Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> اوپرا گھر (کہانی)

اوپرا گھر (کہانی)

گُردیال سنگھ
December 2nd, 2016

” جیہڑا دھی پُت جوان جہان، کھانوں پہننوں بنجا جائے، اوہدی سُتامگرے پئی رہندی اے بہو رانیئیں!“ بوبی ننتی نے خچری اکھ نال سوِتری ول تکیا تے اپنی کتھ کلا دا اثر ہوندا ویکھ کے اوہدیاں وراچھاں دیاں بریک جُھرڑیاں کمبن لگ پئیاں۔
” نالے بچے جیہڑے دھی پُت دی سُتا جیوندے جی، سبھ کُش ہوندیاںسُندیاں کھان پہنن نوں تڑفدی رہی، اوہنے تاں بھٹکنا ای ہویا“، بوبی نے ولیویں ڈھنگ نال گل شروع کیتی۔ ” بھانت بھانت دے لوک دنیا چ پئے اے بیبا! کئی تاں بال بچے نوں کھوا پیا کے خوش ہوندے اے، کئی کئی چندرے کھاندیاں دے مونہوں بُرکیاں کھوہندے اے۔ پر میں کہنی ایں جیہڑے ائونترے آودی انس نوں کھان ہنڈھون نہیں دیندے اوہ دن رات دھند کاہدی خاطر پِٹدے پھردے اے؟ جے آودا ڈِھڈ ای بندے نے بھر کے سئونے تاں بندیاں تے کُتیاں بِلیاں چ کیہ فرق ہویا؟ سُکھ نال تِن نُونہاں ایں، کدے اوئی نہیں آکھی۔ میں، بچہ ورجاں وی کیوں؟ اج وی اوہناں دا، کل نوں وی اوہناں دا، چاہے کھان چاہے لٹون۔ آپاں تاں دو منیاں کھانیئیں۔جِناچِر دین گے دین، نہیں گُردوارے جا بیٹھوں۔ میں تاں کہنی ایں بچہ بئی جیہڑے چندرے ماپے سوہرے دِھیاں پُتاں توں لکو لکو رکھدے اے، اگلی درگاہ اوہناںنوں میلے دیاں روڑیاں چُگ چُگ کھانیاں پین! ہے رام! آودیاں نال وی دریت! دُنیاں دا حال کیہ ہوئو! اچھا جو اوہنوں بھاوے۔“
دوویں ہتھ جوڑ کے ننتی بوبی نے متھے نوں لائے تے اِک لما ہئوکا بھر کے اُٹھ کھڑوتی۔ سوِتری نوں کوئی پتہ نہیں سی کہ بوبی نے خچری اکھ نال، ایس وار ہور اپنی کتھ کلا دا اثر اوہدے مونہوں پڑھ لیا سی تے پہلاں ورگی گُجھی مسکراہٹ نال اوہدیاں ڈُونگھیاں جُھرڑیاں کمب رہیاں سن۔
” بوبی بیٹھ کُش چِر تاں، روٹی کھا کے جائیں۔“
” بس! جیوندی رہ! تیرے وِیر جیون! ماپیاں ونیوں ٹھنڈھی وا ءآوے! تیرا ای کھائیدے بچہ۔ جانی ایں نیانیاں اوکھیاں ہوندیاں ہون گیاں نیانے سارا دن وچاریاں نوں ساہ کیہڑا لین دیندے اے۔ جا کے کھیڈ لاﺅں تاں روٹی ٹُک دا کم نبیڑن گیاں۔ تے نالے میں آہر لگی رہنی ایں۔ ویہلا بندہ تاں اُوں ای کوڑھی ہو جاندے۔“
تے چڑھے ساہ، اُنج ای بولدی، ننتی چلی گئی۔ سوِتری اوہدی کالی لﺅن والی کھٹے رنگ دی گھگری ول تے اوہدی کھسی، پرانی چُنی ول ویہندی رہی۔ سوِتری نوں بوبی سچیں’ دیوتا رُوپ‘ لگدی سی۔ جویں لوک بوبی دی نِندیا کردے سن، اوہنوں پھپھاکٹنی، کلمونہی تے کلجوگن آکھدے سن، اجیہی کوئی گل اوس نوں نہیں سی لگدی۔ اج کل کیہڑی سس اپنیاں نُونہاں دا اِنج خیال رکھدی سی؟ ……سوِتری دی اپنی وی تاں سس ای سی نا! تُردے نین پرانی اوہ کدے منجیوں پیر نہیں سی لاہندی، سارا دن بیٹھی بٹھائی حکم چلائوندی رہندی۔ اوہ اِنج حکم دیندی جویں سوِتری ایس گھر دی نونہہ نہیں گولی ہووے۔ سبھ کُجھ ہوندیاںسندیاں اوہنے کنی واری سوِتری توں چکی اُتے پسیری پسیری پہایا سی۔ سارا دن اوہنوں گھر دی چُک دھر وچ اِنج لائی رکھدی کہ سوِتری نوں بِند پِٹھ سدھی کرن دی ویہل نہیں سی ملدی۔ پہلے پہر اوہ اُٹھ کے سبھ توں مگروں سئوندی پر کم اجے وی نہیں سی مُکدا۔ جے کِتے بِندجھٹ اوہ پیڑھی ڈاہ کے بہہ جاندی تاں اوہدی سس رانی ونگے ٹیڈھے ڈھنگ نال کُجھ کہہ کہا کے کِسے نہ کِسے کم لا دیندی۔
” گھراں دے کم کدے مُکدے اے۔ تیویں دے اینے کم ایں جِنے اوہدے سر دے وال۔ اِک اِک کرکے چگن لگے تاں وی مُکدے ای مُکن گے نا۔“
جدوں دی سوِتری ایس گھر آئی سی اوہنے کدے چنگی طرحاں نہا کے نہیں سی ویکھیا۔ اپنیاں تِکھے کویاں والیاں، نیلیاں اکھاں وچ سُرمہ پا کے نہیں سی ویکھیا۔ لمے کُولے وال ریجھ نال واہ کے نہیں سن ویکھے۔
” کوئی واہے وی کیہدی خاطر! “ کدے کدے سوِتری سوچدی، ” اوہ وی تاں ایہناں ماپیاں دا پُت اے ایسے گھر دا جم پل۔ “ تے ایہہ’ گھر‘ خبرے کیہو جیہا سی جتھے کم توں بِناں کوئی گل کِسے نوں اوہڑدی ای نہیں سی۔ سارے نریاں ’کم دیاں ‘گلاں ای کردے۔ سوِتری نوں ایہہ وی سمجھ اج تائیں نہیں سی پئی کہ ایہہ گھر سی کہ ہٹی جتھے ادّھی ادّھی رات تائیں اوہدا سوہرا تے اوہدا پتی مُول چند (اوہنوں ایہہ ناں ای مُول ویاج شبد ورگا لگدا ہٹی دی بولی دا اِک شبد) دیوا بال کے وہیاں دے گھسمیلے ورقیاں اُتے اکھر لکھدے رہندے۔ اوہ میلیاں تپڑیاں اُتے چُپ چاپ، وہیاں دے ڈھیر وچکار بیٹھے اِنج لگدے جویں دھرم راج دے کھبے پاسے (جدھر کہندے سن نرکاں دا بُوہا ہے) لیکھا کرن والے جم بیٹھے ہون۔ کئی وار اِنج کوڈے ہو کے کیڑیاں ورگے اکھراں نال اکھاں جوڑی بیٹھے دونویں پیوپُتاں دیاں شکلاں اوہنوں بڑیاں ڈرائونیاں لگدیاں، تے سچیں ای اوہ ڈر جاندی (اِنج راتاں نوں اوہنوں بڑے ڈرائونے سپنے وی آئے سن)۔
” گھر وی ایہو جیہے ہوندے اے۔ “ سوِتری سوچدی۔ اوہناں دا اوہدے ماپیاں دا وی تاں گھر سی۔ کُھلا ویہڑا، پچھے دو کُھلے کوٹھے جیہناں وچ کپڑے لیڑے، صندوق، ٹرنک تے بھانڈے پئے ہوندے سن۔ پر ایتھے چہوں منجیاں دا ویہڑا تے پچھلے پاسے چار’وہینا ورگے‘ بھیڑے بُوہیاں والیاں گھچورکوٹھڑیاں سن جیہڑیاں بوریاں، پیپیاں، خالی ڈبیاں تے چاہ والیاں پیٹیاں نال توڑیاں ہوئیاں سن۔چھتاں وچ چام چڑِکاں دیاں تے ہیٹھاں چوہیاں دیاں کُھڈاں سن۔ کوٹھڑیاں دے چارے بُوہے کُھلے ہوندے تاں سوِتری نوں ہٹی دے تھڑے اُتے بیٹھے بندے اوہناں اِلھاں، کاواں ورگے دِسدے جیہڑے اوہ نِکی ہوندی، پِتل دی پُھوکنی وچوں اِک اکھ نال، گلی دے سرے اُتے، شاہاں دی تمنزلی حویلی دیاں ممٹیاں اُتے بیٹھے ویکھدی ہوندی۔ ویہڑے دے دُوجے پاسے ایہناں ای کوٹھڑیاں ورگی اِک چہوں کو منجیاں دی درواجڑی سی ڈیوڈھی، جیہدا اِک بُوہا گلی اُتے کُھلدا سی تے دُوجا ویہڑے دی کھبی کندھ نال۔ ویہڑے وچ پھردیاں اوہنوں گلی وچ آئوندا جاندا کوئی بندہ نہیں سی دس سکدا۔ درواجڑی وچ سارا دن اوہدی سس منجا ڈاہ کے پئی رہندی، جویں اوہدی راکھی بہندی ہووے۔ جدوں کِتے دُوجے پاسے دیاں گھچور کوٹھڑیاں دے بُوہے بند ہوندے تاں ایہہ ہنیرا بِھیڑا ویہڑا اوہنوں سچیں اِک جیل ورگا لگدا۔ کدے کدے اوہ ڈر کے کوٹھے اُتے، ایہناں ای کوٹھڑیاں ورگے کچے، بِھیڑے چوبارے وچ جا وڑدی۔ ایس چوبارے وچوں ساہمنے گھر دیاں چھتاں تے اُچیاں حویلیاں دس پیندیاں۔ اِک ساہمنے چوبارے دی کھڑکی وچ کتاب پڑھی جاندا اوہ مُنڈا (پتہ نہیں جدوں اوہ اُتے چڑھدی سی اودوں جاں ہر ویلے ای، کتاب اوہدے ہتھ وچ ہوندی، پر جھاکدا اوہ ایدھر رہندا) کُجھ چِر اوہدے ول جھاکدی رہندی۔ اگوں اوہ کتاب نوں اِنج ای پُٹھی سدھی کری جاندا؛ پترے پٹھے سدھے ای اُلدی جاندا۔ اِنج کردا اوہ اوہنوں چنگا لگدا۔ پر بِند کو مگروں جاپدا اوہ جویں پھیر پُھوکنی وچوں اِلھ کاں ویکھن لگ پئی ہووے۔ اوہنوں اپنیاں اکھاں تھکیاں جاپدیاں تے کاہلی کاہلی دُور تک کھلرے، ڈھٹھے پرانے کھولھیاں تے چوباریاں ول اِنج نگاہ مارن لگ پیندی جویں اوہ نویں نویں پنجرے پائی گھگی ہووے تے مالک نے لت نوں ڈور بنھ چھڈی ہووے؛ ایہہ ڈور پتہ نہیں اوہ کدوں کھچ لئے۔
” کڑے بہو! کیہ کردی ایں بھائی؟“
سوِتری دا ڈر اوہدے اگے آ جاندا؛ ڈور کھچی جاندی۔ اوہ سس نوں بِناں پتہ لگن دتیاں، تیجی آواز توں پہلاں، پولے پیریں ہیٹھ اُتر آئوندی۔ پر ویہڑے وچ آئون تائیں اوہدا ساہ چڑھ جاندا۔ دم گھٹن لگ پیندا تے اکھاں اگے دھوئیں وانگ کُجھ پسر جاندا۔
” ایہو جیہے گھر وچ کوئی کدوں تائیں رہ سکدے۔“سوِتری سوچدی تے اوہنوں جاپدا اوہ ایس گھر وچ بہتا چر نہیں رہ سکے گی۔
پر اج ؟ اج دی گل ہور سی۔ اوہدی سس تے سوہرا ہردوار نہائون گئے سن۔ اوہتوں تے اوہدے پتی توں بِناں تیجا ہور کوئی گھر نہیں سی۔ ایہو گھر اج جویں اوس نوں کُھلا کُھلا لگن لگ پیا سی۔ بوبی ننتی وی اج اوس کول آپے آ گئی سی (سوِتری دی سس دے ہوندیاں، اوہدے کھروے بول تے کھروے سبھا کرکے، کوئی تیویں گھٹ ودّھ ای اوہناں دے گھر آئوندی سی؛ تے جے آئوندی وی تاں اوہدی سس نال ای گلاں کر کے مُڑ جاندی۔)
تے اج تاں سوِتری جویں’ گھر بارن‘ سی۔
کُجھ تسلی نال اوہنے سر اُتے چنی سُوت کیتی تے ڈیوڈھی دا بوہا بھیڑ کے ویہڑے وچ آ گئی۔ اوہنوں اپنی تور وی کجھ اوپری، پر چنگی چنگی لگدی سی۔
ویہڑے وچ آ کے اوہ موہڑے تے بہہ گئی۔ گھچورکوٹھڑیاں دے سارے بُوہے کُھلے سن۔ اوہدا ’ مُول ویاج ‘(تے ایہہ ناں سوچ کے اوہنوں ملوملی ہاسی آ گئی) وہیاں دے ڈھیر وچ دھرم راج دے مُنشی وانگ گدی اُتے بیٹھا ناویں خطائی جاندا سی۔ اوہ کدے سدھا ہو جاندا، کدے پھیر کُب کڈھ کے وہی دے پنے نال اکھاں جوڑ کے لکھن لگ پیندا اِنج ای جویں، شاہاں دی حویلی دی ممٹی اُتے بیٹھی اِلھ اپنے پہنچیاں وچ پھڑی روٹی نوں توڑتوڑ کھاندی ہووے۔ سوِتری گوڈیاں اُتے ٹھوڈی رکھی کِنا چِر بیٹھی اوہدے ول ویہندی رہی۔ (تے اوہنوں نہیں پتہ کہ اوہدے ہوٹھاں اُتے اونا چِر مسکراہٹ کھلری رہی جس نوں ویکھ کے اوہدی چاچی آکھدی ہوندی، نی ایوں نہ مونہہ کریا کر بھجڑاں پٹیئے، نظر لگ جاندی ہوندی اے۔)
بیٹھیاں بیٹھیاں سوِتری نے اُنگل نال اپنیاں دونویں گلھاں ٹوہ کے ویکھیاں، نِکے نِکے ٹوئے پئے ہوئے سن۔ دونواں ہتھاں دیاں چیچیاں اوہنے ڈونگھاں وچ پا لئیاں تے ملوملی ہسدیاں اُٹھ کے ویہڑے نال لگویں، پہلی کوٹھڑی اندر چلی گئی (چیچیاں اوہنے اُنج دیاں اُنج دبی رکھیاں سن جویں اوہناں دے چُکیاں ایہہ ڈونگھ کاسے نال بھر جان گے)۔ تِھندی چگاٹھ والے گھسمیلے شیشے اگے کھڑو کے ڈردیاں ڈردیاں اوہنے چیچیاں پرے ہٹائیاں، پر ڈونگھ اجے اونویں پئے ہوئے سن۔
اوہ کھڑکھڑا کے ہس پئی۔
نہیں میریئے بگئیے کبوترئیے! اینیاں کِھلاں نہ ڈوہلیا کر، اگلی درگاہ اکھاں نال چگنیاں پین گیاں۔ سوِتری نوں اپنی چاچی دی اوہ آواز پرتکھ سُنی جیہڑی اوہنے، اپنے پیکے گھر اِنج ہسدیاں کِنی واری سُنی سی۔ (نال ای چاچی دی گلوکڑی دے نِگھ نال اوہ نڈھال جہیی ہو گئی۔)
بِند کو مگروں اِنج جاپیا جویں اوہدے سوہرے نے اوہنوں اِنج ہسدیاں ویکھ لیا سی۔ سروں لتھیں چُنی سُوت کیتی تے پچھانہہ ہو کے گھچورکوٹھڑیاں دے بُوہیاں وچوں دی تکیا؛ اجے مُول چند اِنج ای بیٹھا بہیاں خطائی جاندا سی۔ پر سوِتری دا چِت جویں ٹکانے نہ رہیا ہووے۔ بے حس جیہے ہو کے منجی اُتے لمی پے گئی تے سر مونہہ چُنی نال ولیٹ لیا۔ اوہدے سر نوں گُھوکی چڑھن لگ پئی سی۔ منجی اُتے مونہہ اتانے پئی اوہ چھت دیاں سرکیاں ول جھاکن لگ پئی۔ بارِیک چُنی وچوں چام چڑِکاں دیاں کُھڈاں وچوں کِردی مٹی اپنیاں اکھاں وچ پیندی جاپی۔ سرہوں دے تیل دے دیویاں نال تِھندے آلیاں دے گل گھوٹو مُشک نال اوہدا ساہ اوکھااوکھا آئون لگ پیا تے اوہدا جی کیتا اوہ باہر نس جائے۔
” پر دُنیاں وچ ہور بانیاں دے سبھ گھر اُجڑ گئے سی؟ توں اوہ گھر تاں جا کے اِک وار اکھیں دیکھ آئوندی ۔“
” نہ میری رانی دِھی، ماں نے اوہدے متھے اُتے ہتھ پھیردیاں آکھیا، ماپے کوئی دِھیاں دے ویری تاں نہیں ہوندے تیرے زوراور سنجوگاں موہرے کِسے دا کاہدا زور سی! اسیں تاں مرن والی دے مرن توں دو ورھے پہلاں دے بھجے پِھردے سی، تیری خاطر۔ تینوں کیہ پتہ تیرے پیو نے تیری خاطر کیہڑادِلی دکھن گاہیادِھیے! پر کرم بلی کیہدی پیش جان دیندے اے۔ اکھے میں آودی ایس دِھی نوں کوئی چند ورگا مُنڈا بھال کے دِیوں جیہنوں دُنیاںدو گھڑی کھڑو کھڑو ویکھے۔ پر بدھ ماتا دی لکھی کون ٹالے؟ نہ اوہ مردی، نہ تینوں ۔“
تے سوِتری دی ماں توں اگوں بولیا نہیں سی گیا۔
جدوں سوِتری ایہناں تِیاں نوں اپنے پیکیں گئی سی اودوں اوہنے اپنی ماں اگے ایہہ رونے روئے سن پر بے بس ماں کردی وی کیہ۔ جدوں اوہنے سوِتری نوں توریا سی اودوں ای اوہ من من روئی سی، تے اوس پچھوں اج تائیں اوہ اپنی ایس دھی دے دُکھ نال ای ادّھی رہ گئی سی۔ بھاویں سوِتری دے پیو توں ڈردی اوہ کدی اُبھاسردی نہیں سی پر پھیر وی جدوں کِتے اوہدا من اُچھلدا اوہ کھیہبڑ پیندی۔
” جائے نوں کھاندے ایہہ نک نموج! میری سیونے ورگی دِھی توں کُھوہ وچ سٹ تی۔ اگلی تاں وچاری وجووتی سی اوہنوں تاں کوئی جھلدا نہیں سی؛ ایہنوں کُھوہ وچ دھکا کیوں دتا؟“
دھنا مل آپ اِنج محسوس کردا سی جویں اوہ کوئی وڈا پاپ کر بیٹھا ہووے۔ پر اوہدی بے بسی اکھوں اوہلے کرکے ایہو جیہیاں صلواتاں سنائوندی سوِتری دی ماں اوہتوں جری نہیں سی جاندی۔ ہرکھ وچ آیا اوہ وی اگوں تتا ہو پیندا۔
” تیرے دھگڑے مہاجناں دے مگرمچھاں جِڈے جِڈے مونہہ ایں! جیہدا کوئی نلی مار جیا چار اکھر پڑھ جاندے اوہ ویہہ تیہہ ہزار نقد منگ لیندے۔ نون تیل چوں دمڑی دمڑی بچا کے میں کیہڑے کیہڑے کنجر دیاں پیٹیاں بھری جاواں۔ اجے اوہ جیہڑیاں تِناں چھوٹیاں نوں آئے دن نواں وار آئوندے اوہناں نوں وی تورنیں کہ نہیں؟ سارا جُھگا جے اِکو تے لٹا بہندا تاں اوہناں نوں دس کیہڑے کُھوہ چ سٹ داں؟ نالے جے گھر آیاں نوں جواب دے دیندے سارے سریکے قبیلے نے مونہہ وچ اُنگلاں دینیاں سی۔ پھیر توں ہی ایسے مونہہ نال آکھنا سی، میتھوں نہیں نموشی جھلی جاندی۔“
اُنج بھاویں دونویں جاندے سن کہ دوش کِسے دا نہیں سی۔ اوہناں دے شریکے قبیلے دے رواجاں دے ادھین اوہ سوِتری دا ساک دے بیٹھے سن۔
اوہناں دی وڈی دھی کلھو، جیہدی نِکی جیہی عمر وچ ماتا دے نال اِک اکھ جاندی رہی، تیہہ تولے سیونا تے چار ہزار نقد دینا کر کے اوہناں نے ایسے گھر توری سی۔ پر اجے دو ورھے اوہنوں ویاہی نوں پورے نہیں سن ہوئے، کِسے کسر نال مر گئی۔ اوہدے ستھر اُتے شریکے دے سارے سیانیاں نے آکھ ویکھ کے، دھنے نوں سوِتری دا ساک کرن لئی منا لیا نالے پہلے دنوں ایہہ رِیت تُری آئوندی سی، کوئی نویں گل تھوڑھا اوہ کرن لگے سن۔ جے اوہ نہ کردے تاں سارے انگاں ساکاں وچ چرچاہونی سی تے جیہڑی توئے توئے آسیاں پاسیاں والے کردے اوہ وادھے دی۔ ایہو سارا کُجھ سوچ کے دھنے مل نے مُول چند نوں شگن دتا سی۔
” کُھوہ وچ ڈِگدا تھوڈا شریکا قبیلہ، پر میں تھوڈا کیہ وگاڑیا سی !“
تے سوِتری دی ایس گل دا اوہدی ماں کول پچھتاوے توں بِناں کوئی جواب نہیں سی ہوندا۔
” پچھتاوے دے ہنجھوآں توں ودھ بے ارتھ شے شاید دُنیاں وچ ہور کوئی نہیں! “ سوِتری سوچدی تے اکھاں پونجھ کے اُٹھ کھلوندی (اج تائیں اوہ اپنی ماں توں بِناں کِسے دے ساہمنے، اپنے دُکھ پھول کے روئی وی نہیں سی)۔
ہُن وی جدوں اوہنوں اپنیاں اکھاں سِلھیاں ہوندیاں جاپیاں تاں اوہ اُٹھ کے بہہ گئی۔ بیٹھیاں بیٹھیاں اوہنے زور لا کے مسکرائون دا جتن کیتا تے پہلاں وانگ دوئے چیچیاں، دوہاں گلھاں دے وچکار کھوبھ لئیاں۔ ساہمنے ٹنگے پرانے چھج ول ویہندیاں اوہنوں اِنج جاپیا جویں اوہ وڈے سارے شیشے وچ اپنا مونہہ ویکھ رہی ہووے۔ تے اپنی مسکراہٹ اوہنوں ایڈی اوپری لگی کہ اوہنوں سچیں ہاسی آ گئی۔ چھج ول ویہندیاں اوہ اینی اُچی ہسی جِنی اُچی اوہ ایس گھر آ کے کدے نہیں سی ہسی۔
” ہونہہ ! میں آکھیا کیہ ہو گیا!“ بِھیڑے بُوہے چوں اپنی گھسی عینک بوچدا مُول چند جدوں اگانہہ ہویا تاں سوِتری سہم کے چُپ ہو گئی۔
دُوجے پل سوِتری نوں مُول چند اِنج لگا جویں اوہ اوہدا پتی نہیں کُجھ ہور ہووے۔ پر کُجھ ہور کیہ؟ بِند دا بِند اوہنے سوچیا تے پھیر پہلاں نالوں وی اُچی اُچی ہسن لگ پئی۔ مُول چند اوس مٹی دے بُڈھے باوے ورگا لگیا سی جیہڑا اوس نے اِک واری کِسے وڈے شہر، وڈی ساری شیشے دی الماری وچ پیا ویکھیا سی۔ اوہدے نِکی جیہی دھوتی بنھی ہوئی سی تے ہتھ وچ سوٹی پھڑی اوہ کُباہویا جویں، بوڑے مونہہ نال مسکرا رہیا سی؛ آپے ای کویں ہِلی جاندا سی ؛ اِک بِند وی نہیں سی ٹِکدا۔
” ہونہہ ! اج کِتے کملی تاں نہیں ہوگی!“ مُول چند نے اپنے اگلے وِرلے دند کڈھ کے اوپری ہاسی ہسدیاں آکھیا۔ پر سوِتری نے جدوں اوہدیاں کچیاں گنیاں والیاں اکھاں ول تکیا تاں اوہنوں کچیان جیہی آئون لگ پئی۔
پر سچیں اج اوہنوں کُجھ ہو ضرور گیا سی۔ اوہ مُول چند دے مونہہ ول جھاک جھاک کے جھلیاں وانگ ای ہسی جاندی سی۔
” سچیں ہونہہ اج تینوں کیہ ہوئی جاندے؟“ مُول چند نے تیجی وار کُجھ ڈری آواز وچ پُچھیا۔” کُش نہیں،“ سوِتری نے ہاسی روک کے مسکرائوندیاں بڑی بے جھجک ہو کے مُول چند دی بانہہ پھڑھ لئی۔ ” توں میرے کول بہہ جا۔“
مُول چند دیاں اکھاں جویں تاڑے لگ گئیاں ہون۔ اوہ سوِتری دے مونہہ ول، اوہدیاں دوہاں گلاں دے ڈونگھاں ول، بِٹر بِٹر جھاکدا ہولی دینے منجے دی باہی اُتے بہہ گیا۔ پر اوہنوں جاپیا اوہدیاں عینکاں بڑیاں میلیاں ہو گئیاں سن کہ اوہنوں ایویں دُھپ چھاں ای دِسدی سی۔” ویکھیں میریاں گلھاں وچ ٹوئے پیندے اے؟“ سوِتری نے اُنج ای مسکرائوندیاں، مُول چند دیاں عینکاں وچوں ای سدھا اوہدیاں اکھاں وچ تکدیاں، اپنی سجی گلھ نوں چیچی لا کے ایڈے سدھے شبداں وچ پُچھیا کہ مُول چند نے سنگ نال اکھاں نیویاں پا لئیاں؛ تے خاصہ چِر اوہتوں بولیا نہ گیا۔
” دس وی؟ توں تاں کُڑیاں آنگوں سنگدیں!“ سوِتری ٹھہاکا مار کے ہس پئی۔
” پیندے اے ہونہہ ہاں!“ مُول چند نے اونویں اکھاں نیویاں پائیں آکھیا۔
” سوہنے لگدے اے؟“
مُول چند دا دل بڑی کاہلی کاہلی دھڑکن لگ پیا سی۔ اوہنے سوِتری توں چھیتی دینے اپنی بانہہ چھڈا لئی تے اُٹھ کے بھونتریاں اکھاں نال گھچورکوٹھڑیاں دے بُوہیاں وچوں دی ہٹی ول ویکھن لگ پیا۔ تے پھیر کُڑیاں وانگ سنگدیاں، اِک چورنظر سوِتری ول جھاکیا تے نیویں پا کے بولیا:
” ہٹی سُنی اے؛ کوئی آ جاندے۔“
” کوئی نہیں آئوندا، توں بِندبہہ تاں جا۔“ سوِتری نے پھیر اوہدی بانہہ پھڑ کے کھچ لئی۔
” ٹھہر، ٹھہر ہونہہ ! اج تینوں ہویا کیہ اے؟ کملی نہ سیانی!“ گجھے ہرکھ والی مسکراہٹ اوہنے اپنے ادّھ کھڑ چہرے اُتے لیا کے اپنی بانہہ چھڈائوندیاں آکھیا، ” میں ڈیوڈھی دا بار ویکھ آواں۔“
اپنا ادّھ گنجا سر کُھرکدیاں اوہ کاہلی کاہلی گلی والے پاسے درواجڑی ول چلا گیا۔ جدوں بُوہا اڑا کے واپس مُڑیا تاں اوہدا چہرہ ڈر اتے غصے نال اجیہا گھنائونا ہو گیا لگدا سی کہ سوِتری دا اوہنوں ویکھن نوں جی نہ کیتا۔
” کملی نہ سیانی!“ اوہدے کول آ کے مُول چند نے آکھیا، ” اجے گھر سانبھنا پیا سی، اج سارے بار چوڑچپٹ کر چھڈے اے۔ جے بھلا کوئی بندہ اندر وڑ کے بہہ جے پھیر؟“
سوِتری دیاں گلھاں دے ڈونگھ پوچے گئے۔ اوہدیاں تکھے کویاں والیاں موٹیاں کالیاں اکھاں دے دوئے پاسیں رتا لالی آ گئی۔ بِند دا بِند مُول چند دے کریڑے کھادھے دنداں ول اوہ ویہندی رہی تے پھیر بڑی اوپری طرحاں مسکرائوندیاں (جس نال اوہدیاں گلھاں وچ اوہ ڈونگھ نہیں سن پئے) بولی، ” بندہ ایتھوں جُواں لے کے جائو !“
مُول چند نوں جاپیا جویں سوِتری نے اوہدے ساہمنے بول کے بڑی گستاخی کیتی سی۔ غصے نال اوہدیاں کچیاں اکھاں دیاں گنیاں سخت ہو گئیاں۔
” کیہ آکھئے؟“ اوہنے رُعب بھرے لہجے وچ آکھیا۔
پر سوِتری دا چہرہ اوس اوپری مسکراہٹ نال بے سیہان ہو گیا لگدا سی۔
” توں اج بھنگ پیتی اے؟“ مُول چند ہور اُچی بولیا۔
” ایس گھر چ تاں چُوہے کُچلیاں نوں ترسدے اے، مینوں بھنگ کتھے!“
” ہونہہ! ایہہ گھر لکھ پتیاں دا، تیرے پیکیاں آنگوں دھیلے دھیلے دا تیل ویچن والیاں دا نہیں ہاں!“
” تھوڈے لکھاں نوں نالے لکھاں دے پتیاں نوں کِسے نے ہتھیلی تے رکھ کے چٹنیں؟“
” تیری زبان نوں اج کیہ ہویائے؟“
” میری زبان نوں تاں کُش نہیں ہویا چنگی بھلی اے۔“ سوِتری اجے وی اونویں مسکرائوندی دس رہی سی۔
” تھوڈا کوڑما قبیلہ ای سارا کنجراں دئے ایویں اوہو بس “
غصے وچ مُول چند توں اوتھے کھڑوتا نہ گیا۔ اوہ سوِتری دی ہور کوئی گل سُنے بِناں، گھچورکوٹھڑیاں دے نیویں بُوہیاں وچوں دی کوڈا کوڈا ہو کے ہٹی اندر جا وڑیا (تے ہٹی وڑن لگیاں اوہنے اخیرلی گھچورکوٹھڑی دا بُوہا وی اڑا لیا)۔
سوِتری نے اوہنوں اِنج جاندیاں ویکھ کے اِک ہور ٹھہاکا ماریا تے پھیر چُنی نال مونہہ سر ولھیٹ کے پے گئی۔
آتھن تائیں نہ مُول چند گھر آیا، نہ اوہ منجیوں اُٹھی۔ اوہدے سر نوں نیند ورگی گُھوکی چڑھن لگ پئی سی۔ نڈھال ہوئی اوہ ادّھ سُرتی وچ پئی رہی۔
آتھنے جدوں اوہ منجیوں اُٹھی تاں اوہنوں اِنج لگیا جویں اوہ اوپرے گھر پِھردی ہووے۔ روٹی دا ویلا سی۔ نہ اوہنوں بھانڈیاں والی ٹوکری لبھدی سی، نہ دال والا کُجا۔ چُلہا، ہارا، مُوہڑے سبھ اِنج لگدے سن جویں اوہنے ایہہ اگے کدے نہیں سن ویکھے۔ اِنج ای گھائوں مائوں ہوئی اوہ تُری پِھری تے پتہ نہیں کدوں روٹی ٹُک دا کم نبیڑ لیا، تے روٹیاں والا چھابا اگے رکھ کے کندھ نال ڈھوہ لا کے، چُپ چپیتی بیٹھی، ڈیوڈھی دے بُوہے ول جھاکن لگ پئی۔ باہروں اوہنوں، اِک وار اِنج بھلیکھا پیا جویں ڈیوڈھی دا بُوہا بوبو ننتی نے کھڑکایا ہووے۔ اُٹھن دی ہمت ای نہ پئی۔
” لیا روٹی پا۔“
کجھ رُکھی آواز سوِتری نے سُنی تے جدوں اُتانہہ جھاکی تاں آتھن دے گھسمیلے چانن وچ، مُول چند دی شکل اوہنوں اوپری، ڈراﺅنی جیہی لگی۔ سوِتری نے چُپ چپیتیاں روٹی پا کے اوہدے اگے دھر دتی۔ اونویں چُپ چپیتیاں مُول چند نے کھا لئی۔
” اج وی ہٹی سئونا ایں؟“ روٹی کھا کے ہتھ دھوندے مُول چند توں سوِتری نے جویں سُتے ای پُچھ لیا۔
” ہیں!……ہٹی سُنی ایں۔“
مُول چند جویں آیا سی اونویں ہٹی نوں مُڑ گیا۔
سوِتری سارے بھانڈے تھاﺅں تھائیں کھلرے چھڈ کے منجی اُتے پے گئی۔ کِتے دی مِٹھی ٹھنڈھ، سنگھنے کِھڑے تاریاں بھری رات وچ اوہ مونہہ تانے، الانی منجی اُتے، ایس کال کوٹھڑی ورگے ویہڑے وچ، کلم کلی پئی سی۔ اوہنوں سنگھنے نیلے اسمان وچ جڑے تارے، بِھیڑے ویہڑے دیاں کندھاں دے بنیریاں دے نال اِنج لگدے سن جویں کِسے نے کچ بھن کے کِھنڈایا ہووے۔
پھیر اوہنوں بوبی ننتی دیاں گلاں یاد آئون لگ پئیاں: ’’ جیہڑا دِھی پُت جوان جہان کھان پین توں ونجا جائے، اوہدی ستا مگرے پئی رہندی اے پُت !‘‘
سوِتری نوں ڈر لگن لگ پیا سی۔ ماتا نال داغیا، اِک اکھوں سکھنا اپنی بھین کلھو دا چہرہ اوہنوں دِسیا تے ڈھیر سارے تارے ماتا دے داغاں وانگ دِسن لگے۔
اگلی سویر سوِتری نوں پتہ نہیں کیہ ہو گیا، اوہ گُم سُم ہو کے پے گئی۔ نہ بولدی سی، نہ ہِلدی سی؛ نہ کُجھ کھاندی سی، نہ پیندی سی۔ پتھرائیاں اکھاں نال بِٹ بِٹ چھت ول تکی جاندی سی۔

پھیر چار دن اوہ اِنج ای پئی رہی۔ اوہدی سس تے سوہرا ہردواروں مُڑ آئے سن۔ سوہرے نے اوہدی حالت ویکھ کے چیلے توں پُچھ لیاندی۔ چیلے نے دسیا اوہنوں اوہدی وڈی بھین دی رُنھن ہو گئی سی۔ چیلے نے اُپاءوی کیتا، پر شے دی پکڑ کرڑی سی، چیلے دی پیش نہ گئی۔

پنجویں دن سوِتری دی ماں آ گئی۔ اوہنے ہلُون ہلُون کے سوِتری نوں بلایا۔ اوہنے ماں دے مونہہ نوں دوہاں ہتھاں نال ٹوہیا تے اکھاں جھمکن لگ پئی۔
” ماں !“ جدوں اوہدے مونہوں آواز نکلی تاں ماں دھاہ مار کے اوہدے گل نوں چمبڑ گئی۔
پر سوِتری دیاں اکھاں پھیر اُنج دیاں اُنج کھڑو گئیاں۔ اچانک اوہ اِنج بولن لگ پئی جویں کاٹھ دی گُڈی دا مونہہ ہِلدا ہووے؛ اکھاں اوہدیاں اونویں اہِل رہیاں۔
” میں تیری کلھو پر توں ،مائی میری ایس بھین نوں کیوں قصائیاں دے دتا؟ میں اگے ایس گھرے کیہڑا سُرگ بھوگ کے مری سی ! ایہناں تیرے وڈے سہیڑاں نے نہ مینوں جیوندی نوں رجویں روٹی دتی، نہ منجے چ پئی نوں دو پیسیاں دی دوائی لیا کے دتی تے توں ماں کیہ ویکھیا سی؟ اگ لئونی کِسے نے ایہناں دے لکھاں نوں! ہیں توں مینوں ایہہ دس!“
اِک بِند ہور تے سوِتری دی جیبھ پھر ٹھاکی گئی۔ اکھاں سُکن سُکیاں، اِنج ای پتھر دے وٹیاں وانگ ٹِکیاں، چھت ول ویہندیاں رہیاں۔
تے اگلے دن سوِتری پُوری ہو گئی۔ جدوں نہا دھوا کے، ریشمی سُوٹ پوا کے اوہنوں سیڑھی اُتے پایا تاں اوس دا سوہرا اندروں ہتھ وچ کولی پھڑی ویہڑے وچ آ کے اوہدی سیڑھی کول کھڑا ہو گیا۔ کولی وچ رگڑے ہوئے نیلے تھوتھے دیاں دو چونڈھیاں بھر کے اوہنے سوِتری دیاں، تِکھے کویاں والیاں رتا کو کُھلیاں رہ گئیاں اکھاں وچ پا دتیاں۔
” ہُن آودی بھین وانگوں، مگر نگاہ نہ رکھیں ساڈی جڑھ وی لگ لین دیو، کیوں ساڈے مگر پئیوں!“
تے اوسے ویلے سوِتری دیاں پنجاں دناں دیاں سُکن سُکیاں اکھاں دے باہرلے ، تِکھے کویاں وچوں پتہ نہیں پانی کویں سِم پیا۔


(گُرمُکھی توں شاہ مُکھی لِپی انتر : خالد فرہاد دھاریوال)


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels