Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> کاں دا مُقدّمہ

کاں دا مُقدّمہ

اے۔ ڈی۔ اعجاز
November 13th, 2014


کاں بنام 1۔ پنجابن 2۔ موبائل فون

بابت: دلانے میرا حق گھیو دی چُوری، تے میرا وسریا وساریا مقام

کاں:
میرے چنگے لائی جی!
مدعا علیہ فریق ولّوں میری حق تلفی دا سلسلہ نہ مُکدا ویکھ کے تے ایس وسیب وچ میرا منیاں پرمنیاں مقام تے عرفی حیثیت نُوں بھُل بھُلا جاون تے میں دعویدار ہاں، جے میں بھلا کسے تعارف دا محتاج ہاں؟ تے میری پہچان وچ کیہڑا شک اے۔
ایہہ میرا تے ایس جُوہ دیاں مٹیاراں دا سانگا اَج دی گل تاں نہ ہوئی۔ ایتھوں دیاں واسی ویناں جدوں ایتھے جھوکاں لائیاں، وَسّوں کیتی، بھیناں بدھیاں نے بہکاں بنایاں، تاں میں وی اوسے دیہاڑے دا، ایہناں دیاں بنیریاں تے بہہ کے ایس مٹیار دے ڈھولے، ماہئیے دیاں مُہاراں موڑن تے آون دیاں اگیتریاں، خوشخبریاں سناؤندا آ رہیا ہاں۔ میں جدوں ایس دے بنیرے تے بہندا تاں ایس نڈھی نوں چَن چڑھ پوندا، اوہ گھیو دی چوری کُٹ کے مینوں اُڈیکدی تے ہُسڑ کے سدّ مریندی۔
’’آ وے کاواں، تینوں گھیو دی چُوری پاواں‘‘
جس گھر دے بنیرے میں لَوندا، اوتھے عید ورگی خوشی ہو جاندی۔ ہجر تے برہوں دے ستائے لوکی، مینوں آپدے ہجر دے چچلاندے تے چماندے پھٹّاں دی مَلہم سمجھدے۔
جج جی! تسیں اندازہ کرو جے ہجر وچھنیاں نوں میں محبوباں دے آون دیاں خبراں سناؤن آلا کیڈا پیارا لگدا ہو ساں۔ ایہہ جے ہِک زمانہ ہا، جے پیکے دیس توں دور وسیندیاں دھیّاں بھیناں سالاں بدھی پیکیاں دے مونہہ نوں ترسدیاں رہندیاں تے اوہ لمّے ہجر فراق توں ہسڑ کے آکھدیاں:
اُڈ وے کاں
تینوں چوری پاں
کیہ اَج میری آؤندی پئی اے ماں؟
انج جدوں ایہہ مٹیاراں ترنجن وچ چرخڑے دی گُھوکر دے نال نال آپدے دور وسیندڑے سجناں نوں یاد کردیاں تے اوہناں دے اندر ہک طوفان جیہا چھلّاں مارن لگ پوندا تے مُڑ سُچے لوک گیتاں دا ہِک بھنڈار لگ جاندا، ایہہ سلسلہ صدیاں توں چلدا آیا اے تے لوک ورثہ ودھدا رہیا، میں ایہناں ہجر وچھنیاں دے نال لگیاں نبھاندا آیا، خوشخبری سناؤن میری فطرت اے، میں آپدی ایس رِیت نوں مرن نہ دتا تے ایہدے مقابلے وچ پنجابن نے وی میرے کارن گھیو دیاں چوریاں کُٹن اپنا وطیرہ تے رِیت بنا لئی۔ ایہناں جُوہاں وچ چُوری رانجھیاں دا حق ہوندی ہائی یاں کاں دا، پر میں ایہہ یقین نال آکھ سکناں جے ایتھوں دیاں رانجھیاں نوں اینی چُوری نصیب نہیں ہوئی جِنّی مینوں، ایتھوں دیاں ہیراں تاں گینویں دینہہ رانجھیاں نوں چُوری کھوائی، اوہ وی چوری چھُپّے، میں تاں صدیاں توں کھاندا آ رہیا ہاں۔ چُوری تے کاں تاں ’’لازم و ملزوم‘‘ ہن، جتھے کاں اوتھے چُوری۔ میں جیہڑے گھر جاندا، برہوں مارے پہلوں ای اُچیچی چُوری کُٹی بیٹھے ہوندے۔
ویلے دی بھاجڑ پئی رہی، کچیاں چھڑکاں دی تھاہریں پکّے گولے بن گئے۔ پرانے لدیاں، اُٹھ گھوڑیاں دی تھاں لاریاں تے کاراں لے لئی۔ مُکھاں پدھّاں دیاں سُنگڑ گئیاں، مہینیاں تے دیہاڑیاں دی واٹ گھنٹیاں وچ مُک مکا جاندی اے، تھاہرے بتھاہرے ٹیلی فون لگ گئے تے مُڑ لوکی چِٹھیاں پاونا وی بھُل گئے۔ لَمّے وچھوڑے، برہوں تے فراق دا تاء وی گھٹدا گیا، سجناں دیاں ملاقاتاں سوکھیاں ہو گئیاں تے مُڑ ایس مٹیار نوں میرا چیتا وی بھُلّن لگ پیا۔ میری لوڑ گھٹی تاں مُڑ ایس میرے کان چُوری کُٹنی وی بند کر دتی، ایہنوں میرے صدیاں دے سانگے بھُل گئے، پُرانی رفاقت وی یاد نہ رہی اے، چُوری تاں چُوری ایہنوں سُکّے ٹکّر دا گرانہہ وی بھارو لگن لگ پیا اے۔ انج لگدا اے جے ایہہ یاریاں تے بلپّے وی لوڑاں تے ضرورتاں دا تبادلہ نیں۔ ایس چھوہر نوں ازلی لگّی نوں تروڑن تے مینوں پوجھُن بنا کے سُٹن تے ذرا وی ترس نہ آیا۔ ہُن میرا کائیں کائیں کرنا وی ایہدے کَنّاں تے بھاری ہو گیا اے۔
ایہہ ہُن مینوں ہیٹھلا پَتر جوار دا سمجھن لگ پئی اے۔ اوڑک میرے نال ایہہ ہویا اے جے میں ہُن ایہدے گھر دے بنیرے تے بہنا ہاں تاں ایہہ پٹاکے مار مار مینوں اُڈا دیندی اے تے مُڑ میں مجبور ہو کے جے کھیتاں وَل مونہہ کراں تاں اوتھے وی ٹھاہ ٹھاہ، مینوں اُڈاون کارن ہُن پٹاکیاں دی تھاہریں، سچی مُچی دیاں تُپکاں تے بندوقاں آ گئیاں ہین۔
جج جی! میں تاں پرانے سانگے تے بلپّے نُوں روندا روندا، تے بھلیاں توں بھلی لاج دی آس رکھدا رکھدا ہُن آپدی جان نُوں خطرے وچ محسوس کرن لگ پیا ہاں۔ میرے کارن چُوری کُٹدیاں کُٹدیاں گھیو نال تر ہو جاون والیاں اُنگلیاں ہُن بندوق دے گھوڑے تے ہین۔ انہونی ایہہ ہوئی اے، جے مینوں پیار نال سدّ مارن آلی زبان وچوں ہُن:۔
’’ایہہ اکثر کھپیندا اے سجن کوئی نہیں آؤندا کسے دینہہ میں کوٹھے تاں کاں مار گھتنا اے۔‘‘
جیہے فقرے نکلن لگ پئے نیں۔ میرے تے ہوائی فائرنگ تاں ایس پنجابن دا شُگلا بن گیا اے۔ ہُن میں جاواں تے کدے جاواں، ہر پاسے برود دی بو تے سارے دیس وچ ٹھاہ ٹھاہ اے۔ ہن میرے سجناں دے اوہ گھر جیہناں دا میں ہار سنگھار تے زینت ہوندا ساں اوہناں گھراں کاں مار کے تے آپدی چھت تے ٹنگ کے ایہہ ہوکرا دے چھڈیا اے جے ’’ایہہ گھر کاں مار ہین، جے ہُن کوئی کاں پرانی یاری دی ہڑک لے کے ایدھر آیا تاں اوہدا وی ایہو حشر ہووے گا۔ میں کوئی بال تاں نہیں، ہزاراں ورھے میری حیاتی اے، یاریاں لگدیاں تے ترٹدیاں وی ویکھیاں ہین پر سجناں نُوں مار کے کسے اُلٹا نہیں لٹکایا ہا۔ ایس اوڑکن نال بھلا ہُن کون یاری لیسیں۔ ایس تاں آپدا بھدھرکا کڈھ چھڈیا اے۔ میں تاں لجپال سمجھ کے ایہدے لَڑ لگا ہاسوں پر ایہہ تاں پیار دی بازی اِنج ہاری اے جے ایہدے پلّے تاں چھکّے دیاں کوڈیاں وی نہیں رہیاں۔ ایس تاں آپ نُوں لیک لا چھڈی اے۔
جج صاحب جی!
ایہہ وسیب کاں دے عمل، کردار تے دانائی دیاں قائم کیتیاں مثالاں دیاں ریساں کردا تے سبق لیندا آیا اے۔ تساں وی ’’تھرسٹی کرو‘‘ (Thirsty Crow) دی کہانی یاد کیتی ہو سی۔ بندہ میری دانائی تے سیان پوہ دیاں مثالاں دیندا آیا اے۔ پر ہُن مینوں مار مکا چھڈیا گیا اے۔
’’اُڈدا کاں جاندا،
سجن مَریندے نیں، بن موت دا ناں جاندا‘‘
بھاویں سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ جِنّاں مرضی اگانہہ نکل جاون پر چنگیاں قوماں آپدیاں رِیتاں تے قدراں نُوں وی سینے نال لائی رکھدیاں نیں۔
بھاگاں بھریو!
ہُنے تھوڑے چِر پہلاں ’’موبائل فون‘‘ ناں دے ہک پرجُوہے ’’ڈھول‘‘ دے ایتھے آؤن تے ایہنوں ویکھدیاں سار ای ایہہ مٹیار میری ازلاں دی یاری تروڑ کے اوہنوں دل دے بیٹھی اے۔ میرا جگرا اے جے اوہ میرے ساہویں، میرے ایس رقیب نُوں سینے نال لائی بیٹھی اے۔ ایہدے کولوں ہک پَل جدا نہیں پئی ہوندی، میرے کول پکّی رپورٹ اے جے موبائل ناں دا نواں سنگتی، ایہناں دے گھراں وچوں ارباں روپیہ سالانہ اکٹھا کر کے پردیس گھلی جاندا اے۔ ایس ’’ہیلو‘‘ سانوں اُجاڑ کے رکھ چھوڑیا اے۔ ایہہ دو چار مِٹھیاں مِٹھیاں گلاں تے لُڑھ گئی اے۔
انج ایہہ مٹیار آپدے دل نُوں سوز تے فراق تُوں وی خالی کر بیٹھی اے، کیڈی کملی اے۔ ہک مُٹھ چُوری دی تھاویں، آپدے نویں سجن موبائل نوں ارباں روپیہ دیونا قبول کر لیا اے، تے وچھوڑے دی وجہوں سجناں وچکار ودھن آلے چاء تے پیار دا وی تمّا چا چھڈیا اے۔ میری روایتی چُوری بند کرن دے نال نال ایہہ مٹیار میری شناخت تے حیثیت وی بھُل بھُلا گئی اے تے اوہنوں میرا مقام وی یاد نہیں رہیا، میرا حق میری جھولی گھتن دا پَوند فیصلہ کیتا جاوے۔
میرے صاحب! ہُن میں عدالت دی توجہ ایس چھوٹے جیہے پردیسوں آئے موبائل شلونگڑے دے کرتُوتاں ول دوانا ہاں، پچھلے دیہاڑیاں اچ ہک وَسّوں وچ لوکاں ہک بندے نوں بھٹیو بھڑوے تے وچولے ہوون دا مہنا ماریا تاں اوس جواب دتا، ’’میری ہُن کائی حیثیت نہیں رہی، میری تھاہراں موبائل مَل لئی، ہُن ایہہ سارے کم موبائل پیا کریندا اے‘‘۔ ایہدے جتھے ڈھیر فیدے، اوتھے اِہندا غلط ورتن ایس وسیب نوں گھُن لگ جاون دی طرح اے۔ چور، ڈاکو، دہشت گرد تے دوجے مجرم لوک ایس موبائل راہیں، آپو وچ رابطے کر کے، وڈیاں وڈیاں وارداتاں پئے کریندے نیں۔ ایہہ گل سینہ ٹھپ کے آکھنا واں جے ایہہ موبائل ساڈی نویں نسل نوں کُراہے پاون وچ بڑا وڈا کردار ادا کر رہیا اے، ’’مِس کال‘‘ تے ’’ایس۔ ایم۔ ایس‘‘ راہیں پیار دے وَن سَونّے اشارے تے رمزاں ودھدیاں جا رہیاں نیں۔ ایہہ تاں چور اے، موبائل تاں گھر واڑن دا نہیں، ایہہ مویا موبائل تاں ساری ساری رات جوان جوڑیاں نوں سون نہیں دیندا۔ ایہدے بارے ساریاں گلاں عدالت وچ کرن دیاں نہیں، موبائل دے آؤن نال پریم ویاہ تے اُدھالے وچ بڑا وادھا ہویا اے، موبائل نال یاری لاون نِرا گھاٹے دا سودا اے۔
میں کاں دے آکھے لگو تاں دھیاں، بھیناں تے چھوہریں چھکریں نُوں موبائل دے نیڑے نہ جاون دیو، ایہہ پنجابن موبائل نال سانگا بنا کے ہجر فراق دے سوز تے لذّت توں وی ویہلی ہو گئی اے۔ انکھّاں تے غیرتاں آلے ایس وسیب وچ بُرائی وی ودّھی تے پُنگری اے۔ ایس لگی تروڑن دا گناہ وی کھٹیا تے مُٹھ چُوری بدلے دیس وچوں ارباں روپئے دے باہر جاون نوں قبول کر کے کوئی نفعے دا سودا نہیں کیتا۔
جواب دعویٰ:
پنجابن دا بیان:
شاناں آلے جج جی! میں کاں دا مُقدّمہ تے دعویٰ سارے دا سارا بڑے دھیان نال پڑھیا اے، کاں جیڈا میرے تے بھریا تے بھکھیا ہویا اے، ایہدی کوئی ایڈی وجہوں تاں کائی نہیں۔ ایہہ سچ اے جے ایہدا میرے نال صدیاں دا سانگا اے۔ میں ایہہ وی مَننی آں جے کاں ساڈے وسیب دی ہک جانی پہچانی نشانی اے۔ کاں دا بڑا ناں اے، ایہدی روایتی عرفی حیثیت وچ وی کوئی شک نہیں، صدیاں تائیں ایس چُوری کھادی تے ساڈے بنیرے دا ہار سنگھار رہیا اے۔
جج صاحب!
میں کیہ کراں بھجدے، بدلدے تے منہ زور ویلے نُوں کون ٹھلّے، ڈَھلدے سورج تے کیہدا زور اے، آخر جھاڑاں تے رُکھّاں توں پیلے پَتراں ڈگنا اے تے نویاں نکلنا اے۔ کاں تاں کملا اے، ایس حقیقت نوں مَنن واسطے نابری اے۔ بھلا اِہندی ایہہ مرضی جے ویلا نہ بدلے تے سورج ہک تھاں تے ٹِکیا رہوے تے ہمیشہ ایتھے دیسی گھیو دو روپے سیر لبھّے، کیویں پوری ہووے؟ ایہہ کیویں ہووے جے ہُن وی ساڈا وسیب دُدھ ویچن نوں اُلاہما سمجھے، ایہہ گل وی ٹھیک اے جے میں اِہنوں صدیاں دیسی گھیو دی چُوری کھوائی، پر اودوں جدن مناں دُدھاں دیاں چاٹیاں وچ مدھانیاں دے گھر گھر گھُمکار سُنیندے ہاءِن۔ ہُن کدے مدھانیاں دا کھڑاک سنیا جے؟ سارا دُدھ تاں سویرے سویرے میری سَس دُدھ دی گڈی نوں دے چھڈدی اے، میں اِہنوں گھیو دی چُوری کتھوں دیواں، میرے تاں آپدے بال دہی تے مکھن نوں لوہ موئے نیں، کدی ماں دے مویاں بالاں دی دَہیں بند ہوندی ہائی۔ پر ہُن جیندی ماں آپدے جایاں جمیاں نوں دہی دیون توں مجبور اے، میں آپ مکھن تے دہی دے ناشتے نوں سِک موئی ہاں، بزاروں برگر منگا کے کھا لینی ہاں۔ بال وی ڈبل روٹی کھا کے سکولے ٹُر جاندے نیں۔ دیسی گھیو پنج سو روپے سیر نُوں گل گھتی کھلا اے۔
جج جی! دیسی گھیو دی چُوری کاں دا حق نہیں ہا، بلکہ اوہدی مزدوری دی اُجرت ہائی۔ ایہہ مینوں پردیس گیاں سجناں دے آؤن تے واگاں موڑن دی خوشخبری سُنیندا تے میں ایہنوں ایس منتانے دی چُوری دے چھڈدی، ہُن میں ایہدے کولوں ایہہ کم لینا بند کر دتا اے، چُوری تے مزدوری کاہدی۔
بھجدا ویلا بڑا اگّے نکل گیا اے۔ جے میں ساری حیاتی کاں دی سوچ تے مرضی دی پابند رہی تے میں تاں بڑی پچھے رہ جاواں گی۔ دنیا پہلاں ای بڑی اگّے نکل گئی اے تے اسیں ایس دوڑ وچ پہلاں ای پھاڈی ہوون دے مہنے جھلدے پئے ہائیں۔ کاں نوں وی بدلدے ویلے دی حقیقت نوں من لینا چاہیدا اے، کدے کاں وی بڑی ٹھُک آلے تے سیانے ہوندے ہائن۔ چُوری کھاون آلا کاں صرف چُوری کھاندا ہا، گند نہیں پھرولدا ہا، اَج دا کاں گند دی بھری چُنج چُوری دے سُچّے چھنیں وچ پاون دا وی شوقین اے، انج کون کرن دیندا اے۔ گند کھاون آلے نوں چُوریاں کون دیوے۔ اَج ’’تھرسٹی کرو‘‘ دے کردار کرن آلے کاں ڈھوڈھیاں وی نہیں لبھدے، اَج دا کاں وچاری گھُگھی دا آہلنا وی ڈھاندا اے تے حج تے وی جاندا اے۔ اَج سائنس تے ٹیکنالوجی دے نال دوڑن دا ویلا اے، کاواں دے آکھے لگن دا نہیں۔
جناب! عدالت کول وی بھجدے ویلے نوں ڈکن دا کوئی اختیار نہیں تے انسانی بھلائی لئی سائنس دیاں نویاں ایجاداں نوں روکنا وی عدالت دے وس وچ نہیں۔ کاں دے آکھے لگ کے موبائل فون ورگے سائنسی کرشمیاں تے پابندی لا کے، ایہہ سارا نیٹ ورک مُڑ کے کاواں دے سپرد کرن دی عدالت نوں وی کوئی قانون اجازت نہیں دیندا، نہ ایہہ ممکن اے، ایہہ دعویٰ بے سریائی تے کملیوے دیاں گلاں دا پلندا اے تے ایہہ کسے قانونی حق دے حوالے نال وی نہیں لکھیا گیا تے ایہو جیہے معاملے وچ کسے عدالت نے کاں دے حق وچ فیصلہ نہیں سنایا، نہ کوئی اتھارٹی موجود اے، دعویٰ خارج ہون دے قابل اے۔
موبائل فون دا بیان:
جناب جج صاحب!
میں آپدے بارے کاں دے بُسّے ہوئے خیال تے دلیلاں سُنیاں۔ میں ہک سائنسی عجوبہ ہاں تے انسان دی تخلیقی سوچ دا تحفہ، میں ہک حقیقت ہاں جیہنوں ساری دنیا منیا اے۔ لوکی میرے گاون پئے گاؤندے نیں، میں کسے دا رقیب ہاں نہ میں کسے دا محبوب کھوہیا اے، ایہہ کاں دی گندی سوچ اے، میں پوری دنیا سکیڑ کے انسان دے اگّے رکھ چھوڑی اے، جے کوئی میرا غلط استعمال کردا اے تے میرا کیہ قصور اے؟ بھٹیو تے بھڑوا میں نہیں، جیہڑا ایس مقصد واسطے میرا استعمال کردا اے، اوہ اے۔ میں زہر وی ہاں تے تریاق وی جیہدی جیویں مرضی اے ورت لوے، میں تاں علم تے ہنر دے وڈے باب کھول دتے نیں، میں سائنس دی ہک دین ہاں، کاں دا میں کوئی نقصان نہیں کیتا۔ ایس حوالے نال میریاں تاں کروڑاں مٹیاراں تے پنجابناں متوالیاں نیں۔ میں کسے دا ڈھولا ماہیا نہیں، کاں حسد دی اَگ وچ نہ سڑے۔ کاں دے آکھے لگ کے میری حقیقت تے قلم پھیرن دا عدالت کول وی کوئی اخلاقی تے قانونی جواز نہیں۔ کاواں دی کاں کاں تے عدالت آپدا وقت نہ ونجاوے۔ دعویٰ خارج کیتا جاوے۔
عدالت دا فیصلہ:
عدالت نے ایس دعوے نوں بڑے گوہ نال پڑھیا، پرکھیا تے جاچیا۔ ایس بارے دوواں فریقاں تے دھڑیاں دے بیان تے دلیلاں نوں سُنیا۔ ایس دعوے دا حقی نیاں کرن لئی کئی صلاحواں تے سیانیاں توں مدد لئی۔ دنیا وچ ہون والیاں تبدیلیاں، سائنس تے ٹیکنالوجی دے ساڈے وسیب تے پون والے اثرات ول وی جھاتی ماری۔ دعویٰ بڑا انوکھڑا اے۔ عدالت نوں ہک پاسے کَدّھ تے دوجے بنّے اَگ والا معاملہ اے۔ دونہواں فریقاں دے دلائل بڑے ٹھُکویں تے گَلاّں ایویں سُٹن دیاں نہیں۔ کاں وی سچا اے تے کُوڑی پنجابن وی نہیں۔ ایہہ گل یقین نال آکھی جا سکدی اے جے ساڈے وسیب، جُوہاں تے رہتل دیاں روایتاں، قدراں تے لوک ورثہ پورے جُگ نالوں سِر کڈھواں تے انوکھڑا اے۔ ساڈے وسیب دیاں موتیاں ورگیاں انملیاں قدراں دا بھنڈار ہولے ہولے گھٹدا جا رہیا اے۔ کُجھ باہرلے تے پرجُوہے دھاڑوواں دے حملیاں تے مَل مارن نے وی ساڈی رہتل، ماں بولی تے روایتاں تے اپنا رنگ چاڑھیا۔ ساڈے وسیب نال بڑا دھرو کیتا گیا تے ہُن رہندی سہندی کسر مغربی تہذیب تے نظام نے کدھ چھڈی اے۔ جو اسیں ہاسے اوہ نہیں رہے، ساڈی ہن دی نسل تے پیڑھی نوں اُکا پتا نہیں جے اوہ کیہ سن تے ہُن کیہ نیں۔ اسیں تاں ہک دے وارث ساں، پر ہُن ساڈے پلّے کیہ اے؟ سانوں اپنے آپ نوں لبھن دا جودھ (جُہد) جاری رکھنا چاہیدا اے۔
کاں دے ایس دعوے دے بارے عدالت کول کوئی تعزیری اختیار تے قانون نہیں، کوئی اخلاقی جواز وی نہیں، جے کسے ہک فریق دے خلاف فیصلہ دتا جاوے یاں ڈگری دا اجراء کیتا جاوے۔ کاں دی حیثیت تے مقام ساڈی وڈکی رہتل وچ بڑا اُچا اے جیہنوں عدالت ہُن وی تسلیم کردی اے۔ کاں نِرا پُرا ہک پکھیرو تے کھنباں دی مُٹھ نہیں، ایہہ تاں ساڈی ہک قدر اے اوہ وی سِر کڈھویں۔ کاں ہک استعارہ اے جیہڑا ساڈیاں جھوکاں دی بڑی وڈی پچھوکڑ تے تاریخ سانبھی آؤندا اے۔
کاں تاں ساڈے رِیتاں تے قدراں دے پھُلّے تے کھِڑے باغ وچ چہکدے پنکھ پکھیرؤواں وچوں اُچیچا اے۔ عدالت پنجابن توں اُمید کردی اے جے اوہ پرانے سانگے تے لگی دا خیال کرے، سجناں تے ٹھاہ ٹھاہ دا سلسلہ وی بند ہونا چاہیدا اے۔ سجناں نوں مار کے اُلٹا لٹکاون تاں لجپالاں دا وطیرہ نہیں۔ ہُن دیسی گھیو دی چُوری نہ سہی پر ’’کسے زمانے تاں یار ہا سے‘‘ دے حوالے نال کاں نوں سانوں آپدے دل دی وستی وچوں نہیں اُچالنا چاہیدا، کاں تاں ساڈا لوک ورثہ اے۔ تاریخی خزانہ اے، سانوں کاں نوں عجائب گھر دی زینت بنا دینا چاہیدا اے۔ کاں دی تاریخ نوں محفوظ کر کے آؤن والیاں نسلاں نوں دسنا پھبدا اے جے ایہہ ساڈا ’’کالا دِلدار‘‘ ہزاراں سال توں ساڈا ٹیلیفون، وائرلیس تے تار چلیا آیا اے۔ ایہہ ساڈے ماضی دا موبائل فون اے جیہڑا ساڈے ہجر، فراق دی دنیا توں آباد رکھن دا فریضہ انجام دیندا آیا اے۔ کاں سانوں دور وسیندڑے ڈھولے ماہیے دی نسبت سببوں پیارا لگنا چاہیدا اے۔
پنجابن مٹیار توں آس رکھی جاندی اے جے اوہ سائنسی تے مادی ترقی دے نال نال دل دی دنیا، روحانی پھلواڑی تے رِیتاں دے باغ نوں اُجڑن نہ دیوے۔ ساڈے وسیب دے آئین وچ ون سونّیاں تبدیلیاں کر کے، رِیتاں تے قدراں نوں مار مُکاون کان بندوقاں کڈھ لینا تاں انج اے جیویں ماں دا بھوچھن۔ چِھپرا، اُتلا، تھِگڑا، جھمّی تے سَلاری تے پیو دی پگ نوں لیر و لیر کر پیراں ہیٹھ لتاڑنا اے، جے حال گھڑی دی ٹھاہ ٹھاہ وچ کاں لگا گیا تاں ایہہ ڈھیر گھاٹا اے۔ پہلوں ای کُج نہیں رہیا۔ ترنجناں وچوں چرخے دی گھوکر رُس گئی اے، ہسدی وسدی گاؤندی تے سمّی باہمنا کھیڈدی بار تے جھُمراں، لُڈیاں پاؤندا تے ڈھولے ماہیا گاؤندا وسیب وی خواب خیال ہو گیا اے۔ ساڈی لجپالی دیاں مثالاں پرائے دیندے ہین۔ سانوں کاں نالوں سانگا نہیں تروڑنا چاہیدا تے اپنے ادوکے ورتاوے تے پچھوکڑ نوں وی چیتے رکھنا ساڈا فرض بندا اے۔
نی میری دھی! زمانے دی رفتار نال وی چل، سائنس تے ٹیکنالوجی دی روشنی وچ آپدیاں قدراں تے رِیتاں نوں وی مرن نہ دے، ایہناں دی راکھی بن راکھی۔نہ میری پُتری! پیو دادے دیاں لائیاں تے سانگے نہیں تروڑنے۔
ہُن عدالت کاں نوں وی ہدایت کردی اے جے اوہ پرانے سجناں نوں رقیباں تے لگیاں تروڑن دا مہنا نہ دیوے تے اوہناں دے سُچے کردار تے شک نہ کرے۔ شک تاں پیار دے سُچے دُدھ واسطے دہی دا کم کردا اے۔ کاں نوں آپدے ’’تھرسٹی کرو‘‘ والے کردار نوں قائم رکھنا چاہیدا اے تے اوہنوں گند وی نہیں پھرولنا چاہیدا۔ کاں نوں بھجدے ویلے نال آؤن والیاں تبدیلیاں نوں وی مننا پوے گا، ویلے دی رفتار نے جے دیسی گھیو دی چُوری نہیں چھڈی تاں جو سجن کھاون اوہ وی اوہو کھا لوے۔ پنجابن نوں ہدایت کر دتی گئی اے جے اوہ کاں نوں چُوری دی تھاں برگر تے ڈبل روٹی باقاعدگی نال دیندی رہوے، چُوری نالوں یاری انملّی شے اے۔
موبائل بارے ایناں آکھیا جا سکدا اے جے موبائل نوں ورتن والے ایہدا جائز تے صحیح استعمال کرن، ہک نعمت نوں زہر نہ بناون۔
عدالت نے ایہہ مختصر جیہا فیصلہ لکھ کے پونیاں دے ڈھیر وچوں ہک پونی کَتّی اے۔ ویروے نال فیصلہ تاں ہک انسائیکلو پیڈیا بندا اے۔ عدالت دی دعا اے جے وارث دا ایہہ دیس وَسدا رَسدا رہوے تے ساڈیاں رِیتاں تے قدراں دیاں جھوکاں مُڑ آباد تھیون۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels