Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> سورنی (کہانی)

سورنی (کہانی)

افضل احسن رندھاوا
December 12th, 2016


چوتھے بندے پچھیا، ’’ہنگورا کون دیویگا؟‘‘
میں،’’پنجویں آکھیا،‘‘ہنگورا دین دی واری میری اے!‘‘
چوتھے بندے کھنگھورا مار کے جویں سنگھ صاف کیتا۔
پہلا بندہ جیہڑا دوجے تے تیجے وانگ اپنی گل سنا کے اپنے امتحان وچوں لنگھ چکیا سی، چوتھے دے سوال تے پھیر اوہ کھنگھورا مار کے سنگھ صاف کرن تے نمھا جیہا ہس پیا۔ چوتھے دا سوال ہی ادھورا جیہا سی۔ کیوں جو کہانی وچ ہنگورا دین دی لوڑ ہی کوئی نہیں سی۔ ہنگورا تے کہانی سنن والے نوں جگائی رکھن لئی ہندا اے، تے اوہ سارے پوریاں اکھاں کھولھ کے جاگ رہے سن۔ پھیر وی اوہناں ایہہ متھ لیا ہویا سی کہ کہنوں کون ہنگورا بھرے گا۔ جویں پہلے دا دوجے، دوجے دا تیجے، تیجے دا چوتھے دے ہنگورا دتیوں بناں ای کم چل گیا، اوویں ہی چوتھے دا ہنگورا پنجویں دینا سی۔ متھی ہوئی گل نوں پھیر پچھن دی کیہ لوڑ؟ تے کھنگھورا کیوں؟
کھنگھورے دیاں کئی قسماں تے کئی معنے ہندے نیں۔ کھنگھورا اپنے ہون دا اعلان کرن لئی ماریا جاندا اے۔ کسے ویلے دھیاں بھیناں والے ویڑھن وڑھن والا کھنگھورا مار کے اپنے آؤن دا کنڈا کھڑکاؤندا اے۔ کسے ویلے منڈے کھنڈے ٹریاں جاندیاں مٹیاراں دا دھیان اپنے ول کروان لئی کھنگھورے راہیں آواز ماردے نیں۔ کسے ویلے شریک شریک نوں بولیوں بغیر چگھن لئی کھنگھورے دی ڈانگ مار دیندے نیں۔ کسے ویلے پنڈے نوں اڈی نہ لگن دین والی اپنی گھوڑی نوں، سوار کھنگھورے دی اڈی لا لیندے تے ہالی کسے ویلے اپنے بہت ستھرے وگن والے ڈھگیاں اتے ٹچکاری تے پرانی دی تھاں کھنگھورا ورت لیندے نیں ۔ کدے کدے راگی گاؤن لگیاں کھنگھورے دے گز نال سنگھ دی گاؤن والی نالی صاف کر لیندے نے۔ پر چوتھے بندے دے اوس کھنگھورے دا ہور ہی مطلب سی۔اپنے اندر دیاں لکیاں ہوئیاں کہانیاں دے کھوبھے چوں دی اپنے جتی والے پیر صاف لے کے نکلن لئی اک وڈا ہنبھلا سی۔ جاں اوہ کھنگھورا اوہدے اندر دے بھیت صندوق دا جندرا ٹُٹن دی آواز سی۔ جاں پھیر شاید گل کرن والا کھنگھورے راہیں اپنا حوصلہ اکٹھا کر رہا سی۔ تاں جو اوہ دلیری نال گل شروع کر سکے۔ ایہہ صحیح فیصلہ کہ اس کھنگھورے دا اصل مطلب کیہ سی، بہت مشکل کم اے۔ پر ایہہ گل تے پکی سی جے گل کرن والے اتے اوہ ویلا بھاری سی تے اوہنوں ایس اوکھ وچ پھسیا ویکھ کے ای پہلا بندہ ہسیا سی۔ بندہ پتہ نہیں کیوں دوجیاں نوں اوکھ وچ ویکھ کے خوش ہندا اے؟
اوہ پنج شکاری دوست، اس رات، اس بیلے وچ بیٹھے اپنی اپنی ہڈ بیتی دا اک اک نواں ٹکڑا سنا رہے سن جیہڑا اگے کدے اوہناں دے اندروں باہر نہیں سی نکلیا۔ ہر بندے دے اندر دا اک اک نواں نکور سچ! تے ایس ای وجہ توں اوہناں پنجاں شکاریاں تے اوہناں دیاں کہانیاں دے کسے وی کردار دا ناں لکھنا مناسب تے واجب نہیں۔ اسیں اوہناں پنجاں بندیاں نوں پہلا، دوجا، تیجا، چوتھا تے پنجواں نمبر دینے آں تے اوہناں دیاں کہانیاں دے کرداراں لئی الف بے، جیم جہے فرضی ناں ورتاں گے۔
اوہ پوہ دی ایسی رات سی، جہدے وچ چن نہیں چڑھدا، رات ہنیری تے رج کے ٹھنڈی سی۔ ککر نظریں تاں نہیں سی آؤندا، پر اتے پیندا جاپدا سی۔ جھلمل جھلمل کردے وڈے چھوٹے تاریاں نال اسمان اینا بھریا تے لدیا ہویا سی کہ اوہناں دے بھار نال جھک کے بہت نیواں آ گیا لگدا۔ وڈے جنگل دے نال دے بیلے وچ اک صاف پدھری تھاںتے اوہ لوک اگ دا وڈا سارا بھانبڑ بال کے اوہدے آلے دوآلے بیٹھے ہوئے سن۔ رات دے پہلے پہر ایس دی اگ اتے اوہناں اپنا ماریا ہویا شکار بھنیا، کھادا تے ایس ہی اگ دوالے بہہ کے بیلے وچ شکار دی اوہ ٹھنڈی سیت رات، جاگ کے کٹن لئی باتاں پا رہے سن۔ ایہو جہیاں راتاں، باتاں پاؤن تے سنن لئی بہت مناسب ہندیاں نے تے شکاری بھاویں کسے ملک، کسے عمر، کسے طرحاں دے ہون اپنیاں کہانیاں بہت ودھا چڑھا کے سناؤن دے شوقین ہوندے نے تے جے اوہ اپنے شکار دیاں کہانیاں سناؤن تے آ جان پھیر تے اوہ صحیح معنیاں وچ گپاں دی تھاں گپوڑ چھڈدے نیں۔ اپنیاں ایہناں صفتاں توں اوہ وی واقف لگدے نیں۔ تاں ہی تے اوہناں ہڈ بیتی تے اوہدے نال نویں نکور سچ دی شرط وی لا دتی تے ایہہ وی کہ کہانی شکاری دے شکار والے معرکیاں دی نہ ہووے۔ ادھکھڑ عمراں دے پھرن ٹرن والے شکاری تے مجلسی بندیاں کول کنا کو ایسا سچ رہ گیا ہوندا اے، جیہڑا اوہ کدھرے نہ کدھرے وکھا نہ بیٹھے ہون! سنا نہ بیٹھے ہون! پر تاں وی ہر بندے دے اندر اک بھیت صندوق ضرور ہوندا اے جہدے وچ کجھ اجیہے سچ ہوندے نے جیہڑے کدے باہر دا منہ نہیں ویکھ سکدے، سگوں اوہ بندہ اوہناں سچاں نوں اپنے آپ توں وی لکا لکا کے رکھدا اے…کدے باہر نہیں کڈھدا جاں کڈھ نہیں سکدا۔ اس رات اجیہے سچ ہی کوڑیاں ہوندیاں مونہاں وچوں نکل نکل کے اگ وچ ڈگ رہے سن۔ خورے ایس کرکے ہی کہانی سناؤن والا ہر بندہ سوچ سوچ کے، سہم سہم کے، ڈر ڈر کے بہت تھوڑیاں تے لفظاں وچ اک اک کہانی سنا رہیا سی۔
انج تاں بندہ اپنے اپنے دا وی پورا بھیتی نہیں ہوندا، انج اوہ سارے وی اک دوجے دے بہت بھیتی تے نہیں سن۔ اداں اوہ پنجے بہت چنگے تے گوڑھے یار سن۔ نمبر اک، دو تے تن دور دراڈے دے تن ہور ہور ضلعیاں دے رہن والے تے نمبر چار تے پنج اک تحصیل دے دو نیڑے نیڑے پنڈاں دے وسنیک سن۔ اک نمبر دی دوجی گھر والی دے پیکے پنج نمبر دے پنڈ وچ سن۔ خورے ایس لئی ہی چار نمبر تے پنج نمبر اک دوجے دا بہت آدر بھا کردے۔ ہر ورھے سیال وچ دس پندراں دن اوہ سارے نمبر پنج دے پروہنے ہندے تے اکٹھے شکار کھیڈدے۔ شکار دے ایہہ دن اوہ گپاں لاؤن دے نال نال اپنے اپنے دکھ سکھ وی اک دوجے نال پھرولدے۔
پہلوں اوہ چھ سن۔ پر پندھراں ورھے پہلوں چھ نمبر دے مرن دے بعد اوہ پنج رہ گئے۔ مرن والا چھ نمبر، چار نمبر، چار تے پنج نمبر دے پنڈاں دے وچکار اک پنڈ دے رہن والا سی تے چار نمبر دا لنگوٹیا یار سی۔ پنجے شکاری اوہنوں مونہہ چت لگن والا اک دلیر، اچھا شکاری تے چنگے کھاندے پیندے گھر دا جوان تے اپنا بہت پیارا یار سمجھدے سن۔ ہر ورھے جدوں اوہ سارے سیال دے ایہناں دناں وچ اکٹھے ہوندے، مرن والا چھ نمبر کسے نہ کسے طرحاں، کسے نہ کسے بہانے، کسے نہ کسے گل راہیں، اوہناں دے وچ آ وڑدا۔
نمبر چار شکاری درمیانے جہے قد، چھینٹکے جسے، تیز تکھے نقشاں والا، اک ادھکھڑ جہی عمر دا سی۔ اوہدے سانولے رنگ دے چہرے تے چیچک دے داغ، اگ دی لوء وچ تاریاں وانگ چمکدے سن۔ اس پھیر اک کھنگھورا ماریا تے اپنی باراں بور دی دونالی کھولھی۔ ایس.جی. دے دو کارتوس بندوق چوں کڈھ کے بندوق بند کرکے اپنے کول کمبل تے رکھی۔ کارتوس کول پئے ہوئے جھولے وچ پا کے جھولے دا مونہہ بند کرکے پرانہہ دونالی دے کول رکھ دتا۔ باقی بندے اوہدے اتے نظراں جمائی بیٹھے سن۔ جنگل بیلیاں وچ شکار کھیڈن والے دن نوں عام طورتے رات خاص کرکے، ہر ویلے بندوقاں بھر کے رکھدے نیں۔ پتہ نہیں کدھروں شکار نکل پئے، کدھر نوں ٹر پئے، کدھروں اتے آ چڑھے، تاں وی آبادی توں کوہاں دور، جنگلی جانوراں نال بھرے ہوئے بیلے وچ، اتوں اتی ہنیری رات نوں اس ویلے پتہ نہیں کیوں، نمبر چار نے اپنی دونالی چوں کارتوس کڈھ چھڈے۔ نہیں تے اوہ سارے تے شکار دے دناں وچ رات دن سدا بھریاں تے تیار بندوقاں ہتھاں وچ رکھدے ہوندے۔
رات چپ سی۔ اوہناں دے دوالے جھاڑیاں، سروٹے، کروٹے، بوٹے درخت تے اوہناں وچ لکی ہوئی ہر شے گہری نیند ستی لگدی۔ جنگل بیلے دی رات وچ اک اوہ گھڑی وی آؤندی اے جدوں جنگل بیلے وچ اگن والی تے اوہدے وچ رہن والی ہر چیز چپ کر جاندی اے۔ ایہہ اوہ گھڑی سی۔ کتوں بینڈے دے بولن دی آواز وی نہیں آ رہی سی۔ بس اگ وچ بلدیاں لکڑاں دی نمھی نمھی سوں سوں تے بھانبڑ دیاں ہیٹھاں اُتانہہ ہندیاں لاٹاں دے بے معلوم تے بے آواز راگ نال پنجاں بندیاں دے ساہ لین دی آواز آ رہی سی۔ آلے دوآلے چپ چاں سی۔ چار نمبر نے تیسری وار کھنگھورا ماریا۔ اگ وچ بھکھدے، لشکدے اوہدے چہرے توں لگدا جویں اوہ گل کرن لئی حوصلہ تے مناسب لفظ لبھن دی اذیت دا شکار ہووے۔
اخیر اس اک لما ساہ (جیہڑا ہوکے نال رلدا ملدا سی) لیا تے ہولی ہولی کہن لگا، ’’اوہ یاروں ودھ میرا بھرا سی۔ ساڈے وچ کدے کوئی شے نہیں سی آئی، نہیں سی آ سکدی۔ رات دن اسیں اکٹھے رہندے، موجاں لٹدے۔ ساڈے وچوں دی تے ہوا وی نہ لنگھ سکدی۔ اوہنوں دنیا دی نظر نے کھا لیا تے میری عقل تے پتھر پے گئے۔ ہن ہتھاں تے چک وڈھن نال کیہ حاصل؟‘‘
گل کردا کردا اوہ اک دم چپ ہو گیا۔ جویں گل اوہدے سنگھ وچ اڑ گئی ہووے۔ چارے سنن والے ٹک ٹکی لائے اوہدے مونہہ ول ویکھن ڈیہے سن تے اوہ اگ دے بھانبڑ وچ ویکھی جا رہا سی، جویں کہانی اگ وچوں لبھ رہیا ہووے۔ ہنگورا دین والا اتھے حاضر ہی نہ لگدا۔ کجھ چر چپ رہن مگروں کہانی سناؤن والا پھر بولیا، ’’اک دن مرغابیاں مار کے اوہ تے میں چھمبھ تے پچھانہہ پنڈ نوں جا رہے ساں۔ عام طور اسیں لما کرکے چھڈ دتا تے پیلیاں وچوں دی سدھے پنڈ نوں پے گئے۔ سیال دے دن سن۔ چڑھدے سورج دی نمھی نمھی دھپ دے باو جود ڈنڈیاں دے آلے دوآلے دا، تے وٹاں اتوں دا گھاہ تریل نال بھجیا پیا سی۔ میں اگے ساں تے اوہ میرے پچھے پچھے دو ہتھاں دی وتھ تے۔ میری بھری ہوئی بندوق میرے موڈھے اتے سی۔ بندوق دے بٹ اتے میرا ہتھ سی تے نالی پچھانہ نوں سی۔ جیہڑی وٹ توں اسیں اس ویلے لنگھ رہے ساں، اوہدے دوہاں پاسیاں تے کماد سی، سوائے آسمان دے اتھوں ہور کسے بنے کجھ نظریں نہ آؤندا۔ وٹ دے تریل نال بھجے گھاہ توں جیوں میرا پیر تلکیا تے میرے سنبھلدیاں سنبھلدیاں افرا تفری وچ کتے گھوڑے تے میرا ہتھ جا پیا، بندوق چل گئی۔ چار نمبر دے کارتوس نے اک ہتھ دی وتھ توں میرے یار دا سینہ چھاننی کر دتا…رسی نال بجھیاں مرغابیاں تے بندوق اوہدے ہتھوں نکل کے دور جا ڈگیاں، تے اوہ بھوئیںتے جا پیا۔ اوہ میرے ساہمنے ڈگا ہویا، چھرا وجے ہوئے تتر وانگ، لوٹ پوٹ ہون لگ پیا۔’’ایہہ تے چھ نمبر دی کہانی اے۔‘‘ نمبر دو بھڑک پیا، ’’تے اساں ساریاں اینی وار سنی اے کہ ایہدا اک اک حرف اسیں جاندے آں۔ کویں پھیر توں دوڑ کے پنڈ اپڑیوں، کویں چھ کوہ پینڈے دے سارے راہ اوہدا لہو وگدا رہا، کویں ہسپتال پولیس آ گئی، کویں اوہ پولیس نال دو گلاں کرکے ای مر گیا، بھری ہوئی بندوق نوں بے احتیاطی نال پھڑن دی وجہ توں کویں ہیرے ورگا یار، یار دے ہتھوں مر گیا۔‘‘
نکی جہی غلطی نال کڈا وڈا حادثہ ہو گیا۔ نمبر چار چیک پیا۔ نمبر چار دے چیکن تے پتہ نہیں اوہ سارے ہس پئے، سوائے پنج نمبر دے، جیہڑا بڑے دھیان نال چار نمبر ول ویکھ رہا سی۔
تن نمبر پہلی وار بولیا، ’’پولیس نے وی اوہدی موت حادثاتی لکھی تے دنیا وی ایہو جاندی اے تے ایہدے وچ غلط کیہ اے؟ چٹے دن ہوش حواس وچ سو بندے تے پولیس دے روبرو چھ نمبر نے آپ آکھیا سی کہ میرا یار تلِک نہ پیندا تے بندوق نہ چلدی۔ ایہدے وچ کسے دا وی دوش نہیں، نہ اوہدا، نہ بندوق دا۔
چھ نمبر نے جان کے جھوٹھ بولیا سی مردیاں…ایہہ حادثاتی موت نہیں سی۔ ایہہ ای تے میں کلپ رہا آں۔ ایہہ قتل سی، سدھا تے صاف قتل، ’’چار نمبر نے رون ہاکی چیک ماری۔ چھ نمبر جھوٹھ نہیں سی ماریا کوئی!‘‘ اک نمبر بے-صبری تے غصے نال آکھیا،’’توں جھوٹھ مار رہا ایں ہن! گل نوں چاڑھن لئی پتہ نہیں توں کیہ جھوٹھ دے پلندے بنھ رہا ایں! ڈھٹھے کھوہ وچ پوو…تسیں سارے آپ بے ایمان تے جھوٹھے او!‘‘ چار نمبر اکو وار زور زور دی رون لگ پیا۔
اس اپنا مونہہ گوڈیاں وچ دے لیا۔ اوہ روئی جاندا سی تے اوہدا سارا جسم ہلی جاندا سی۔
اگ دے آلے دوآلے بیٹھے سارے بندے حیران پریشان ہو کے چپ ہو گئے، اوہ ٹھٹھمبر گئے، چار نمبر دی گل توں نہیں، اوہدے رون توں، اوہدیاں اکھاں وچوں وگدے ہوئے سچ توں…! چونہہ وچوں تن بندے تے اوہدیاں گلاں نوں مخول ہی سمجھ رہے سن پر اوہدا رون کجھ ہور ای دس رہا سی جیہڑے بندے دا اوہناں پچھلے ویہاں ورھیاں وچ کدھرے اتھرو وگدا نہیں سی ویکھیا اوہ بالاں وانگ بک بک رو رہیا سی۔ اوہناں نوں سمجھ نہیں آ رہی سی کہ اوہ کیہ کرن؟
’’اسیں سننے آں توں گل کر پر رب دے واسطے پہلوں ایہہ سوانیاں وانگ رونا بند کر۔‘‘ اک نمبر نے آکھیا۔
کوئی گھڑی کو پچھوں اوہدا جسم ہلنوں ہٹ گیا تے اوہدا رون بند ہو گیا۔ اس اتھرواں نال بھریا چہرہ گوڈیاں وچوں اتانہہ چک کے ساریاں ول وارو واری اپنیاں کولیاں وانگ بلدیاں اکھاں نال ویکھیا۔ اک لما ساہ لے کے اوہ کہن لگا،’’میں خدا نوں حاضر جان کے آکھدا آں کہ اوہ غلطی نال نہیں سی مریا، میں مسیتے چڑھن لئی تیار آں کہ گھوڑا ڈگن لگیاں اپنے آپ نہیں سی دبیا گیا، میں جان کے دبیا سی۔…میں اوہنوں مارنا چاہندا ساں۔ میں اوہنوں مار دتا، بس!‘‘
چارے بندے کمب گئے…کافی دیر تک کوئی کجھ نہ بولیا۔ خورے سچ دی دہشت نے اوہناں توں بولن دی طاقت کھوہ لئی سی۔
’’پر کیوں؟‘‘
بڑے چر پچھوں اک نمبر بولن دے قابل ہو سکیا لگدا۔ چار نمبر نے اپنی چادر دی ڈب نال اپنا اتھرواں بھریا مونہہ پونجھیا تے ہولی جہی کہن لگا، ’’اوہدے تے میرے وچ اک رن آ گئی سی۔‘‘
’’کہڑی رن؟‘‘ دو تے تن نمبر نے اکٹھیاں ای پچھیا، پچھلے پندراں ورھیاں وچ پہلی وار چھ نمبر دی کہانی وچ کوئی رن آ وڑی سی۔ کدے کدے تے پنڈاں وچ کسے مرد تے رن دا معاملہ ایسراں ڈھکیا چھپیا رہ جاندا اے، جس طرحاں سنگھنی فصل ہیٹھ زمین نظر ای نہیں آؤندی۔
’’ایہہ نہیں دسنا! بھاویں تسیں مینوں گولی مار دیو۔‘‘ اس کیہا تے اوہ اٹھ کے کھلو گیا۔ بڑے حوصلے تے بڑی تسلی نال کہن لگا، ’’میں اپنی بندوق وچوں کارتوس کڈھ چھڈے نے تے ہن میں نہتا تہاڈے ساہمنے کھڑا آں…تہاڈے وچوں کوئی اپنے یار دا بدلہ لین لئی جے مینوں گولی مارنا چاہندا اے تاں میں حاضر آں، مارو مینوں گولی!‘‘ ساریاں نوں جویں سپ سنگھ گیا سی۔ اوہ چپ چاپ ساہ گھٹی بیٹھے اپنے ساہمنے آکڑ کے کھلوتے نمبر چار دے بھوت نوں دیکھدے رہے تے جویں اس اک گھڑی پل وچ ای پندراں ورھے لنگھ گئے۔ اندر کھولدے سچ تے ہتھوں نکلی جاندی نموشی، شرمندگی، غصے تے اپنے آپ نوں نفرت کردی ہوئی زبان وچوں وی نمبر چار نے اس رن دا ناں نہ دسیا۔
(اک مرد نموشی توں تے اک وسدا گھر تباہی بربادی توں بچ گیا) خورے ایسے پاروں نمبر پنج نوں حیاتی وچ پہلی وار اوہدے تے پیار آیا تے اس اوہنوں بانہوں پھڑ کے تھلے بٹھا دتا تے اوہنوں اپنی بھاری تے جچی تلی 'واز وچ کہن لگا، ’’جے اس آپ تینوں معاف کر چھڈیا سی تے اﷲ وی تینوں معاف کرے۔ اساں تینوں کیہ آکھنا اے۔‘‘ پنج نمبر دی ایس گل تے سارے جاگ پئے لگدے سن۔
’’ایس ایہنوں معاف کیہ کرنا سی؟ ایس وچارے نوں تے مرن تیک پتہ وی نہیں چلیا ہونا کہ اوہدا یار جان کے اوہدے لہو نال نہاتا اے۔‘‘ اک نمبر دور کدھرے ہنیریاں وچ ویکھدا ہویا کہن لگا۔
’’اوہنوں بڑا پتہ سی، اوہنوں بڑا پتا سی!‘‘ چار نمبر پھیر رون لگ پیا تے بولیا، ’’پہلے دن اوہدے اگے لگ کے میں ٹریا…پہلی وار میں اوہنوں راہوں کراہے پایا…پہلی وار میں بھری بندوق کنڈھاں وانگ پھڑی۔ اوہدیاں باز ورگیاں اکھیاں سبھ کجھ ویکھ جانچ رہیاں سن۔ پر اتوں اوہ ہس رہا سی۔ کیہ تہاڈا خیال اے، اوہ بال سی کوئی، جس نے مینوں جان کے تلھکدیاں تے نالی سدھی اوہدے دل ول کرکے گھوڑا دبدیاں نہ ویکھیا ہوئےگا؟ اس ڈگدیاں مینوں کیہا سی، ’’اوئے ٹکے دی رن توں یار مار گھتیا ای، اس تینوں وی چار دن ہنڈھا کے کسے یار توں مروا دینا اے۔ اوئے بچیں اس رن توں مورکھا، تے پھیر میرا بندوق چلاؤن والا ہتھ چم کے اس مینوں معاف کر دتا سی۔‘‘
گھڑی کو اوہ سارے چپ چاپ پتھر ہوئے بیٹھے رہے۔ رات بیلے وچ قبرستان وانگ سوگ تے چپ سی۔ چوتھے دی کہانی مک چکی سی، اگوں پنجویں دی واری سی۔
اچانک رات دی چپ سوراں دے گھر گھر تے ٹرن دی واج نال پاٹ گئی۔ اوہناں دے کولوں دی سوراں دا اک اجڑ گھر گھر کردا اک دوجے وچ مونہہ دئی لنگھ کے اگانہہ ٹر گیا۔ پنجاں شکاریاں وچوں کسے وی سوراں ول دھیان نہ دتا۔ انج لگدا سی جویں ایس بیلے وچ اوہ سور مارن لئی رات نہیں سن رکے…
پنجویں شکاری کیہا، ’’میری کہانی بہت نکی اے، دو فقریاں دی تے پہلی کہانی دے نال ای بدھی جڑی اے۔ ایس کرکے میں اوہنوں ہنے سنا کے گل مکاؤنا تے اپنی واری دے کے وہلا ہو کے سونا چاہندا ہاں۔‘‘
پہلوں کسے نے ہنگورا نہ دتا۔ پھیر سارے اکو وار ہاں ہاں کرن لگ پئے۔
اس آکھیا، ’’میری کہانی بس اینی کو اے، بھئی ایدوں پہلے کہانی والی جہڑی رن نے یار ہتھوں یار مروایا اوہ اپنے ویاہ توں پہلوں کئی ورھے میرے ہتھوں چار نمبر نوں مروان دا بے حساب چارہ لاوندی رہی، پر اوہ کامیاب نہ ہو سکی۔ کیوں جو میں سمجھنا آں پئی رن بھاویں موریاں نال بھری ہوئی گھر گھر پھرن والی ٹین دی چھاننی ہووے تے بھاویں اک گھر وچ پئی ہوئی پاسے دی سونے دی بھڑولی…رن دے پوٹے چڑھ کے کسے یار نوں نہک مار دینا بہت وڈا پاپ اے۔ دنیاں دی سبھ توں سوہنی رن وی یار دی جتی دے برابر نہیں ہندی۔‘‘
’’اگوں؟ پھیر؟‘‘ کئی اکٹھے ہی بول پئے۔
’’میری کہانی ختم ہو گئی‘‘، پنجویں تسلی نال کیہا۔
’’ناں؟ ناں؟ اوہدا ناں؟‘‘
اک دو تن اکٹھے بول پئے، ’’ہڈ بیتی سناؤن وچ سچ بولن دی شرط اے۔ کہانی مکمل کرو تے اس رن دا ناں دسوں، جہڑی دو کہانیاں وچ جڑی ہوئی اے۔‘‘
نمبر چار دا رنگ اڈ گیا۔ اس کہانی سناؤن والے ول ایوں ویکھیا جویں گولی لگیا ہرن، حلال کرن والے شکاری ول ویکھدا اے۔
اک نمبر دا مونہہ غصے نال سرخ ہو گیا۔ اوہدیاں رگاں پھل گئیاں تے اس پورے زور نال غصے، نفرت تے کراہت بھری آواز وچ کیہا۔
’’کنجری، کتی، گندی، سورنی…گولی دے لایق رن۔ اوہدا ناں وی دسو تے ایس توں پہلوں کہ اوہ بندے کھانی کسے ہور یار نوں کھا جائے اوہنوں ستھن وچ گولی مار کے پار لنگھا دیو۔‘‘
’’اوہدا ناں؟ اوہدا ناں؟‘‘ چار چفرے توں اصرار ودھی جاندا۔ چار نمبر دا رنگ پھیر کالا سیاح ہو گیا۔
کہانی سناؤن والے نے اپنے ہتھ اگ دے اینے نیڑے کر دتے کہ اوہ سڑن لگ پئے۔ اس ہولی جیہا کیہا،’’کسے دی دھی بھین نوں چھٹن دا پاپ میرے سر اتے…اس نیک بخش دا ناں جیم اے، ا بے پنڈ دے الف دی دھی سی۔ دس ورھے ہوئے اوہدا ویاہ ہویا تے تیسرے دن اوہ مر گئی۔ ہن پچھوگے ایہہ ہے پنڈ کتھے کو اے؟ میرے پنڈوں پہاڑ ول دس کوہ دی وتھ تے۔"
’’مر گئی،‘‘ کہہ کے پتہ نہیں کیوں نمبر اک، دو تے تن زور زور دی ہسن لگ پئے۔ ہاسے دے زور وچ کسے وی چار نمبر نوں سکھ دا لما ساہ لیندیاں نہ سنیا۔ ہن ایہہ اک نمبر نوں کویں پتا لگ سکدا سی کہ اودوں اوہدے تن بچیاں دی ماں، دس ورھے پہلوں اوہدے نال ویاہی جان والی، اوہدی پیاری دوجی ق گھر والی ہی اصل وچ اوہ نیک بخت اے جہدا ناں آخری کہانی سناؤن والے نے جیم دسیا سی۔
تہانوں ایہہ دسنا باقی رہندا اے پئی پنجواں شکاری ایس کہانی دے لکھن والا خود سی۔


(افضل احسن رندھاوا (1 ستمبر 1937ء) دا جنم امرتسر (بھارتی پنجاب) وچ ہویا۔ اوہناں دا اصل نام محمد افضل ہے۔ اوہناں دا جدی پنڈ کیامپر، ضلع سیالکوٹ (پاکستانی پنجاب) وچ ہے۔اوہناں نے مڈھلی سکھیا لاہور توں، دسویں مشن ہائی سکول نارووال توں، گریجوایشن مرے کالج سیالکوٹ توں اتے پنجاب یونیورسٹی، لاہور توں لاء دی ڈگری حاصل کیتی۔ اوہناں تن سال زرعی یونیورسٹی، فیصل آباد وچ اپنے فرض ادا کیتے۔  وکیل دے طور تے پکا پیشہ چن لیا اتے نال ہی سیاست وچ وی سرگرم ہو گئے۔ اوہناں نے سبھ توں پہلاں اردو وچ کہانیاں لکھنیاں شروع کیتیاں ۔ اوہناں نے 1958 توں باقاعدہ طور تے پنجابی وچ لکھنا شروع کیتا۔اوہناں دیاں لکھتاں دے مجموعے: شیشہ اک لشکارے دو (1965)، رتّ دے چار سفر (1975)، پنجاب دی وار (1979)، مٹی دی مہک (1983)، پیالی وچ اسمان (1983)، چھیواں دریا (1997) کہانی سنگریہہ: رنّ، تلوار تے گھوڑا (1973)، منا کوہ لاہور (1989)  ناول: سورج گرہن (1985)، دوآبا (1981)، دیوا تے دریا (1961)، پندھ (1998)  ناٹک: سپ شینہ تے فقیر اتے اوہناں نے کجھ کتاباں دے ترجمے وی کیتے ہن ۔)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels