukhi & Gurmukhi) Books. 11-Sharf Mansion, Chowk Ganga Ram, 16-Queens Road, Lahore ہ03214260401


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels