Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> پہلا قدم (آپ بیتی ’’بہی کھاتہ’’ وچوں) لڑی 1

پہلا قدم (آپ بیتی ’’بہی کھاتہ’’ وچوں) لڑی 1

دوِندر
December 13th, 2016

بچپن دی پہلی یاد سوچدیاں ٹھاہ کردا تھپڑ مُونہہ تے وجدا ہی چیتے آؤندا ہے۔ تھپڑ توں پہلیاں کجھ یاداں ضرور ہن پر ساریاں یاداں دھندلیاں جیہیاں ہن۔ اویں ہی دُھندلی جیہی یاد مینوں اوہ وی ہے جد میں پِنڈ کانجلی وِچ گرو گرنتھ صاحب دی تابیا تے بیٹھ پاٹھ کریا کردی ساں۔ میرے نانا جی نے بچپن وِچ ہی مینوں بہت ساری بانی حفظ کرا دتی سی۔ پر ایہہ تھپڑ والی یاد زیادہ صاف ہے۔ جد تھپڑ وجیا ہووےگا تاں مینوں اس بارے کجھ نہیں پتہ ہووےگا پر بعد وِچ چھیتی ہی پتہ چل گیا سی کہ ایہہ میرے سکول وِچ وجیا سی۔ میں غلط کلاس وِچ بیٹھن دی کوشش کر رہی ساں۔ میری جماعت تاں سی کچی پر میں ستویں وِچ اپنی بھین نال بیٹھن دی ضد کر رہی ساں۔ سکول؛ خالصہ ہائر سیکنڈری سکول، چونا منڈی، پہاڑ گنج۔ چار سال دی عمر سی میری پر سکول وِچ داخل ہون لئی پنج سال دی عمر چاہیدی سی۔ سکول دی اُستانی نے آپ ہی حساب لا کے مینوں پنج سال دی بنا دتا سی تے مینوں داخلہ دے دتا سی۔ ایہی کارن ہے کہ میری اصل جنم متی 5 نومبر 1949 دی تھاں 20 اکتوبر 1948 بنا دتی گئی سی۔
میں چھوٹی ساں، لاڈلی تاں ہوواں گی ہی۔ ظاہر ہے کہ اپنی بھین نال ہی بیٹھن دی ضد کر رہی ساں تے میری بھین جو اوس ویلے ستویں وِچ پڑھدی سی۔ ایہہ سکول وِچ میرا پہلا دن سی۔ میرے لئی ایہہ بالکل اوپری دُنیا سی ایس لئی قدرتی سی کہ میں اپنی بھین کول ہی محفوظ محسوس کر رہی ساں۔ بھین دی حالت ذرا ہورویں ہو گئی ہووے گی۔ ہو سکدا ہے کہ اوس دیاں سہیلیاں اوس نوں مینوں لے کے چھیڑ وی رہیاں ہون۔ اجیہی تاں عمر ہوندی ہے اوہ۔ مینوں یاد ہے کہ بھین رون ہاکی ہوئی مینوں کلاس وِچ بٹھاؤن دی کوشش کر رہی سی پر میں اوس دے نال ہی چمبڑی جا رہی ساں۔ کلاس دے موہرے دی اِک موٹی ٹھلی عورت لنگھی۔ میری بھین نے اس کول شکایت لا دِتی۔ ایہہ کوئی اُستانی نہیں سی، ایہہ تاں سکول دی مائی بلاکی سی۔ بلاکی نے آ کے مینوں پچھیا کہ میں اپنی کلاس وِچ کیوں نہیں بیٹھدی۔ میں ضد کردیاں کیہا کہ میں اپنی بھین دی کلاس وِچ بیٹھاں گی۔ بلاکی نے مینوں اِک دو وار پیار نال کیہا۔ میں اپنی بھین دے وِچ نوں وڑی جا رہی ساں۔ بلاکی مینوں بانہوں پھڑ کے کھچن لگی۔ میں پھر وی نہ تُری۔ اس نے زوردار تھپڑ میرے مُونہہ تے ماریا۔ میری لیر نکل گئی۔ اوس دا دُوجا تھپڑ کھان جوگی میں ساں ہی نہیں۔ اوہ مینوں روندی نوں میری جماعت وِچ بٹھا گئی۔ میں سارا دن ہی ڈُسکدی رہی ساں۔ ایہہ میرا سکول وِچ پہلا دن سی۔
بلاکی دے مارے تھپڑ دے نشان میری گلھ توں تاں شاید چھیتی ہی مٹ گئے ہون گے پر میرے من وِچ ڈُونگھی طرحاں کھنے گئے۔ اوویں کہ مینوں حالے وی اوہ پل ہوبہو یاد ہن۔ اوس دا میرے من اُپر جو اثر پیا اوہ حالے تک قایم ہے۔ اوہ ایہہ کہ باہردے کسے بندے ساہمنے ضد نہیں کرنی چاہیدی۔ میں گھر وِچ ضدی ساں، بھین تے پیو نال نکیاں نکیاں ضداں کرکے منگاں منواؤندی ساں پر بلاکی نے ایہہ سبق دے دتا کہ گھروں باہر پیر رکھدیاں ہی ضد کرنی بھل جانی چاہیدی ہے۔ ایہو کارن ہے کہ میرے سبھا وچلی ضد دبی رہندی ہے۔ ایہو کارن ہے کہ کوئی میرے ول حملہ وار ہو کے آوے تاں میں دبک جاندی ہاں جیویں کوئی شکار شکار دے سر اُپر چڑے آؤن کارن کردا ہے۔ جیویں کوئی ملاح اپنی کشتی طوفان دے حوالے کر دیندا ہے۔ بلاکی نے میرے من وِچ آتم سمرپن دے اجیہے انش بیج دتے کہ ایہہ ساری عمر تازے رہے۔ بلاکی دے اوس تھپڑ نے میرے توں اگلے دے برابر چپیڑ مارن دی طاقت کھوہ لئی۔ ماں پیو دی لاڈلی ساں، خاص طور تے اپنے نانے دی پر کسے دا وی لاڈ اوس شکتی نوں میرے اندر مُڑ کے نہ بھر سکیا۔
مائی بلاکی ادھ کھڑ عمر دی وِدھوا سی۔ ایہہ دھڑلے دار عورت سی۔ اوس دے ہتھ دیکھ کے ہی بچے ڈر جاندے سن، جیہنے چپیڑ کھاہدی ہووے اس نے تاں دھنکھی دے کاں وانگ اوس نوں دیکھ کے لکنا ہی ہویا۔ سارے بچے ہی مائی توں ڈردے سن، تھپڑ تک شاید میں ہی پجی ساں۔ ہو سکدا ہے میرے ورگے ہور بچے وی ہون پر مینوں تاں اپنا تھپڑ ہی یاد سی تے اندروں میں اس تھپڑ توں دُکھی وی ساں تے ڈری وی ہوئی ساں۔ ویسے اس دی ڈیوٹی بچیاں دی راکھی کرنی سی۔ بچیاں نوں شرارتاں کرن توں وی اوہ روکدی۔ جے کوئی بہتا ہی تنگ کردا تاں اوس شکایت اوسے دے ماں پیو نوں لگا دیندی۔ بچیاں اُپر اس دا دہل اینا سی کہ بلاکی دی کسے ودھیکی دی شکایت لگاؤن دی کسے وِچ ہمت ہی نہیں سی۔ ویسے ایہہ گل وی سی کہ سکول دے اُستاد تے بچیاں دے ماں پیو مائی بلاکی توں خوش سن۔ اوس تے وِشواس وی کردے سن۔ اپنے بچیاں نالوں ودھ اوہناں نوں مائی بلاکی تے وِشواس سی۔ مینوں ایہہ گل وی اندر اندر کھاندی رہندی کہ جے مائی بلاکی دی شکایت کیتی تاں گھر والے میرے تے نہیں مائی بلاکی تے زیادہ وشواس کرن گے۔ پر کیہ کیتا جا سکدا سی، صرف برداشت ہی کیتا جا سکدا سی تے اوہ میں کر رہی ساں۔
میں اپنے نانے دی ذرا زیادہ لاڈلی ساں۔ جیویں میں دسیا کہ اوہناں نے مینوں تن سال دی عمر وِچ ہی پاٹھ کرنا سکھا دتا سی۔ میرا جنم ہی کانجلی پنڈ، ضلع کپورتھلہ دا ہے جتھے میرے نانا جی گرنتھی سن۔ اوہ گرودوارہ، اوہ عمارت حالے وی میریاں دُھندلیاں یاداں دا حصہ ہے۔ اِک وڈّی ساری حویلی سی۔ اوس وِچ وڑدیاں ہی نانا جی دی رہائش سی۔ گرودوارہ اُپر سی۔ نانا جی دی رہائش وِچ دی لنگھ کے ہی گردوارے جا ہوندا سی۔ اُپر جاندیا ہی وڈا سارا ویڑھا سی تے اوس توں اگے گردوارے دا ریکٹ اینگل آکار دا کمرہ سی جس وِچ گورو گرنتھ صاحب دی بیڑ دا پرکاش ہوندا سی۔ گرودوارہ چھوٹا جیہا ہی سی۔ اوس پنڈ دے بہتے لوک پاکستان توں اُجڑ کے آئے سن۔ میرے نانا جی وی پاکستان توں آ کے سیٹل ہون دی کوشش کردے کسے طرحاں اوس پِنڈ آ پجے سن۔ باقی لوکاں دے وی پاکستان توں آئے ہون کرکے اوہناں دی پنڈ دے لوکاں نال بَندی وی واہوا سی۔ جد میں ذرا وڈّی ہوئی تاں دلّی وِچ رہندیاں نانا جی کانجلی پنڈ دیاں بہت ساریاں گلاں سُنایا کردے۔ نانا جی پاٹھ بہت سوہنا کردے سن۔ پنڈ دے لوک اوہناں دے پاٹھ نوں سُن کے نہال ہو جاندے۔اوہناں دی ہر ویلے چونکڑی دی مدرا وِچ بیٹھن اتے دوویں ہتھ جوڑ کے رکھن والی عادت اِک تصویر وانگ میرے چیتیاں وِچ کھنی ہوئی ہے۔۔
میرا جنم اوسے پنڈ دا سی۔ اوس دی وی ذرا کو عجیب کہانی سی۔ ایہہ اوہ سماں سی کہ حاملہ عورت دے دن پگن دی کوئی مِتھی تاریخ تاں ہوندی نہیں سی۔ سبھ کجھ اندازاً ہی چلدا سی۔ میری ماں دی وی اجیہی حالت سی۔ اجیہا ہی ہویا کہ اوہ کانجلی اپنے ماں پیو نوں ملن گئی ہوئی سی کہ میں پیدا ہو گئی۔ میرے جنم توں بعد جد وی ماں دی صحت سفر کرن جوگ ہوئی تاں اوہ مینوں دلّی لے آئی۔ دِلّی وِچ ہی میری پرورش ہون لگی پر میری ماں اکثر کانجلی جاندی رہندی سی۔ سو قدرتی سی کہ میرا آؤنا جانا وی بنیا ہی رہنا سی۔ جیویں میں کیہا کہ مینوں تن سال دی نوں ہی نانا جی نے گرنتھ صاحب دا پاٹھ کرنا سکھا دتا ہویا سی، میں پنڈ دِیاں عورتاں ساہویں جد پاٹھ کردی تاں اوہ حیران رہ جاندِیاں۔ نانا جی میرے اُپر مان کردے ہوئے مینوں گودی وِچ بیٹھا لیندے۔ کانجلی جان دا سلسلہ اونا چِر چلدا رہیا جد تک میرے نانا جی اوس پنڈ وِچ رہے۔ پھر اوہ دِلّی آ گئے، اوویں کہہ لؤ کہ میرے ماں پیو دِلّی لے آئے۔
میرا سارا پریوار پاکستان توں آیا سی۔ پاکستان وِچ اوہناں دا گھر بار تاں رہ ہی گیا سی پر ہور وی بہت کجھ اوہ پچھے چھڈ آئے سن۔ میرا اِک وڈّا بھرا پاکستانوں آؤندیاں راہ وِچ ہی پورا ہو گیا سی۔ میری ماں اوس نوں ساری عمر جھوردی رہی۔ میرے نانا نانی تاں اپنی بیوہ نونہہ نُوں نال لے کے اس پاسے پجے سن۔ میری ماں وی اپنے نُوں بھراواں اتے دو بھیناں دی سبھ توں چھوٹی پر لاڈلی بھین سی پر بے بے اتے بھائیا جی دی ذمہ واری نے میری ماں دا سارا لاڈ کھوہ لیا جد میرے اٹھ مامے اتے دوویں ماسیاں چھوٹی عمر وِچ ہی ربّ نوں پیارے ہو گئے تے میری بھیناں بھراواں دی سبھ توں چھوٹی لاڈلی اپنے ماں باپ نوں شادی ہون توں بعد وی چھڈ کے سوہرے نہ جا سکی، بلکہ میرے بھاپا جی نوں وی میرے نانا نانی نے گھر جوائی بنا کے اپنے کول رکھ لیا۔ پاکستان وِچ نانی نانے دا گھر بھریا بھریا سی۔ حالانکہ اوہناں دے تقریباً سارے بچے نکی عمرے ہی پورے ہو گئے سن پر اِک پُتر کسے طرحاں بچ گیا سی تے اوس دے ویاہ نال گھر وِچ رونق ہو گئی سی۔ نونہہ پُت سن تے تِن پوتے پوتیاں۔ ربّ دی کرنی ایسی کہ پہلاں واری واری کرکے تنوں پوتے پوتیاں پورے ہوئے تے پھر اوہناں دے مگر ہی اوہناں دا پُتر جانی کہ میرا ماما وی جاندا لگیا۔ میری بیوہ مامی اکلی رہ گئی ۔ اوویں میرے نانا نانی جوان بیوہ نونہہ نوں لے کے ہندوستان پجے سن۔ ہندوستان پج کے میرے نانے نے تاں مامی نوں کہہ دتا سی کہ اوہ چاہے تاں ہور ویاہ کرا سکدی ہے پر گھر وِچ ملدے پیار تے ستکار نوں دیکھدیاں میری مامی نے فیصلہ کر لیا سی کہ اوہ ساری عمر ودھوا ہی رہےگی تے باقی دی عمر اوہناں دی سیوا وِچ لگا دیوےگی۔ میں کانجلی جاندی تاں میری مامی مینوں کچھڑوں ہی نہ اُتاردی۔ جد میں سکول جان لگی تاں میری ماں اِک قسم نال بجھ گئی۔ ہُن اوہ پہلاں وانگ کانجلی نہیں سی جا سکدی۔ اودھر میری ماں اوہناں نوں چیتے کردی رہندی تے ایدھر اوہ تڑپھدے رہندے۔ اوویں اوہناں ساریاں نوں دِلّی لے آندا گیا۔
میری مامی بہت ہی حسین عورت سی۔ گورا نچھوہ رنگ سی اوہدا۔ ہر طرحاں دا کپڑا اوس نوں سجدہ سی۔ اوہ بریک کنگری والا سفید ململ دا دُپٹہ لے کے رکھدی جو کہ اوس نُوں بہت ہی پھبدا۔ عقل مند سی تے ہر کم وِچ سچجی وی۔ جو وی اوس نوں مِلدا اس دی تعریف کردا۔ میری ماں اس نوں بھابو کیہا کردی سی، اوہ اوس دے حُسن توں وارے وارے جاندی سی۔ اوس دا اینا موہ کردی کہ اوس نوں گھردا کم وی نہ کرن دیندی۔ مامی سانوں دوواں بھیناں نوں بہت پیار کردی سی۔ ساڈی بہتی سنبھال اوہی کردی۔
مائی بلاکی دا تھپڑ کھا کے میں اپنی جماعت وِچ بیٹھن لگ پئی ساں۔ بھاویں بلاکی مینوں ہن پیار کرن لگ پئی سی پر اندر کھنے تھپڑ نے مینوں سہج نہ ہون دتا۔ جو وی سی میری بھین مینوں سکول چھڈ جاندی۔ ہولی ہولی میرا اپنی جماعت وِچ دل لگنا شروع ہو گیا۔ پنجابی تاں مینوں پہلاں ہی پڑھنی آؤندی سی۔ نانے نے سکھا دتی ہوئی سی۔ میری اُستانی نے اُوڑا اِیڑا سکھاؤنا شروع کیتا پر میں ساری پینتی لکھ کے دکھا دتی تے اس توں اگے شبد جوڑ وی۔ ساڈی جماعت دی اُستانی حیران رہ گئی تے اوس نے جھٹ دینی مینوں کچی توں پہلی کلاس وِچ کر دتا۔ جد اوس خبر دا میرے بھاپا جی جانی کہ میرے باپ نوں پتہ چلیا تاں اوہناں دیاں اکھّاں وِچ خوشی دے ہنجو آ گئے۔ بھاپا جی ہی نہیں سارا ٹبر ہی بہت خوش سی تے اوس خوشی دا اظہار پورے محلے وِچ لڈُو ونڈ کے کیتا گیا سی۔ مینوں اوس گل دی بڑی حیرانی ہوندی کہ میرے سکول جان تے بھاپا جی محلے وِچ لڈُو ونڈ رہے سن۔ ایس دا مطلب تاں بھاویں اوس ویلے نہیں سی پتہ پر چنگا ضرور لگدا سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels