Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> کھول دو (کہانی)

کھول دو (کہانی)

سعادت حسن منٹو
December 13th, 2016

امرتسر توں ٹرین صبح  دے دو وجے چلی اتے اٹھ گھنٹیاں توں بعد مغلپورہ پہنچی ۔ رستے وچ کئی بندے مارے گئے۔ انیک زخمی ہوئے اتے کجھ ایدھراودھر کھجل ہوئے۔
صبح دس وجے کیمپ دی ٹھنڈی زمین اتے جدوں سراجدین نے اکھاں کھولیاں اتے اپنے چارے پاسے مرداں، عورتاں اتے بچیاں دا اک ودھدا ہویا سمندر دیکھیا تاں اس دیاں سوچن سمجھن دیاں طاقتاں ہور وی بڈھیاں ہو گئیاں اتے اوہ دیر تک گندھلے اسمان نوں ٹکٹکی بنھی ویکھدا رہیا۔ انج تاں کیمپ وچ رولا پے رہیا سی، پر بڈھے سراجدین دے کن جویں بند سن۔ جویں کجھ سنائی نہیں دیندا سی۔ کوئی اوسنوں ویکھدا تاں ایہہ خیال کردا کہ اوہ کسے گہری نیند وچ غرق ہے پر اجیہا نہیں سی۔ ایس دے ہوش حواس غائب سن۔ ایس دی ساری ہوند خلا وچ لٹکی ہوئی سی۔
گندھلے اسمان ول بغیر کسے ارادے دے دیکھدیاں سراجدین دیاں نظراں سورج نال ٹکرائیاں۔ تیز روشنی ایس دی ہوند دی رگ رگ وچ اتر گئی اتے اوہ جاگ اٹھیا۔ اُپر تھلے ایہدے دماغ وچ کئی تصویراں دوڑ گئیاں۔لٹ، اگ، دوڑ بھج، سٹیشن ،گولیاں، رات اتے سکینہ … سراجدین اک دم اُٹھ کے کھڑا ہویا اتے پاگلاں وانگ ایہنے چارے پاسے کھلرے انساناں دے سمندر نوں کھنگھالنا شروع کر دتا۔
پورے تن گھنٹے اوہ سکینہ، سکینہ پکاردا رہیا، کیمپ دی مٹی پھرولدا رہیا پر ایس نوں اپنی جوان اکلوتی دھی دا کوئی پتا تھوہ نہ لگیا۔ چارے پاسے اک گھڑمسجہی مچی ہوئی سی۔ کوئی اپنا بچہ لبھ رہیا سی، کوئی ماں، کوئی بیوی کوئی دھی۔ سراجدین تھک ہار کے اک پاسے بیٹھ گیا اتے دماغ تے زور دے کے سوچن لگا کہ سکینہ اوس نال کدوں اتے کتھے وکھ ہوئی، پر سوچدے سوچدے ایہدا دماغ سکینہ دی ماں دی لاش اتے جم جاندا، جیہدیاں ساریاں آندراں باہر نکلیاں ہوئیاں سن۔ ایس توں اگے اوہ ہور کجھ نہ سوچ سکیا۔
سکینہ دی ماں مر چکی سی۔ ایہنے سراجدین دیاں اکھاں دے ساہمنے دم دتا سی، پر سکینہ کتھے سی، جس بارے ایہدی ماں نے مردے ہوئے کیہا سی، ’’مینوں چھڈ دیو اتے سکینہ نوں لے کے جلدی ایتھوں بھج جاؤ۔‘‘
سکینہ ایہدے نال ہی سی۔ دوویں ننگے پیریں بھج رہے سن۔ سکینہ دا دوپٹہ ڈگ پیا سی، اوہنوں چُکن لئی ایہنے رکنا چاہیا سی۔ سکینہ نے چیک کے کیہا سی، ’’ابا جی چھڈو۔‘‘ پرایہنے دوپٹہ چک لیا۔ … ایہہ سوچدے سوچدے ایہنے اپنی ابھری ہوئی کوٹ دی جیب ول ویکھیا اتے اس وچ ہتھ پا کے اک کپڑا کڈھیا، ایہہ سکینہ دا اوہی دوپٹہ سی، پر سکینہ کتھے سی؟
سراجدین نے اپنے تھکے دماغ اتے بہت زور دتا پر اوہ کسے سٹے اتے نہ پُج سکیا۔ کیہ اوہ سکینہ نوں اپنے نال سٹیشن تک لے آیا سی؟ کیہ اوہ ایہدے نال ہی گڈی وچ سوار سی؟ راہ وچ جدوں گڈی روکی گئی سی اتے بلوئیے اندر وڑھ آئے سن، تاں کیہ اوہ بے ہوش ہو گیا سی، جو اوہ سکینہ نوں چک کے لے گئے؟
سراجدین دے دماغ وچ سوال ہی سوال سن، جواب کوئی وی نہیں سی۔ اوہنوں ہمدردی دی لوڑ سی۔ سراجدین نے رونا چاہیا پر اکھاں نے ایہدا ساتھ نہ دتا۔ ہنجو پتا نہیں کتھے لُک گئے سن۔
چھ دناں بعد جدوں ہوش حواس کسے حد تک درست ہوئے تاں سراجدین اوہناں لوکاں نوں ملیا جو ایہدی مدد کرن لئی تیار سن۔ اٹھ نوجوان سن، جیہناںکول ڈانگاں سن، بندوقاں سن۔ سراجدین نے اوہناں نوں لکھ لکھ دعاواں دتیاں اتے سکینہ دا حلیہ دسیا، ’’گورا رنگ ہے اتے بہت سوہنی ہے … میرے اتے نہیں اپنے ماں اتے سی … عمر ستاراں ورھیاں دے کول ہے۔ … اکھاں وڈیاں وڈیاں … کالے وال … سجی گلھ اتے موٹا جیہا تل … میری کلی کاری دھی ہے۔ لبھ لیاؤ خدا تہاڈا بھلا کریگا۔‘‘
رضاکار نوجواناں نے بڑے جذبے نال بڈھے سراجدین نوں یقین دوایا کہ جے ایہدی دھی جیوندی ہوئی تاں کجھ دناں وچ ہی ایہدے کول ہووے گی۔
اٹھاں نوجواناں نے کوشش کیتی۔ جان ہتھاں اتے رکھ کے اوہ امرتسر گئے۔ کئی تھاواں اتے بچیاں نوں کڈھ کڈھ کے اوہناں نے تھاواں اتے پہنچایا۔ دس دن لنگھ گئے پر اوہناں نوں سکینہ نہ ملی۔
اک دن ایسے سیوا لئی لاری اتے امرتسر جا رہے سن کہ چھیہرٹا دے کول سڑک اتے اوہناں نوں اک کڑی دِسی۔ لاری دی آواز سن کے اوہ ہلی تے بھجنا شروع کر دتا۔ رضاکاراں نے موٹر روکی اتے سارے دے سارے ایہدے پچھے بھجے۔ اک کھیت وچ اوہناں نے کُڑی نوں پھڑ لیا۔ ویکھیا تاں بہت سوہنی سی۔ سجی گل اتے بہت موٹا کالا تل سی۔ اک منڈے نے اوہنوں کیہا، ’’گھبرا نہ، کیہ تیرا نام سکینہ ہے؟‘‘
کُڑی دا رنگ ہور وی پیلا پے گیا۔ ایہنے کوئی جواب نہیں دتا۔ پر جدوں باقی منڈیاں نے اوہنوں دم دلاسا دتا تاں ایہدی دہشت دور ہوئی اتے ایہنے من لیا کہ اوہ سراجدین دی دھی سکینہ ہے۔
اٹھ رضاکار نوجواناں نے اس طرحاں سکینہ دی تسلی کیتی۔ اوہنوں کھانا کھوایا، دُدّھ پیایا اتے لاری وچ بٹھا دتا۔ اک نے اپنا کوٹ لاہ کے اوہنوں دے دتا، کیونجے دوپٹہ نہ ہون کارن اوہ بہت الجھن محسوس کر رہی سی اتے بار بار اپنیاں بانہاں نال اپنے سینے نوں ڈھکن دی کوشش وچ لگی ہوئی سی۔
کئی دن بیت گئے، سراجدین نوں سکینہ دی کوئی خبر نہ ملی۔ اوہ دن بھر وکھ وکھ کیمپاں اتے دفتراں دے چکر کٹدا رہندا، پر کدھروں وی ایہدی دھی دا پتا نہ چلیا۔ رات نوں اوہ بہت دیر تک اوہناں رضاکار نوجواناں دی کامیابی لئی دعا منگدا رہندا جیہناں نے اوہنوں یقین دوایا سی کہ جے سکینہ جیوندی ہوئی تاں کجھ دناں وچ لبھ لیاؤن گے۔
اک دن سراجدین نے کیمپ وچ اوہناں رضاکار نوجواناں نوں دیکھیا۔ لاری وچ بیٹھے سن۔ سراجدین بھجیا بھجیا اوہناں کول گیا۔ لاری چلن ہی والی سی کہ اسنے پچھیا
’’بیٹا میری سکینہ دا پتہ لگا؟‘‘
سبھ نے اک جواب ہوکے کیہا،’’لگ جاویگا، لگ جاویگا۔‘‘ اتے لاری اگے ودھا دتی۔ سراجدین نے اک وار پھیر اوہناں نوجواناں دی کامیابی لئی دعا منگی اتے ایہدا جی کجھ ہلکا ہون لگا۔
شامیں چار وجے کیمپ وچ جتھے سراجدین بیٹھا سی ایہدے کول ہی کجھ گڑبڑ جہی ہوئی۔ چار آدمی کجھ چک کے لیا رہے سن۔ ایہنےپتا کیتا تاں پتا لگیا کہ اک کڑی ریلوے لائن دے کول بے ہوش پئی سی۔ لوک اوہنوں چک کے لیائے ہن۔ سراجدین اوہناں دے پچھے ہویا۔ لوکاں نے کڑی نوں ہسپتال والیاں دے سپرد کیتا اتے چلے گئے۔
کجھ دیر اوہ انج ہی ہسپتال دے باہر لگے ہوئے لکڑاں دے کھنبے نال لگ کے کھلوتا رہیا۔ فیر ہولی ہولی اندر چلا گیا۔ کمرے وچ کوئی نہیں سی۔ اک سٹریچر سی، جیہدے اُتے اک لاش پئی سی۔ سراجدین چھوٹے چھوٹے قدم چکدا ہویا اس ول ودھیا۔ کمرے وچ روشنی ہوئی۔ سراجدین نے لاش دے چہرے اتے چمکدا ہویا تل دیکھیا اتے چیکیا، ’’سکینہ۔‘‘
سراجدین دے گلے وچوں صرف اینا نکل سکیا، ’’جی میں … جی میں … اسدا باپ ہاں۔‘‘
ڈاکٹر نے سٹریچر تے پئی لاش دی نبض دیکھی اتے سراجدین نوں کیہا، ’’کھڑکی کھول دو۔‘‘
سکینہ دے مردہ جسم وچ ہلچل ہوئی۔ بے جان ہتھاں نال اوہنے نالا کھول دتا اتے سلوار ہیٹھاں کھسکا دتی۔
بڈھا سراجدین خوشی نال چیکیا، ’’جیوندی ہے میری دھی جیوندی ہے۔‘‘
ڈاکٹر سِر توں پیر تک پسینے وچ غرق ہو گیا۔


(اردو توں پنجابی :عبدالحفیظ)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels