Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> نذیر عباسی ،جام ساقی اتے جمال نقوی۔۔جام ساقی دی کتاب دے ٹوٹے۔6ویں لڑی

نذیر عباسی ،جام ساقی اتے جمال نقوی۔۔جام ساقی دی کتاب دے ٹوٹے۔6ویں لڑی

وچار ڈیسک
May 15th, 2017

جمال نقوی تے الزام اپنے ہی کارکناں ولوں،معتبری مصدق دی کتاب دی،نذیر عباسی سندھ ماروڑا آزاد سٹوڈنٹس فیڈڑیشن دا لیڈر،نذیر دا یحی دور دی جیل وچ میر تھیبو، ڈاکٹر رشید حسن خان، ڈاکٹر اعزاز نذیر تے ڈاکٹر ارباب (کھاوڑ) نال سانگا،پارٹی(نازش گروپ) وچ آون توں پہلاں ہی سچ تے کھلون تے کمٹمنٹ نبھاون والا نذیر عباسی، لکھوانی کتاب جام ساقی کولوں سندھ دی طلبا سیاست بارے،عید دی نماز تے کامریڈ،فہمیدہ ریاض دی نظم ’’ایوان عدالت‘‘ دی شان نزول،جام ساقی مقدمے دے ملزم شبیر شر دا نذیر عباسی بارے بیان تے کامریڈاں تے الزام، برگئیڈیر امتیاز(بلا) تے ٹارچر سیل، میر تھیبو دا نذیر عباسی بارے بیان تے مارے جان والے کارکناں بارے من گھڑت کہانیاں دی نندیا۔

پروفیسر جمال نقوی تے نذیر کراچی وچ پارٹی مرکز توں 30 جولائی 1980 نوں اکٹھے گرفتار کیتے گئے سن۔ نذیر عباسی 10 دناں دے اندر اندر 19 اگست 1980 نوں شہید کردتے گئے جد کہ پروفیسر جمال نقوی نوں گرفتاری بعدوں بہوں سہولتاں تے مراعاتاں توں نوازیا گیاسی۔ جمال نقوی اپنی کتاب وچ آپ ایس گل نوں منیا ہے کہ گرفتاری بعد تفتیشی افسراں خصوصاً بریگڈئیر امتیاز نے تفتیش دوران انہاں نوں کئی سہولتاں دتیاں سن۔ ڈاکٹر مصدق حسین اپنی کتاب ’’دائیں بازو دے منحر فین تے مارکسی نظریات‘‘ وچ بجا طور تے حیرت دا اظہار کردے نیں کہ کمیونسٹ پارٹی دے اکٹھے پھڑیچے لیڈراں وچوں اک نوں وحشیانہ تشدد کرکے ماردتا گیا ہے تے دوجے نوں سہولتاں دتیاں گیاں۔نذیر عباسی دی شہادت تے واضح قسم دے شک ،شبہ کیتا گیا، جہناں دا تسلی بخش جواب ہن تک نہیں دتا جاسکیا۔ بقول ڈاکٹر مصدق کتاب دے صفحہ 114 تے پروفیسر نقوی ہوراں بریگیڈئر امتیاز دے کمیونسٹ پارٹی نوں تباہ کرن دے دعوے دا ذکر کردے ہوئے ایس دے ایس کم نوں درست قرار دیندے نیں۔ ایس سارے معاملے نوں مزید وضاحت دی ضرورت ہے جس نوں اسی اگے دے صفحیاں تے ہور کھول کے بیان کراں گے۔ ایتھے ایہہ دسنا ضروری ہے 20 نومبر 1984 نوں پروفیسر جمال نقوی دا ناں ملزماں دی لسٹ توں کڈھ دتا گیا سی۔ شبیر شر تے کمال وارثی 29 جولائی، سہیل سانگی 31 جولائی تے امرلال 21 ستمبر 1980 نوں گرفتار کیتے گئے ۔ ایس دوران وچ بدر ابڑ و وی گرفتار ہوگئے۔ نذیر عباسی دی شہادت دے بعد کل ست افراد تے چلایا جان والا مقدمہ جام ساقی کیس دے ناں توں مشہور ہویا۔*

نذیر نوں پارٹی وچ آن لئی سب توں پہلاں کامریڈ اعزاز نذیر نے تیار کیتا۔ اوہ اک طلبا تنظیم سندھ ماروڑا آزاد سٹوڈنٹس فیڈڑیشن نال جڑیا سی۔ پہلی ملاقات وچ ہی اسی گہرے تے گوڑے یار بن گئے۔ کامریڈ نذیر گل کرنا جاندا سی۔ جداں میں جیل وچ سی تے پارٹی دی ساری ذمہ واری نذیر تے آگئی سی۔ پارٹی فنڈ لئی جام اکثر آپ ہی جایا کردے سن۔ اک وارجی ایم سید نے فنڈ دیندے ہوئے انہاں نوں آکھیا:’’جے کدی پارٹی فنڈ لین تُسی نہ آسکو تے نذیر نوں گھل دیا کرو‘‘*

جام ساقی نے نذیر دے آکھن تے ہی ’’سندھ دی طلبا جدوجہد‘‘ نامی کتاب لکھی سی۔ جام نوں اندازہ سی کہ جے نذیر ایس گل تے زور دے رہیا ہے تے سندھ دے طلبا لئی ایس دی ضرور اہمیت ہوسی۔ جام دی وڈئیائی ایہہ ہے کہ اوہ نذیر دے سیاسی شعور د ے اْلار نوں خوب سمجھدے سن۔ جداں جام کوئٹہ جیل توں آزاد ہوئے تے نذیر وی کوئٹہ پہنچ گئے تے آکھیا بھانویں مینوں پلس لے جائے یا میں بھکا مرجاواں، ہن میں تہاڈے کولوں طلبا تحریک دی یاداں لکھوا کے ہی رہواں گا۔ جام نوں ایہہ کم کرنا پیاا تے اج ایس کتابچے دی صورت وچ ساڈے کول سندھ طلبا دی جدوجہد دا وڈا ریکارڈ موجود ہے۔*

کامریڈ نذیر عباسی دی شہادت دے تِن دن بعد عید آئی۔ نشتر پارک وچ عید دی نماز والے اکٹھ دی پہلی صف وچ دس پندرہ کامریڈ موجود سن۔ نماز دے بعد نشتر پارک وچ نعرے وجن لگے ، کامریڈ نذیر عباسی دے قاتلاں نوں پھانسی دو! حیران تے پریشان نمازی ایس وقت تک بی بی سی تے ساڈے متعلق جان چکے سن۔ ایس لئی سینکڑاں نمازی پلس دے پہنچن توں پہلاں سولجر بازار تک ساڈے نال جلوس وچ شامل رہے۔ حمیدو گھانگھرو دی ہائی کورٹ وچ رٹ پٹیشن دے جواب وچ چیف جسٹس دے سامنے جداں سرکاری وکیل نے ایہہ جھوٹا بیان دتا کہ کامریڈ نذیر دی موت بماری دی وجہ توں ہوئی تے لوکاں نے چیف جسٹس سندھ ہائی کورٹ دی عدالت وچ نعرے لائے جس نوں ویکھدے ہی عدالت وچ موجود ملک دی مشہور شاعرہ فہمید و ریاض نے اپنی مشہور نظم’’ ایوان عدالت‘‘ جنمی۔ اج وی اسی ایہہ مطالبہ کررہے ہاں کہ نذیر عباسی دے قاتلاں نوں گرفتار کرکے پھانسی دینی چاہیدی ہے۔*

(شبیر شر دا بیان نذیر بارے)۔امتیاز (بلا) الزام لایا کہ اسی ملک نال غداری تے کے جی بی توں پیسے لے کے سوویت یونین دے مفاداں لئی کم کیتا حلانکہ انہاں وچ اک الزام وی ثابت نہیں ہویا۔ افسوس دی گل ایہہ ہے کہ نذیر عباسی شہید دے کیس نوں 14سال بعد زیرِ بحث لایا گیا۔ اوس ویلے تیک پارٹی مک چکی سی۔ ایس(نذیر عباسی) دے ساتھی وڈے سرکاری عہدے لے کے بیٹھ گئے سن۔ کوئی وی ایس دا ساتھی ایہہ درخاست کرن لئی تیار نہیں سی کہ نذیر عباسی دے قاتلاں تے کیس چلایا جائے تے سب نوں ڈر سی کہ انہاں دی نوکری چلی جائے گی!۔ نذیر عباسی دے سارے رشتہ دار، سب غیر سیاسی ، خوفزدہ سن کہ اک تے مرگیا دوجا وی نہ چلا جائے۔ نذیر عباسی دی دھی موتیا بہوں معصوم تے نکی سی، اوس نوں انہاں ساری گلاں دا علم نہیں سی۔ میں سمجھ رہیا ہاں کہ شہید نذیر عباسی دے کیس وچ خاموش رہن والے ایس دے ساتھی ایس دے نال کیتے ہوئے وچن تے وعدیاں نال غداری کررہے سن تے میں وی انہاں وچ رلتی سی۔ میں وی اج تک اپنے آپ نال لڑدا رہیا واں؟ کیوں اگے ودھاں؟ میرے بچے چھوٹے نیں ،میں انہاں لئی کیہ کیہ کیتا؟ موتیا لئی کوئی نہیں ہے؟ جتھوں تک بریگیڈئیر امتیاز دا تعلق ہے ایس دے الزاماں دے ثبوت موجود ہے ہی نہیں۔ جداں ایس (امتیاز)دی تصویراں اخبار وچ چھپیا ں تے میں ایس نوں پہچان لیا کہ ایہہ اوہ شخص ہے جس دی قیادت وچ آئی ایس آئی دی ٹیم 29 جولائی 1980 نوں پیپلز کالونی توں سانوں گرفتار کرکے ایم پی اے ہاسٹل لے آئی سی۔ ایم پی اے ہاسٹل وچ ایس وقت فوجی عدالتاں تے ایس ایم ایل دا ہیڈ کواٹر قائم کیتا سی۔ کوئی کمرا خالی کروان لئی سانوں ادھا گھنٹا جیپ وچ بیٹھنا پیا تے اوتھے چار پنج میجر سانوں ویکھن لئی آئے۔ اک میجر دے پوچھن تے اک سادہ کپڑیاں والے نے دسیا کہ ایہہ کرنل امتیاز دے مجمان نیں۔ فیر ایس دے بعد ایس نے ٹارچر کیمپ وچ آپ کھڑے ہوکے ساڈے تے تشدد کروایا۔ اوہی وحشی درندہ نذیر عباسی دا قاتل ہے۔ ایس تے کھلی عدالت وچ کیس چلایا جائے۔ اسی وی گواہی دواں گے۔ میں اپنے لئی تے یقین نال آکھ رہیا ہاں، باقیاں لئی کجھ وی نہیں کہہ سکدا۔ نذیر عباسی کیس دی تحقیقاں غیر جانبدارانہ بنیاداں تے کرائی جاون۔ ایہہ تحقیقاں ہائی کورٹ دے سینئر ججز توں کرائی جائے۔*
شبیر شر دے الٹ نذیر عباسی دے پرانے ساتھی میر تھیبو کجھ ہور گل کیتیاں۔ انہاں دا خیال ہے کہ شہید شخصتیاں یا گذرے ہوئے ساتھیاں دے نال اسی عظمت دی من گھڑت کہانیاں جوڑ دیندے ہاںیا ایسی گلاں جوڑ دتیاں نیں جو انہاں نے کدی وی نہیں کہی ہوندیاں۔ ظاہر ہے مریا ہویا انسان کسی گل دی تصدیق یا تردید نہیں کرسکدا۔ حیدر بخش جتوئی نوں بہوں وڈی شخصیت بنادین گے یا فیر شہید نذیر عباسی نوں سندھ دی قومی جدوجہد دا ہیرو بنا کے پیش کرن گے۔ حلانکہ نذیر کمیونسٹ پارٹی دے اندر قوم پرستی دے معمولی رجحانات دے خلاف وی بہت وڈی نظریاتی جنگ چھیڑ دتا کردا سی۔ افسوس ناک گل ایہہ وی ہے کہ کجھ دوست تے ٹارچر سیل دے متعلق وی من گھڑت کہانیاں لکھ دیندے نیں۔ ایہہ آکھیا جاندا ہے کہ نذیر نے ٹارچر کرن والیاں نوں آکھیا سی پئی میتھوں میرا ناں اگلوا کے وکھاؤ جداں میرا ناں تسی لوک جاندے ہو، یا ایہہ کہ ایس ٹارچر سیل وچ نذیر دے خون نال ایس دا ناں لکھیا سی۔ حلانکہ حقیقت ایس دے برعکس ہے کہ جو لوک وی نذیر دے نال گرفتار ہوئے سن انہاں وچوں کوئی وی ایہہ نہیں جاندا سی کہ اوہ لوک ایس نوں کتھے لے جارہے نیں۔ ہر اک نوں الگ الگ سیل وچ رکھیا گیاسی۔۔۔۔میں(جام ساقی) بے نظیر بھٹو ہوراں دے دور وچ اسمائیل اوڈھیجو نوں آکھیا کہ نذیر دا کیس کھولیا جائے تے اوس جواب دتا کہ اساں اپنے لیڈر دا کیس نہیں کھول سکدے تے نذیر دا کیس کنج کھولوا سکدے ہاں*

(میر تھیبو دی کہانی)۔۔۔۔۔ یحییٰ خان دے دور وچ میرتھیبو حیدر آباد جیل توں منتقل ہوکے کراچی لیائے گئے جتھے نذیر نال انہاں دی پہلی ملاقات ہوئی۔ انہاں دناں نذیر فرسٹ ائیر دا طالب علم سی تیسندھ ماروڑا آزاد سٹوڈنٹس فیڈڑیشن ولوں گرفتار ہوکے جیل وچ آیا سی۔ 20 سال دا اک گھبروجوان جیہڑا میر تھیبو، ڈاکٹر رشید حسن خان، ڈاکٹر اعزاز نذیر تے ڈاکٹر ارباب (کھاوڑ)دے درمیان ہون والی تندو تیز نحثاں نوں بڑی دلچسپیاں نال سندا۔ اوہ مذاق وی بہت کردا۔ ہند سندھ دے نوجواناں دی طراں عاشقانہ تے دکھی گانے وی سندا سی۔ جیل وچ نذیر نوں کدی میں بیزار یا خفا ہوندے نہیں ویکھیا۔ اخیر وچ کراچی جیل وچ میرے تے نذیر توں اڈ سب طالب علماں معافی نامے لکھ کے دتے تے آزاد ہوگئے۔ ایس وقت آزاد ہون والے ساڈے ساتھی جاندے ہوئے ایہہ وی آکھدے سن کہ تہانوں کیہ ہے، تسی لوک پڑھو گے نہیں ،تہانوں تے صرف سیاست کرنی ہے ،تسی جس طراں اندر اینج ہی باہر، دوناں تھاواں وچ کوئی فرق نہیں۔ سانوں ڈاکٹر تے انجینئر بننا ہے۔ کجھ سچی گل کردے کہ بھراء کیہ کریے مجبوری ہے۔ نذیر دے ماروڑا فیڈریشن والے ساتھی وی معافی نامہ لکھ کے آزاد ہوگئے سن حلانکہ نذیر ایس وقت مارکسی وی نہیں سی۔ پر ایس دی اپنی ذات توں سچائی تے اپنے ضمیر اتے ٹیچیاں نال کمنٹمنٹ سی۔اوہ ظلم اگے لفن نوں کوڑ کم سمجھدا سی۔ کراچی جیل دا ہی اک واقعہ مینوں چنگی طراں یاد ہے۔ اک دن سکیورٹی پرنٹنگ پریس دے مزدور لیڈر محمد یامین نے مینوں آکھیا کہ میرے نال چلو ذرا جیل سپرنٹنڈنٹ نوں اکھاں وکھانے ہاں کہ اوہ سانوں سہولتاں کیوں نہیں دے رہیا؟ سپرنٹنڈنٹ وی اک ٹیڑھے مزاجاں والا بندہ سی۔ منظور پنہور جانا نہیں چاہندا سی پر میں سوچیا کہ انکار کیتا تے ایہہ مینوں بزدل آکھے گا۔ میں معمولی جھگڑیاں وچ پینا نہیں چاہندا سی۔ خیر اسی سپرنٹنڈنٹ دے سامنے گئے تیاوہ پہلاں توں بہوں ویہڑیاہویا سی۔اوس ایڈا ڈانٹیا کہ یامین ہوری تے اوتھے ہی ڈگ پئے تے بے ہوش ہوگئے۔سپریڈنٹ نے سپاہیاں نوں حکم دتا ایس نوں ہسپتال لے جاؤ تے میرے لئی حکم دتا کہ مینوں بند وارڈ وچ قید کردتا جائے ۔حکم تے عمل ہویا پر نذیر نے احتجاجاً بھوک ہڑتال کردتی۔ نذیر نے بھوک ہڑتال دے نال نال پانی پینا وی چھڈ دتا۔ شام تک نذیر دی طبیعت خراب ہوگئی۔ خشکی پاروں نذیر دا گلا بند ہوگیا۔ ایہہ ویکھ کے سپرنٹنڈنٹ ڈرگیا کہ منڈے نوں کجھ ہو ہی نہ جائے۔ لہٰذا مینوں مجبورً بند وارڈ چوں کڈھیا گیا۔ تد جاکے نذیر نے پانی پیتا۔ حلانکہ اسی تے بھوک ہڑتال وی چنگی طراں نہیں کرسکدے۔ فرض نبھان لئی یا کسی وی وڈے آدرش لئی جان دینا تے وڈی گل ہوندی ہے۔ پر اوہ(نذیر) اک دوجی تنظیم دے قید ساتھی دی معمولی جہی تکلیف ختم کرن لئی جان دین لئی تیار ہوگیا سی۔ نذیر نوں ویکھن تے اینج لگدا سی کہ ایس نے گھٹ زندگی وچ بہت وڈے دکھ وکھے نیں پر اوہ ایس بارے گل نہیں کردا سی۔اوس ڈھیر غربتاں ہنڈائیاں سن پر اوہ انہک رکھدا سی۔ (باقی بیان اگلی لڑی وچ)
Part 5 link of the same series
http://www.wichaar.com/news/153/ARTICLE/32914/2017-05-06.html
Book information
http://jumhooripublications.com/jam-saqi


Share |


 

Depacco.com


 

 

Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels